MỤC LỤC 1. Đặt vấn đề 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 2 3. Nội dung nghiên cứu 2 4. Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu 2 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8 6. Phương pháp nghiên cứu 8 7. Dự kiến kết quả và sản phẩm 8 8. Kế hoạch thực hiện 9 TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 1. Đặt vấn đề Ngày nay vấn đề môi trường rất được các quốc gia, cộng đồng trên toàn cầu quan tâm đến. Bởi lẽ ô nhiễm và suy thoái cùng với sự cố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp không chỉ ở hiện tại mà còn cả các thế hệ tương lai. Toàn thế giới đều đã nhận thức được rằng chỉ có bảo vệ môi trường mới có thể giúp xã hội loài người phát triển bền vững. Một trong những công tác quan trọng đó là giải quyết vấn đề ô nhiễm. Trong đó quản lý chất thải rắn là một vấn đề cần phải quan tâm trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là chất thải nguy hại và chất thải rắn y tế theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ là một trong những loại chất thải rắn nguy hại. Nước ta có một mạng lưới y tế với các bệnh viện được phân bố rộng khắp, các chất thải y tế dưới dạng rắn, lỏng hoặc khí có chứa các chất hữu cơ, mầm bệnh, gây ô nhiễm cho môi trường bệnh viện và xung quanh bệnh viện gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người dân và ngay cả chính cán bộ y tế. Thành phố Yên Bái thuộc tỉnh Yên Bái là đô thị miền núi phía bắc, giữ vị trí cửa ngõ đi vào khu Tây Bắc của tỉnh Yên Bái và của cả nước. Thành phố Yên Bái có diện tích tự nhiên là 10.674.19 ha bao gồm 17 đơn vị hành chính với 7 phường, 10 xã; dân số thành phố năm 2010 có 94.716 người. Trên địa bàn thành phố có 7 bệnh viện, 17 trung tâm y tế cấp phường xã với 970 giường bệnh (thuộc nhà nước)đã thải ra môi trường mỗi ngày khoảng 4300kg chất thải rắn các loại, trong đó lượng chất thải rắn nguy hại chiếm khối lượng tương đối cao. Riêng bệnh viện đa khoa tỉnh có quy mô 460 giường bệnh và hàng năm bệnh viện tổ chức khám 90.000 100.000 lượt người bệnh, điều trị nội trú 28.000 30.000 lượt người bệnh, phẫu thuật 5.000 ca, xét nghiệm 500.000 ca, chụp Xquang 50.000 60.000 ca, siêu âm 15.000 ca, điện tim 3.500 ca, nội soi 2.000 ca. Ngoài ra về việc có đến hơn 20 cơ sở y tế (cả nhà nước lẫn tư nhân chỉ tính riêng trên địa bàn thành phố Yên Bái) đăng ký xử lý rác thải tại duy nhất một địa điểm là lò đốt của Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Tuy nhiên, không phải toàn bộ các cơ sở y tế trên đều thực hiện vận chuyển rác thải của mình về đốt tại đây (hiện chỉ có khoảng 78 cơ sở, hầu hết là bệnh viện Nhà nước, số còn lại? Vì lí do nào đó chỉ đăng ký cho có, rác thải hàng ngày thì đi đâu không rõ?). Chưa kể rác thải y tế từ các trung tâm y tế cấp phường, xã. Vậy những vấn đề khó khăn chưa được giải quyết một cách triệt để đó là khó khăn trong việc quản lý hệ thống thu gom, hệ thống quản lý còn yếu về nhân lực và tảng thiết bị và chưa thực hiện việc thu phí một cách chặt chẽ. Vì vậy ta cần quy hoạch một cách tổng thể hệ thống quản lý chất thải rắn y tế. Nên e đã chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng chất thải rắn y tế và đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn y tế tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái thuộc thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái”
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
ĐỀ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI
Họ và tên sinh viên : Nguyễn Linh Trang
Giảng viên hướng dẫn : TS.Phạm Thị Mai Thảo
Cơ quan công tác : Trường Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
Trang 2MỤC LỤC
1 Đặt vấn đề 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Nội dung nghiên cứu 2
4 Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu 2
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8
6 Phương pháp nghiên cứu 8
7 Dự kiến kết quả và sản phẩm 8
8 Kế hoạch thực hiện 9
TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
Trang 31 Đặt vấn đề
Ngày nay vấn đề môi trường rất được các quốc gia, cộng đồng trên toàn cầu quan tâm đến Bởi lẽ ô nhiễm và suy thoái cùng với sự cố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp không chỉ ở hiện tại mà còn cả các thế hệ tương lai Toàn thế giới đều đã nhận thức được rằng chỉ có bảo vệ môi trường mới có thể giúp xã hội loài người phát triển bền vững
Một trong những công tác quan trọng đó là giải quyết vấn đề ô nhiễm Trong đó quản lý chất thải rắn là một vấn đề cần phải quan tâm trong quá trình phát triển kinh tế
xã hội, đặc biệt là chất thải nguy hại và chất thải rắn y tế theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ là một trong những loại chất thải rắn nguy hại
Nước ta có một mạng lưới y tế với các bệnh viện được phân bố rộng khắp, các chất thải y tế dưới dạng rắn, lỏng hoặc khí có chứa các chất hữu cơ, mầm bệnh, gây ô nhiễm cho môi trường bệnh viện và xung quanh bệnh viện gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người dân và ngay cả chính cán bộ y tế
Thành phố Yên Bái thuộc tỉnh Yên Bái là đô thị miền núi phía bắc, giữ vị trí cửa ngõ đi vào khu Tây Bắc của tỉnh Yên Bái và của cả nước Thành phố Yên Bái có diện tích tự nhiên là 10.674.19 ha bao gồm 17 đơn vị hành chính với 7 phường, 10 xã; dân số thành phố năm 2010 có 94.716 người Trên địa bàn thành phố có 7 bệnh viện,
17 trung tâm y tế cấp phường xã với 970 giường bệnh (thuộc nhà nước)đã thải ra môi trường mỗi ngày khoảng 4300kg chất thải rắn các loại, trong đó lượng chất thải rắn nguy hại chiếm khối lượng tương đối cao Riêng bệnh viện đa khoa tỉnh có quy mô
460 giường bệnh và hàng năm bệnh viện tổ chức khám 90.000- 100.000 lượt người bệnh, điều trị nội trú 28.000- 30.000 lượt người bệnh, phẫu thuật 5.000 ca, xét nghiệm 500.000 ca, chụp X-quang 50.000- 60.000 ca, siêu âm 15.000 ca, điện tim 3.500 ca, nội soi 2.000 ca
Ngoài ra về việc có đến hơn 20 cơ sở y tế (cả nhà nước lẫn tư nhân chỉ tính riêng trên địa bàn thành phố Yên Bái) đăng ký xử lý rác thải tại duy nhất một địa điểm
là lò đốt của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuy nhiên, không phải toàn bộ các cơ sở y tế trên đều thực hiện vận chuyển rác thải của mình về đốt tại đây (hiện chỉ có khoảng 7-8
cơ sở, hầu hết là bệnh viện Nhà nước, số còn lại? Vì lí do nào đó chỉ đăng ký cho có, rác thải hàng ngày thì đi đâu không rõ?) Chưa kể rác thải y tế từ các trung tâm y tế cấp phường, xã
Trang 4Vậy những vấn đề khó khăn chưa được giải quyết một cách triệt để đó là khó khăn trong việc quản lý hệ thống thu gom, hệ thống quản lý còn yếu về nhân lực và tảng thiết bị và chưa thực hiện việc thu phí một cách chặt chẽ
Vì vậy ta cần quy hoạch một cách tổng thể hệ thống quản lý chất thải rắn y tế Nên e đã chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng chất thải rắn y tế và đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn y tế tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái thuộc thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái”
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu chung:
+ Đánh giá hiện trạng, phân loại, thu gom, lưu trữ, vận chuyển và xử lý chất
thải y tế của một số bệnh viện thành phố Yên Bái
- Mục tiêu cụ thể:
+ Đánh giá hiện trạng phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn y tế của một số bệnh viện tại thành phố Yên Bái
+ Đánh giá hiểu biết của cán bộ nhân viên bệnh nhân về tình hình quản lý chất thải y tế
+ Đề xuất những giải pháp quản lý chất thải rắn y tế để đảm bảo an toàn và vệ sinh môi trường
3 Nội dung nghiên cứu
- Hiện trạng về công tác quản lý chất thải rắn y tế tại các bệnh viện và các trung tâm y tế của thành phố Yên Bái
- Tìm hiểu các phương pháp xử lý chất thải rắn y tế hiện nay
- Ảnh hưởng của chất thải rắn y tế đến môi trường và cộng đồng:
- Hiện trạng về thành phần, khối lượng phát sinh chất thải rắn y tế tại thành phố
Yên Bái
- Hiện trạng vận chuyển, thu gom, xử lý chất thải rắn y tế tại thành phố Yên Bái
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quản quản lý chất thải rắn tại thành
phố Yên Bái
4 Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu
a, Chất thải rắn y tế
Trang 5“Chất thải rắn là chất thải ở dạng rắn hoặc sệt (gọi là bùn thải) được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác”
“Rác sinh hoạt y tế là chất thải không xếp vào chất thải nguy hại, không có khả năng gây độc, không cần lưu giữ, xử lý đặc biệt; là chất thải phát sinh từ các khu vực bệnh viện: giấy, plastic, thực phẩm, chai lọ…”
“Chất thải y tế là chất thải từ các hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc, xét nghiệm, nghiên cứu…chất thải y tế nguy hại là chất thải có các thành phần như: máu, dịch cơ thể, chất bài tiết, các bộ phận, cơ quan; bơm, kim tiêm, vật sắc nhọn, dược phẩm, hóa chất, chất phóng xạ…thường ở dạng rắn, lỏng, khí Chất thải y tế được xếp
là chất thải nguy hại, cần có phương thức lưu giữ, xử lý rác thải nguy hại, thải bỏ đặc biệt, có quy định riêng; gây nguy hại sức khỏe, an toàn môi trường hay gây cảm giác thiếu thẩm mỹ”
Chất thải y tế bao gồm:
+ Chất thải lâm sàng
Nhóm A: chất thải nhiễm khuẩn, chứa mầm bệnh với số lượng, mật độ đủ gây bệnh, bị nhiễm khuẩn bởi vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, nấm…bao gồm các vật liệu bị thấm máu, thấm dịch, chất bài tiết của người bệnh như gạc, bông, găng tay, bột
bó gãy xương, dây truyền máu…
Nhóm B: là các vật sắc nhọn: bơm tiêm, lưỡi, cán dao mổ, mảnh thủy tinh vỡ
và mọi vật liệu có thể gây ra các vết cắt hoặc chọc thủng, dù chúng có được sử dụng hay không sử dụng
Nhóm C: chất thải nguy cơ lây nhiễm phát sinh từ phòng xét nghiệm: găng tay, lam kính, ống nghiệm, bệnh phẩm sau khi xét nghiệm, túi đựng máu…
Nhóm D: chất thải dược phẩm, dược phẩm quá hạn, bị nhiễm khuẩn, dược phẩm bị đổ, không còn nhu cầu sử dụng và thuốc gây độc tế bào
Nhóm E: là các mô cơ quan người – động vật, cơ quan người bệnh, động vật,
mô cơ thể (nhiễm khuẩn hay không nhiễm khuẩn), chân tay, nhau thai, bào thai…
+ Chất thải phóng xạ (rắn, lỏng và khí): tại các cơ sở y tế, chất thải phóng xạ phát sinh từ các hoạt động chuẩn đoán hoá, hoá trị liệu, và nghiên cứu
Chất thải phóng xạ rắn bao gồm: Các vật liệu sử dụng trong các xét nghiệm, chuẩn đoán, điều trị như ống tiêm, bơm tiêm, kim tiêm, kính bảo hộ, giấy thấm, gạc sát khuẩn, ống nghiệm, chai lọ đựng chất phóng xạ…
Trang 6Chất thải phóng xạ lỏng bao gồm: Dung dịch có chứa chất phóng xạ phát sinh trong quá trình chuẩn đoán, điều trị như nước tiểu của người bệnh, các chất bài tiết, nước súc rửa các dụng cụ có chất phóng xạ…
Chất thải phóng xạ khí bao gồm: Các chất khí thoát ra từ kho chứa chất phóng xạ…
+ Chất thải hóa học: bao gồm các hóa chất có thể không gây nguy hại như đường, axit béo, axit amin, một số loại muối… và hóachất nguy hại như Formaldehit, hóa chất quang học, các dung môi, hóa chất dùng để tiệt khuẩn y tế và dung dịch làm sạch, khử khuẩn, các hóa chất dùng trong tẩy uế, thanh trùng…
Formaldehit: Đây là hoá chất thường được sử dụng trong bệnh viện, nó được
sử dụng để làm vệ sinh, khử khuẩn dụng cụ, bảo quản bệnh phẩm hoặc khử khuẩn các chất thải lỏng nhiễm khuẩn Nó được sử dụng trong các khoa giải phẫu bệnh, lọc máu, ướp xác…
Các chất quang hoá: Các dung dịch dùng để cố định phim trong khoa
Xquang
Các dung môi: Các dung môi dùng trong cơ sở y tế gồm các hợp chất của halogen như metyl clorit, chloroform, các thuốc mê bốc hơi như halothane; Các hợp chất không chứa halogen như xylene, axeton, etyl axetat…
Các chất hoá học hỗn hợp: Bao gồm các dung dịch làm sạch và khử khuẩn như: phenol, dầu mỡ và các dung môi làm vệ sinh…
+ Các bình chứa khí nén có áp suất: gồm các bình chứa khí nén có áp suất như bình đựng oxy, CO2, bình gas, bình khí dung, các bình chứa khí sử dụng một lần… Đa
số các bình chứa khí nén này thường dễ nổ, dễ cháy nguy cơ tai nạn cao nếu không được tiêu hủy đúng cách
b, Công tác quản lý chất thải rắn y tế tại thành phố Yên Bái
Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch xử lý
triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; bố trí kinh phí đầu tư xây
dựng hệ thống xử lý chất thải cho các cơ sở y tế khác trên địa bàn để thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án tổng thể xử lý chất thải y tế giai đoạn 2011 - 2015 và định hướng đến năm 2020 Sở y tế Yên Bái quyết định:
+ Tăng cường phối hợp liên ngành, tiến hành thanh tra, kiểm tra giám sát công tác quản lý chất thải y tế để bảo vệ môi trường; kiên quyết xử lý nghiêm các trường
Trang 7hợp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, gắn vớitrách nhiệm của người đứng đầu bệnh viện
+ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến chính sách, pháp luật về quản lý chất thải y tế Tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn về quản lý chất thải y
tế cho đội ngũ cán bộ và nhân viên y tế
+ Định kỳ hàng năm báo cáo kết quả thực hiện Chỉ thị về Cục Quản lý Môi trường y tế để tổng hợp báo cáo Bộ trưởng Bộ Y tế
+ Đối với các giám đốc các bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ Y tế,
Bộ ngành khác và các bệnh viện của địa phương (sau đây gọi tắt là bệnh viện) cần tăng cường công tác quản lý chất thải y tế của bệnh viện theo đúng các quy định hiện hành
và theo đúng các nội dung trong Báo cáo đánh giá tác động môi trường, Đề án bảo vệ môi trường hoặc Kế hoạch bảo vệ môi trường của bệnh viện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt
+ Thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác quản lý chất thải rắn y tế, không để tình trạng lọt chất thải rắn y tế nguy hại ra ngoài Xử lý nghiêm các cá nhân, đơn vị vi phạm các quy định hiện hành về phân loại, thu gom, vận chuyển,xử lý chất thải y tế
+ Chỉ đạo đơn vị vận hành thường xuyên hệ thống xử lý nước thải, hệ thống xử
lý chất thải rắn (nếu có) Định kỳ kiểm tra giám sát tình trạng hoạt động của hệ thống
xử lý chất thải của bệnh viện; đánh giá chất lượng nước thải sau xử lý để kịp thời khắc phục những sự cố của hệ thống xử lý; báo cáo cơ quan quản lý về môi trường theo quy định Nếu nước thải y tế sau xử lý không đảm bảo theo QCVN 28:2010/BTNMT hoặc khí thải lò đốt chất thải rắn y tế của bệnh viện (nếu có) không đảm bảo theo QCVN 02:2012/BTNMT, bệnh viện phải có kế hoạch khắc phục phù hợp để đảm bảo nước thải sau xử lý, khí thải của lò đốt đạt quy chuẩn theo quy định Trường hợp không tự
xử lý chất thải y tế, bệnh viện phải ký hợp đồng với tổ chức, cá nhân có giấy phép phù hợp để thu gom và xử lý chất thải y tế theo đúng quy định của pháp luật
+ Tổ chức phổ biến, hướng dẫn kịp thời các quy định của pháp luật về quản lý chất thải y tế cho cán bộ, nhân viên y tế của bệnh viện Tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ làm công tác vận hành hệ thống xử lý chất thải
y tế
+ Giao trách nhiệm chính về quản lý chất thải, bảo vệ môi trường của bệnh viện cho một khoa, phòng cụ thể Bổ nhiệm một cán bộ phụ trách về quản lý chất thải, bảo
vệ môi trường để giúp Giám đốc bệnh viện về công tác này
Trang 8+ Triển khai thực hiện các thủ tục về bảo vệ môi trường gồm đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại; xin cấp phép xả nước thải vào môi trường; lập và trình
cơ quan có thẩm quyền thẩm định Đề án bảo vệ môi trường hoặc Báo cáo đánh giá tác động môi trường; thực hiện quan trắc, giám sát môi trường định kỳ và báo cáo cơ quan quản lý theo các quy định của pháp luật hiện hành
+ Hàng năm bố trí kinh phí để mua sắm các dụng cụ, phương tiện phục vụ việc phân loại thu gom, vận chuyển, lưu giữ tạm thời chất thải trong bệnh viện đúng chủng loại; kinh phí mua hóa chất phục vụ việc xử lý chất thải y tế; kinh phí chi trả cho các hoạt động dịch vụ để xử lý chất thải y tế của bệnh viện theo đúng quy định
+ Định kỳ hàng năm báo cáo kết quả thực hiện Chỉ thị về cơ quan quản lý cấp trên để tổng hợp báo cáo Bộ trưởng Bộ Y tế
c Hiện trạng xử lý chất thải rắn y tế tại địa phương: rác thải y tế được chia làm hai loại chính, đó là chất thải rắn và chất thải lỏng Chất thải rắn bao gồm những dụng
cụ y tế, kim tiêm, ống thuốc, bông, băng dính, gạc đã qua sử dụng Chất thải lỏng bao gồm các loại nước thải từ các buồng vệ sinh bệnh nhân, buồng mổ, vệ sinh nhà đẻ,
vệ sinh tiểu phẫu Nhìn chung, chúng đều là những loại chất thải trực tiếp từ người bệnh đến khám chữa bệnh, điều trị tại các bệnh viện, cơ sở y tế Đối với mỗi loại chất thải phải có một quy trình xử lý khác nhau, tách rời để đảm bảo tối đa hiệu quả, triệt để trong việc loại bỏ vi trùng, các chất nhiễm khuẩn độc hại đối với môi trường sống và con người Vậy nhưng, đến thời điểm hiện tại, trên toàn địa bàn tỉnh, ngoại trừ Bệnh viện Đa khoa tỉnh là có hệ thống lò đốt chất thải rắn và trạm xử lý chất thải lỏng chuyên dụng, còn lại toàn bộ các bệnh viện tuyến tỉnh khác như: Bệnh viện Lao
và Bệnh phổi, Bệnh viện Y học cổ truyền, Bệnh viện Tâm thần, Bệnh viện Nội tiết , các phòng khám cùng 100% trung tâm y tế cấp phường, xã; cơ sở y tế tư nhân đều không có quy trình xử lý rác thải y tế đảm bảo theo yêu cầu theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường Vì không có hệ thống xử lý rác thải y tế đúng quy chuẩn nên nếu không đăng ký vận chuyển chất thải rắn đến lò đốt của Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tiêu hủy thì chỉ còn cách khác là “đẩy sang” cho Công ty TNHH một thành viên Công trình và Môi trường đô thị Yên Bái tiến hành chôn lấp tập trung với các loại rác thải sinh hoạt khác Hoặc đối với những bệnh viện, cơ sở y tế các huyện, thị, việc “truyền thống” đang làm là chôn lấp
d Các phương pháp xử lý chất thải rắn y tế: có nhiều phương pháp có thể áp dụng để xử lý và tiêu hủy chất thải y tế Mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm nhất định Việc áp dụng các phương pháp này còn tùy thuộc vào hoàn cảnh và điều kiện của mỗi quốc gia, địa phương, các cơ sở y tế
Trang 9+ Phương pháp khử trùng: được áp dụng để khử trùng đối với chất thải y tế có nguy cơ lây nhiễm cao nhằm hạn chế xảy ra tai nạn cho nhân viên thu gom, vận chuyển và xử lý rác: Khử trùng bằng hóa chất, khử trùng bằng nhiệt ở áp suất cao, khử trùng bằng siêu cao tầng
+ Phương pháp chôn lấp chất thải rắn y tế: trong hầu hết các bệnh viện huyện chất thải y tế được chôn lấp tại bãi công cộng hay chôn lấp trong khu đất của một số bệnh viện Trường hợp chôn lấp trong bệnh viện, chất thải được chôn vào trong các hố đào và lấp đất lên, nhiều lớp đất phủ trên quá mỏng không đảm bảo vệ sinh
+Phương pháp hiêu đốt chất thải rắn y tế: là một kỹ thuật được áp dụng khi một lượng lớn các chất thải nguy hại cần được thiêu hủy Phương pháp này đảm bảo khả năng phân hủy chất thải có hiệu quả cao đối với hầu hết các chất thải hữu cơ và lượng khí thải sinh ra với lượng nhỏ có thể kiểm soát được Đốt chất thải là quá trình oxy hóa chất thải bằng oxy của không khí ở nhiệt độ cao Bằng cách đốt chất thải nguy hại ta
có thể giảm thể tích của nó đến 80- 90 %
e Ảnh hưởng của chất thải rắn y tế đến môi trường và cộng đồng:
+ Đến môi trường: Chất thải bệnh viện từ khi phát sinh đến khâu xử lý cuối cùng đều gây ra những tác động xấu tới môi trường không khí Khi phân loại tại nguồn, thu gom, vận chuyển chúng phát tán bụi rác, bào tử vi sinh vật gây bệnh, hơi dung môi Ở khâu xử lý (đốt, chôn lấp) chúng phát ra các khí độc: HX, NOx, Dioxin, Furan, …từ lò đốt và CH4, NH3, H2S, từ bãi chôn lấp Các khí này nếu không được thu hồi và xử lý sẽ gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe cộng đồng dân cư xung quanh Nước thải bệnh viện chứa nhiều mầm bệnh có khả năng lây nhiễm khá cao như Samonella, Shigella, Vibro, Coliform, tụ cầu, liên cầu, Pseudomonas…Nguy cơ nhiễm virut chủ yếu là virut đường tiêu hóa, virut bại liệt…nhiễm các kí sinh trùng, amip, trứng giun, và các nấm Một số cơ sở y tế do chưa có kinh phí cho việc xử lý rác thải y
tế đã đổ các rác thải y tế xuống các vùng đất trũng hoặc sông suối gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước mặt, đặc biệt vào mùa mưa Nước rác hầu hết vẫn chưa được xử lý gây nguy cơ ô nhiễm nước mặt và nước ngầm Chất thải bệnh viện không được phân loại và thu gom đúng quy cách, các bãi chôn lấp không đúng kỹ thuật vệ sinh thì nước rác sẽ ngấm vào đất, làm thay đổi tính chất, thành phần lý hóa sinh của đất Điều này làm biến đổi đất ngày càng xấu đi, gây ô nhiễm môi trường đất, khiến cho việc tái sử dụng bãi chôn lấp khi đóng bãi gặp nhiều khó khăn
+ Đến cộng đồng: Tất cả những người phơi nhiễm với chất thải y tế nguy hại đều là đối tượng có nguy cơ Bác sĩ và y tá, điều dưỡng, nhân viên vệ sinh, nhân viên
Trang 10vận chuyển, tiêu hủy chất thải; cộng đồng dân cư (đặc biệt là những người chuyên thu nhặt phế thải) Ngoài ra còn các mối nguy cơ liên quan tới các nguồn chất thải y tế quy
mô nhỏ, rải rác, dễ bị bỏ quên: phát sinh từ những tủ thuốc gia đình hoặc do những kẻ tiêm chích ma túy vứt ra Ngoài ra ảnh hưởng của các loại chất thải truyền nhiễm và các vật sắc nhọn Bệnh viện có nguy cơ lây truyền rất lớn qua rác thải và nước thải bệnh viện Chất thải y tế có chứa các mầm bệnh như: các vi khuẩn, vi rút, kí sinh trùng
và nấm với số lượng đủ để gây bệnh Ảnh hưởng của loại chất thải hóa học và dược phẩm, đã có nhiều vụ tổn thương hoặc nhiễm độc do việc vận chuyển hóa chất và dược phẩm trong bệnh viện không đảm bảo Để hạn chế tới mức thấp nhất là nguy cơ nghề nghiệp này nên thay thế giảm lượng hóa chất độc hại xuống bất cứ lúc nào có thể và cung cấp các phương tiện bảo hộ cho những người tiếp xúc với hóa chất Những nơi sử dụng và bảo quản loại hóa chất nguy hiểm cũng nên được thiết kế hệ thống thông gió phù hợp, huấn luyện các biện pháp phòng hộ và các trường hợp cấp cứu cho những người có liên quan
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: chất thải rắn y tế
- Phạm vi nghiên cứu: các bệnh viên thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập tài liệu sơ cấp
+ Thực hiện điều tra, phỏng vấn bằng mẫu phiếu điều tra.Đối tượng điều tra, phỏng vấn là: các cán bộ y tế tại bệnh viện trên địa bàn, người thu gom rác thải và các bệnh nhân
+ Điều tra khảo sát thực tế về hiện trạng công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt:Hiện trạng thu gom sơ cấp, thứ cấp (loại phương tiện, số lượng phương tiện, tuyến thu gom, điểm hẹn tập kết rác ) Hiện trạng xử lý (phương pháp xử lý hiện hành, những bất cập, khó khăn trong xử lý)
thập các thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của khu vực nghiên cứu; các thông tin về các vấn đề môi trường của địa phương; Các văn bản pháp quy, quy ước, hương ước cộng đồng về môi trường địa phương
- Phương pháp tham vấn ý kiến chuyên gia: được sử dụng với mục đích tham khảo ý kiến chuyên gia trong ngành môi trường, các thầy cô giáo, các cán bộ phụ trách môi trường tại cơ sở