Tiểu luận CNH hđh đất nước

Cơ sở của bất kỳ một phơng thức sản xuất nào đều là một hệ thống các yếu tố vật chất kỹ thuật của lực lợng sản xuất mà suy đến cùng thì tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất, quyết

công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nớc

Loài ngời đang bớc vào giai đoạn văn minh mới - văn minh trí tuệ

Điều đó về khách quan làm cho vai trò của con ngời tăng lên đối với tiến trình phát triển của xã hội, loài ngời “ đi ”phía trớc bằng cái đầu của mình

Phát triển kinh tế - xã hội là quy luật tồn tại của xã hội loài ngời, mà bất cứ một quốc gia nào cũng phải đặt nó lên hàng đầu, một trong những vấn đề quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội đó là quá trình công nghiệp hoá đất nớc, tuy nhiên việc nhìn nhận và thực hiện quá trình công nghiệp hoá nh thế nào, còn phải tuỳ thuộc và thực trạng của từng quốc gia

Bối cảnh thời đại đem lại cho nớc một vận hội, đồng thời đặt nớc ta trớc một thử thách nghiệt ngã, thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, trở thành nớc tiên tiến hoà nhập vào dòng biến hoá chung của nhân loại bớc vào giai đoạn văn minh mới hay là bị tụt lại phía sau, thua kém ngày càng xa so với các

n-ớc khác?

Lối thoát đã đợc vạch ra, đó là thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá

đất nớc

Nhng chiếc chìa khoá mở cửa đi vào khai thác tiềm năng của đất nớc

để thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá là con ngời Nhìn từ một phía con ngời Việt Nam đã từng chịu đựng một cuộc sống gian khổ dới một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu con ngời còn bị trói buộc bởi muôn vàn sợi dây vô hình của nền sản xuất nhỏ với trình độ học vấn dới mức trung bình con ngời trở thành chủ thể tự giác xây dựng đất nớc trên cơ sở một trình độ dân trí đợc nâng cao trí tuệ, nâng con ngời Việt Nam lên ngang tầm thời đại

- Nhìn từ một phía khác, con ngời Việt Nam mang trong mình lòng tự hào,

ý thức tự lực tự cờng, dân tộc đợc mở rộng và nâng lên thành chủ nghĩa yêu nớc, tâm lý gắn bó cộng đồng đã tạo cho con ngời Việt Nam thói quen lao

động cần cù,chịu đựng gian khổ,lạc quan nhạy cảm với cái mới, nắm bắt

đ-ợc cái mới và tái tạo cái mới phù hợp với thời đại

Bởi vậy, việc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc đòi hỏi chúng ta phải nhận thức một cách sâu sắc, đầy đủ những giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết định của con ngời

Việt nam đã tiến hành công nghiệp hoá,từ những năm 60 Nhng chiến tranh tàn khốc và hậu quả của nó để lại, cộng với những khó khăn vốn

có của đất nớc, mà quá trình công nghiệp hoá của đất nớc ta vẫn cha đạt hiệu quả cao Do vậy hiện nay trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa ở nớc ta thì việc tiến hành công nghiệp hoá kết hợp với hiện đại hoá là một giải pháp đứng đắn nhất, hiệu quả nhất và nó mang tính tất yếu để thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển

Phơng thức sản xuất là cách thức mà con ngời dùng để làm ra của cải vật chất Đó là nhân tố quyết định tính chất, kết cấu của xã hội, quyết định sự vận động và phát triển của xã hội Phơng thức sản xuất quyết định sự chuyển biến của xã hội loài ngời qua các giai đoạn lịch sử Khi các phơng thức sản xuất mới ra đời thay thế phơng thức sản xuất cũ đã lỗi thời thì mọi mặt của đời sống xã hội cũng có sự thay đổi căn bản: từ kết cấu kinh tế,

đến kết cấu giai cấp từ các quan điểm t tởng xã hội đến tổ chức xã hội Xã hội loài ngời biết đến 5 phơng thức sản xuất kế tiếp nhau từ thấp đến cao và tơng ứng với nó là 5 xã hội cũng kế tiếp với nhau từ thấp đến cao

Mỗi phơng thức sản xuất đều có cơ sở vật chất kỹ thuật thích ứng với

nó Cơ sở vật chất kỹ thuật là toàn bộ những t liệu lao động và đối tợng lao

động ở một trình độ kỹ thuật nhất định mà xã hội đó sử dụng để tiến hành sản xuất

Cùng với sự phát triển của sản xuất thì cơ sở vật chất kỹ thuật càng ngày càng đợc hoàn thiện và trở nên hiện đại Các xã hội trớc Chủ nghĩa T

Bản đặc trng của cơ sở vật chất kỹ thuật càng ngày càng đợc hoàn thiện và trở nên hiện đại Các xã hội trớc Chủ nghĩa T Bản đặc trng của cơ sở vật chất kỹ thuật đó là trình độ sản xuất thủ công, lạc hậu ở chủ nghĩa t bản cơ

sở vật chất kỹ thuật của nó là nền nông nghiệp cơ khí hoá với trình độ khoa học kỹ thuật cao Cơ sở của bất kỳ một phơng thức sản xuất nào đều là một

hệ thống các yếu tố vật chất kỹ thuật của lực lợng sản xuất mà suy đến cùng thì tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất, quyết định quá trình vận

động và phát triển của mỗi hình thái kinh tế xã hội

Xây dựng cơ sở vật kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội đó là nền đại công nghiệp cơ khí hoá cân đối và hiện đại dựa trên trình độ khoa học công nghệ ngày càng phát triển cao, nó tiếp thu nhiều cơ sở vật chất kỹ thuật do chủ nghĩa t bản để lại và nó có một đặc điểm: Nó có khả năng phát triển một cách vô hạn vì nó dựa trên chế độ xã hội công hữu, nó có khả năng cải tạo

về mặt kỹ thuật đối với tất cả các nghành kinh tế khác trong đó có nghành nông nghiệp, có một cơ cấu kinh tế hợp lý, có trình độ xã hội hoá sản xuất

và lao động ở mức cao

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại là một quy luật chung phổ biến đối với tất cả các nớc trên thế giới Tuy nhiên tuỳ từng nớc khác nhau do điểm xuất phát không giống nhau nên cách thức tiến hành xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại sẽ khác nhau

Đối với những nớc có nền kinh tế kém phát triển và chủ yếu là nông nghiệp, với cơ sở vật chất kỹ thuật thô sơ, nghèo nàn thủ công là chủ yếu thì quá trình công nghiệp hoá là bớc đi tất yếu để tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại

Việc thực hiện và hoàn thành tốt quá trình công nghiệp hoá có ý nghĩa đặc biệt to lớn, có tác dụng về nhiều mặt đối với Việt Nam là làm

thay đổi căn bản kỹ thuật công nghệ sản xuất, tăng năng xuất lao động, thực hiện xã hội hoá sản xuất về mặt kinh tế xã hội, tăng trởng và phát triển kinh

tế với tốc độ cao góp phần nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của mọi ngời trong xã hội

Mối quan hệ kinh tế ngày càng phức tạp, đòi hỏi phông ngừng nâng cao vai trò của nhà nớc, nâng cao khả năng tích luỹ, mở rộng phát triển ngành nghề mới, giải quyết tốt nhu cầu xã hội Tất cả các nhiệm vụ này chỉ có thể thực hiện tốt trên cơ sở thực hiện đầy đủ và đúng đắn quá trình công nghiệp hoá

Tạo điều kiện trang bị vũ khí, cơ sở vật chất cho quốc phòng, tạo ra tiềm lực quốc phòng lớn góp phần bảo vệ an ninh, chính trị ổn đinh, giữ nguyên bờ cõi tổ quốc

Tạo điều kiện cho việc thực hiện tốt vấn đề phân công lao động và hợp tác quốc tế về kinh tế, khoa học công nghệ

Hiện nay ở Việt nam ta qúa trình công nghiệp hoá gắn liền với hiện đại hoá

là bớc đi tất yếu từ nền sản xuất nhỏ lên nền sản xuất lớn hiện đại

Công nghiệp hoá nói chung là cuộc cách mạng về lực lợng sản xuất

để cải tạo căn bản kinh tế và công nghệ sản xuất từ đó tăng năng xuất lao

động thực hiện xã hội hoá về mặt kinh tế và kỹ thuật

Công nghiệp hoá ở Việt Nam ta là quá trình xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội đó là quá trình biến một nớc nông nghiệp lạc hậu thành một nớc công nghiệp hiện đại Trong điều kiện ngày nay, đó là việc sử dụng những thành tựu mới nhất của khoa học công nghệ vào sản xuất với điều kiện lợi dụng t thế của nớc đi sau biết đi tắt đón đầu để rút ngắn sự chênh lệch về độ phát triển, đẩy lùi nguy cơ lạc hậu giữa nớc ta trên thế giới

