ĐỀ CƯƠNG ISO chuẩn

Lập kế hoạch MT: Cần xác định các hoạt động có thể tác động đến MT, xácđịnh các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ từ đó lập kế hoạch thực hiện các MT đó.Trong kế

ĐỀ CƯƠNG ISO

1.Mô hình hệ thống QLMT Các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001:2010.

Trả lời:

Mô hình hệ thống QLMT:

Yêu cầu của tiêu chuẩn iso 14001:2010:

1. Cam kết của lãnh đạo: phải được thực hiện từ giám đốc bắt đầu thưc hiện vàtrong suốt quá trình duy trì thực hiện HTQLMT Sự thiếu cam kết của lãnh đạotrong việc thiết lập ISO 14001 và sự tham gia tích cực các hoạt động môitrường liên quan sẽ không có cơ hội thực hiện hành động HTQLMT

2. Tuân thủ với chính sách môi trường: Chính sách môi trường do lãnh đạo lập rahoặc dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Đây là tài liệu hướng dẫn để lập ra cácđường lối chung các nguyên tắc hoạt động đối với tổ chức

3. Lập kế hoạch MT: Cần xác định các hoạt động có thể tác động đến MT, xácđịnh các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ từ đó lập

kế hoạch thực hiện các MT đó.Trong kế hoạch phải đề cập đến mục tiêu, chỉtiêu MT và thành lập chương trình để đảm bảo dạt được các mục tiêu MT đềra

4. Cơ cấu tổ chức và trách nhiệm: Cơ cấu tổ chức liên quan đến các khía cạnhmôi trường (KCMT) phân công vai trò trách nhiệm đối với từng cấp liên quan

P (plan) lập kếhoạch: thiết lập cácmục tiêu và các quátrình cần thiết để đạtđược các kết quả phùhợp với chính sáchmôi trường của tổ

D (Do): Thựchiện các quátrình

C (check) kiểm tra,

cần được đề cập đến HTQLMT và phải làm sao để tất cả nhân viên hiểu đượcđiều đó.

5. Đào tạo nhận thức và năng lực: Lãnh đạo có trách nhiệm đảm bảo cho toàn bộnhân viên đều có kiến thức về KCMT, chính sách MT của tổ chức và cam kếtcủa lãnh đạo

6. Thông tin liên lạc nội bộ và bên ngoài: Cần thiết lập kênh thông tin liên lạc nội

bộ (toàn bộ nhân viên của tổ chức) và bên ngoài với các bên hữu quan đúnglúc, hiệu quả

7. Kiểm soát các tài liệu và hoat động môi trường có liên quan: Tổ chức cần phải

có hệ thống kiểm soát tài liệu nhằm đảm bảo các thủ tục được ban hành và ápdụng, các thay đổi phải tuân theo thủ tục đã được phê duyệt

8. Sự chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng với tình trạng khẩn cấp: Sự chuẩn bị sẵn sàngđáp ứng với tình trạng khẩn cấp phải được thực hiện thông qua các khóa đàotạo, tập luyện tiến hành, thực hành cụ thể trong HTQLMT của tổ chức

9. Kiểm tra đánh giá và hành động khắc phục phòng ngừa: Đây là bước quantrọng trong chu trình lập kế hoạch thực hiện kiểm tra khắc phục củaHTQLMT Cần giám sát, đo lường các k.quả của hoạt động MT Từ đó cáonhững hành động khắc phục phòng ngừa sự cố MT

10. Kiểm soát hồ sơ: Cần phải duy trì lưu trữ các hồ sơ MT q.trọng làm bằngchứng cho các kết quả hoạt động của mình

11. Đánh giá nội bộ: được tổ chức hoặc mang danh tổ chức tự tiến hành đánh giáđối với các mục đích nội bộ và có thể làm cơ sở cho việc tự công bố sự phùhợp của tổ chức

12. Xem xét của lãnh đạo: HTQLMT phải được lãnh đạo xem xét định kì về tínhphù hợp, đầy đủ, hiểu quả nhằm tạo cơ hội cải tiến liên tục

2. Chính sách môi trường: khái niệm, yêu cầu khi xây dựng chính sách môi trường, xây dựng chính sách môi trường cho 1 tổ chức cụ thể.

Trả lời:

Khái niệm:

Chính sách môi trường ( ISO 14001: 2010) là: Công bố của tổ chức về ýđịnh và nguyên tắc liên quan đến kết quả hoạt động tổng thể về môi trường, tạo rakhuôn khổ cho các hành động và cho việc đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu môi trường của

mình Chính sách môi trường là tài liệu cấp cao nhất trong hệ thống tài liệu của tổchức, thể hiện hướng đi xuyên suốt của cả HTQLMT.

Yêu cầu khi xây dựng chính sách môi trường:

+ Cam kết bởi lãnh đạo cao nhất

+ Phù hợp với bản chất và quy mô của các hoạt động, sản phẩm và dịch vụ của

tổ chức

+ Cam kết cải tiến liên tục và ngăn ngừa ô nhiễm

+ Cam kết tuân thủ với các yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác về môi trường+ Đưa ra khuôn khổ cho việc đề xuất và soát xét lại các mục tiêu và chỉ tiêu môitrường

+ Được thành lập văn bản, được áp dụng và duy trì

+ Được thông báo cho tất cả nhân viên đang làm việc cho tổ chức hoặc trên danhnghĩa của tổ chức và có sẵn trong cộng đồng

Ví dụ 1: Xây dựng chính sách môi trường cho xí nghiệp Ruthimex thuộc công ty cao su thống nhất

Xí nghiệp Ruthimex 1 là một xí nghiệp chuyên sản xuất, cung cấp các sản

phẩm về cao su cho thị trường trong nước và quốc tế chính vì vậy công ty nhận thứcngày càng cao nhu cầu khách hàng và cộng đồng về môi trường xanh – sạch – đẹp –

an toàn cũng như nghĩa vụ bảo vệ môi trường của chính mình Chúng tôi xin cam kết:

- Tuân theo các yêu cầu pháp luật về môi trường của nước VN, các yêu cầu củaHTQLMT theo TCVN 14001:2010 và các yêu cầu khác liên quan

- Giảm lượng nước thải phát sinh ra trong quá trình sản xuất làm ô nhiễm MTbằng việc sử dụng các phương pháp có lợi ích kinh tế

- Sử dụng năng lượng và tài nguyên thiên nhiên có hiệu quả

- Quản lý an toàn các hóa chất độc hại

- Giải quyết vấn đề môi trường ở công ty và không ngừng thực hiện việc cải tiếnliên tục về môi trường bằng cách sử dụng nguyên tắc phòng chống ô nhiễm

Ví dụ 2: chính sách môi trường cho công ty Vedan

- Chính sách an toàn và sức khỏe nghề nghiệp của Công ty Vedan Việt Nam là:

“CÔNG TY AN TOÀN - MỌI NGƯỜI KHỎE MẠNH” và “YÊU QUÝ MÔITRƯỜNG, KINH DOANH LÂU DÀI”

- Tiết kiệm tài nguyên năng lượng, tăng cường phân loại, thu hồi tài nguyên cóthể tái sử dụng được, giảm lượng chất thải nguy hại phát sinh theo nguyên tắc3R

- Giảm thiểu tai nạn lao động và các rò rỉ phát sinh bất thường

- Thực hiện các hoạt động thuộc hệ thống quản lý an toàn sức khỏe môi trườngphù hợp theo quy định pháp luật Việt Nam hiện hành

- Cải thiện điều kiện làm việc

- Tuyên truyền chính an toàn sức khỏe môi trường (ISO 14001 và OHSAS18001) cho các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan

Ví dụ 3: Chính sách môi trường của công ty Panasonic

Panasonic Việt Nam tuân thủ chính sách môi trường của tập đoàn, cam kết giảm thiểucác tác động môi trường do hoạt động của công ty nhằm mục đích ngăn ngừa ônhiễm, tuân thủ pháp luật, các yêu cầu khác và cố gắng nỗ lực cho các hoạt động cảithiện môi trường trong công ty và chô toàn thể cộng đồng, bao gồm các hoạt độngsau:

- Sử dụng hiệu quả tài nguyên như điên, giấy, gas để giảm thiểu các tác động lênmôi trường

- Áp dụng các biện pháp tốt nhất trong quản lý và xử lý rác thải, các vấn đề liênquan đến sức khỏe của người lao động bao gồm cả tình huống khẩn cấp

- Giáo dục và đào tạo mọi người ý thức bảo vệ môi trường

- Đặt mục tiêu và chỉ tiêu môi trường cho sự phát triển bền vững thân thiện vớimôi trường

- Phổ biến chính sách môi trường đến mọi người làm việc cho công ty bao gồm

cả các nhà thầu và cộng đồng

Phân tích: Chính sách môi trường phản ánh:

Chính sách môi trường là kim chỉ namcho việc áp dụng và cải tiến hệ thống quản lýmôi trường của tổ chức sao cho tổ chức có thể duy trì và có khả năng nâng cao kếtquả hoat động môi trường của mình

Chính sách môi trường phản ánh:

• Cam kết của ban lãnh đạo đối việc tuân theo các yêu cầu của luật pháp và cácyêu cầu khác được áp dụng để ngăn ngừa ô nhiễm và cải tiến lien tục

• Kim chỉ nam xây dựng mục tiêu và chỉ tiêu của mình

• Phải thông tin cho các bên : người làm việc cho tổ chức, kể cả các nhà thầu làmviệc với tại cơ sở của tổ chức

• Phản ánh bản chất,quy mô đặc điểm và các tác động tới môi trường của cáchoạt động,sản phẩm dịch vụ trong phạm vi đã xác định của HTQLMT

• Lập thành văn bản trong khuôn khổ chính sách của môi trường

cạnh môi trường quy định trong ISO 14001:2010 Phân biệt khía cạnh môi trường và tác động môi trường

Trả lời:

động qua lại với môi trường.

Là khía cạnh môi trường có thể có một tác động đến môitrường đáng kể

Cách

xác

định

Gồm các bước:

B1: từ thông tin có được trong quá trình

khảo sát sơ bộ (phiếu câu hỏi gửi đến các

phòng ban, bộ phận khác nhau

B2: sử dụng lưu đồ dòng chảy

Ví dụ: ĐẦU VÀO ( nguyên liệu thô, hóa

chất, nước, năng lượng)

ĐẦU RA: ( sản phẩm, phế liệu, hóa chất

thải, khí thải, nước thải)

B3: xác định dòng chất thải (từ chất thải

xem xét đến nguồn thải)

- Việc xác định KCMT có ý nghĩa tại 1 tổ chức, cơ quan,

xí nghiệp… cần dựa vào việc đánh giá thích hợp theo yếu

tô và trọng số

Đánh giá theo trọng số

Bình thường (N) Các yếu tố gắn với các hoạt động thường xuyên xảy ra ( ví dụ: điện,

nước, tiếng ồn do chạy máy)

Bất thường (A) Các yếu tố gắn với các hoạt động định kì, không liên tục, đột xuất (ví dụ:

Yêu cầu của KCMT:

- Các tác động trực tiếp và gián tiếp

- Khi có tai nạn hay các tình huống khẩn cấp

- Tại các điều kiện hoạt động bình thường và bất thường

- Yêu cầu của pháp luật và yêu cầu khác

- Ý kiến của các bên liên quan

- Các hoạt động từ trước, hiện nay và tương lai

Phân biệt KCMT và tác động môi trường Ví dụ: KCMT và Tác động môi trường

Khai thác gỗ trong rừng Mất nơi cư trú của động vật hoang dã, làm mất đa dạng sinh học

Mất khả năng hấp thụ CO2Gia tăng xói mòn và lắng đọng bùn cátMất cộng đồng dân cư hay các di sảnNước thải từ nhà máy sản

xuất giấy

ảnh hưởng tới chất rắn không tan, BOD và các chất độc hại tới chất lượng nước và việc sửdụng nước

Khí thải từ xe cộ Giảm chất lượng không khí do chất thải dạng hạt CO, PAH

Dầu loang tư kho chứa và

ống dẫn

Ô nhiễm đất, khả năng ô nhiễm mặt đất và nước mặt, có hại tới động vật hoang dã

4. Yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác: tầm quan trọng, ví dụ.

5. Yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác là cơ sở cho các hoạt động của tổ chức việcxác định các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác nhằm tránh gây ảnh hưởng tới kếtquả MT sau này khi tiến hành đánh giá

6. Một trong những yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001 là tính cập nhật yêucầu pháp luật và yêu cầu khác, đồng thời phải xem xét đến các yếu tố này trong quárình thực hiện, duy trì và cải tiến EMS Chính vì vậy nếu các yêu cầu pháp luật và cácyêu cầu khác không được cập nhật 1 cách thường xuyên và đầy đủ thì hàng loat cácyếu tố của EMS không được thực hiện theo Đồng thời quá trình xem xét các yêu cầupháp luật và yêu cầu khác để áp dụng vào EMS cũng không được thực hiện

7. Các yêu cầu pháp luật mới được ban hành có thể làm thay đổi đến EMSđang được triển khai, những sự thay đổi thông thường cần tập trung vào các yếu tốsau:

- KCMT và KCMT có ý nghĩa và việc sử dụng tiêu thụ và hiệu quả năng lượngcủa tổ chức

- Thiết lập mục tiê và chỉ tiêu cũng như chương trình QLMT và năng luowngj

- Giám sát và đo các chỉ tiêu MT và năng lượng

- Đánh giá sự tuân thủ yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác

- Báo cáo xem xét của lãnh đạo

- Trên cơ sở so sánh với yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác mới được ban hành,

tổ chức có thể phát hiện được các vấn đề chưa được yêu cầu

58. 1.Khái niệm:

- Mục tiêu môi trường là: mục đích tổng thể về môi trường, xuất phát từ chính sáchmôi trường mà tổ chức tự đặt ra nhàm đạt để đạt tới và được lượng hóa khi có thể

- Chỉ tiêu môi trường: yêu cầu chi tiết về kết quả thực hiện, lượng hóa được khi có thể,

áp dụng cho tổ chức hoặc các bộ của nó, yêu cầu này xuất phát từ các mục tiêu môitrường và cần phải đề ra và đáp ứng nhằm đạt được những mục tiêu đó

- Chương trình môi trường: là kế hoạch thực hiện để đạt được các mục tiêu và chỉ tiêumôi trường đã đề ra Bao gồm các biểu đồ và danh sách các việc thực thế cần làm,phân chia nhiệm vụ cần hoàn thành theo ngày, tuần, táng , quý hoặc đôi khi là từngnằm => đạt được mục tiêu và chỉ tiêu MT

59

60. 2 Các bước để xác định mục tiêu, chỉ tiêu môi trường:

61. Thiết lập, thực hiện , duy trì các mục tiêu chỉ tiêu môi trường đã được lậpthành văn bản, ở mọi cấp độ và bộ phận chức năng thích hợp mục tiêu phải đođược,khả thi, nhất quán với chính sách môi trường

62. Các bước:

63. Bước 1:thiết lập các mục tiêu và chỉ tiêu môi trường

64. Dựa vào danh sách các khía cạnh môi trường đáng kể và CSMT của côngty,phòng môi trường sẽ thiết laapjcacs mục tiêu và chỉ tiêu môi trường thíchhowpjvowis các khía cạnh môi trường đáng kể

65. Có 3 loai mục tiêu môi trường: kiểm soát hay duy trì,cải tiến,nghiên cứu haykiểm tra

66. Bước 2: xây dựng chương trình môi trường

67. Phòng môi trường xây dựng 1 hoặc nhiều chương trình môi trường để đạtđượccác mục tiêu,chỉ tiêu đề ra

68. Một chương trình hiệu quả phải xác định được: trách nhiệm thực hiện; phươngpháp/phương tiện hỗ trợ để thực hiện, thời gian hoàn thành

69. Bước 3: triển khai thực hiện

70. Phòng môi trường sẽ triển khai các chương trình môi trường ở các phòng ban

có liên quan Trưởng các phòng ban sẽ chỉ định trách nhiệm cho các nhân viên thựchiện

71. Phòng môi trường sẽ xem xét định kì việc thực hiện các chương trình môi

trường mỗi tháng ở các phòng ban để can thiệp kịp thời khi có sự cố xảy ra

72. Bước 4: lưu tài liệu hồ sơ

73. Phụ lục_mục tiêu,chỉ tiêu và chương trình môi trường của công ty

74. Ví dụ:Mục tiêu: Đạt được hiệu

quả sử dụng nước ở mức độ180l/kg sản phẩm như hiện nayxuống còn 120l/kg sản phẩmtrong vòng 3 năm

75. Chỉ tiêu:

76. 1 Đạt được hiệu quả sử dụngnước ở mức độ 160l/kg sảnphẩm vào tháng 3/2000

77. 2 Đạt được hiệu quả sử dụngnước ở mức độ 140l/kg sảnphẩm vào tháng 1/2001

78. 3 Đạt được hiệu quả sử dụngnước ở mức độ 120l/kg sảnphẩm vào tháng 4/2002

83. - GiảmXuống còn 65(lít/kg) trong sáutháng cuối năm2015

84. Kế hoạchthực hiên

85. Ngườichịu trách nhiệm

86. Kinh phí

90. - Tái sửdụng nước

dưỡng hệ thốngdẫn nước

92. - Áp dụngcông nghệ SXsạch hơn

93.

94. - Nhânviên

95.

96. - 0 (đ)

97. - 500k98

99. -100 triệu100

105.

106.

107.Đào tạo, nhận thức và năng lực: nội dung, mục đích, phương pháp đào tạo, các yêu cầu đào tạo, nhận thức và năng lực quy định trong ISO 14001:2010 Xây dựng 1 chương trình đào tạo về HTQLMT cho tổ chức

b. Mục đích: giúp mọi người nhận thức được

114. + Tầm quan trọng của sự phù hợp với chính sách môi trường, thủ tục

về môi trường và các yêu cầu của HTQLMT

115. + Tác động môi trường do công việc của những người này gây ra và lợiích môi trường thu dduocj do kết quả hoạt động của từng cá nhân được nângcao

116. + Vai trò, trách nhiệm của họ trong việc đạt được sự phù hợp với cácyêu cầu của HTQLMT

117. + Hậu quả tiềm ẩn do đi chệch khỏi các thủ tục quy định

c. Phương pháp đào tạo: Mở các lớp đào tạo, tập huấn với nội dung, đối tượng

và hình thức đào tạo cũng như thời lượng đào tạo thích hợp

166. - Vai trò và trách nhiệm,quyền hạn cần dc xác định, đclập thành văn bản và được họpbáo nhằm tạo thuận lợi choHTQLMT có hiệu lực.

167. - Ban lãnh đạo tổ chức phải

bổ nhiệm một hoặc các đại diệncủa lãnh đạo cụ thể ngoài cáctrách nhiệm khác phải có các vaitrò, trách nhiệm và quyền hạnxác định nhằm: Đảm bảoHTQLMT được thành lập thựchiện và duy trì phù hợp với cácyêu cầu của tiêu chuẩn này

168

169

170

sổ tay MT (cấp độ 1) quy trình MT (cấp độ 2) Các hướng dẫn công việc (cấp độ 3)

hồ sơ môi trường (cấp độ 4)

171.7 Tài liệu và hồ sơ, mô tả hệ thống tài liệu của HTQLMT.

- Mức độ chi tiết của hệ thống tài liệu cần đầy đủ để mô tả hệ thống quản lý

MT và cách thức các bộ phận làm việc với nhau Tài liệu này có thể đượctích hợp với tài liệu của các hệ thống khác mà tổ chức áp dụng Nó khôngnhất thiết phải là ở dạng sổ tay

- Quy mô của tài liệu HTQLMT của tổ chức này có thể khác với tổ chức khácphụ thuộc vào:

173.+ Cỡ và loại tổ chức và các hoạt động dịch vụ hoặc sản phẩm của tổchức

174.+ Sự phức tạp của các quá trình và các sự tương tác của chúng và nănglực của cá nhân

8. Sự không phù hợp trong hệ thống quản lý môi trường? Phân tích nguyên nhân điển hình dẫn đến sự không phù hợp? Áp dụng mô hình xương cá để phân tích một ví dụ về sự không phù hợp về mặt môi trường và đề ra hành động khắc phục, hành động phòng ngừa sự không phù hợp đó.

185. Trả lời:

• Sự không phù hợp trong HTQLMT: sự không đáp ứng vs các y.cầu trong tiêuchuẩn ISO 14000

186.+ không hiểu hoặc không tuânthủ các yêu cầu

187.+ Thông tin liên lạc nội bộ vàbên ngoài kém

188.+ Các sự cố thiết bị hay thiếubảo dưỡng thiết bị dẫn đến sự cốthiết bị

189.+ Các thủ tục có nhiều sai sóthay thiếu các thủ tục quan trọng

190.+ HDKP/PN không phù hợp vớinguyên nhân chính gây ra sựKPH

191.Ví dụ: mô hình xương cá

192 Ghi chú: Hành động khắc phục