ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2016 VĂN

Lại có ý kiến khẳng định: Bài thơ đã thể hiện một cái tôi nhạy cảm, day dứt về giới hạn của tình yêu và sự hữu hạn của kiếp người.. - Trình bày được trách nhiệm của thanh niên đối với

ĐỀ SỐ 09

Đề thi gồm 2 trang



ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2016

Môn: Ngữ Văn Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:

[ ] Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể cắt nghĩa cho thật gãy gọn, rõ ràng Nhưng những người thân như ông bà, cha mẹ, anh em thì lại vô cùng cụ thể và được mỗi người cảm nhận trong những mối quan hệ cũng vô cùng cụ thể Đó là mối quan hệ gắn bó máu thịt hình thành ngay

từ khi ta cất tiếng khóc chào đời và sẽ đi theo ta suốt cuộc đời với biết bao biến cố, thăng trầm, buồn vui, hi vọng Từ cái nôi gia đình, mỗi người đều có một tuổi thơ gắn liền với kỉ niệm về cây đa, bến nước, sân đình, lũy tre, mái trường, thầy cô, bè bạn Theo thời gian, những kỉ niệm ấy dần dần trở thành sợi dây tình cảm neo giữ tình yêu của mỗi con người với gia đình, quê hương Và có thể nói, chính tình yêu đối với gia đình, quê hương sẽ khơi nguồn cho tình yêu đất nước.”

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên ? (0.25 điểm)

Câu 2: Văn bản sử dụng thao tác lập luận nào? ( 0.25 điểm)

Câu 3: Hãy tìm câu chủ đề của đoạn văn Từ đó, cho biết đoạn văn được triển khai theo phương pháp nào? (0.5 điểm)

Câu 4: Từ văn bản trên, anh/chị hãy nêu suy nghĩ về trách nhiệm của thanh niên với đất nước (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).(0.5 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 5 đến câu 8:

Thời gian chạy qua tóc mẹ

Một màu trắng đến nôn nao

Lưng mẹ cứ còng dần xuống

Cho con ngày một thêm cao.

(Trích Trong lời mẹ hát – Trương Nam Hương)

Câu 5 Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,25 điểm)

Câu 6 Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên.(0,25 điểm)

Câu 7 Xác định và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:

“Thời gian chạy qua tóc mẹ” (0,5 điểm)

Câu 8 Từ đoạn thơ trên, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 5- 7 câu ) nêu

cảm nhận về sự hi sinh thầm lặng của người mẹ trong cuộc sống ngày nay (0,5 điểm)

PHẦN II LÀM VĂN ( 7.0 điếm)

Câu 1 (3,0 điểm)

Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó Sao ta không tròn ngay tự trong tâm.

(Trích Tự sự- Nguyễn Quang Hưng)

Viết một bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày những suy nghĩ của anh/chị được gợi ra từ hai câu thơ trên.

Câu 2 (4,0 điểm)

Bàn về đặc điểm cái “tôi” trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh, có ý kiến cho rằng: Đó là cái tôi giàu khát vọng sống, khát vọng yêu chân thành, mãnh liệt Lại

có ý kiến khẳng định: Bài thơ đã thể hiện một cái tôi nhạy cảm, day dứt về giới

hạn của tình yêu và sự hữu hạn của kiếp người.

Từ cảm nhận về cái “tôi” trong bài thơ, anh/chị hãy bình luận những ý kiến

trên

-Hết -ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA MÔN VĂN NĂM

2016 – ĐỀ SỐ 9

3. - Câu chủ đề: Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể

cắt nghĩa cho thật gãy gọn, rõ ràng

- Phương pháp: diễn dịch

0,25 0.25

4. - Đoạn văn không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp

- Trình bày được trách nhiệm của thanh niên đối với đất nước: xây dựng, bảo vệ đất nước…

0,5

6 Nội dung văn bản: Thể hiện những vất vả, khó khăn, hi sinh của mẹ để nuôi con/ tình cảm yêu

thương, trân trọng, biết ơn của nhà thơ với mẹ

0.25

7 - Biện pháp: nhân hóa: thời gian chạy

- Tác dụng: Làm cho sự vật trở nên sinh động, gần gũi như con người/ nhấn mạnh sự trôi chảy của thời gian

0.5

8 - Đoạn văn không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp

- Đoạn văn nêu được cảm nhận về sự hi sinh của mẹ: trân trọng, biết ơn…

0.5

Sao ta không tròn ngay tự trong tâm.

(Trích Tự sự- Nguyễn Quang Hưng)

Viết một bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày những suy nghĩ của anh/chị được gợi ra

từ hai câu thơ trên.

3,0

+ Giải thích ý kiến để thấy được: Cuộc đời “méo mó: không bằng phẳng, gập ghềnh, ẩn chứa nhiều cái xấu cái ác, ẩn chứa gian nhiều truân, thử thách, …không như con người mong muốn Bởi vậy con người cần “tròn tự trong tâm”: cần có cái nhìn lạc quan, tích cực, cần có ý chí nghị

lực để vượt qua khó khăn, nghịch cảnh chứ không phải chỉ chê bai, oán trách.

2. - Chứng minh tính đúng đắn (hoặc sai lầm; hoặc vừa đúng, vừa sai) của ý kiến bằng việc bày tỏ

sự đồng tình (hoặc phản đối; hoặc vừa đồng tình, vừa phản đối) đối với ý kiến Lập luận phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

++ Bản chất cuộc đời là không đơn giản, không bao giờ hoàn toàn là những điều tốt đẹp, thậm chí có vô vàn những điều “méo mó”, thử thách bản lĩnh, ý chí của con người Thái độ “tròn tự trong tâm” là thái độ tích cực, chủ động trước hoàn cảnh

++ Thái độ “tròn tự trong tâm” sẽ giúp ích nhiều cho cá nhân và xã hội Thái độ, suy nghĩ của bản thân sẽ chi phối hành động, từ đó quyết định công việc ta làm Cùng một hoàn cảnh có người chỉ ngồi than khóc còn người “tròn tự trong tâm” sẽ nỗ lực để đi qua thử thách đó và hướng đến thành công Đây là thái độ sống đúng, làm đúng, không gục ngã trước khó khăn, trước phi lý bất công

- Dẫn chứng

1,5

3. Nêu và phê phán một số hiện tượng tiêu cực: “ta hay chê”, chỉ biết than thở, không tích cực suy

nghĩ và hành động

0.25

4 Bài học nhận thức và hành động của bản thân

để rút ra bài học cho bản thân và những người xung quanh về vấn đề lựa chọn thái độ sống đúng đắn: đứng trước cái “méo mó” của nhân sinh, cần có cái nhìn lạc quan, hành động quyết đoán, tôi rèn nghị lực để chống chọi với hoàn cảnh, để cải tạo hoàn cảnh…để cuộc sống có ý nghĩa hơn

0.25

- Đảm bảo bố cục 3 phần

- Sáng tạo

0.25 0.25 III Từ cảm nhận về cái “tôi” trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh, bình luận hai ý kiến 4,0

- Xuân Quỳnh là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống

Mĩ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên tươi tắn vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc đời thường

- “Sóng” là bài thơ tình đặc sắc được Xuân Quỳnh sáng tác nhân chuyến đi thực tế về vùng biển

Diêm Điền Bài thơ thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu qua hình tượng sóng: tình yêu thiết tha, nồng nàn, đầy khát vọng và sắt son chung thuỷ, vượt lên mọi giới hạn của đời người nhưng cũng chất chứa nhiều day dứt, lo âu

- “Cái tôi” là cái bản ngã, là tâm trạng, cảm xúc, là thế giới tâm hồn riêng của nhà thơ trước hiện

thực khách quan Qua “cái tôi”, ta có thể thấy được những suy nghĩ, thái độ, tư tưởng của nhà thơ trước cuộc đời

- “Khát vọng sống, khát vọng yêu chân thành mãnh liệt”: là những mong muốn, khát khao trong cuộc sống và tình yêu được đẩy lên đến cao độ, nồng nàn - biểu hiện của một con người trẻ trung, say mê, đầy sức sống

- “Cái tôi nhạy cảm, day dứt về giới hạn của tình yêu và sự hữu hạn của kiếp người”: là cái tôi tinh tế trong cảm nhận, giàu trăn trở suy tư khi nhận ra sự ngắn ngủi của tình yêu và sự mong manh của đời người

