Bài giảng thị trường chứng khoán phần 3 giới thiệu về thị trường thứ cấp và sở giao dịch chứng khoán

2.2 Quy trình giao dịch trên TTCK thông qua Sở giao dịch CK 1 Khách hàng phải mở 1 tài khoản giao dịch chứng khoán tại 1 Cty CK; 2 Nhà đầu tư đưa ra yêu cầu mua, bán bằng cách đặt lệnh

1 Tổ chức Sở giao dịch chứng khoán

1.2.2 Tổ chức Sở giao dịch chứng khoán

- Hội đồng quản trị bao gồm các đại diện là những người có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến TTCK.

- Thành viên Hội đồng quản trị bao gồm đại diện các Cty chứng khoán thành viên và một số đơn vị như đại diện cty có ck niêm yết, các tổ chức công nghiệp, các nhà chuyên môn và đại diện của Chính phủ

1 Tổ chức Sở giao dịch chứng khoán

Nhiệm vụ và quyền hạn của HĐQT Sở

4 Ban hành, sửa đổi các quy định của Sở;

5 Giám sát hoạt động của các thành viên

1 Tổ chức Sở giao dịch chứng khoán

2 Hoạt động của Sở giao dịch

2.2 Quy trình giao dịch trên TTCK

thông qua Sở giao dịch CK

(1) Khách hàng phải mở 1 tài khoản giao dịch chứng khoán tại

1 Cty CK;

(2) Nhà đầu tư đưa ra yêu cầu mua, bán bằng cách đặt lệnh

thông qua nhân viên môi giới của cty ck;

(3) Nhân viên môi giới kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của phiếu

lệnh;

(4) Nhân viên môi giới tiến hành nhập lệnh vào hệ thống kết

nối với sàn giao dịch của Sở Giao dịch;

(5) So khớp lệnh với nhau trong hệ thống và báo kết quả giao

dịch cho Cty CK Giá khớp được thông báo công khai và thống nhất cho cả bên mua và bên bán;

(6) Nhân viên môi giới thông báo kết quả mua, bán thành công

cho khách hàng

(7) Cty CK chuyển kết quả giao dịch để thanh toán bù trừ tại

Trung tâm lưu ký chứng khoán.

2.3 Thị trường chứng

khoán

Thị trường chứng khoán (TTCK) là một thị trường mà nơi đó người ta mua bán, chuyển nhượng, trao đổi chứng khoán với mục đích tìm kiếm lợi nhuận

2 Hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán

 Thị trường chứng khoán tập trung (niêm yết trên sàn):

 Sở giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE)

 Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX)

(Các giao dịch được tổ chức tập trung theo một địa điểm, các lệnh được chuyển vào sàn, tham gia quá trình ghép lệnh -> giá giao dịch)

 Thị trường chứng khoán phi tập trung (thị trường OTC)

(Các giao dịch được tiến hành qua mạng lưới các

Cty CK trải khắp quốc gia, giá thị trường hình thành theo phương thức thỏa thuận)

2 Hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán

Quy mô của thị trường

SỞ GIAO DỊCH CK

TP HCM (20/7/2000)

306 cty & chứng chỉ quỹ niêm yết (cập nhật đến 06/02/2012)

SỞ GIAO DỊCH CK

HÀ NỘI (03/2005)

393 cty niêm yết (cập nhật đến 06/02/2012)

2.4 Phương thức giao dịch

2.4.1 Giao dịch đấu giá

Các nhà tạo lập thị trường đưa ra giá chào mua, chào bán cho một số ck nhất định Các báo giá này đưa vào hệ thống

và chuyển đến mọi thành viên của thị trường Giá được lựa chọn để giao dịch

là giá chào mua và chào bán tốt nhất

2.4 Phương thức giao dịch

2.4.2 Giao dịch đấu lệnh

Các lệnh của nhà đầu tư được ghép với nhau ngay sau khi các lệnh mua, bán được đưa vào hệ thống với mức giá phù hợp theo nguyên tắc ưu tiên về giá và thời gian

2.4.2 Giao dịch đấu lệnh (tt)

- Khớp lệnh định kỳ:

Là phương thức giao dịch được thực hiện trên cơ sở

so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán tại một thời điểm xác định.

