công tác đối ngoại của đảng bộ thành phố cần thơ (1975 2014)

Trong tháng, Ban Tổ chức đã mở đợt tuyên truyền, giáo dục sâu rộng từ trong nội bộ ra nhân dân đặc biệt chú trọng vùng có đồng bào Campuchia về ý nghĩa cũng như nội dung bài viết về vấn

CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

(1975 - 2014)

Ths Nguyễn Thị Thanh Vân 1

Công tác đối ngoại có vai trò rất quan trọng đối với quốc gia, dân tộc Đảng

ta luôn xác định thực hiện công tác đối ngoại phải luôn bảo đảm và giữ vững độc lập thống nhất; đồng thời, phải rất sáng tạo, năng động, linh hoạt trong xử lý các tình huống, phù hợp với vị trí, điều kiện, hoàn cảnh đất nước Quán triệt quan điểm đối ngoại của Đảng, trong gần 40 năm qua (1975-2015), với tinh thần chủ động, sáng tạo, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, kết hợp sức mạnh trong và ngoài nước, Đảng bộ thành phố Cần Thơ thực hiện tốt công tác đối ngoại và đạt nhiều thành tựu quan trọng góp phần đưa thành phố Cần Thơ ngày một phát triển, xứng tầm đô thị trung tâm trực thuộc Trung ương

I Công tác đối ngoại góp phần bảo vệ Tổ quốc và giúp bạn Campuchia

1 Tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam Tổ quốc

Việt Nam - Campuchia có tình nghĩa gắn bó, cùng đoàn kết chiến đấu chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Ngày 17/4/1975, dưới sự giúp đỡ của nhân dân Việt Nam, Campuchia đã giành toàn thắng Ngày 30/4/1975, Việt Nam kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội

Khi 2 dân tộc vừa kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thì ở đất nước Campuchia, tập đoàn Pol Pot - Ieng Sarry gây ra họa diệt chủng

Tháng 5/1975, tập đoàn Pol Pot - Ieng Sarry phát động chiến tranh chống Việt Nam và ngày 10/5/1975, chúng đổ bộ lên đảo Thổ Chu, giết và bắt đi hàng trăm dân thường đang sinh sống trên đảo; ngày 30/4/1977, tràn sang biên giới Tổ quốc ta ở Tịnh Biên, tỉnh An Giang; ngày 14/12/1977, chúng huy động gần hết lực lượng mở cuộc tiến công quy mô lớn trên toàn tuyến biên giới Tây Nam nước ta…

Sát cánh cùng quân dân 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang, quân dân tỉnh Hậu Giang2 đưa 2 tiểu đoàn Tây Đô và tiểu đoàn Phú Lợi tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tổ quốc Ngày 15/12/1977, Tiểu đoàn Tây Đô và tiểu đoàn Phú Lợi tham gia các trận đánh như: đánh địch tại Cả Hàng (tỉnh An Giang); ngày 1/1/1978, Thạch Động - Đá Dựng (huyện Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang); ngày 15/1/1978, đánh địch trên tuyến Bắc Đai - Cô Dâu - Cô Dơi; 15/3/1978, đánh địch ở Hà Tiên (Kiên Giang); ngày 14/4/1978, Tiểu đoàn Tây Đô và Tiểu đoàn Phú Lợi tham gia bảo vệ tuyến biên giới từ Vĩnh Ngươn kinh Vĩnh Tế đến Tây Nam núi Sam (tỉnh An

1 Ban Tuyên giáo Thành ủy thành phố Cần Thơ.

2 Thực hiện Nghị định số 03/NĐ-76 ngày 24/3/1976 sáp nhập tỉnh Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ lập thành tỉnh mới lấy tên là tỉnh Hậu Giang Đến tháng 12/1991, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII, kỳ họp thứ 10 ra Nghị quyết tách tỉnh Hậu Giang thành hai tỉnh Cần Thơ và Sóc Trăng Tháng 11/2003, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 4 ra Nghị quyết số 22/2003/QH ngày 26/11/2003 của Quốc hội khóa 11 kỳ họp thứ 4 và Nghị định số 05 của Chính phủ ngày 02/01/2004 tách tỉnh Cần Thơ thành thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương và lập tỉnh Hậu Giang.

Giang)… Những trận chiến đấu này đã ghi dấu chiến công của tiểu đoàn, góp phần giành thắng lợi chung, làm chủ chiến trường, bảo vệ nhân dân và vùng lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc

2 Giúp bạn tại tỉnh Kompong Chhnang

Sau ngày Campuchia giải phóng (07/01/1979), tỉnh Hậu Giang và tỉnh Kompong Chhnang kết nghĩa Tỉnh Kompong Chhnang yêu cầu giúp bạn xây dựng

và phát triển mọi mặt về quân sự, kinh tế, y tế, giáo dục Do đó, tỉnh Hậu Giang

đã cử nhiều đoàn cán bộ tình nguyện sang giúp bạn

Về quân sự, với phương châm cán bộ ta làm giúp bạn, tiến đến ta bạn cùng làm và bạn tự làm, ta giúp nên ta cử cán bộ sát với cấp chỉ huy của bạn ở cấp tỉnh, huyện, đại đội; thậm chí xuống đến tận các xã giúp bạn từ xây dựng, quản lý, huấn luyện đến trong thực tiễn hành động chỉ huy bộ đội chiến đấu Trong chiến đấu, ngoài cán bộ ta bên cạnh cán bộ bạn thì một mũi quân có lực lượng ta và lực lượng bạn; tiến đến hợp đồng trong một trận, bạn độc lập đảm trách từ mũi; một chiến dịch, bạn đảm trách một hướng; sau đó, bạn xây dựng và tổ chức tác chiến trên một địa bàn không có quân tình nguyện Qua 10 năm (1979-1989), chiến đấu chống quân Pol Pot trình độ chỉ huy của cán bộ, trình độ chiến đấu của chiến sĩ của bạn tiến bộ rõ

Bên cạnh đó, ta cũng ra sức giúp bạn đẩy mạnh tiến công chính trị, binh địch vận Trong phát động quần chúng, phân loại những gia đình có người thân theo địch, động viên họ kêu gọi chồng, con, em trở về Kết quả mũi binh vận làm tan rã 1.1249 tên, nộp hàng trăm súng

Sau chiến dịch mùa khô 1984 - 1985, bạn chủ trương xây dựng thế phòng thủ biên giới, ta giúp bạn tổ chức nhiều Tiểu đoàn dân quân đi bảo vệ lực lượng phục vụ K5 Năm 1986-1987, bạn xây dựng Tiểu đoàn chiến đấu đứng chân bảo vệ biên giới đảm trách tuyến dài 28km Trong 2 năm 1986-1987, tỉnh Kompong Chhnang được Trung ương công nhận là đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ K5

và tặng Huân chương

Ngoài ra, ta giúp bạn xây dựng phong trào toàn dân đánh địch, xây dựng

Đảng, chính quyền Riêng đối với lực lượng vũ trang, ta tập trung bố trí đội ngũ

chuyên gia, phái viên để giúp bạn xây dựng lực lượng phát triển nhanh chóng để đảm đương nhiệm vụ Sau hơn 9 năm (1979-1988), tỉnh Kompong Chhnang đã xây dựng: 379 cán bộ từ trung đội đến trung đoàn, bổ sung thêm 2 đồng chí Tỉnh đội Trưởng, 1 đồng chí Phó Chính trị viên Tỉnh đội, 1 đồng chí Chủ nhiệm Chính trị, hàng chục cán bộ trợ lý, 1 khung cán bộ Tiểu đoàn, 10.400 thanh niên tham gia xây dựng lực lượng vũ trang Song song, ta tập huấn quân sự và trực tiếp huấn luyện quân sự cho 34.768 lượt người dự; đào tạo 558 cán bộ chuyên môn, nghiệp

vụ (thông tin, y tá), trinh sát, pháo; mở 442 đợt sinh hoạt chính trị ngắn ngày có 64.773 lượt người dự Tổ chức Đảng trong lực lượng quân sự có: 1 Đảng ủy, 16 Chi bộ, 217 đảng viên (có 26 đảng viên ở xã đội) 46 tổ nòng cốt, 218 nòng cốt viên, bồi dưỡng 6 lớp đối tượng Đảng cho 270 người, 13 liên chi đoàn, 27 đồng chí, 761 đoàn viên

Trong suốt 10 năm (1979-1989), thực hiện Hiệp định hợp tác giữa 2 tỉnh Kompong Chhnang và tỉnh Hậu Giang về các mặt kinh tế, văn hóa… Tỉnh ủy, Ủy

ban nhân dân tỉnh Hậu Giang cử nhiều đoàn cán bộ lãnh đạo và chuyên viên của các ngành đến tỉnh Kompong Chhnang để giúp bạn xây dựng quê hương Tiêu biểu trong năm 1980, Đoàn cán bộ lãnh đạo, chuyên viên của các ngành: nông nghiệp, công nghiệp, thủy lợi, xây dựng, thủy sản, y tế, giáo dục, bưu điện, thông tin văn hóa và trường Đại học Cần Thơ, trong đó có 16 kỹ sư, 3 bác sĩ, 1 dược sĩ, 24 cán

bộ lãnh đạo đến tỉnh Kompong Chhnang để giúp tỉnh bạn

Về nông nghiệp, giúp bạn xây dựng mạng lưới cán bộ từ tỉnh đến xã; giúp

về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi; nghiệp vụ thống kê, kế hoạch hành chính quản trị…

Về công nghiệp, xây dựng, giao thông, giúp bạn về công tác phân cấp, quản

lý các loại máy móc, dụng cụ chuyên ngành để bảo quản, sửa chữa, sử dụng được tiết kiệm và hợp lý; bố trí sắp xếp, tổ chức sản xuất theo quy trình công nghiệp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và công suất của máy (có nhà máy cơ khí sửa chữa lớn); giúp bạn quy hoạch phát triển mạng lưới cơ khí nhỏ ở các huyện, tăng năng lực sửa chữa và sản xuất các loại công cụ sản xuất như: liềm hái, đao, búa, lưỡi cày, phục vụ sản xuất và tiêu dùng, phục vụ chế biến như đúc chảo làm đường, đóng xe cho trâu, bò, đóng ghe xuồng phục vụ vận chuyển và giao thông đi lại…

