THUỐC TRỊ UNG THƯ 2

THUỐC TRỊ UNG THƯ Thuốc alkyl hoá Thuốc alkyl hoá có tác động nhờ nhóm alkyl thành lập đường cộng hoá trị với acid nucleic → tạo đường nối chéo với 2 chuỗi DNA nên ngăn sự sao chép hoặc

THUỐC TRỊ UNG THƯ Thuốc alkyl hoá

Thuốc alkyl hoá có tác động nhờ nhóm alkyl thành lập đường cộng hoá trị với acid nucleic → tạo đường  nối chéo với 2 chuỗi DNA nên ngăn sự sao chép hoặc gây gãy chuỗi DNA

Thuốc kháng chuyển hoá

Các thuốc này có cấu trúc tương tự các chất chuyển hoá có trong cơ thể nên chúng tranh giành thay thế  các chất này trong quá trình chuyển hoá, nếu đó là chất đối kháng của acid folic (methotrexat), purin (6­MP, 6­ thioguanin), pyrimidin (5­FU, cytarabin)

Methotrexat   đối kháng cạnh tranh với DHFR nên ngăn sự tái sinh các chất trung gian 

(tetrahydrofolat) cần thiết cho sự tổng hợp purin & thymidilat → ức chế tổng hợp DNA.

Cytarabin được hoạt hoá bởi kinase thành chất ức chế DNA polymerase.

5­FU trở thành fluorodeoxyuridin, là một purin nucleotid giả nên nó ức chế thymidilat  synthetase làm  rối loạn tổng hợp DNA.

6­MP trở thành purin nucleotid giả nên làm rối loạn tổng hợp DNA.

Alkaloid thực vật

Gồm có:  ­ ALK vinca:  vinblastin, vincristin

­ Podophyllotoxin:  etoposid

­ Taxan: paclitaxel, docetaxel

Các thuốc này gắn vào tubulin & ức chế thành lập vi ống, vi ống là thành phần cần thiết để thành lập  thoi gián phân → sự gián phân ngừng lại ở trung kỳ; ngược lại, paclitaxel ngăn sự tách rời của thoi gián phân

Kháng sinh trị ung thư

Dactinomycin Ức chế sự phiên mã do can thiệp RNA polymerase

Doxorubicin Ức chế sự phiên mã & sao chép DNA do ức chế topoisomerase II

Bleomycin Làm gãy chuỗi DNA

Thuốc gây độc tế bào khác

Procarbazin Ức chế tổng hợp DNA & RNA (cơ chế chưa rõ)

Hydroxyurea Ức chế ribonucleotid reductase → ức chế thành lập deoxyribonucleotid

Kháng thể

Trastuzumab Gắn trên HER2 protein → ức chế sự tăng trưởng của tb ung thư

Rituximab Gắn CD20 trên bề mặt lympho B ung thư, kích hoạt hệ thống tiêu diệt tb lympho 

B ung thư → Hoạt hoá hệ thống bổ thể → tạo phức hợp tấn công màng MAC gây ly giải lympho B. + Sự hoạt  hoá bổ thể giúp ĐTB & diệt bào nhận diện lympho B & thực bào các tb ung thư

Ibritumomab­Tiuxetan Gắn CD20 trên bề mặt lympho B. Tiuxetan giúp gắn kết Indium­

111 (phát tia gamma) hay Yttrium­90 (phát tia beta) phát tia bức xạ tiêu diệt lympho B

Gemtuzumab­Ozogamicin Phức hợp giữa một kháng thể kháng CD33 & 1 kháng sinh kháng  ung thư. Phức hợp này gắn lympho B ung thư → sự thuỷ phân phức hợp này & giải phóng calicheamicin. 

Calicheamicin sẽ tác động trên DNA của tb ung thư. (Ozogamicin = N­acetyl gamma calicheamicin)

Alemtuzumab Gắn CD52 của lympho B­CLL & hoạt hoá hệ thống bổ thể & diệt bào

Bevacizumab Gắn trên yếu tố tăng trưởng nội mô (VEGF) cần cho sự tạo mạch → ngăn hình  thành mạch máu trong khối u

Cetuzimab Gắn trên receptor của yếu tố tăng trưởng (EGF) → ngăn sự sinh sản tế bào, sự tạo  mạch cũng như sự xâm lấn & di căn của tb ung thư

Thuốc nội tiết, hormon, thuốc kháng hormon

­Kháng estrogen (Tamoxifen) Đối kháng cạnh tranh với estradiol tại estrogen receptor

­Kháng androgen Đối kháng cạnh tranh với DHT tại androgen receptor

­Ức chế aromatase* Ức chế chuyển CHO → androgen ở tuyến thượng thận

Ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh, estrogen tạo ra do enzym  chuyển hóa androgen  ở thận tại mô ngoại vi  thành  estrogen . Thuốc ức chế aromatase ngăn thành lập estrone và estradiol bằng cách ức chế men CYP aromatase 

chịu trách nhiệm chuyển hóa này ở ngoại vi.

­LHRH analog* (chất tương tự LHRH)