(Hiện tại chỉ áp dụng sàn HOSE cho đợt khớp lệnh xác định giá mở

cửa và đợt khớp lệnh xác định giá đóng cửa)

- Khớp lệnh liên tục

Là phương thức giao dịch được thực hiện trên cơ sở

so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán

ngay khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch

(Hiện tại áp dụng cho sàn HNX và đợt khớp lệnh liên tục của sàn

HOSE)

2.5 Các loại lệnh

2.5.1 Lệnh cơ bản

- Lệnh thị trường: là loại lệnh mua hay

bán được thực hiện ngay lập tức theo giá thị trường

- Lệnh giới hạn: là lệnh mua hoặc bán

có xác định mức giá giới hạn cụ thể trong một thời gian chờ nhất định

2.5.1 Lệnh cơ bản (tt)

- Lệnh dừng: là lệnh được đưa ra nhằm

bảo vệ lợi nhuận hay hạn chế thua lỗ cho nhà đầu tư

+ Lệnh dừng bán (stop loss order): là

lệnh thị trường có đk, nhà đầu tư chỉ thị bán cp nếu giá cp xuống đến mức được ấn định

+ Lệnh dừng mua (stop buy order): là

lệnh thị trường có đk, nhà đầu tư chỉ thị mua cp nếu giá cp tăng đến mức được ấn định

2.5.2 Định chuẩn lệnh

2.4.3 Nguyên tắc khớp lệnh

 Ưu tiên về giá:

 Lệnh mua có mức giá cao hơn được ưu tiên thực hiện trước

 Lệnh bán có mức giá thấp hơn được ưu tiên thực hiện trước

 Ưu tiên về thời gian:

Trường hợp các lệnh mua hoặc lệnh bán có cùng mức giá thì lệnh nhập vào hệ thống giao dịch trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch

CK TP HCM

THỜI GIAN GIAO DỊCH

 Từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, trừ các ngày nghỉ theo quy định

 Thời gian giao dịch trong ngày (kể từ 05/3/2012):

T1: Khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa (9h00-9h15)

T2: Khớp lệnh liên tục lần 1 (9h15-11h30)

Khớp lệnh liên tục lần 2 (13h00 -13h45)

T3 Khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa (13h45-14h00)

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Phương thức khớp lệnh

- Khớp định định kỳ: áp dụng cho 2 đợt

(đợt 1 xác định giá mở cửa và đợt 3 xác định giá đóng cửa)

- Khớp lệnh liên tục: áp dụng cho đợt 2

Phương thức giao dịch thoả thuận

 Là phương thức giao dịch trong đó các thành viên tự thoả thuận với nhau về các điều kiện giao dịch và được đại diện giao dịch của thành viên nhập thông tin vào hệ thống giao dịch để ghi nhận

 Đối với giao dịch thỏa thuận cổ phiếu, chứng chỉ quỹ phải tuân theo quy định về biên độ giá trong ngày, và khối lượng giao dịch phải

từ 20.000 cp trở lên

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Sửa, huỷ lệnh

Lệnh đưa vào hệ thống giao dịch không được phép huỷ bỏ hoặc sửa trong cùng 1 đợt khớp lệnh

- Riêng đợt 2 (khớp lệnh liên tục), nhà đầu tư được quyền huỷ hoặc sửa lệnh.

(Việc sửa, huỷ lệnh giao dịch chỉ có hiệu lực nếu lệnh gốc hoặc phần còn lại của lệnh gốc chưa được thực hiện)

-2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Cùng mua, cùng bán một loại chứng khoán

- Nhà đầu tư được phép đồng thời đặt lệnh cùng mua, cùng bán trong cùng 1 ngày giao dịch, tuy nhiên chỉ được đặt tiếp lệnh mua (hoặc bán) khi lệnh trước đó của CK cùng loại đã được khớp lệnh Nếu lệnh trước đó chưa khớp hoặc mới khớp một phần thì NĐT phải hủy lệnh trước khi đặt lệnh giao dịch ngược chiều tiếp theo của loại CK

đó

- Nhà đầu tư không được phép cùng lúc đặt lệnh mua và bán cùng một loại CK trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa và mở cửa trên sàn TP.HCM

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Đơn vị giao dịch

 Đơn vị giao dịch là lô, mỗi lô là 10 cổ phiếu, hoặc chứng chỉ quỹ đầu tư  Khi đặt lệnh mua, bán CP phải là đặt bội số của 10.

 Đối với giao dịch thỏa thuận, khối lượng phải từ 20.000 cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ đầu tư trở lên.

 Riêng trái phiếu chỉ giao dịch thỏa thuận

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Lệnh giao dịch

 Lệnh giới hạn - LO: Lệnh giao dịch tại mức giá xác định hoặc tốt hơn, có hiệu lực đến hết phiên giao dịch hoặc đến lúc bị hủy trong hệ thống.

 Lệnh ATO: Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa, có hiệu lực trong T1  Sẽ

tự hủy nếu không khớp lệnh trong phiên.

 Lệnh ATC: Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa, có hiệu lực trong T3

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Phương pháp xác định giá mở

cửa và giá đóng cửa

Giá mở cửa hay giá đóng cửa là giá mà

khi ghép lệnh ở đó khối lượng khớp

lệnh là lớn nhất

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Bài tập: Bạn hãy xác định giá

Đơn vị yết giá

Đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư:

Đối với trái phiếu: đơn vị yết giá là 100 đồng

Giá chứng khoán Đơn vị yết

Biên độ dao động giá

 Giá tham chiếu là giá đóng

cửa của ngày giao dịch gần

nhất trước đó.