Tính tất yếu khách quan của công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc là: Nền kinh tế nớc ta hiện nay còn mang nặng tính chất nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp còn chiếm tỷ trọng nhỏ, tổng sản phẩm quốc dân tính theo đầu ngời thua quá xa nhiều nớc trong khu vực Vì vậy muốn không bị tụt hậu xa hơn nữa, muốn ổn định mọi mặt để đi lên và phát triển thì tất yếu phải thực hiện công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nớc Cái tất yếu ấy mọi ngời dễ dàng nhận biết song dựa vào đâu để đảm bảo thực hiện nó cho hiệu quả và không phải trả giá quá đắt thì không lại quá dễ dàng, bởi vì từ chỗ thấy đợc những tất yếu, không cẩn thận lại dễ sa vào duy ý trí nh đã từng xảy ra trớc

đây hoặc trái lại, nếu chỉ thấy khó khăn, bất lợi, thiếu điều kiện rồi cam chịu tụt hậu thực hiện sự phân công và hợp tác quốc tế về kinh tế khoa học

và công nghệ

Với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ ngày nay nó không không chỉ dừng lại ở tính chất hiện đại ở các yếu tố t liệu sản xuất, mà còn

ở kinh tế công nghệ sản xuất hiện đại, phơng pháp sản xuất tiên tiến nó biểu hiện ở việc tự động hoá sản xuất cao và việc đa năng suất lao động lên gấp bội với tốc phát triển nhanh chóng của nhiều nớc trên thế giới, với công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nớc ta hiện nay, nó không chỉ bó hẹp trong một nghành, một nghề mà nó đợc thực hiện trên khắp tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhằm xã hội hoá về mặt sản xuất cũng nh tất cả các phơng diện khác theo định hớng xã hội chủ nghĩa thì hai khái niệm công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nớc ta trong giai đoạn hiện nay nó gắn liền với nhau trong mọi quá trình hoạt động phát triển của đất nớc

Ngay từ những năm 60, đảng nhà nớc ta đã nhận rõ vai trò của việc công nghiệp hoá nhằm phát triển lực lợng sản xuất, thúc đẩy kinh tế - xã hội Tại

đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (9/1960),Đảng lao động Việt Nam đã nghị quyết “nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ, ở miền bắc nớc ta là công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, mà mấu chốt là u tiên phát triển công nghiệp nặng “.Nhng do cạnh tranh kéo dài đến năm 1975 nớc ta mới hoàn

toàn thống nhất vì vậy trong thời gian này quá trình công nghiệp hoá ở miền bắc vẫn cha phát huy đợc tác dụng của nó trên các mặt của nền kinh

tế xã hội Sau năm 1975 nớc ta tiếp tục quá trình công nghiệp hoá trên toàn

bộ đất nớc và từ đó đến nay nó đã đạt đợc

Bớc đầu tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật trong các nghành kinh tế quốc dân nhất là trong công nghiệp Một số nghành, một số công trình một số sản phẩm có tác dụng quan trọng đến sự phát triển chung của nền kinh tế quốc dân nh: Điện, khai thác dầu mỏ, xi - măng, luyện kim, đã đợc chú trọng đầu

t và năng lực sản xuất tăng nhanh qua các năm

Thúc đẩy quá trình thay đổi và phát triển cơ cấu kinh tế từ giản đơn lạc hậu trì chệ kém hiệu quả dần dần tiến tới một cơ cấu có nhiều nghành nhiều thành phần

Tạo ra nguồn lao động và đội ngũ lãnh đạo dồi dào, với trình độ dân trí

đ-ợc nâng cao, tuy trong lao động có trình độ nghề nghiệp kỹ thuật ngày càng cao Tuy trong công nghiệp trong GDP đã tăng từ 19%(1990) lên 19,7%(1991) và đến 22,6%(1992)

ở nớc ta quá trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá là nội dung chủ yếu, là con đờng phát triển kinh tế xã hội với những thành tựu đã đạt đợc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nớc ta có vai trò tác động thiết thực đến phát triển kinh tế xã hội về nhiều mặt Về kinh tế đã duy trì phát triển kinh tế ngay cả trong những năm chiến tranh phá hoại ác liệt nhất và góp phần đa nền kinh tế nớc ta vợt qua tình trạng suy thoái đi vào thế ổn định và đang trên đà phát triển

