Tiềm năng du lịch của hệ thống thờ mẫu

Trong những năm qua bằngnhững hoạt động của mình,với thế mạnh riêng, Bảo tàng phụ nữ Việt Nam đã dầnkhẳng định được vị thế và được TripAdvisor - website du lịch lớn nhất thế giới xếpthứ

Lời nói đầu

du lịch có sự đầu tư thích đáng cho một chủ đề hấp dẫn như vậy trong hệ thống bảotàng tại Việt Nam Bảo tàng phụ nữ Việt Nam được là một trong những bảo tàngtrẻ nhất trong hệ thống Bảo tàng quốc gia ở Việt Nam Trong những năm qua bằngnhững hoạt động của mình,với thế mạnh riêng, Bảo tàng phụ nữ Việt Nam đã dầnkhẳng định được vị thế và được TripAdvisor - website du lịch lớn nhất thế giới xếpthứ nhất trong số 80 điểm du lịch hấp dẫn ở Hà Nội , một trong những địa điểm dulịch mà khách không thể bỏ qua nếu như họ đến Hà Nội - Thủ đô ngàn năm vănhiến

Bên cạnh đó , du lịch mới chỉ phát triển ở Việt Nam những năm gần đây khi Đảng

và Nhà nước thực hiện công cuộc đổi mới, nhờ đó đời sống vật chất và tinh thầncủa người dân được nâng cao, nhu cầu du lịch tìm hiểu về văn hóa cũng đòi hỏicấp bách hơn bao giờ hết Mặt khác, công cuộc đổi mới cũng thu hút một lượngkhách quốc tế lớn đến tìm hiểu, làm ăn, hợp tác du lịch tại Việt Nam, đồng thời họ

là những người có nhu cầu rất lớn tìm hiểu về lịch sử văn hoá của dân tộc

Xuất phát từ thực tế trên, bước đầu tôi đã mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu tìm hiểu

đề tài “ Tiềm năng du lịch của hệ thống thờ Mẫu tại bảo tàng phụ nữ Việt Nam” cho đề án của mình

2 Phương pháp nghiên cứu và mục đích của đề tài:

Để thực hiện và hoàn thành tốt đề án , tôi đã có một thời gian thực tập hướng dẫn ởbảo tàng phụ nữ Việt Nam để có thể tìm hiểu và tiếp cận các đối tượng của đề tài

Kết hợp với việc sưu tầm tài liệu và tiếp cận các đối tượng của đề án, tôi cũng thựchiện các điều tra thăm dò ý kiến của khách tham quan về bảo tàng phụ nữ ViệtNam

Trên cơ sở đó, cố gắng tìm hiểu nguyên nhân về sức hấp dẫn và những tồn tại củaBảo tàng phụ nữ Việt Nam đối với khách du lịch và đưa ra một số ý kiến nhằmphát triển hoạt động du lịch ở đây.

3.Tình hình nghiên cứu và phạm vi của đề tài:

Mặc dù là một bảo tàng mới mở cửa trở lại hệ thống trưng bày thường xuyên sau 4năm đóng cửa nâng cấp, chỉnh lý cuối năm 2010 nhưng có rất nhiều tài liệu khácnhau, các công trình nghiên cứu về bảo tàng Song để tiếp cận với bảo tàng phụ nữdưới hình thái của hoạt động du lịch thông qua hệ quy chiếu của văn hoá du lịch thìcòn rất ít và chưa đồng bộ

Vì vậy trong đề tài này, trên cơ sở kế thừa kế thừa tổng hợp và sử dụng nhữngnguồn tư liệu khác nhau kết hợp với một khoảng thời gian ngắn đi thực tập, tôimong muốn tiếp cận với bảo tàng phụ nữ với tư cách là một sinh viên khoa du lịch

để từ đó chỉ ra tiềm năng du lịch to lớn của bảo tàng cũng như những điều còn hạnchế bất cập cho sự phát triển du lịch văn hoá của bảo tàng này Đồng thời đưa ranhững nhận xét cảm quan của mình nhằm góp phần thúc đẩy sự quan tâm của dukhách trong và ngoài nước đối với bảo tàng cũng như góp phần nhỏ bé của mìnhđưa bảo tàng trở thành một địa chỉ du lịch văn hoá không thể nào quên đối với mỗi

du khách, xứng đáng là điểm đến trong thiên niên kỷ mới của Hà Nội- Việt Namtrong tương lai