 Biên độ dao động giá hiện tại

là giá tham chiếu +/- 5% cho

mỗi ngày giao dịch.

 Không áp dụng biên độ dao

động giá đối với trái phiếu.

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

Các nguyên tắc GD Tại HOSE Tại HNX

Thời gian giao dịch 9h00-14h00 các ngày

trong tuần (T2-T6) 9h00-14h15 các ngày trong tuần (T2-T6) Phương thức giao dịch Định kỳ và liên tục (3 đợt) Báo giá (liên tục) 1 đợt

Đơn vị giao dịch Lô: 10 CP Thoả thuận:

20.000CP Lô: 100CP Thoả thuận: 10.000CP

Đơn vị yết giá Chia thành 3 mức 100đ đối với mọi mức

giá Lệnh giao dịch Lệnh ATO, ATC, Giới hạn Lệnh giới hạn

Biên độ dao động giá +/-5% giá Tham chiếu +/-7% giá Tham chiếu

Giá tham chiếu ngày Giá đóng cửa của ngày Bình quân gia quyền của

2.5 Giao dịch tại Sở Giao dịch CK

TP HCM (tt)

3 Quy định điều kiện niêm

3.2 Điều kiện niêm yết cổ

 Hoạt động KD 2 năm liền trước

năm ĐKNY phải có lãi và không

có lỗ luỹ kế tính đến năm ĐKNY;

 Không có các khoản nợ quá hạn

chưa được dự phòng theo qđịnh

của pháp luật; công khai mọi

khoản nợ đối với Cty của thành

 Hoạt động KD của năm liền trước năm ĐKNY phải có lãi, không có các khoản nợ phải trả quá hạn >1 năm và hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước;

 CP có quyền biểu quyết của Cty do ≥ 100 cổ đông nắm giữ;

3.2 Điều kiện niêm yết cổ phiếu(tt)

sở hữu trong 6 tháng kể từ ngày NY và 50% số CP này trong 6 tháng tiếp theo, không tính số CP sở hữu Nhà nước do các cá nhân này đại diện nắm giữ;

 Có hồ sơ ĐKNY CP hợp lệ

3.3 Điều kiện niêm yết trái

 Hoạt động KD của 2 năm

liền trước năm ĐKNY phải

có lãi, không có các khoản

kế toán;

 Các trái phiếu của một đợt phát hành có cùng ngày đáo hạn;

 Có hồ sơ ĐKNY TP hợp lệ

3.4 Điều kiện niêm yết chứng

chỉ quỹ đại chúng

mệnh giá) phát hành ≥ 50 tỷ VNĐ tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán;

Sáng lập viên và thành viên Ban đại diện quỹ đầu tư CK phải cam kết nắm giữ 100% số CCQ do mình sở hữu trong thời gian 6 tháng kể từ ngày NY và 50% số CCQ này trong 6 tháng tiếp theo;

chúng;

Giao dịch tại sàn Upcom

ngày giao dịch gần nhất

4 Tách, gộp cổ phiếu

(1) Tách cổ phiếu: là để gia tăng số lượng cổ

phần đang lưu hành, nhà đầu tư sẽ sở hữu nhiều cổ phiếu hơn nhưng thị giá cổ phiếu lại giảm xuống

(2) Gộp cổ phiếu: là để giảm số lượng cổ

phần đang lưu hành, nhà đầu tư sẽ sở hữu ít cổ phiếu hơn nhưng thị giá cổ phiếu lại tăng lên

Việc tách hay gộp cổ phiếu không làm thay đổi vốn cổ đông hay tổng giá trị thị trường vào thời điểm tách, gộp.

5 Giao dịch không được hưởng

cổ tức

HĐQT sẽ ấn định thời điểm ngày đăng ký

sở hữu cuối cùng để chốt quyền được chia

cổ tức, các cổ đông trước hoặc đang ở thời điểm này đều có quyền nhận cổ tức => cổ phiếu sẽ không có cổ tức sau thời điểm này

Giá thị trường vào ngày chốt quyền sẽ bị điều chỉnh giảm tương ứng với phần chia

cổ tức

6 Giao dịch cổ phiếu

quỹ

phát hành và được mua lại từ công chúng trên thị trường thứ cấp

thường khác như: quyền bầu cử và quyền nhận cổ tức

cổ phiếu đang lưu hành => lợi nhuận trên mỗi cổ phần tăng

7 Giao dịch bảo chứng

Giao dịch bảo chứng là việc khách hàng vay tiền của công ty chứng khoán để mua chứng khoán => Hình thành nên tài khoản bảo chứng

8 Giao dịch thâu tóm công ty

nhân có ý định nắm giữ tỷ lệ cổ phần lớn của tổ chức niêm yết

phải báo cáo cho Sở Giao dịch chứng khoán