Về Y tế, góp ý kiến cho bạn thành lập Ty Y tế, ở các huyện thì có Phòng Y tế; tổ chức đội vệ sinh phòng dịch, ở các huyện thì tổ chức tổ vệ sinh phòng dịch;

tổ chức kho thuốc, trang thiết bị y tế; củng cố các trạm xá huyện có 20 gường bệnh, có tổ cấp cứu và sơ cứu tốt Đặc biệt, củng cố và xây dựng Bệnh viện tỉnh có

200 gường bệnh đạt chất lượng, với 4 khoa lâm sàng chính là: Nội, Ngoại, Nhi, Sản… Ty Y tế tỉnh Hậu Giang cử 2 - 3 bác sĩ, 1 dược sĩ và một số y tá, y sĩ qua giúp bạn với thời hạn ít nhất là 6 tháng

Về giáo dục, giúp bạn trang bị văn phòng của Ty giáo dục gồm: máy đánh chữ, quay ronéo, dụng cụ dạy và học, 10.000 tập vở cho trường Sư phạm, tài liệu giảng dạy cho 10 khóa học, dụng cụ thể thao 10 khóa, dụng cụ cấp dưỡng 15 khóa, dụng cụ điện micro, Ampli, gường, chiếu, mùng mền, chỗ ở của học viên kể

cả cuốc, xẻng, xe cộ, xưởng mộc; đồng thời, giúp bạn hỗ trợ phục hồi và xây dựng cho bạn 2 trường: trường Sư phạm, Sư phạm thực hành

Ngoài ra, tỉnh Hậu Giang còn giúp tỉnh bạn về các mặt: Văn hóa thông tin, công tác thương binh xã hội, công tác thể dục thể thao…

Sau 10 năm (1979-1989) giúp bạn, quân tình nguyện Việt Nam hoàn thành nghĩa vụ Quốc tế và rút quân về nước Ngày 26/9/1989, tại Hội trường Quân y Đoàn 9902 ở thị xã Kompong Chhnang diễn ra Lễ rút quân về nước của lực lượng

vũ trang và đoàn chuyên gia thống nhất tỉnh Hậu Giang Đến dự lễ, đại diện tỉnh Hậu Giang có đồng chí Tô Bửu Giám, Trưởng đoàn và khoảng 20 đồng chí đại diện các ban, ngành tỉnh; đại diện tỉnh Kompong Chhnang có đồng chí Đốc na -rin, Bí thư Ban Cán sự Đảng, cùng các đồng chí trưởng đầu ngành của tỉnh

Trong buổi tiễn đưa Tiểu đoàn Tây Đô trở về Tổ quốc, đồng chí Đốc-Na-Rin, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Kompong Chhnang phát biểu:

“… Nổi bật là Tiểu đoàn Tây Đô hoạt động tìm diệt địch bảo vệ nhân dân khắp các chiến trường trong địa bàn tỉnh Kompong Chhnang, về việc quan hệ với chính quyền đoàn thể quần chúng nhân dân nơi tiểu đoàn đóng quân được tốt, được quần chúng nhân dân tin tưởng, đã tham gia cùng Tiểu đoàn Tây Đô hoạt động truy quét địch trong và ngoài địa hình

Chúng tôi đề nghị tuyên dương Tiểu đoàn Tây Đô anh hùng lần thứ ba…” Với những chiến công và thành tích to lớn giúp bạn Campuchia, Tiểu đoàn Tây Đô đã được Nhà nước cộng hòa Nhân dân Campuchia tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhất

3 Tại tỉnh Hậu Giang

Năm 1979, hưởng ứng lời kêu gọi của Ban chấp hành Trung ương Đảng và lệnh tổng động viên của Hội đồng Chính phủ, tỉnh đã dấy lên phong trào bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, hết lòng chi viện cách mạng Campuchia, thành lập và đưa sang đất bạn 1 trung đoàn, 4 tiểu đoàn công tác và chiến đấu tốt

Tháng 4/1979, tỉnh Hậu Giang tiếp nhận 10.031 hộ, 43.753 nhân khẩu đồng bào Campuchia Tất cả đều bố trí xuống các huyện để sản xuất và ổn định cuộc sống

Năm 1979, Ban vận động cứu trợ đồng bào 6 tỉnh phía Bắc và tỉnh Kompong Chhnang được thành lập ở 118 xã, phường tỉnh Hậu Giang: đợt cứu trợ

từ ngày 7/5 - 20/8/1979, thu được 115 tấn lúa, 46 tấn gạo và nhiều đồ dùng gia đình; tháng 7/1979, đã chuyển tiếp 200 tấn lúa giống và phương tiện thông tin liên lạc; đầu tháng 8/1979, chuyển tiếp 200 tấn lúa giúp tỉnh Kompong Chhnang…

Đặc biệt, tháng 12/1979, tỉnh cử nhiều đoàn cán bộ lãnh đạo đi thăm và nghiên cứu cụ thể tình hình tỉnh kết nghĩa Kompong Chhnang và mời tỉnh bạn sang thăm Các hoạt động trên đạt kết quả rất tốt, làm cho 2 bên hiểu nhau sâu hơn, tăng thêm tình đoàn kết hữu nghị anh em và thấy rõ nghĩa vụ phải cùng nhau đoàn kết chống các thế lực phản động Hai bên thỏa thuận một số vấn đề giúp đỡ nhau

về sản xuất và từng bước chăm lo đời sống nhân dân ở tỉnh bạn Tỉnh chuyển cho tỉnh bạn 400 tấn giống lúa vụ khô cho bạn và giúp nhiều vật tư, hàng hóa khác… cũng như tổ chức nhiều đoàn cán bộ của các ngành sang nghiên cứu qui hoạch lâu dài cơ bản cho bạn

Ngày 2/12/1979-01/1980, thực hiện Chỉ thị của Ban Bí thư Trung ương Đảng, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường vụ Tỉnh ủy Hậu Giang, Ban Tổ chức tháng hữu nghị Việt Nam - Campuchia và Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy Hậu Giang đã tuyên truyền phát động tháng hữu nghị Việt Nam - Campuchia Trong tháng, Ban

Tổ chức đã mở đợt tuyên truyền, giáo dục sâu rộng từ trong nội bộ ra nhân dân (đặc biệt chú trọng vùng có đồng bào Campuchia) về ý nghĩa cũng như nội dung bài viết về vấn đề Campuchia của đồng chí Trường Chinh; tổ chức các hoạt động, các hình thức thông tin cổ động, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, chủ đề ca ngợi đất nước Campuchia anh hùng, tình đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam và Campuchia, đặc biệt trong những ngày đoàn đại biểu tỉnh Kompong Chhnang kết nghĩa đến thăm tỉnh Hậu Giang, đưa các đội chiếu phim, đoàn văn công Khmer đi phục vụ vùng có đồng bào Khmer (kết hợp kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Quân

đội nhân dân Việt Nam); các xí nghiệp, trường học, công trường, nông trường… hưởng ứng Lời kêu gọi của Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức ngày lao động xã hội chủ nghĩa ủng hộ tỉnh kết nghĩa; ngày 8/12/1979, tỉnh tổ chức lễ trọng thể tại thành phố Cần Thơ, riêng thị xã Sóc Trăng, tổ chức mittinh trọng thể kỷ niệm 1 năm thành lập Mặt trận dân tộc đoàn kết cứu nước Campuchia, ngày giải phóng Campuchia và chào mừng đoàn đại biểu tỉnh kết nghĩa Kompong Chhnang đến thăm

II Công tác đối ngoại góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc (1975 -2014)

1 Quan hệ xuất nhập khẩu với các nước xã hội chủ nghĩa, mở ra hướng xuất khẩu với các nước tư bản; xây dựng tình đoàn kết hữu nghị với các nước xã hội chủ nghĩa (1975 - 1986)

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV tổ chức tại Hà Nội từ ngày 14-20/12/1976 đã xác định nhiệm vụ Quốc tế và chính sách đối ngoại là “…tranh thủ những điều kiện quốc tế thuận lợi

để nhanh chóng khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, củng cố quốc phòng, cùng các nước xã hội chủ nghĩa và lực lượng tiến bộ trên thế giới, góp phần vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội…”

Quán triệt nhiệm vụ chung của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hậu Giang1 lần thứ I (vòng 2) tổ chức từ ngày 28/3 -13/4/1977 đã đề ra nhiệm vụ là: “Nắm vững chuyên chính vô sản, xác lập và phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động; kết hợp chặt chẽ cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội, tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng,

…tạo nhiều hàng xuất khẩu, làm cơ sở phát triển công nghiệp địa phương; gắn chặt cải tạo phát triển nông nghiệp với cải tạo và xây dựng một số ngành công nghiệp, phát triển thủ công nghiệp, thương nghiệp,…; giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội; củng cố quốc phòng…”

Tỉnh Hậu Giang, trước giải phóng, có thành phố Cần Thơ là nền kinh tế công, nông, thương nghiệp tư bản tư doanh phát triển rất mạnh mẽ; hàng hóa nhập khẩu từ các nước tư bản và tiếp nhận hàng viện trợ rất lớn Sau 2 năm chuyển đổi nền kinh tế mới theo cơ chế kế hoạch hóa, lượng hàng hóa ngày càng khan hiếm; thiếu điện, vật tư, nguyên liệu, tiền vốn Do đó, sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp gần như đình đốn, sản xuất không hiệu quả; đời sống người dân gặp nhiều khó khăn

Trước tình hình đó, Đảng bộ tỉnh Hậu Giang chủ trương: “Dựa vào thế

mạnh về đất đai, sông biển và khả năng lao động của nhân dân trong tỉnh, chỉ đạo, đẩy mạnh công tác xuất nhập khẩu, ra sức xây dựng bộ máy làm công tác xuất nhập khẩu ở mỗi cấp ngày càng vững mạnh… Phấn đấu từ cuối năm 1981 đến năm 1985, hàng xuất khẩu giao nộp cho Trung ương từ 30 đến 35 triệu

1 Nay là thành phố Cần Thơ.

đồng/năm Hàng xuất khẩu địa phương và xuất ngoài kế hoạch (kể cả du lịch và cung ứng tàu biển) cố gắng phấn đấu đạt từ 10 - 15 triệu rúp - USD/năm (2)

Với chủ trương đó, ngay từ đầu năm 1981, tỉnh đầu tư phân vùng quy hoạch

và xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành xuất nhập khẩu; mời đoàn của Đại

sứ quán Liên Xô đến thăm, giới thiệu các mặt hàng và ký kết quan hệ xuất nhập khẩu Song song, tích cực xây dựng Cảng Cần Thơ và nạo vét sông để tàu 3.000 tấn của Liên Xô và tàu 5.500 tấn của ta ra vào cảng nhận hàng Năm 1981, tỉnh xuất 2 chuyến tàu lạnh của Liên Xô với gần 1.700 tấn rau quả Đi đôi với xuất khẩu, tỉnh đã nhập vật tư, thiết bị, phụ tùng, phân bón phục vụ cho sản xuất và một

số hàng tiêu dùng về phục vụ sản xuất, đời sống nhân dân

Tháng 8/1981, Trung ương cho phép tỉnh Hậu Giang xuất khẩu trực tiếp sang 3 nước tư bản; tháng 9/1981, Hậu Giang chính thức xuất hàng nông sản sang các nước Singapore, Thái Lan và Hồng Kông đổi lấy vải, bột ngọt, vỏ xe các loại Nguồn hàng này được bán lại cho cán bộ, công nhân viên Nhà nước và nhân dân trong tỉnh

Trong giai đoạn 1976-1985, tỉnh Hậu Giang có quan hệ xuất nhập khẩu chủ yếu với các nước xã hội chủ nghĩa; đồng thời, mở ra hướng xuất khẩu với các nước

tư bản Xuất khẩu nhập khẩu mỗi năm đều tăng, trị giá xuất khẩu năm 1976 đạt 5,3 triệu đồng VN, tăng lên 137,26 triệu đồng VN, chủ yếu là các mặt hàng nông sản xuất khẩu sang thị trường Đông Âu, Liên Xô Trị giá xuất nhập khẩu 3,7 triệu Rup+USD năm 1981 tăng lên 9,69 triệu Rup+USD năm 1985, chủ yếu nhập khẩu

tư liệu sản xuất; góp phần giải quyết một phần khó khăn cho tỉnh Hậu Giang

Ngoài ra, tỉnh Hậu Giang quan tâm xây dựng tình đoàn kết hữu nghị với các nước xã hội chủ nghĩa Năm 1979, Hội hữu nghị Việt - Xô tỉnh Hậu Giang được thành lập do đồng chí Tô Bửu Giám làm Chủ tịch Năm 1980, đồng chí Ti - tốp, nhà du hành vũ trụ, anh hùng Liên Xô, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Xô đến thăm tỉnh Hậu Giang Năm 1987, đồng chí Tô Bửu Giám, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Xô tỉnh Hậu Giang cùng đoàn đại biểu Liên Xô ký kết nghĩa với Nước Cộng hòa Ukraina thuộc Nước Cộng hòa Liên bang Xô Viết Ngoài ra, Hậu Giang đón tiếp 15 đoàn của các Nước Cộng hòa Liên bang Xô Viết đến thăm

và Hậu Giang đã cử cán bộ sang Liên Xô học tập, trao đổi kinh nghiệm

Cùng với quan hệ hữu nghị với Nước Cộng hòa Liên bang Xô Viết, tỉnh Hậu Giang, đoàn đại biểu tỉnh Lai Xích, Cộng hòa dân chủ Đức kết nghĩa với thành phố Hồ Chí Minh; đoàn ca múa Quân đội nhân dân quốc gia Cộng hòa dân chủ Đức đến thăm và biểu diễn tại thành phố Cần Thơ Ngoài ra, Hậu Giang đón tiếp đoàn đại biểu nhân dân cách mạng Lào, đoàn Chữ Thập đỏ Quốc tế đến thăm thành phố Cần Thơ; Sân vận động Hậu Giang diễn ra trận đấu bóng đá giao hữu giữa đội bóng đá Tiệp Khắc và Đội Bóng đá thanh niên thành phố Hồ Chí Minh

2 Hội nhập dần với kinh tế khu vực và thế giới (1986-2004)

Đại hội VI của Đảng đề ra đường lối đổi mới đất nước; đồng thời, mở đầu đổi mới đường lối và chính sách đối ngoại Đảng ta nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới tư duy đối ngoại: “Nhiệm vụ ổn định và phát triển kinh tế trong chặng

2(3) Nghị quyết ngày 10/12/1981 của Tỉnh ủy Hậu Giang về công tác xuất nhập khẩu - du lịch và cung ứng tàu biển nước ngoài trong những năm trước mắt.

đường đầu tiên cũng như sự nghiệp phát triển khoa học - kỹ thuật và công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa của nước ta tiến hành nhanh hay chậm, điều đó phụ thuộc một phần quan trọng vào việc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại Trong toàn bộ công tác kinh tế đối ngoại, khâu quan trọng nhất là đẩy mạnh xuất khẩu để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu.”

