Thị trường thứ cấp TTCK

Khái niệm Sở giao dịch chứng khoán •Là pháp nhân thành lập với chức năng tổ chức và giám sát hoạt động niêm yết và giao dịch của các chứng khoán niêm yết tại Sở Các loại chứng khoán niêm

Vấn đề 1: Khái niệm, chức năng của

Sở giao dịch chứng khoán

Khái niệm Sở giao dịch chứng khoán

•Là pháp nhân thành lập với chức năng tổ chức và giám sát hoạt động niêm yết và giao dịch của các chứng khoán niêm yết tại Sở

Các loại chứng khoán niêm yết :

•Cổ phiếu

•Trái phiếu

•Chứng chỉ quỹ đầu tư

•Chứng khoán phái sinh

Hình thức sở hữu của Sở giao dịch

• Sở hữu Nhà nước

• Sở hữu thành viên

• Sở hữu đại chúng

Sơ đồ tổ chức Sở GDCK TP Hồ Chí Minh

Hội đồng quản trị Tổng giám đốc Phó tổng giám đốc

P.Giám sát giao dịch

P.Đấu giá cổ phần

P.Thông tin thị trường

P.Kiểm soát nội

bộ

P.Hành chính tổng hợp

P.Hợp tác quốc

tế

P.Nhân

sự và đào tạo

P.Tiếp thị quan

hệ công chúng

P.Tài

chính

Kế toán

P Ncứu phát triển

P.Công nghệ thông tin Ban kiểm soát

Sơ đồ tổ chức Sở GDCK Hà Nội

Hội đồng quản trị Tổng giám đốc Phó tổng giám đốc

P.Hệ thống giao dịch

P.Quản

lý niêm

yết

P.Thị trường trái phiếu

P.Thông tin thị trường

P.Quản

lý thành viên

P.Kiểm

soát nội

bộ

P.Hành chính quản trị

P.Tổng hợp pháp chế

P.Nhân

sự và đào tạo

P.Tài chính kế toán

P.Công nghệ tin học

Ban kiểm soát

P Ncứu phát triển

P.Giám sát giao dịch

Hội đồng quản trị một số Sở GD

• SGD Hàn quốc KRX: 15 thành viên ( 1 Chủ tịch, 1 phó chủ tịch, 4 giám đốc điều hành, thành viên bên ngoài ko tham gia điều hành )

• SGD Newyork NYSE: 25 thành viên ( 12 Công chúng, 12 cty

Sở giao dịch chứng khoán đầu tiên

Trụ sở Công ty Đông Ấn - Hà Lan

1602 Sở giao dịch Amsterdam- Hà Lan

Một số SGD chứng khoán trên thế giới

Sao Paulo Stock Exchange

Một số SGD chứng khoán trên thế giới

NYSE New york Stock Exchange

Một số SGD chứng khoán trên thế giới

Tokyo Stock Exchange

Một số SGD chứng khoán trên thế giới

Boerse Frankfurt Stock Exchange

Một số SGD chứng khoán trên thế giới

Bombay Stock Exchange

Vấn đề 2: Thành viên Sở giao dịch CK

Thành viên SGD chứng khoán ở 1 số nước

•Theo quyền: Thành viên chính + Thành viên đặc biệt

(Hàn Quốc)

•Theo chức năng :

+Nhà môi giới; Người giao dịch; Nhà tạo lập thị trường (Mỹ)

+Thành viên thường và thành viên Saitori (Nhật)

•Theo vị trí địa lý: Trong nước, nước ngoài

Điều kiện thành viên

Yêu cầu nhân sự

Điều kiện thành viên Sở HSX, HNX

• Là cty CK được UBCK cấp phép

• Là thành viên lưu ký của Trung tâm lưu ký

• Đủ đk vật chất kĩ thuật phục vụ hđ: hệ thống tin học, phần mềm, đường truyền , hệ thống công bố thông tin

• Ban lãnh đạo, nhân viên có năng lực kinh nghiệm, có cán bộ công nghệ thông tin (2 ng, đủ bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn… )

• Điều kiện khác

Quyền- nghĩa vụ của thành viên

Vấn đề 3: Niêm yết trên

Sở giao dịch chứng khoán

Các vấn đề liên quan đến Niêm yết

• Niêm yết là gì

• Ưu nhược điểm của việc niêm yết

• Tiêu chuẩn niêm yết

• Phân loại niêm yết

• Thủ tục niêm yết

• Quản lý niêm yết

Niêm yết và mục tiêu niêm yết

Niêm yết chứng khoán là thủ tục cho phép một chứng khoán nhất định được phép GD trên SGD

