HS: Caâu a: - Chủ ngữ: Chúng ta - Chủ ngữ này được lược bỏ vì đây là câu tục ngữ đưa ra lời khuyên cho mọi người HS đọc câu 4/15 GV?Trong những câu in đậm dưới đây, thành phần nào của câ[r]
Trang 1Bài: 21 Tiết CT: 78
Ngày dạy: 10/01/2011 Tuần CM: 21
RÚT GỌN CÂU I.Mục tiêu :
1.Kiến thức:
-HS biết khái niệm câu rút gọn
-HS hiểu tác dụng của việc rút gọn câu
-Cách dùng câu rút gọn
2.Kĩ năng :
-Nhận biết và phân tích câu rút gọn
-Rút gọn câu phù hợp phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3.Thái độ : HS biết sử dụng câu rút gọn đúng với hoàn cảnh giao tiếp
-Giáo dục kĩ năng sống.
II.Trọng tâm:
-Khái niệm,tác dụng của việc rút gọn câu
-Nhận biết câu rút gọn
III.Chuẩn bị :
1.Giáo viên:
2.Học sinh :Chuẩn bị bài ở nhà
Trang 21.Ổn định tổ chức và kiểm diện: CSBM báo cáo tình hình soạn bài 2.Kiểm tra miệng:Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3.Bài mới :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1
HS đọc câu 1.a.b sgk/14-15.
GV? Cấu tạo của hai câu sau có gì khác
nhau ?
- Học ăn, học nói, học gói, học mở
- Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học
mở
- Tìm những từ ngữ có thể làm chủ ngữ
trong câu a
GV? Theo em, vì sao những chủ ngữ
trong câu a được lược bỏ ?
HS: Câu a:
- Chủ ngữ: Chúng ta
- Chủ ngữ này được lược bỏ vì đây là
câu tục ngữ đưa ra lời khuyên cho mọi
người
HS đọc câu 4/15
GV?Trong những câu in đậm dưới đây,
thành phần nào của câu được lược bỏ ?
I-Thế nào là rút gọn câu ?
Trang 3a- Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba
bốn người, sáu bảy người
Hs: - Lược bỏ vị ngữ “ đuổi theo nó” để
tránh lặp lại từ ngữ có ở câu đứng trước
b- Bao giờ cậu đi Hà Nội ?
- Ngày mai.(Câu trả lời lược bỏ cả
CN-VN)
Gv?Khi nói hoặc viết người ta có thể
lược bỏ một số thành phần của câu để
làm gì?
GV?Em có nhận xét gì về cách rút
gọn câu?(Việc lược bỏ một số thành
phần câu thường nhằm những mục
đích gì?)
HS:Rút gọn như thế làm cho câu gọn
hơn,đảm bảo thông tin truyền đạt
GV?Em hãy khôi phục phần lược bỏ?
HS:Rồi ba bốn người,sáu bảy người
cùng đuổi theo nó
-Ngày mai,chị đi Hà Nội
GV chốt ý HS đọc phần ghi nhớ
-Để tạo thành câu rút gọn
-Việc lược bỏ các thành phần câu nhằm mục đích:
-Làm cho câu gọn hơn,vừa thông nhanh,vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước
-Ngụ ý hành động trong câu là của chung mọi người (lược bỏ CN)
Trang 4Gv chốt lại phần trọng tâm
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 2
HS đọc TD 1.2/15
-GV? Những câu in đậm sgk/15 thiếu
thành phần nào ? Có nên rút gọn câu
như vậy không ? Vì sao ?
- Những câu in đậm sgk/15 đều thiếu
chủ ngữ, ta không thể rút gọn.Rút gọn
như vậy làm cho người đọc,nghe khó
hiểu
HS đọc câu 2/15
-GV?Cần thêm những từ ngữ nào vào
câu rút gọn để thể hiện thái độ lễ phép
?
- Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10
- Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10
thế ?
- Bài kiểm tra toán
GV?Câu trả lời của em có lễ phép
không ? (GDKNS)
HS :Câu trả lời của em không lễ phép
GV?Theo em phải trả lời ntn?
Ghi nhớ: sgk/15 II- Cách dùng câu rút gọn
Trang 5
HS:Thưa mẹ,bài kiểm tra toán ạ!
GV? Ta có thể khôi phục lại câu ở TD1
cho đầy đủ hơn.
HS:Một vài bạn chạy loăng
quăng,nhóm bạn nữ chơi nhảy dây,xa xa
một tốp nam chơi kéo co
ª HS hợp tác theo nhóm 3’.
-GV?Từ hai bài tập trên, hãy cho
biết Khi rút gọn câu cần chú ý
những điều gì?
Gv chốt lại phần trọng tâm
Hs đọc ghi nhớ
HoÏat động 3
HS đọc bài tập 1/16
Gv hướng dẫn hs luyện tập vở bài tập
trang 18, 19
-Khi rút gọn cần chú ý:
+Không làm cho người nghe,người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
+Không biến câu nói thành câu cộc lốc,khiếm nhã
Ghi nhớ: sgk/16
III- Luyện tập 1.Câu rút gọn
Trang 6GV?Tìm câu rút gọn, rút gọn câu để
làm gì ?
HS đọc bài tập 2/16-17
GV?Tìm câu rút gọn và khôi phục
thành phần câu được rút gọn
HS đọc câu 3/17
GV?Vì sao cậu bé và người khách trong
chuyện “Mất rồi” hiểu lầm nhau ? Qua
câu chuyện này em rút ra bài học gì về
cách nói năng ?
HS đọc câu 4
Gv?Đọc truyện “Tham ăn” cho biết chi
tiết nào có tác dụng gây cười và phê
phán ?
a-Ăn quả nhớ kẻ trồng cây c-Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng
Cách rút gọn này làm cho câu tục ngữ cô đọng, súc tích hơn, thông tin nhanh hơn
2 Câu rút gọn
a.Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà
- Dừng chân đứng lại trời, non, nước …
b Đồn rằng quan tướng có danh
- Ban khen rằng : “Ấy mới tài” … *Khôi phục chủ ngữ
a.Ta bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà
- Ta dừng chân đứng lại, trời, non, nước…
b.Thiên hạ đồn rằng quan tướng có danh
- Vua khen rằng : “Ấy mới tài” …
3 Cậu bé và người khách trong câu chuyện đã hiểu lầm vì:
Bài học về cách nói năng: khi nói phải dùng câu cho đầy đủ để để người nghe không hiểu lầm, ta chỉ rút gọn câu khi
Trang 7hoàn cảnh giao tiếp cho phép
4.Chi tiết gây cười:
“ Tham ăn”có tác dụng gây cười và phê phán:
.Đây
Rồi cắm cúi ăn
Mỗi Nói xong lại gắp lia lịa
Tiệt
Rút gọn đến mức không hiểu được và thô lỗ
Phê phán sự đối đáp quá vắn tắt, cụt ngủn của những kẻ tham ăn
4 Câu hỏi,bài tập củng cố:
Câu 1: Thế nào là câu rút gọn ? Rút gọn câu nhằm mục đích gì ?
-Để tạo thành câu rút gọn
-Việc lược bỏ các thành phần câu nhằm mục đích:
-Làm cho câu gọn hơn,vừa thông nhanh,vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất
hiện trong câu đứng trước
-Ngụ ý hành động trong câu là của chung mọi người (lược bỏ CN)
Câu 2:Khi rút gọn câu ta cần chú ý điều gì ?
-Khi rút gọn cần chú ý:
Trang 8-Không làm cho người nghe,người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
-Không biến câu nói thành câu cộc lốc,khiếm nhã
5.Hướng dẫn học sinh tự học:
-Đối với bài học ở tiết này:
+ Hiểu đựơc định nghĩa về câu rút gọn, rút gọn câu nhằm mục đích gì? + Em thử viết đoạn văn có sử dụng câu rút gọn
+Tìm VD về việc sử dụng câu rút gọn thành câu cộc lốc,khiếm nhã
-Đối với tiết học tt: Câu đặc biệt
+ Đọc trả lời câu hỏi SGK
+ Chú ý: Tác dụng,nhận biết, cách dùng câu đặc biệt
V.Rút kinh nghiệm :
Cần rút kinh nghiệm về:
-Nội dung:………
………
-Phương pháp:………
………
-Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:………
………