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, trong 5 chương trình mục tiêu của Đại hội Đảng bộ tỉnh đề ra có chương trình mục tiêu sản xuất hàng xuất khẩu (cả sản xuất, nuôi trồng và chế biến)

Trong giai đoạn 1975-1986, tỉnh Hậu Giang xuất nhập khẩu chủ yếu vào thị trường xã hội chủ nghĩa; thì giai đoạn 1986-2004 hoạt động xuất nhập khẩu phát triển mạnh đến hầu hết các nước trên thế giới; thu ngoại tệ về cho Hậu Giang để tích lũy đầu tư xây dựng thành phố Trị giá xuất khẩu, nhập khẩu liên tục tăng qua các năm và chủ yếu xuất siêu (xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu)

Năm 1986, kim ngạch xuất khẩu là 4.746 ngàn USD, năm 2000 là 160.369 ngàn USD Đến năm 2004 là 317.668 ngàn USD; trị giá xuất khẩu năm 2004 tăng gần 6,7 lần so năm 1986, trong đó, tỷ lệ xuất trực tiếp chiếm trên 89% - 90%, phần còn lại là xuất ủy thác Chủ yếu là xuất khẩu hàng nông thủy sản và chế biến từ nông thủy sản luôn chiếm tỷ lệ cao gần 65% trong tổng giá trị xuất khẩu của thành phố

Các doanh nghiệp xuất khẩu của tỉnh đã vươn tới thị trường toàn cầu Thị trường Châu Á chiếm tỷ trọng cao nhất, chủ yếu xuất cho các nước khối ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan Riêng thị trường Châu Mỹ, chủ yếu là Canada (từ năm 1993), thị trường Mỹ (từ 1994) và có xu hướng tăng từ 4,58% năm 1996 lên 17,58% năm 2000 Thị trường Châu Âu nhất là cho các nước trong khối EU cũng là thị trường xuất khẩu tốt cho các doanh nghiệp Cần Thơ, trong đó chủ yếu

là khối Liên hiệp Anh và các nước Tây Âu Thị trường này chiếm 13% - 15% mỗi năm Các thị trường Châu Phi, Châu Úc và các châu khác là những thị trường mới, nhiều tiềm năng Hàng hóa vào thị trường này càng tăng dần Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là: gạo, thủy sản đông lạnh, quần áo may sẵn…

Từ năm 1986, trị giá nhập khẩu là 8,8 triệu USD; năm 1996, nhập khẩu đạt

111 triệu USD; năm 2004, đạt 229,2 triệu USD trong đó tỷ lệ nhập trực tiếp chiếm trên 98% trong tổng kim ngạch nhập khẩu Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu là tư liệu phục vụ cho sản xuất

Song song với xuất và nhập khẩu, nhiều xí nghiệp nước ngoài đầu tư vào Cần Thơ Tháng 12/1987, lần đầu tiên tỉnh Hậu Giang đã xét cấp phép 3 dự án

công nghiệp có vốn đầu tư FDI của Công ty Việt Sing - Hồng Kông,các xí nghiệp liên doanh Meko tại thành phố Cần Thơ, với tổng vốn 3,7 triệu USD

Từ năm 1990-1995, tỉnh Cần Thơ thành lập Meko đồ hộp, Meko Da, Meko

Gà, Meko May, Meko Mỹ nghệ, Meko Thức ăn gia súc, Meko Thuốc lá, Meko Lông vũ; riêng năm 1992, có 2/7 xí nghiệp liên doanh Meko sản xuất có hiệu quả

Năm 1993, Cần Thơ hợp tác xây dựng và lắp đặt thiết bị Nhà máy thuốc lá Tây Đô (liên doanh với Indonesia), Xí nghiệp may giày vải xuất khẩu liên doanh với Nam Triều Tiên Năm 1994, cho thuê 2,1ha đất tại Khu Công nghiệp và Chế

xuất Cần Thơ trong 25 năm với Tập đoàn sản xuất lưới cá và Ngư cụ Dechapanich (Thái Lan)

Qua các hoạt động như hội chợ triển lãm quốc tế, lễ hội… thu hút rất nhiều

du khách nước ngoài đến Cần Thơ tham quan và hợp tác làm ăn Tiêu biểu:

Từ ngày 12-23/12/1992, tại Trung tâm Hội chợ triển lãm Cần Thơ, Hội chợ triển lãm lương thực, thực phẩm Việt Nam lần thứ I (do tỉnh Cần Thơ đăng cai), trong 139 đơn vị có 12 đơn vị nước ngoài hoặc liên doanh với nước ngoài tham gia

Từ ngày 11-18/12/1993, tại Trung tâm Hội chợ triển lãm Cần Thơ, Hội chợ Nông nghiệp Quốc tế Việt Nam, trong 210 đơn vị có 44 công ty của nước ngoài,