Mục tiêu niêm yết:

• Đối với nhà quản lý thị trường : Phát triển TT, tạo niềm tin NĐT qua việc chọn lựa chuẩn hóa công ty được

niêm yết

• Đối với tổ chức niêm yết : mang lại nhiều lợi ích

Ưu nhược điểm của niêm yết

• Huy động vốn dễ dàng

• Nâng tính thanh khoản cho CK

• Tác động tích cực đến công chúng

• Thuế ưu đãi 1 số năm

• Nghĩa vụ công bố thông tin

• Ảnh hưởng từ giá thị trường tới uy tín công ty

• Điều hành, sáp nhập, thâu tóm phải thông qua biểu quyết…

Ưu điểm

Nhược điểm

5,313 Triệu

1,692 Triệu

1,038 Triệu

Phân loại niêm yết CK

• Niêm yết lần đầu

• Niêm yết bổ sung

• Thay đổi niêm yết (tên, khối lượng, mệnh giá, giá trị)

• Niêm yết lại ( niêm yết trở lại sau khi bị hủy niêm yết

do ko đạt điều kiện trước đây)

• Niêm yết song hành( toàn bộ) và niêm yết từng phần: niêm yết toàn bộ hoặc 1 phần số CK phát hành ra

Điều kiện định lượng

Tiêu chuẩn niêm yết

Điều kiện niêm yết cổ phiếu trên HSX:

• Công ty Cổ phần vốn điều lệ đã góp 120 tỷ vnđ

• Tối thiểu 2 năm hđ

• Tỷ lệ ROE năm trước tối thiểu 5%

• Lãi 2 năm liền trước, không lỗ lũy kế, không nợ quá hạn trên 1 năm, công khai nợ với cty của thành viên HĐQT, ban kiểm soát, ban giám đốc, kế toán trưởng, cổ đông lớn, người liên quan

• Tối thiểu 20% cổ phiếu có quyền biểu quyết do 300 cổ đông( ko phải cổ đông lớn ) nắm giữ ( trừ TH DN nhà nước)

• Cam kết nắm giữ cp của HĐQT, Ban kiểm soát, Ban giám đốc,

cổ đông lớn liên quan các đtượng trên ( 100% 6 tháng đầu, 50%

6 tháng tiếp kể từ ngày niêm yết)

Điều kiện niêm yết cổ phiếu trên HNX

• Vốn điều lệ 30 tỷ

• Ít nhất 1 năm hđ dưới hình thức cty cp(trừ DN Nhà nước cổ phần hóa)

•ROE năm trước tối thiểu 5%

•Ko nợ quá hạn trên 1 năm

• 15% Cp có quyền biểu quyết do 100 cổ đông (Ko phải cổ đông lớn) nắm giữ ( trừ DN nhà nước)

• Cam kết nắm giữ Cp của HĐQT, Ban giám đốc, Kế toán

trưởng, Ban kiểm soát và người có liên quan …

• Hồ sơ hợp lệ

Đk niêm yết trái phiếu DN trên HSX :

• Vốn điều lệ 120 tỷ

• 2 năm trước lãi

• Ko nợ quá hạn trên 1 năm, hoàn thành các n vụ tài

chính với NN

• Ít nhất 100 nhà đầu tư nắm giữ TP, TP cùng ngày đáo hạn

• Hồ sơ hợp lệ

Điều kiện niêm yết trái phiếu trên HNX

• Là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn,

doanh nghiệp nhà nước có vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký niêm yết từ 10 tỷ đồng Việt Nam trở lên tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán;

• Năm trước năm đăng ký có lãi

• Các trái phiếu của một đợt phát hành có cùng ngày đáo hạn;

• Có hồ sơ đăng ký niêm yết trái phiếu hợp lệ

ĐK niêm yết CCQ và CP Cty Đtư CK trên HSX

• Quỹ đóng, hoặc công ty đầu tư CK, 50 tỷ

• Thành viên ban đại diện quỹ hoặc thành viên HĐQT, Ban kiểm soát, Ban giám đốc và cổ đông lớn là

người có liên quan( Cty đt ck) cam kết nắm giữ trong thời gian quy định (100% 6 tháng đầu, 50% 6 tháng tiếp theo)

• Ít nhất 100 Nhà đầu tư nắm giữ

• Hồ sơ đăng ký hợp lệ

Điều kiện niêm yết trên NYSE Euronext

•Số cổ đông: 2000

•Tổng thu nhập trong năm gần nhất: 75 Triệu USD

•Tổng cộng lợi tức trước thuế trong 3 năm gần nhất:

Quy trình niêm yết lần đầu

Sở gd thẩm định sơ bộ Nộp bản đăng ký lên ủy ban CK

Nộp hồ sơ xin phép niêm yết chính thức

Niêm yết Thẩm tra niêm yết chính thức

Vấn đề trao đổi

• Có phải công ty nào cũng muốn niêm yết không ?

• Tại sao cần đặt ra những điều kiện niêm yết, nó có ý nghĩa như thế nào ?

• Thực tế doanh nghiệp Việt Nam gặp phải những khó khăn gì khi tham gia niêm yết ?

• Những yêu cầu về công bố thông tin đối với công ty niêm yết?

• Những quy định đối với cổ đông công ty đại chúng đã niêm yết trong phát hành và giao dịch?

Vấn đề 4: Giao dịch chứng khoán trên sở GD

•Các khái niệm cơ bản

•Phương thức giao dịch

•Các trường hợp GD đặc biệt

Các KN cơ bản liên quan gd CK

1 Thời gian GD

2 Đơn vị giao dịch

3 Giá tham chiếu, giá trần, giá sàn

4 Đơn vị yết giá

5 Biên độ giao động giá

6 Lệnh GD

Bảng giá của Sở HSX cung cấp

Bảng giá Sở HNX cung cấp

Bảng giá của Vndirect

Công ty chứng khoán WSS - HSX

Công ty chứng khoán WSS - HNX

1- Thời gian giao dịch

• Thời gian giao dịch là khoảng thời gian ck được thực hiện giao dịch trên Sàn của Sở GD

• Thời gian giao dịch được chia thành các phiên giao

dịch

Tại HNX:

- Giao dịch từ thứ 2 đến thứ 6, trừ các ngày nghỉ lễ theo quy định

HSX

Thời gian giao dịch HNX

Thời gian Phiên giao dịch Loại lệnh sử dụng

9h00 – 11h30

13h00 – 14h30

Khớp lệnh liên tục

-Lệnh giới hạn (LO) -Lệnh Thị trường MTL

MOK MAK

14h30 – 14h45 Khớp lệnh định

kỳ đóng cửa

-Lệnh giới hạn (LO) -Lệnh ATC

9h00 – 11h30

13h00 – 15h00

Giao dịch thỏa thuận

Tại Việt Nam:

 Đơn vị giao dịch tại Sàn Hà nội là lô 100

 Đơn vị giao dịch tại Sàn Hồ Chí Minh là lô 10

3- Đơn vị yết giá

• Đơn vị yết giá là đơn vị tiền tệ nhỏ nhất để giá chứng khoán thay đổi

• Đơn vị yết giá để niêm yết giá và đặt giá khi giao dịch

<= 49.900 đồng 100 đồng 50.000 - 99.900 đồng 500 đồng

>=100.000 đồng 1000 đồng

Đơn vị yết giá tại HNX là 100 đồng

Đơn vị yết giá tại HSX:

4- Giá tham chiếu

• Giá tham chiếu là giá cơ sở cho ngày giao dịch tiếp theo

1.Giá tham chiếu tại HSX là giá đóng cửa phiên trước

2.Giá tham chiếu tại HNX là bình quân gia quyền của các giá giao dịch thực hiện theo phương thức khớp

lệnh của ngày giao dịch gần nhất trước đó

4- Ví dụ Giá tham chiếu trên sàn HSX, HNX

 Ví dụ 1: Cổ phiếu AAA niêm yết trên HNX có bảng

các giá được gd và khối lượng giao dịch trong phiên ngày 1/1 như sau Tính giá tham chiếu của AAA ngày 2/1 ?

Giá 30.2 30.2 30.4 30.5

Khối lượng

GD

50.000 2.000 1.000 10.000

 Ví dụ 2: Ngày 1/1 giá CTG đóng cửa tại mức 28.5

Vậy giá tham chiếu CTG ngày 2/1 là bao nhiêu ? (

CTG niêm yết trên sàn HSX )

5- Biên độ giao động giá

• Biên độ giao động giá là khoảng giới hạn giá chứng khoán cao nhất và thấp nhất được phép thay đổi trong ngày giao dịch

• Biên độ giao dịch tại Sàn Hà Nội là +/-10% giá tham chiếu

• Biên độ giao dịch tại Sàn Hồ Chí Minh là +/-7% giá

tham chiếu cổ phiếu đang niêm yết

• Biên độ giao dịch ngày đầu tiên đối với cổ phiếu mới niêm yết tại HSX là +/-20% , HNX là +/-30% giá dự kiến trong phiên giao dịch đầu tiên

Lệnh giới hạn LO ( Limit order )

• Lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại 1 mức giá xác định hoặc tốt hơn

• Lệnh có hiệu lực từ khi được nhập vào hệ thống cho đến hết ngày giao dịch hoặc cho đến khi lệnh bị hủy

bỏ

Lệnh ATO, ATC

• ATO Là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá khớp lệnh trong đợt xác định giá mở cửa và chỉ có hiệu lực trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa

• ATC Là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá khớp lệnh trong đợt xác định giá đóng cửa và chỉ có

hiệu lực trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa

• Lệnh ATO, ATC được ưu tiên thực hiện trước lệnh giới hạn trong khi so khớp lệnh

Lệnh thị trường

• Lệnh thị trường ( lệnh không ràng buộc ): lệnh được

gửi đến sàn gd và được thực hiện ngay tại giá đối ứng tốt nhất hiện có

• Lệnh thị trường mua : thực hiện ngay tại giá chào bán thấp nhất hiện hữu

• Lệnh thị trường bán : thực hiện tại giá chào mua cao nhất hiện hữu

• Mức độ ưu tiên: cao nhất, thực hiện trước tất cả các lệnh khác

• Giao dịch khớp lệnh định kỳ : Không được hủy lệnh Chỉ hủy lệnh chưa được thực hiện ở đợt trước

• Giao dịch khớp lệnh liên tục : Được phép Hủy và sửa

Sửa và hủy lệnh

Các phương thức chuyển lệnh

Chuyển

lệnh

Trực tiếp cho môi giới

Qua điện thoại, mail

Qua tài khoản online

Nguyên tắc ưu tiên: Giá => Thời gian

Ưu tiên về giá: Mua giá cao hơn, bán giá thấp hơn khớp trước

Ưu tiên về thời gian: Cùng mức giá, lệnh đến trước khớp trước

Nhập lệnh vào hệ thống Sắp sổ lệnh theo thứ tự ưu tiên

So khớp tại 1 thời điểm xác định

Trình tự

Ví dụ giao dịch khớp lệnh định kỳ

Giá tham chiếu của cổ phiếu X: 50.000 VNĐ; Vào đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa, có các lệnh đặt mua và bán cổ phiếu X như sau:

Giao dịch thỏa thuận

• Phương thức giao dich trong đó các thành viên tự

thỏa thuận với nhau về các điều kiện giao dịch và

được đại diện giao dịch của thành viên nhập thông tin vào hệ thống giao dịch để ghi nhận

• Với các sở giao dịch ko sàn, các thỏa thuận cũng

như thực hiện được thực hiện qua hệ thống máy tính nối mạng

Tại HNX

Khối lượng giao dịch tối thiểu:

- Đối với cổ phiếu: 5.000 cổ phần

- Đối với trái phiếu: 1000 trái phiếu

Giao dịch thỏa thuận

•Báo cáo kết quả giao dịch thỏa thuận

•Quảng cáo lệnh mua hoặc bán

•Báo cáo kết quả giao dịch thỏa thuận

•Quảng cáo lệnh mua hoặc bán

• Khái niệm

• Đặc điểm

• Các phương thức giao dịch

Vấn đề 5: Thị trường OTC

Khái niệm thị trường OTC

Thị trường chứng khoán OTC là thị trường giao dịch những chứng khoán chưa được niêm yết trên thị

trường tập trung (Sở giao dịch) hay có thể hiểu OTC là thị trường giao dịch các chứng khoán ngoài bảng hay chứng khoán loại 2

• Cổ điển: Không địa điểm tập trung

• Hiện đại: Tính tập trung tăng, mạng điện tử

• Chứng khoán chưa niêm yết trên SGD

• Thỏa thuận, thương lượng

• Linh hoạt, Song phương, đa phương, thời điểm T+ n thỏa thuận

• Cấp nhà nước và cấp tự quản

Đặc điểm thị trường OTC

Nhà tạo lập thị trường trên thị trường OTC

• Nhà tạo lập thị trường (MMs) là những công ty kinh doanh về chứng khoán, thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng khoán, mua bán liên tục cả 2 chiều, tạo thanh khoản cho chứng khoán mà nó làm MMs

Ưu đãi đối với MMs

• Thông tin có lợi

• Miễn phí giao dịch chứng khoán

• Ưu đãi về thuế

Thị trường OTC một số nước

• Thị trường OTC Mỹ: NASDAQ, OTC-BB, Pinksheets

• Thị trường OTC Nhật Bản: JASDAQ, Green Sheet

• Thị trường OTC Anh: SEAQ, Seat plus, OFEX

• Thị trường OTC Hàn quốc: KOSDAQ, Free Board

• Thị trường OTC Đài loan: GTSM

Điều kiện niêm yết trên NASDAQ

• Tài sản hữu hình thuần tối thiểu: 6 Triệu

• Lợi tức sau thuế: 1 Triệu

• Tài sản hữu hình thuần: 75 Triệu USD

• Thu nhập: 75 Triệu USD

• Giá trị thị trường: 75 Triệu

• Giá bán cổ phần tối thiểu: 5

Thị trường Upcom Việt Nam

• UPCom: thị trường giao dịch chứng khoán công ty đại chúng chưa niêm yết

• Được tổ chức tại SGDCK Hà Nội

• Sở Hà Nội quản lý

• Hình thức trung gian giữa thị trường OTC và thị trường tập trung SGD

Thị trường UPcom

Đơn vị giao dịch Không quy định

Khối lượng giao

dịch Tối thiểu 10 cp và không quy định với TP

Đơn vị yết giá CP: 100, không quy định với trái phiếu

Biên độ giao động ± 10 % với cổ phiếu, không quy định với trái phiếu

Phương thức giao

dịch Giao dịch thỏa thuận thông thường và thỏa thuận điện tử

Phương thức và

thời gian thanh toán

- KLGD ≥ 100.000 CP : Thanh toán trực tiếp, T+1

- KLGD ≤ 100.000 CP : Thanh toán bù trừ đa phương, T+3

- TP : Thanh toán bù trừ đa phương, T+1

Các trường hợp đặc biệt liên quan đến

giao dịch chứng khoán

1 Giao dịch cp mới niêm yết:

• Giá xác định trên cung cầu thực tế trong ngày gd ngày đầu tiên , ko có giá tham chiếu ngày hôm trước

• Có cách tính giá tham chiếu riêng

• Biên độ tại việt nam là 20% và 30%

2.Tách, gộp cổ phiếu

Thay đổi số lượng cổ phiếu đang lưu hành, ko làm thay đổi vốn điều lệ , mà thay đổi giá trị và thị giá

•Tách cổ phiếu là việc làm tăng số lượng cp lưu hành

mà không làm thay đổi vốn điều lệ, vốn cổ phần hay

toàn bộ giá thị trường cty tại thời điểm tách

•Gộp cổ phiếu là việc làm giảm số lượng cổ phiếu đang lưu hành nhưng không làm thay đổi vốn điều lệ, vốn cổ phần hay toàn bộ giá trị thị trường cty tại thời điểm gộp

A-Mục đích Tách cổ phiếu

• Tăng lượng cổ phiếu lưu hành và giảm mệnh giá

tương ứng tỉ lệ tách=> giảm thị giá tương ứng

• Thực hiện tách khi thị giá cp quá cao , khó giao dịch, thanh khoản kém

• Lượng cổ phiếu tăng , tăng lượng cổ đông, hạn chế bị thâu tóm

Diễn ra nhiều và thường xuyên trên các TTCK thế giới

B-Mục đích Gộp cổ phiếu

• Gộp cổ phiếu nhằm làm giảm số lượng cổ phiếu lưu hành, làm tăng mệnh giá tương ứng tỉ lệ gộp =>tăng thị giá tương ứng

• Thực hiện gộp cổ phiếu khi giá cổ phiếu quá rẻ thấp hơn mệnh giá

• Việc gộp cổ phiếu ít khi xảy ra

•Mục đích:Giúp các nhà đt CK sở hữu những lượng CK

ko đủ theo quy định có thể mua bán CK này khi cần

Tại Việt Nam, nhà đt liên hệ với cty ck để thỏa thuận về giá và các đk sau đó tiến hành GD

Với sàn HNX: Lô chẵn 100 thì giao dịch lô lẻ là từ 1-99 Với sàn HSX: Lô chẵn 10 thì giao dich lô lẻ là 1- 9

•Người tham gia: Pháp nhân, Nhà đầu tư vốn lớn

•Giao dịch thỏa thuận để tránh ảnh hưởng đến NĐT nhỏ

và giá thị trường