Công tác đối ngoại của Đảng

Nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954 - 1975” sẽ cung cấp cho ta cách nhìn toàn diện hơn, đầy đủ hơn về sự lãnh đạo c

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

BỘ MÔN PPLNCKH

LƯƠNG ĐỨC HIỂN

THUYẾT MINH ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI KHOA HỌC BÀI TẬP THỰC HÀNH MÔN PPLNCKH

HÀ NỘI, THÁNG 12/2015

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

BỘ MÔN PPLNCKH

THUYẾT MINH ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI KHOA HỌC BÀI TẬP THỰC HÀNH MÔN PPLNCKH

Học viên: LƯƠNG ĐỨC HIỂN Giảng viên: PGS.TS ĐỖ CÔNG TUẤN Lớp : CH LỊCH SỬ ĐẢNG K21

HÀ NỘI, THÁNG 1/2015

1 Tên đề tài:

“Công tác đối ngoại thời kỳ cả nước thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây

dựng và bảo vệ Tổ Quốc (1975 – 2012)”.

2 Lý do nghiên cứu đề tài

Trong hơn 80 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách để mang lại những thắng lợi quan trọng cho cách mạng nước ta Trong những thắng lợi ấy không thể không kể đến thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã diễn ra qua 21 năm của dân tộc, từ năm 1954 đến năm

1975 - thắng lợi mang tầm vóc của thời đại

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thần thánh thắng lợi không chỉ là thắng lợi trên mặt trận quân sự khi ta và Mỹ đụng độ trực tiếp trên chiến trường mà còn là thắng lợi toàn diện trên nhiều mặt trận khác như kinh tế, chính trị, ngoại giao đặc biệt là mặt trận đối ngoại

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác tuyên truyền đối ngoại là một trong những lĩnh vực trọng yếu để tăng cường sức mạnh của quốc gia, thực hiện công tác tuyên truyền đối ngoại không những tạo môi trường quốc tế thuận lợi mà còn tận dụng được những nguồn lực to lớn phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nên ngay từ đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) Đảng ta

đã rất chú trọng và đẩy mạnh công tác tuyên truyền đối ngoại

Nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” sẽ cung cấp cho ta cách nhìn toàn

diện hơn, đầy đủ hơn về sự lãnh đạo của Đảng ta trong những năm tháng khó khăn khi chống lại tên Đế quốc Mỹ to lớn đồng thời cũng thấy được sự lãnh đạo tài tình của Đảng trong việc kết hợp đấu tranh trên cách mặt trận quân sự, kinh tế, ngoại giao

Cũng thông qua việc nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” sẽ tố cáo rõ

hơn những âm mưu, thủ đoạn và hành động xâm lược vô cùng tàn độc của Đế quốc

Mỹ Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất khéo léo trong việc kết hợp giữa tuyên truyền với đối ngoại để góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) Sự kết hợp khéo léo này vốn đã có từ trước trong lịch sử dân tộc ta điển hình như trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 hay khi chúng ta kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), tuy nhiên đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì tuyên truyền và đối ngoại mới thực sự kết hợp một cách chặt chẽ với nhau và sự kết hợp ấy đã mang lại sức mạnh vô cùng to lớn

Nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” cũng làm sáng tỏ những nguyên

nhân dẫn đến thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà một trong những nguyên nhân đó là sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trên tất cả các mặt trện nói chung, mặt trận đối ngoại nói riêng Qua đây một lần nữa khẳng định với bè bạn quốc tế, kẻ thù xâm lược cũng như nhân dân ta rằng cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) mà người thắng cuộc là dân tộc Việt Nam là một tất yếu

Vấn đề công tác tuyên truyền đối ngoại là một đề tài chưa được nghiên cứu nhiều cho nên việc nghiên cứu công tác tuyên truyền đối ngoại nói chung, công tác tuyên truyền đối ngoại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nói riêng là một điều cấp thiết nhằm tái hiện lại lịch sử công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm

1954 đến năm 1975 đồng thời qua đó góp phần bổ sung, làm rõ hơn lịch sử của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt trong lĩnh vực lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng

Chính vì những lý do trên, tôi quyết định chọn vấn đề “Công tác tuyên

truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 -1975)” làm đề tài nghiên cứu khoa học chuyên ngành Lịch sử Đảng của mình.

3 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Lĩnh vực đối ngoại như tôi đã nói ở trên là một trong những lĩnh vực trọng yếu

để tăng cường sức mạnh quốc gia Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì lĩnh vực này đã phát huy được vai trò tích cực của nó

Liên quan tới vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” đã có rất nhiều công trình nghiên

cứu khác nhau bao gồm cả sách, tạp chí, các tiểu luận, khóa luận, luận án tiến sĩ Lịch sử Đảng

Nhìn một cách khái quát các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài được phân bố theo các nhóm sau:

Thứ nhất, là những công trình nghiên cứu về lịch sử quan hệ quốc tế và cuộc

chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam, giai đoạn từ 1954 - 1975 của các tác giả

nước ngoài như: Gabrien Côncô: Giải phẫu một cuộc chiến tranh, tập I, II (NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1991); Mai cơn Máclia: Việt Nam - cuộc chiến mười nghìn ngày (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1990); Pitơ A Piulơ: Nước Mỹ và Đông Dương

từ Rudơvne đến Níchxơn (Nxb Thông tin Lý luận, Hà Nội, 1986); N.Bớcséc: Tam giác Trung Quốc - Cam puchia - Việt Nam (Nxb Thông tin Lý luận, Hà Nội,

1986)

Thứ hai, là những công trình nghiên cứu về lịch sử hoạt động ngoại giao

Việt Nam, giai đoạn từ năm 1954 - 1975 của các tác giả trong nước: Mai Văn Bộ:

Tấn công ngoại giao và tiếp xúc bí mật (Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1985); Lưu Văn Lợi và Nguyễn Anh Vũ: Tiếp xúc bí mật Việt Nam - Hoa kỳ trước Hội nghị Pari (Viện quan hệ quốc tế, Hà Nội, 1990); Nguyễn Duy Trinh: Mặt trận ngoại giao trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước 1965 - 1975 (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1979);

Nguyễn Thành Lê: Cuộc đàm phán Pari về Việt Nam 1968 - 1973 (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998); Lưu Văn Lợi: Lịch sử 50 năm ngoại giao Việt Nam 1945

- 1975 (Viện quan hệ Quốc tế, Hà Nội, 1996) hay 50 năm ngoại giao Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (Học viện quan hệ Quốc tế, Hà Nội, 1995); Nguyễn Phúc Lâm: Ngoại giao Việt Nam trong cuộc đụng đầu lịch sử

(Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2005)

Thứ ba, là các bài chuyên khảo đã công bố trên các tạp chí như: bài của tác giả Hướng Nam: Nhìn lại cuộc đấu tranh thắng lợi của ta trên mặt trận ngoại giao (Tạp chí Học tập, 6 - 1969); Nguyễn Khắc Huỳnh: Ngoại giao trong đàm phán ở Pari (Tạp chí Quan hệ quốc tế, 1- 1993); Nguyễn Trọng Phúc: Tìm hiểu tư tưởng

Hồ Chí Minh về ngoại giao sau Hiệp Định Giơnevơ 1954 (Tạp chí Nghiên cứu lý

luận, 2 - 1995)

Thứ tư, là các sách nghiên cứu về công tác tư tưởng của Đảng như cuốn giáo trình Nguyên lý công tác tư tưởng của khoa Tuyên truyền thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền viết vào năm 2009; hay cuốn Sơ thảo lược sử công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam 1930 – 2000 do Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội xuất bản năm 2000 và cuốn Về công tác tư tưởng văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh do Ban Tư tưởng – Văn hóa

Trung ương kết hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 2000 nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 110 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 70 năm ngày truyền thống công tác tư tưởng văn hóa Cuốn

sách tập hợp, tuyển chọn các bài viết, bài nói của Người về các vấn đề nêu trên từ

năm 1920 đến năm 1969

Các đề tài trên đây dù tiếp cận ở những góc độ khác nhau nhưng đều nhằm làm toát lên một nội dung đó là sự lãnh đạo của Đảng trên mặt trận đối ngoại những năm 1954 – 1975 hay công tác tư tưởng Các tác phẩm đã đi sâu nghiên cứu làm rõ về hoạt động đối ngoại của Đảng nhằm chống lại sự xâm lược của Mỹ

Cũng thông qua các tác phẩm, bài viết trên, các tác giả đã công bố nhiều tư liệu về hoạt động ngoại giao Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975, về vai trò của Đảng

và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lãnh đạo đấu tranh trên mặt trận ngoại giao Đây thực sự là nguồn tư liệu quý giá mà tác giả đã tham khảo và kế thừa đồng thời qua đây cũng cung cấp thêm một số cách tiếp cận đối tượng nghiên cứu cho đề tài của mình

Tuy vậy cho đến nay có thể khẳng định rằng những đề tài nghiên cứu về lĩnh vực hoạt động đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954

- 1975) thì có rất nhiều nhưng đề tài đề cập tới công tác tuyên truyền đối ngoại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì chưa có hoặc nếu có thì cũng chưa làm rõ được mối quan hệ giữa tuyên truyền với đối ngoại, sự kết hợp giữa tuyên truyền với đối ngoại trong cuộc kháng chiến này

Chính vì thế việc nghiên cứu làm rõ “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” là một nét mới

và là điều cần thiết nhằm làm sáng tỏ hơn, phong phú, toàn diện và đầy đủ hơn về

sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình của Đảng trong cuộc chiến tranh thần thánh này

4 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

Đề tài: “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” có khách thể nghiên cứu là “trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng”.

“Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)” là một đề tài rộng trong đó thời gian và không gian

mà khóa luận đề cập là từ năm 1954 đến năm 1975 Đây là thời kỳ Đảng lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh chống lại sự xâm lược của Đế quốc Mỹ và tay sai Thông qua những phân tích biến chuyển của tình hình đất nước, khái quát có hệ thống sự

chuyển biến, sự phát triển của công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng so với thời kỳ trước đó

5 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Qua nghiên cứu “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)”

góp phần làm rõ lịch sử công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm 1954 đến năm 1975 qua đó bổ sung, làm rõ hơn lịch sử của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt trong lĩnh vực lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng Đồng thời từ đây cũng góp phần làm giàu thêm những kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực tuyên truyền đối ngoại để tăng cường hiệu quả của công tác tuyên truyền đối ngoại trong những giai đoạn tiếp theo

Để đạt được mục tiêu ấy, người nghiên cứu xác định phải thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Làm rõ tình hình đất nước sau năm 1954 và các giai đoạn trong cuộc kháng

chiến chống Mỹ từ năm 1954 đến năm 1975 để từ đó thấy được yêu cầu đặt ra cho công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong từng giai đoạn cụ thể

- Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về công tác tuyên truyền đối ngoại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ đó tái hiện quá trình thực hiện chủ trương, lãnh đạo công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)

- Tổng kết, đánh giá, nhận xét về ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của công tác tuyên truyền đối ngoại thời kỳ này từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực tuyên truyền đối ngoại

6 Đóng góp mới của đề tài

Thông qua việc nghiên cứu vấn đề “Công tác tuyên truyền đối ngoại của

Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)”, đề tài cung cấp

một cái nhìn mới mẻ, sâu sắc, toàn diện về hoạt động tuyên truyền đối ngoại của

Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như mối quan hệ, sự kết hợp giữa tuyên truyền và đối ngoại, đối ngoại với tuyên truyền để làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ

Cũng qua đây, đề tài còn đưa ra một số kinh nghiệm bước đầu trong việc lãnh đạo thực hiện công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong những giai đoạn tiếp theo

7 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận nghiên cứu đề tài: Trong quá trình triển khai đề tài, ngoài việc tuân thủ phương pháp luận cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tác giả còn vận dụng những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề tuyên truyền, về quy luật trong hoạt động đối ngoại, về mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của đề tài là phương pháp lịch sử, phương pháp logic và sự kết hợp giữa hai phương pháp này Ngoài ra, đề tài còn sử dụng một số phương pháp cụ thể khác như đối chiếu, thống kê, phân tích, tổng hợp được vận dụng để giải quyết các vấn đề cụ thể của đề tài

8 Kết cấu nội dung

Ngoài phần mục lục, phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục đề tài dự kiến được triển khai với nội dung chính gồm 3 chương và 11 tiết

Chương I

Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm 1954 đến năm 1964

1.1 Khái niệm “Tuyên truyền đối ngoại” và “Công tác tuyên truyền đối ngoại”

1.1.1 Khái niệm “Tuyên truyền đối ngoại”

1.1.2 Khái niệm “Công tác tuyên truyền đối ngoại”

1.2 Hoàn cảnh lịch sử và những vấn đề đặt ra đối với công tác tuyên truyền đối ngoại sau năm 1954

1.2.1 Hoàn cảnh lịch sử

1.2.1.1 Thuận lợi

1.2.1.2 Khó khăn

1.2.2 Những vấn đề đặt ra

1.3 Chủ trương của Đảng

1.4 Quá trình thực hiện

Chương II

Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng từ năm 1965 đến năm 1975

2.1 Tình hình và những yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng những năm 1965 - 1975

2.1.1 Tình hình

2.1.1.1 Thuận lợi

2.1.1.2 Khó khăn

2.1.2 Những yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng những năm 1965 – 1975

2.2 Chủ trương của Đảng

2.3 Quá trình thực hiện

Chương III

Thành tựu, hạn chế và những kinh nghiệm của Đảng trong công tác tuyên truyền đối ngoại thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975)

3.1 Thành tựu

3.2 Hạn chế

3.3 Nguyên nhân

3.3.1 Nguyên nhân của thành tựu

3.3.2 Nguyên nhân của hạn chế

3.4 Một số kinh nghiệm

3.4.1 Trong nhận thức và hành động Đảng phải luôn coi trọng công tác tuyên truyền đối ngoại

3.4.2 Phải chú trọng lãnh đạo mọi mặt của công tác tuyên truyền đối ngoại 3.4.2.1 Về đường lối

3.4.2.2 Về nội dung tuyên truyền đối ngoại

3.4.2.3 Về đối tượng

3.4.2.4 Về xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên truyền đối ngoại

3.4.2.5 Về phương pháp

9 Sản phẩm tạo ra và khả năng áp dụng

Sản phẩm tạo ra là một để tài khoa học Lịch sử Đảng mang tên “Công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975)”

Xuất phát từ mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đã được trình bày, tác giả xác định loại hình nghiên cứu chủ đạo của đề tài là thuộc loại hình Application-Research Chính vì vậy, đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn Lịch sử Đảng tại các trường chính trị, các trường Đại học, Cao đẳng và trung học chuyên nghiệp cả nước Mặt khác đề tài còn có thể sử dụng làm tài liệu cho các công trình nghiên cứu muốn làm rõ sự lãnh đạo của Đảng với công tác tuyên truyền đối ngoại trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) Cũng thông qua đề tài này mà Đảng ta có thể vận dụng trong hoạch định chủ trương, chính sách trong lĩnh vực tuyên truyền đối ngoại trong giai đoạn hiện nay

10 Vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả nhận thấy công tác tuyên truyền đối ngoại là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ chủ trương, đường lối của Đảng cho nên nghiên cứu nó là một việc hết sức cần thiết Chính vì vậy, nếu có điều kiện tác