10 công ty, xí nghiệp liên doanh nước ngoài tham gia; thu hút 10 đoàn khách nước ngoài đến tham quan Đặc biệt, từ ngày 17-26/12/1994, Hội chợ Nông nghiệp Quốc tế lần thứ II có 100 đơn vị của 15 nước trên thế giới tham gia triển lãm, thu

hút 60 đoàn khách Quốc tế đến hội chợ tham quan

Trong 2 tháng đầu năm 2003, tỉnh Cần Thơ đã đón tiếp khoảng 53.300 lượt khách đến tham quan, trong đó có gần 19.750 lượt khách quốc tế; doanh thu hơn

28 tỷ đồng, trong đó, doanh thu phục vụ khách nước ngoài đạt hơn 24,2 tỷ đồng

Tại thành phố Cần Thơ, từ ngày 2-6/10/2003, lễ hội Liên hoan du lịch Đồng bằng sông Cửu Long “Mekong Festival 2003”diễn ra với các hoạt động hội chợ, hội thảo, hoạt động văn hóa - thể thao (giới thiệu văn hóa nghệ thuật truyền thống, thi đấu các môn thể thao của vùng đồng bằng… thu hút nhiều khách nước ngoài đến tham quan

3 Đẩy mạnh hợp tác để phát triển (2004-2014)

Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X tại Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng chủ trương: “Thực hiện nhất quán đường

lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, đối tác tin cậy

và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; vì lợi ích quốc gia, dân tộc,

vì một nước Việt Nam xã hội chủ nghãi giàu mạnh” Báo cáo Chính trị xác

định: “Nhiệm vụ của công tác đối ngoại là giữ vững môi trường hòa bình, thuận

lợi cho đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; nâng cao vị thế của đất nước; góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới”.

Khi tỉnh Cần Thơ thành thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương và tỉnh Hậu Giang; đặc biệt, khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 17/02/2005 Về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nêu rõ: … “phấn đấu đưa Cần Thơ trở thành trung tâm giao lưu, cửa ngõ và đầu mối giao lưu, buôn bán, hợp tác với nước ngoài của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long; thu hút mạnh hơn đầu tư trong và ngoài nước, tiến tới mở rộng đầu tư của thành phố đến các tỉnh và ra nước ngoài”, đây là thời kỳ tăng tốc và bước đột phá cho thành phố Cần Thơ phát triển và hội nhập

Quan hệ Quốc tế được mở rộng, nhất là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại Thế giới (WTO) (11/01/2007) thị trường không ngừng được mở rộng

và phát triển theo hướng hội nhập sâu vào nền kinh tế Thế giới Kim ngạch xuất khẩu tăng nhanh, thu ngoại tệ cho Cần Thơ tích lũy đầu tư xây dựng thành phố Thị trường xuất khẩu ngày càng được mở rộng, công tác xúc tiến thương mại được tăng cường, các doanh nghiệp của Cần Thơ có quan hệ xuất nhập khẩu với hơn 97 quốc gia và vùng lãnh thổ (năm 2010) Trong đó, châu Á chiếm trên 50%, nhiều nhất là các nước ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan; tiếp đến là thị trường châu Âu chiếm 10%; thị trường Mỹ khoảng 11%, EU khoảng 10%, châu

Úc 3%, phần còn lại là thị trường châu Mỹ, châu Phi… Về nhập khẩu được Cần Thơ tích cực đẩy mạnh, nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của thành phố và các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long Năm 2004 - 2010, kim ngạch nhập khẩu đạt 2.996,2 triệu USD Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu là nhóm hàng máy móc, phụ tùng

và nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ sản xuất; hàng tiêu dung chiếm tỉ trọng không đáng kể

Nhiều chương trình, dự án hợp tác quan trọng được triển khai thực hiện góp phần xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ Tiêu biểu, trong giai đoạn từ 2007-2012, thành phố Cần Thơ đã tiếp đón 120 tổ chức phi chính phủ nước ngoài

và 24 cá nhân đến làm việc và triển khai thực hiện các chương trình, dự án Qua

đó, tiếp nhận 102 dự án và 54 phi dự án, với giá trị viện trợ giải ngân trên 12,7 triệu USD, tập trung vào các lĩnh vực: nông nghiệp, y tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai… Năm 2012, Thành phố tổ chức hội nghị xúc tiến, vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2012 - 2015, có 21 tổ chức phi chính phủ nước ngoài đến tham dự Ủy ban nhân dân thành phố đã phê duyệt danh mục 47 dự án kêu gọi viện trợ giai đoạn 2012-2015 Ngoài ra, Thành phố ký kết các bản ghi nhớ với: thành phố Sán Đầu (Trung Quốc), Nice (Pháp), Moravian Silesian (Cộng hòa Séc), Savannakhet -Champasak (Lào), tỉnh Battambang (Campuchia); Đại sứ quán Cộng hòa Pháp tại

Hà Nội, Bộ Ngoại giao Đan Mạch, Tập đoàn SIMAYOF, tập đoàn Hill International Development (Hoa Kỳ), Tập đoàn phát triển Ý - Thái (Thái Lan), Viện chuyển đổi Môi trường và Xã hội (ISET), tỉnh Jeollanam - do (Hàn Quốc),

Cơ quan đầu tư Brunei…

Qua đó, thành phố đã ký kết triển khai thực hiện nhiều chương trình, dự án trên địa bàn, như: ký kết với viện ISET, thành lập Văn phòng biến đổi khí hậu; ký kết với Bộ Ngoại giao Đan Mạch thực hiện dự án “Cấp nước sử dụng năng lượng tái tạo cho Đồng bằng sông Cửu Long” Thông qua ký kết giữa Sở Công thương và Viện KITECH - Hàn Quốc, Ủy ban nhân dân thành phố đang chỉ đạo triển khai thành lập dự án xây dựng “Vườn ươm công nghệ công nghiệp thành phố Cần Thơ” Sở Công thương ký với Tập đoàn EDF, Pháp bản ghi nhớ về sử dụng năng lượng hiệu quả Thông qua ký kết, tập đoàn đã hỗ trợ thành phố chương trình tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng năng lượng tiết kiệm, nghiên cứu xây dựng mô hình tòa nhà tiết kiệm năng lượng cho thành phố; dự án đầu tư trang thiết bị Bệnh viện Đa khoa thành phố, xin tài trợ từ nguồn vốn ODA của Chính phủ Pháp Song song đó, thành phố đã tổ chức đón tiếp 1.657 đoàn khách quốc tế với tổng số 6.508 lượt người đến từ nhiều quốc gia trên thế giới, với

mục đích thăm và làm việc, chào xã giao, tìm hiểu và thiết lập mối quan hệ hữu nghị, tìm cơ hội hợp tác đầu tư, thực hiện ký kết hợp tác…

Từ năm 2004-2013, thành phố Cần Thơ có 913 đoàn với 2.442 lượt cán bộ, công chức, viên chức đi công tác nước ngoài với mục đích: học tập, nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm, dự hội nghị, hội thảo, tập huấn, khảo sát thị trường tìm cơ hội hợp tác, xúc tiến đầu tư, thương mại và tham quan du lịch Vào tháng 9/2010, Giám đốc Sở Ngoại vụ thành phố tham gia tháp tùng Chủ tịch nước tham dự khóa họp 65 Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc và Hội nghị cấp cao Hoa Kỳ - ASEAN tại Hoa Kỳ

Song song đó, thành phố cũng đã tổ chức, triển khai nhiều hoạt động văn hóa đối ngoại nổi bật trên địa bàn Tiêu biểu như: sự kiện Năm du lịch quốc gia (2008), Tuần lễ Mekong - Nhật Bản (2009), hội nghị về Biến đổi khí hậu (2009), hội nghị Đầu tư và Phát triển Đồng bằng sông Cửu Long (2010), Triển lãm - Hội chợ thành tựu 10 năm xây dựng và phát triển Đồng bằng sông Cửu Long (2012); Gặp gỡ địa phương - ngoại giao đoàn (2012); Hội thảo ASEM về quản lý nước và lưu vực sông - Cách tiếp cận tăng trưởng xanh tại thành phố Cần Thơ (2013) Các

sự kiện nêu trên có sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ, thu hút hàng trăm nghìn khách quốc tế đến thăm Thành phố, đồng thời củng cố mối quan hệ với các Đại sứ quán, Tổng lãnh sự quán của các quốc gia tham gia sự kiện

Từ năm 2012-2014, thành phố đã tổ chức được nhiều sự kiện chính trị ngoại giao lớn, như: các hoạt động hữu nghị Việt Lào (2012), Năm hữu nghị Pháp -Việt (2013); tham mưu tổ chức hội nghị xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài đến năm 2015 …

Công tác thông tin đối ngoại được quan tâm, Thành phố tổ chức nhiều hoạt động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thông tin đối ngoại như: chuẩn bị xuất bản

Ấn phẩm Thông tin đối ngoại số đầu tiên của Thành phố với chủ đề “Cần Thơ

-mở rộng hợp tác và phát triển” Các nội dung chủ yếu được đăng tải bằng hai thứ tiếng (Việt - Anh), số lượng 500 cuốn Ngoài ra, Thành phố tiến hành xây dựng Công viên Quốc tế tại Cần Thơ để trồng cây lưu niệm với Đại sứ, Tổng lãnh sự các nước, hình thành nét đẹp văn hóa đặc thù, góp phần xây dựng hình ảnh Thành phố ngày càng văn minh, hiện đại Để đẩy mạnh hoạt động thông tin đối ngoại, ngày 19/12/2014, Ủy ban nhân dân thành phố thành lập Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại thành phố Cần Thơ

Hoạt động đối ngoại nhân dân tiếp tục được triển khai trên cơ sở thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước; phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại nhân dân với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, tạo thành sức mạnh tổng hợp của mặt trận đối ngoại Thành phố thường xuyên tổ chức giao lưu đoàn kết hữu nghị của các hội hữu nghị; tổ chức họp mặt hữu nghị nhân ngày Quốc khánh các nước; xây dựng góc tuyên truyền tại Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố để trưng bày hình ảnh về đất nước, con người và văn hóa của nước bạn, thông tin về chính sách thu hút đầu tư, chính sách pháp luật đến khách nước ngoài và kiều bào đang sinh sống trong và ngoài nước Thành phố duy trì tổ chức buổi họp mặt “Tết người nước ngoài” với nội dung phong phú, hấp dẫn