=> Cả hai ý kiến trên đều đúng và bổ sung cho nhau, hoàn thiện ý nghĩa khái quát: thơ Xuân Quỳnh tiêu biểu cho tiếng nói tâm tư, tình cảm của giới mình

a. Cái tôi có khát vọng sống, khát vọng yêu chân thành mãnh liệt: 1,0

- Cái tôi khát vọng được sống đúng với cá tính của mình, được thấu hiểu và được yêu thương nên đã dấn thân vào hành trình gian truân tìm kiếm hạnh phúc: "Sông không hiểu nổi mình/

Sóng tìm ra tận bể"

Cái tôi còn khát vọng khám phá bản chất, nguồn gốc của tình yêu, để rồi nhận ra rằng tình yêu

là bí ẩn, thiêng liêng và không thể nào lí giải được “Em cũng không biết nữa/ Khi nào ta yêu nhau"

- Cái tôi mang nỗi nhớ nồng nàn da diết, nỗi nhớ ấy vượt qua mọi khoảng cách không gian, mọi giới hạn thời gian, không chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi cả vào trong tiềm thức, xâm nhập cả vào những giấc mơ: "Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức/ Dẫu xuôi về phương Bắc/ Dẫu ngược về phương Nam/ Nơi nào em cũng nghĩ/ Hướng về anh một phương"

- Cái tôi khát vọng và tin tưởng tình yêu chung thuỷ sẽ vượt qua những biến động của cuộc sống, những thăng trầm của cuộc đời để đến được bến bờ hạnh phúc: “Cuộc đời tuy dài thế/ Năm tháng vẫn đi qua/ Như biển kia dẫu rộng/ Mây vẫn bay về xa” Đó cũng chính là một nét đẹp của cái tôi trữ tình hay chính nhà thơ

b Cái tôi nhạy cảm day dứt về giới hạn của tình yêu và sự hữu hạn của kiếp người: 1,0

- Bằng sự chiêm nghiệm của một trái tim đa cảm và sự từng trải, nhà thơ đã sớm nhận ra nghịch lý: đời người là ngắn ngủi so với thời gian vô thuỷ vô chung; khát vọng tình yêu là khôn cùng mà kiếp sống của mỗi người là hữu hạn

- Cái tôi tìm cách hoá giải nghịch lý và nỗi day dứt ấy bằng khát vọng hoá thân vào sóng, hoà nhập vào biển lớn tình yêu để mãi mãi được yêu thương và dâng hiến, để tình yêu vượt qua sự

hữu hạn của phận người: "Làm sao được tan ra/ Thành trăm con sóng nhỏ/ Giữa biển lớn tình

yêu/ Để ngàn năm còn vỗ"

- Cái tôi trong “Sóng” được thể hiện bằng thể thơ ngũ ngôn với nhịp thơ linh hoạt, giọng điệu

chân thành, da diết, riêng khổ 5 là khổ duy nhất trong bài gồm 6 câu thơ, như một sự phá cách

để thể hiện một trái tim yêu tha thiết, nồng nàn.

- Ngôn ngữ bình dị với thủ pháp nhân hoá, ẩn dụ, các cặp từ tương phản, đối lập, các điệp từ; cặp hình tượng sóng và em vừa sóng đôi, vừa bổ sung hoà quyện vào nhau cùng diễn tả vẻ đẹp tâm hồn của cái tôi thi sĩ

- Hai ý kiến trên đều đúng, cả hai đề cập đến những đặc điểm khác nhau của cái tôi Xuân

Quỳnh trong bài thơ Sóng Ý kiến thứ nhất nhất mạnh đến khát vọng sống, khát vọng yêu, ý

kiến thứ hai khẳng định sự nhạy cảm, nỗi day dứt của cái tôi về giới hạn tình yêu và sự hữu hạn của kiếp người

- Hai ý kiến tuy khác nhau nhưng không đối lập mà bổ sung cho nhau, hợp thành sự nhìn nhận toàn diện về cái tôi của thi sĩ; giúp người đọc có cái nhìn sâu sắc và thấu đáo hơn về vẻ đẹp của tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu