BDA polyp truc trang

Wolff, et al.. The ASCRS Textbook of Colon and Rectal Surgery.. Chapter 25: Polyps.. Lieberman et al.Guidelines for Colonoscopy Surveillance After Screening and Polypectomy: A Consensus

BV

POLYP TR C TRÀNG

1 nh ngh a: Polyp đ i tr c tràng là m t thu t ng mà di n t b t k t n th ng nhô ra

t niêm m c c a đ i tr c trang

2 Phân lo i;

2.1.V đ i th : polyp có cu ng và không cu ng

2.2.V mô h c- thu t ng

− Neoplastic polyp (adenomas) có nguy c tìm tàng ác tính polyp tuy n ng, polyp tuy n

ng nhánh và polyp tuy n nhánh

− Non Neoplastic; không có nguy c ác tính, bao g m: polyp t ng s n, mô th a, lymphoid polyp, Inflamation polyp (polyp hình thành do viêm đ i tràng)

 H u h t ung th đ i tràng phát tri n t neoplastic adenomatous polyp

 Adenoma đ n thu n < 1 cm ít có nguy c ti n tri n ác tính

 Adenomas nguy c cao: mô b nh h c là polyp tuy n nhánh; lo n s n m c đ cao; l n

h n 1cm; ho c có 3 polyp tr lên

 Adenomas nguy c th p: 1-2 polyp tuy n ng k ch th c < 1cm

 Adenomas ti n tri n n u có 1 trong các y u t : kích th c ≥ 1cm, tuy n nhánh, d s n cao

3 Ch n đoán và đi u tr ban đ u:

− H u h t các polyp không tri u ch ng, đ c phát hi n qua t m soát hay th c hi n ch n đoán hình nh b i m t lý do nào đó M t s polyp có th gây ch y máu, hi m h n có

th gây bán t c ru t

− Polyp đ i tràng có th ch n đoán d a vào:

 N i soi đ i tràng: là ph ng ti n thích h p nh t đ phát hi n polyp các kích th c Nó

cho phép sinh thi t hay c t polyp trong lúc n i soi H u h t polyp có th c t ngay trong lúc th c hi n n i soi

B nh nhân có polyp đ i tràng đ c phát hi n qua n i soi tr c tràng hay ch p đ i quan kép nên th c hi n soi toàn b đ i tràng đ tìm ki m và c t b nh ng polyp có th đ ng t n t i các

v trí khác

Quy t đ nh có th c hi n n i soi toàn b đ i tràng cho nh ng b nh nhân có polyp < 1cm tùy thu c vào t ng b nh nhân, d a vào các y u t :

− Tu i

− Các b nh lý cùng t n t i b nh nhân

− Ti n s y khoa và gia đình v các b nh lý ung th

Nh ng b nh nhân không th n i soi toàn b đ t m soát polyp có th th c hi n n i soi

đ i tràng k t h p v i ch p đ i quang kép khung đ i tràng đ phát hi n polyp

 N i soi đ i tràng o (CT colonography): có giá tr trong tr ng h p b nh nhân không

BV

N i soi đ i tràng có th th c hi n l i sau 3 – 6 tháng sau khi c t polyp, n u:

− +polyp nhánh l n

− +n u bác s n i soi không tin ch c là đã phát hi n h t hay c t hoàn toàn polyp

4 Các tr ng h p c th :

4.1 Polyp: h u h t các polyp đ u có th c t thành công qua n i soi tiêu hóa

a) Polyp nh

N i soi c t polyp

Khi soi tr c tràng th y nhi u polyp thì ph i sinh thi t và soi toàn b khung đ i tràng

Polyp t ng s n phát hi n khi soi tr c tràng, b n thân nó không là ch đ nh đ soi toàn b đ i tràng

b) Polyp l n , không cu ng;

− Các polyp không cu ng adenomas l n > 2cm, n i soi c t polyp N i soi l i sau 3 -6 tháng sau c t đ xác đ nh xem có c t hoàn toàn hay ch a

− + N u polyp còn sót l i, thì nên đ c c t hoàn toàn và ph i ki m tra l i sau 3 – 6 tháng

N u polyp không đ c c t h t hoàn toàn sau 2 l n , b nh nhân nên đ c ch đ nh đi u

tr ph u thu t N i soi đánh d u b ng m c v trí polyp đ c c t tr c khi ph u thu t

c) Polyp l n, có cu ng

N i soi c t polyp l n có cu ng Ch n i soi l i sau 3 – 6 tháng n u bác s n i soi ho c gi i

ph u b nh không xác đ nh đ c có c t h t polyp hoàn toàn hay không

=> N u polyp còn sót l i, s đ c c t h t hoàn toàn

4.2 Polyp ác tính: polyp mà các t bào ung th xâm l n đ n l p c niêm (muscularis mucosa)

− Polyp có cu ng phân lo i Haggitt t 1 đ n 3 c t polyp b ng n i soi

− Polyp có cu ng phân lo i Haggitt 4 đi u tr gi ng không cu ng c t polyp v i b ít nh t 2cm

− Các polyp không cu ng có nguy c di c n h ch cao: xâm l n đ n 1/3 d i c a l p d i niêm, xâm l n m ch máu h ch lympho, t bào bi t hóa kém và nh ng t n th ng 1/3

d i c a tr c tràng, t n th ng có b c t < 2cm=> c t theo nguyên t c ung th

− Các tr ng h p sau khi n i soi c t polyp không c n ph i đi u tr gì thêm:

• Polyp đ c xác đ nh c t h t hoàn toàn qua s xác đ nh c a mô b nh h c

• T bào không ph i là lo i bi t hóa kém

• Không xâm l n m ch máu hay h ch b ch huy t liên quan

• B m t c t không t bào ung th ,

5.Theo dõi sau c t polyp:

− Sau khi c t h t hoàn toàn polyp, theo dõi t n th ng polyp ban đ u Tùy vào t n th ng

ban đ u mà th c hi n n i soi đ i tràng đ theo dõi t i th i đi m

BV

• 3 n m; adenomas có nguy c cao

• 5 n m: adenomas có nguy c th p

− Sau l n theo dõi th nh t, n u k t qu ghi nh n không có s tái phát Có th kéo dài th i gian n i soi ki m tra lên 5 n m t t c các nhóm

− B nh nhân đ c c t đ i tràng hay tr c tràng nên đ c n i soi đ i tràng ki m tra sau 1

n m Sau đó n u k t qu không gì b t th ng s theo dõi sau 3 n m r i 5 n m

Polyp nh

Polyp l n có

cu ng

Polyp l n không

cu ng

Polyp ác tính

Phân lo i Haggitt

t 1 -3 Có nguy c di c n h ch

Phân lo i Haggitt 4 Không cu ng không nguy c di

c n h ch

N i soi đ i

tràng c t

polyp

N i soi đ i tràng c t Polyp đ m

b o b m t

c t > 2cm

C t đ i tràng hay

tr c tràng theo nguyên

t c ung th

N i soi đ i tràng đánh giá tái phát, hay các polyp còn sót

3-6 tháng

1 n m

Adenomas nguy c cao: n i soi đ i tràng sau 3 n m Adenomas nguy c th p:

n i soi đ i tràng sau 5 n m

L c đ : x trí và theo dõi polyp đ i tr c tràng

1 Bruce G Wolff, et al The ASCRS Textbook of Colon and Rectal Surgery Chapter 25: Polyps 2007 p.362

2 David a Lieberman et al.Guidelines for Colonoscopy Surveillance After Screening and Polypectomy: A Consensus Update by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer Gastroenterology 2012;143:844–857

3 John H Bond Polyp Guideline: Diagnosis, Treatment, and Surveillance for Patients With Colorectal Polyps The American Journal Of Gastroenterology Vol 95, No 11, 2000.p.3053