Những năm 1986 và 1988 nền kinh tế nớc ta diễn biến phức tạp và lộn xộn lạm phát ba con số, bội chi ngân sách lớn, liên xô và các nớc xã hội chủ nghĩa ở Đông âu tan giã làm mất đi thị trờng lớn và khoản viện trợ 1tỷ

USD mỗi năm nền kinh tế nớc ta tởng nh sụp đổ nhng trong hoàn cảnh đó ta vẫn đứng vững do đổi mới cơ chế và chính sách làm cho: Nông nghiệp, Công nghiệp xuất khẩu phát triển, sản lợng và thu nhập đầu t tăng lên, tăng thu nhập quốc dân bù đắp đợc thiếu hụt ngân sách do cắt viện trợ gây lên

Năm 1990 thu nhập từ dầu mỏ là 170 triệu USD chiếm 1,8% GDP Năm 1992 nguồn này tăng gấp đôi đồng thời sản lởng và thu nhậpdo xuất khẩu gạo, thiếc, thuỷ sản cũng tăng lên

Nh vậy có thể nói công nghiệp hoá đã góp phần làm cho nền kinh tế xã hội phát triển bằng sức lực của chính mình và ssa nền kinh tế vĩ mô đi vào trạng thái ổn định, lạm phát giảm xuống còn 2 con số, thiếu hụt Ngân Sách giảm từ 6,5% GDP(1989)xuống 4%GDP(1910)và còn 1,2%(1991)

Việc điều chỉnh Công Nghiệp Hoá theo hớng lấy: Nông Nghiệp làm nền tảng, coi Nông Nghiệp khớp với Nông Nghiệp chế biến là mặt trận hàng đầu, thực hịn chính sách mở cửa, phát triển kinh tế nhiều thành phần, nâng cao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp Bớc đầu nó

đã góp phần khởi động và giải phóng các nguồn lực của đất nớc cha đợc khai thác sử dụng đang còn tiềm ẩn trong đất

Về văn hoá: công Nghiệp Hoá- Hiện đại Hoá đã thúc đẩy kinh tế phát triển tạo đợc nguồn ngân Sách lớn có thể đầu t tốt cho các hoạt động văn hoá đồng thời Công nghiệp Hoá- Hiện Đại Hoá đã trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật và hệ thống kiến thức về khoa học kỹ thuật đầy đủ hơn cho nghành giáo dục làm nâng cao chất lợng đào tạo trình độ dân chí đợc phát triển Bên cạnh đó đời sống của nhân dân đợc nâng cao nhờ Công Nghiệp Hoá -Hiện đại Hoá làm cho mọi ngời dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt

động về văn hoá

Đối với an ninh quốc phòng: Ngày nay Công Nghiệp Hoá-Hiện đại Hoá đang góp phần vào trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cho các xí nghiệp

quốc phòng, trang bị vũ khí, trang thiết bị hiện đại và nâng cao đời sống của cán bộ chiến sỹ trong lực lợng vũ trang nhân dân Do đó tạo nên sức mạnh

to lớn cho lực lợng vũ trang nhân dân bảo vệ vững chắc độc lập tổ quốc, an ninh, trật tự ổn định tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế xã hội

Đối với mối quan hệ quốc tế: Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá dựa trên quan điểm mở rộng hợp tác quốc tế, đa phơng hoá đa dạng hoá quan hệ với nớc ngoài trong việc xây dựng nền kinh tế mở nớc ta đã họp tác đợc nhiều nớc trên thế giới, đặc biệt là việc gia nhập hiệp hội các nớc ASEAN năm 95 của nớc ta đã đánh dấu 1 bớc quan hệ hợp tác với nớc ngoài Có thể nói Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá ở nớc ta trong giai đoạn hiện nay đã đa nớc ta hoà nhập với các nớc trên thế giới về nhiều mặt của đời sống xã hội

Nội dung chính:

Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá ở nớc ta hiện nay là 1 quá trình xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, thực hiện cơ khí hoá nên sản xuất xã hội trên cơ sở áp dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ trên thế giới

cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ là sự phát triển mạnh mẽ vợt bậc của khoa học kỹ thuật và công nghệ trên thế giới Còn công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là quá trình áp dụng những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ vào việc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho những nớc có nền kinh tế cha phát triển, có nền sản xuất lạc hậu Do vậy Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa chỉ tiến hành ở những

n-ớc kinh tế cha phát triển cao và chỉ diễn ra trong thời kỳ quá độ nên chủ nghĩa xã hội Còn cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ nó đợc thể hiện ở tất cả các nớc có nền công nghiệp hoàn chỉnh phát triển cao và đợc thể hiện mãi với trình độ ngày càng cao Đối với nớc ta trong điều kiện một nớc nông nghiệp lạc hậu với nên sản xuất nhỏ, lao động thổ công còn phổ

biến, tiến lên chủ nghĩa xã hội Bỏ qua chế độ t bản chủ nghĩa thì quá trình ccnh và cách mạng khoa học kỹ thuật công nghệ đều có mục tiêu là thực hiện cơ khí hoá nền kinh tế quốc dân thay thế lao động thủ công bằng lao

động sử dụng máy móc đa năng suất lao động lên cao gấp bội Do đó hai quá trình này chúng đợc thống nhất là một, đó là sự thống nhất giữa xu thế phát triển khách quan và hành động chủ quan của thực tại, nó phù hợp với yêu cầu của quy luật kinh tế khách quan

Công nghiệp hoá thực chất là xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội Đó là việc xã hội và phát triển các nghành công nghiệp hiện đại, trong đó nghành then chốt là công nghiệp chế tạo cơ khí.Quy mô cơ cấu tỷ trọng các nghành đó phải phù hợp với diều kiện tiềm năng, yêu cầu của nền kinh tế và phù hợp với khả năng, trình độ tham gia vào phân cong lđ của nền kinh tế đất nớc trong từng giai đoạn nhất định

Hội nghị lần thứ VII ban chấp hành TW đảng khoá VII đã nêu rõ nội dung cơ bản của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là: “Quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế

- xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sách sử dụng một phổ biến sức lao động cùng với công nghệ phơng tiện và phơng pháp tiên tiến, hiện

đại dựa trên sự phát triển của cong nghiệp và tiến bộ khoa học - công nghệ, tạo ra năng suất lao động cao “

Sự công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, cơ khí hoàn toàn bộ nền kinh tế quốc dân là quá trình lâu dài phải đợc thực hiện từng bớc có trọng tâm trọng điểm Trong bối cảnh quốc tế hoá đời sống kinh tế và do trình độ lực lợng sản xuất của nớc ta còn thấp, lao động d thừa còn nhiều, vốn đầu t còn hạn chế Đảng ta

đã chủ trơng thực hiện chiến lợc công nghiệp hoá ở nớc ta theo các hớng

Kết hợp những bớc tiến tuần tự về công nghệ với việc tranh thủ những cơ hội “đi tắt “, “đón đầu” hình thành những mũi nhọn phát triển theo trình độ tiến lên của khoa học công nghệ thế giới

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật mới, thực hiện cơ khí hoá các nghành của nền kinh tế quốc dân, phải ghép đồng bộ những vấn đề nh: Xây dựng nơi đi đến với quản lý, sử dụng để phát huy hiệu quả, kết quả chặt chẽ giữa tổ chức lại sản xuất với phâm công lao động trong từng đơn vị kinh tế, trên phạm vi toàn xã hội giữa tổ chức sản xuất và phơng thức hoạt động của nền kinh tế đợc cơ khí hoá với cơ chế quản lý và hệ thống các cơ sở pháp luật

Thờng về xuất khẩu là chính, đồng thời thay thế nhập khẩu những sản phẩm trong nớc có hiệu quả hơn để khai thác tốt nhất các lợi thế so sánh về con ngời, tài nguyên thiên nhiên,vốn, kỹ thuật, công nghệ, cho sự phát triển

Công nghiệp hoá - hiện đại hoá gắn liền với chuyển dịch cơ cấu kinh

tế cũ, từng bớc hình thành nên một cơ cấu kinh tế mới hợp lý

Cơ cấu kinh tế là tổng thể hu cơ các mối quan hệ giữa các nghành, các vùng, các lĩnh vực kinh tế, các thành phần kinh tế

Cơ cấu kinh tế thể hiện ở các tỷ lệ cân đối và phản ánh trạnh thái biến

đổi của phân công lao động xã hội.Trong cơ cáu kinh tế đó, quan hệ giữa công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ là các bộ phận quan trọng đặc biệt Các mối quan hệ này đợc xem xét dới nhiều góc độ nh kỹ thuật công nghệ, quy mô và tốc độ phát triển

Xây dựng cơ cấu kinh tế mới hợp lý là giai cấp tất yếu trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá cả cơ cáu kinh tế đó phải đảm bảo yêu cầu: