Cụm danh từ Giáo án văn lớp 6

Lớp 6 Làm Văn hay nhất, soạn theo chuẩn kiến thức kỹ năng, soạn theo chương trình giảm tải của Bộ GD. Được cập nhật mới nhất, đã chỉnh sửa mới nhất vào cuối năm học này. Rất kỹ, rất hay Lớp 6 Làm Văn được soạn theo hướng học dễ hiểu.

TIẾT 44 CỤM DANH TỪ

I CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?

 Ví dụ 1: (SGK/116)

Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá

ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

 Cụm danh từ

Danh từ

 Ví dụ 2 (SGK/117)

So sánh các cách nói sau đây:

- túp lều / một túp lều

 làm rõ nghĩa về số lượng sự vật

- một túp lều / một túp lều nát

 làm rõ nghĩa về số lượng và tính chất sự vật

- một túp lều nát / một túp lều nát trên bờ biển

 Làm rõ nghĩa về số lượng, tính chất, địa điểm (xác

định vị trí của sự vật trong không gian )

So với danh từ

 Đặt câu:

Tất cả những học sinh này là những học sinh chăm chỉ

 Hoạt động trong câu giống danh từ

 Ghi nhớ 1: (SGK/117)

-Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ

thuộc nó tạo thành.

-Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ, nhưng hoạt động trong câu giống như một

danh từ.

 Ví dụ3: (SGK/117)

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với

ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho

ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không cả làng phải tội.

II CẤU TẠO CỦA CỤM DANH TỪ

Mụ hỡnh cụm danh từ

Chỉ

toàn thể

Chỉ

số lượng

Danh từ đơn

vị Danh từ sự vật đặc điểm Chỉ

của sự vật

Xỏc định

vị trớ của

sự vật (tất cả,

hết thảy,

toàn bộ,

toàn thể,…)

(một, hai, ba,

…, những, cỏc, mọi, mỗi, từng,…)

(này, nọ, kia, ấy, )

làng

PHẦN TRƯỚC

PHẦN TRUNG TÂM

PHẦN SAU

Chỉ

toàn thể

Chỉ

số lượng

Danh từ đơn

vị Danh từ sự vật đặ đi m c Ch ỉ ể

c a s v t ủ ự ậ

Xỏc định

vị trớ của

sự vật

ấy ba thỳng gạo nếp ba con trõu đực ba

năm

con trõu ấy chớn con

;

cả

sau ; làng

PHẦN TRƯỚC

PHẦN TRUNG TÂM

PHẦN SAU

Chỉ

toàn thể

Chỉ

số lượng

Danh từ

đơn vị Danh từ sự vật đặ đi m c Ch ỉ ể

c a s v t ủ ự ậ

Xỏc định

vị trớ của

sự vật

chín con

NHẤT THIẾT PHẢI Cể

 Ghi nhớ 2 : (SGK/118)

III LUYỆN TẬP:

Làm thế nào để xác định được cụm danh từ trong câu?

- Xác định các danh từ có trong

câu.

- Tiếp đến, ta xem xét danh từ

nào có từ ngữ bổ sung ý nghĩa cho nó thì đó là cụm danh từ.

1 Bài tập 1 (SGK/118)

PHẦN TRƯỚC PHẦN TRUNG TÂM PHẦN SAU

một người chồng thật xứng

đáng

một lưỡi búa của cha để lại

một con yêu tinh ở trên núi,có

nhiều phép lạ

Cho các câu sau:

1 Vua cha yêu thương mị Nương hết mực, muốn kén cho con một

người chồng thật xứng đáng

(Theo “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”)

2 {…}Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.

(Theo “Thạch Sanh”)

3 Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều phép lạ.

(Theo “Thạch Sanh”)

a)Tìm các cụm danh từ có trong các câu trên.

b)Ghép các cụm danh từ đó vào mô hinh cụm danh từ.

2 Bài tập 3 (Sgk/118):

Tìm phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống trong phần trích sau:

Khi kéo lưới lên, thấy nằng nặng, lê Thận chắc mẩm được mẻ cá to

Nhưng khi thò tay vào bắt cá, chàng chỉ thấy có một thanh sắt Chàng vứt luôn thanh sắt xuống nước, rồi lại thả lưới ở một chỗ khác.

Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt Lại chui vào lưới mình Chàng lại ném nó xuống sông Lần thứ ba, Vẫn thanh sắt mắc vào lưới.

(Theo “Sự tích Hồ Gươm”)

.

.

.

GHI NHỚ

- Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

-Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp

hơn một mình danh từ, nhưng hạt động trong câu giống như một danh từ.

- Mô hình cụm danh từ

-Trong cụm danh từ:

+ Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa

về mặt số lượng.

+ Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật mà từ biểu thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy trong không gian hay thời gian.

PHẦN

TRƯỚC

PHẦN TRUNG TÂM

PHẦN SAU

3 Bài tập 4 (SBT/41):

Theo em, trong đoạn văn sau, có thể bỏ các từ ngữ in đậm được không? Vì sao?

Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu (1) Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng (2).

TRẢ LỜI:

 Xét phụ ngữ: “tên là Mị Nương”

- Không thể bỏ đi được.

- Vì câu (1) là câu có nhiệm vụ giới thiệu về

Mị Nương, là cơ sở để từ Mị Nương xuất hiện trong câu (2)

 Xét phụ ngữ: “người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu”

- Có thể bỏ đi được.

- Vì 2 phụ ngữ này có tác dụng miêu tả hình thức và tính nết của Mị Nương.

- Tuy nhiên, khi xét trong quan hệ với phụ ngữ “thật xứng

đáng” ở câu 2, ta thấy không nên bỏ chúng đi.