4 Những đóng góp của đề tài:

Là sinh viên khoa Quản trị lữ hành POHE, được tiếp cận với bảo tàng phụ nữthông qua thực hành môn Hướng dẫn du lịch , tôi mong muốn góp phần nhỏ bé củamình cùng các các chuyên gia trong lĩnh vực bảo tàng, các công ty du lịch trìnhbày một cách có hệ thống về:

- Những giá trị về văn hoá của phụ nữ Việt Nam và tín ngưỡng thờ Mẫu

- Đối với hoạt động du lịch cần làm sáng tỏ những giá trị tiềm năng du lịch.

- Đưa ra những hướng nhằm khai thác tốt hơn thế mạnh của bảo tàng màvẫn giữ được giá trị vốn có của nó

1.1.2 Nội dung của hệ thống trưng bày

1.2 Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam với du lịch văn hoá

1.2.1 Vai trò của Bảo tàng đối với nền văn hoá xã hội của Quốc gia

1.2.2 Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam – một địa chỉ mới cho du khách

Chương II: Hệ thống thờ Mẫu và hiện trạng hoạt động của hệ thống thờ Mẫu tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

2.1 Giới thiệu chung về Tín ngưỡng thờ Mẫu

2.1.1 Nguồn gốc lịch sử và phát triển

2.1.2 Tín ngưỡng thờ Mẫu ngày nay

2.1.3 Vai trò và giá trị của nó trong phát triển du lịch

2.2 Hệ thống trưng bày thờ Mẫu tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam

2.2.1 Nội dung trưng bày

2.2.2 Quan điểm và phương pháp trưng bày, giới thiệu.

2.3 Hiện trạng hoạt động của Hệ thống thờ Mẫu tại Bảo tàng phụ nữ Việt Nam2.3.1 Đánh giá về Hệ thống thờ Mẫu tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam trong con mắtkhách du lịch (khách trong nước – khách nước ngoài )

2.3.2 Nhận xét chung về hoạt động thu hút khách du lịch ở Bảo tàng Phụ Nữ VN(điểm mạnh – điểm yếu )

Chương III: Đề xuất một số giải pháp nhằm thu hút khách du lịch đến với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cũng như Hệ thống thờ Mẫu tại Bảo tàng phụ nữ Việt Nam.

3.1 Phương hướng phát triển bảo tàng Phụ nữ Việt Nam trong thời gian tới.3.2 Các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hoạt động du lịch ở Bảo tàng Phụ nữViệt Nam

3.2.1 Giải pháp đẩy mạnh công tác quảng cáo, Marketing

3.2.2 Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên nghiệp cho bảotàng

3.2.3 Giải pháp xây dựng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật

3.2.4 Các hoạt động của bảo tàng

Phần cuối là phụ lục và tài liệu tham khảo

Chương I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT

NAM VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH

1.1 GIỚI THIỆU VỀ BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM :

1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển :

Nằm ở trung tâm thủ đô Hà

Nội, cách hồ Hoàn Kiếm và

khu phố cổ khoảng hơn

500m, Bảo tàng Phụ nữ Việt

Nam toạ lạc trên phố Lý

Thuờng Kiệt, đây là con phố

đẹp, cổ kính bậc nhất Hà Nội,

nơi có nhiều toà nhà kiến trúc

kiểu Pháp cổ, những đại sứ

quán, nhiều cơ quan, khách sạn lớn

Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam trực thuộc Hội LHPN Việt Nam Là một bảo tàng Giớivới chức năng nghiên cứu, lưu giữ bảo quản, trưng bày những di sản vật thể, phivật thể về lịch sử, văn hóa của phụ nữ Việt Nam, Hội LHPN Việt Nam; đồng thời

là trung tâm giao lưu văn hóa của phụ nữ Việt Nam và phụ nữ quốc tế vì mục tiêuBình đẳng, Phát triển và Hoà Bình.Từ khi khánh thành năm 1995, Bảo tàng Phụ nữViệt Nam đã trưng bày thành công rất nhiều triển lãm phục vụ hàng trăm nghìnkhách trong nước và quốc tế mỗi năm Bảo tàng cũng đã phát triển một bộ sưu tậphơn 25.000 tài liệu hiện vật liên quan đến phụ nữ Việt Nam

Cuối năm 2010, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam mở cửa trở lại hệ thống trưng bàythường xuyên sau 4 năm đóng cửa nâng cấp, bảo tàng Phụ nữ VN “trình làng” mộtdiện mạo cùng một nội dung hoàn toàn mới Hệ thống trưng bày thường xuyênchỉnh lý với 3 chủ đề:

- Phụ nữ trong Gia đình

- Phụ nữ trong Lịch sử

- Thời trang nữ

Ngoài hệ thống trưng bày thường xuyên, bảo tàng còn phối hợp với các tổ chức xãhội, tổ chức phi chính phủ và quốc tế… tổ chức trưng bày các chuyên đề phản ánhcuộc sống đương đại về những nhóm phụ nữ yếu thế, thiệt thòi trong xã hộinhư:

“Gánh hàng rong”, “Chuyện những bà mẹ đơn thân Tân Minh”, “Tín ngưỡng thờMẫu: Tâm - Đẹp - Vui”… và mua sắm những món quà đặc trưng của bảo tàng

1.1.2 Nội dung của hệ thống trưng bày

Nội dung được hướng đến sứ mệnh : nâng cao kiến thức và hiểu biết cho côngchúng về lịch sử, di sản văn hóa của phụ nữ Việt Nam bằng cách thu thập, bảoquản, giới thiệu các trưng bày thông qua sưu tập hiện vật, phương pháp tiếp cậnnhân học lịch sử, phản ánh đa dạng, nhiều chiều những vấn đề của phụ nữ ViệtNam trong cuộc sống từ lịch sử đến đương đại, mở ra những khả năng cho hộithoại và trao đổi với cộng đồng để phát triển bảo tàng một cách bền vững, gópphần thúc đẩy bình đẳng giới Nội dung trưng bày mới được trình bày một cáchkhoa học, đẹp mắt với các trang thiết bị hiện đại đã mang lại cho Bảo tàng mộtdịên mạo mới với bản sắc độc đáo, ấn tượng Cùng đó, bảo tàng đã chuyển đổi từloại hình bảo tàng lịch sử văn hoá thành một bảo tàng Giới giàu bản sắc, cung cấpnhiều thông tin về những truyền thống văn hóa, các vấn đề xã hội đương đại.Đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam lần này, công chúng sẽ có nhiều cảm xúc và trảinghiệm mới Với hơn 1000 tư liệu, hiện vật, hình ảnh được thể hiện trong trưngbày, sau khi tham quan, người xem có thể kể lại một cách chi tiết những câuchuyện về người phụ nữ Việt Nam thông qua các nghi lễ, phong tục của hôn nhân,sinh đẻ, tổ chức cuộc sống gia đình; đối diện với các nhân vật từ trong lịch sử đếnđương đại; hồi tưởng lại ký ức chiến tranh; hoặc đơn giản là chia sẻ với nhữngniềm vui, sự thích thú của bạn thông qua sản phẩm mang đậm giá trị văn hóa tộc

người từ bàn tay sáng tạo, tài hoa của người phụ nữ Bên cạnh hệ thống trưng bàythường xuyên, Bảo tàng còn tổ chức nhiều cuộc trưng bày chuyên đề với phươngpháp tiếp cận mới là nhân học xã hội, phản ánh sự phát triển và thay đổi của xã hộiđương đại bằng các dự án hướng tới nhiều nhóm đối tượng khác nhau, đặc biệt lànhững phụ nữ, trẻ em bị thiệt thòi, yếu thế.Với mong muốn đưa bảo tàng đến gầnhơn với công chúng, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tiếp tục đa dạng hoá nhiều hoạtđộng giáo dục và chương trình công chúng, tăng cường các hoạt động truyền thông

để công chúng có cơ hội tiếp cận nhiều hơn.Và với những nỗ lực không ngừngtrong việc đổi mới nội dung, chất lượng, hình ảnh của bảo tàng để đem đến nhữngtrải nghiệm đặc biệt cho công chúng trong và ngoài nước Năm 2012, Bảo tàng Phụ

nữ Việt Nam vinh dự được nhận bằng chứng nhận “Một trong những điểm du lịch đáng đến nhất Hà Nội năm 2012” do khách hàng TripAdvisor - website du

lịch uy tín và lớn nhất thế giới bầu chọn Năm 2013, TripAdvisor tiếp tục trao bằng

chứng nhân “Một trong những điểm du lịch đáng đến nhất Hà Nội năm 2013”

cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam , lọt vào top 25 bảo tàng hấp dẫn nhất châu Á Với

thông điệp “Chuyến tham quan đáng giá - những câu chuyện xúc động” là

những gì mà TripAdvisor muốn chuyển đến độc giả khi miêu tả về Bảo tàng Phụ

nữ Việt Nam Đáp lại tình cảm, sự yêu mến của du khách, Bảo tàng Phụ nữ ViệtNam luôn ý thức hoàn thiện để trở thành một bảo tàng đẳng cấp quốc tế, một địachỉ du lịch đáng tin cậy cho công chúng trong và ngoài nước

1.2 BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM VỚI DU LỊCH VĂN HÓA

1.2.1 Vai trò của Bảo tàng đối với nền văn hoá xã hội của Quốc gia.

Được nhiều nước quan tâm từ rất sớm thông qua các hoạt động sưu tầm các hiệnvật nghiên cứu, chỉnh lý và công bố các tư liệu về di sản văn hoá Cho đến thờigian gần đây các nhà khoa học mới quan tâm đến vấn đề lý thuyết của việc bảo tồncác di sản văn hoá Qua đó vấn đề bảo tồn các di sản đó lâu dài và vĩnh viễn

Hàng năm trên thế giới có hàng triệu người đến thăm quan bảo tàng và số lượngcác bảo tàng cũng ngày một gia tăng Đến những năm 70 của thế kỷ này, thế giới

có chừng hơn 20.000 bảo tàng, trong số đó một nửa ở Châu Âu, một nửa ở Mỹ vànhững nước còn lại

Du lịch Việt Nam trong những năm qua có được những thành tựu là do đã và đang

khai thác hiệu quả các giá trị đặc sắc của văn hóa dân tộc đưa vào trong kinh doanh

du lịch Đối với khách du lịch có sở thích nghiên cứu, khám phá văn hóa và phongtục tập quán bản địa, thì du lịch văn hóa là cơ hội để thỏa mãn nhu cầu của họ.Thông qua hoạt động du lịch; sự giao lưu, giao thoa giữa các dòng du khách nộiđịa và quốc tế với cư dân bản địa đã cho ra đời một loại hình sản phẩm văn hóa đặctrưng đó là những sản phẩm du lịch Trong tất cả các loại hình du lịch thì du lịchvăn hóa là một hình thức du lịch mang lại nhiều lợi ích cho môi trường du lịchnhất: Du lịch văn hóa là công cụ để khôi phục, duy trì và phát huy những giá trịvăn hóa của cộng đồng địa phương một cách hữu hiệu nhất Du lịch văn hóa nếukhai thác tốt nó là một hình thức du lịch bền vững có lợi cho môi trường tự nhiên

và môi trường nhân văn của cộng đồng Khách du lịch văn hóa thường có ý thứcbảo vệ môi trường du lịch tốt hơn khách du lịch đại chúng Do đó, chúng ta phải

có chiến lược phát triển văn hóa Khách du lịch không phải đến Việt Nam vì chúng

ta vừa có một tòa nhà “chọc trời”, không phải họ đến Việt Nam vì chúng ta vừaxây dựng xong những khách sạn tiêu chuẩn 5 sao, một cây cầu hiện đại… mà phầnlớn họ đến Việt Nam hay quyết định quay trở lại Việt Nam vì những cuốn hút về

mặt văn hóa Theo thống kê của Sở văn hóa và du lịch : Trong số khách du lịch

quốc tế đến Việt Nam hàng năm chỉ có khoảng 5 -8% tham gia vào các tour du lịchsinh thái tự nhiên và khoảng 40 - 45% tham gia vào các tour du lịch tham quan -sinh thái nhân văn Điều này càng chứng tỏ tầm quan trọng của việc gìn giữ và

bảo tồn các giá trị văn hóa mà điển hình ở đây là bảo tàng đóng góp vào nền dulịch văn hóa nước ta nói riêng và du lịch Quốc gia nói chung

Như vậy bảo tàng có vai trò rất lớn đối với bất cứ cộng đồng quốc gia nào, dân tộcnào Bằng những nhận định của mình trong quá trình tìm hiểu tại bảo tàng tác giảxin đưa ra một số quan điểm về vai trò, lợi ích to lớn về mặt văn hóa xã hội chủbảo tàng như sau:

Các bảo tàng tạo ra lợi ích to lớn về mặt văn hoá xã hội cho các địa phương, trướchết các bảo tàng đảm nhận việc bảo quản và bảo tồn các di sản tự nhiên và văn hoácủa cộng đồng Với xu hướng ngày càng đánh giá cao hơn tầm quan trọng của bảnsắc dân tộc, bản sắc vùng và địa phương – nơi các bảo tàng hoạt động và để phảnánh một cách khách quan sự đổi thay và tính kế thừa của những giá trị văn hoátruyền thống cùng với sự phát triển của đất nước

Trong tình hình nền văn hoá ở nhiều nước đổi thay một cách nhanh chóng toàndiện thì các bảo tàng đóng vai trò là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, là kho tàng

để tìm hiểu về đời sống văn hoá, cội nguồn của các dân tộc, bên cạnh đó các bảotàng còn hỗ trợ cho các tổ chức giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động

và sự kiện văn hoá, là công cụ giáo dục tư tưởng, giáo dục chính trị thông quaphương pháp trực quan sinh động

Ví dụ: Khi tham quan Bảo tàng phụ nữ Việt Nam người xem có thể lật xem những

trang sử từ xa xưa của dân tộc, ta như con nghe văng vẳng tiếng voi gầm ngựa hícủa một thời trận mạc Có thể khẳng định rằng ở mỗi trang của cuốn Biên niên sửdân tộc ta đều thấp thoáng bóng hình của người phụ nữ, những người đã cùngchồng, con, với ý chí kiên cường và trái tim nhân hậu, đã dựng nhà, vỡ đất, khaihoang, dệt vải và cấy cày làm nên những mùa vàng cho đất nước; và khi đất nước

có giặc xâm lăng lại sẵn sàng đứng lên chống giặc

Hoạt động văn hoá của một quốc gia cũng không thể tách khỏi hoạt động của bảotàng bởi đây là nơi lưu giữ di sản văn hoá vật thể và phi vật thể, thể hiện bản sắcnhững nét độc đáo trong nền văn hoá của mỗi nước, tạo nên sự khác biệt giữa cácdân tộc Dân tộc nào có nền văn hoá phong phú, mang đậm bản sắc thì bảo tàng ở

đó càng khẳng định được vị thế của mình và có sức hấp dẫn với người xem

Theo một ý nghĩa nào đó thì các bảo tàng còn nâng cao chất lượng sống của conngười và có thể đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát triển bản sắc tạinhững khu vực mà bảo tàng định vị Chất lượng sống của con người không chỉ là

sự no đủ về đời sống vật chất mà còn là sự thoả mãn về đời sống tinh thần Mộtquốc gia đạt đến trình độ phát triển cao thì nhu cầu này càng lớn và trở nên cấpthiết hơn bao giờ hết Nếu hệ thống bảo tàng càng đa dạng, phong phú thì conngười sẽ có nhiều cơ hội hơn để nâng cao chất lượng cuộc sống của mình

Ngược lại những quốc gia đang phát triển, đang trong thời kỳ công nghiệp hóa –hiện đại hoá lại dễ dàng bỏ quên hay làm mất đi giá trị văn hoá của riêng mìnhtrong đó có bảo tàng Bảo tàng chưa được đánh giá đúng vai trò của mình do cácđiều kiện kinh tế chi phối

Mặc dù theo định nghĩa của ICom “ Bảo tàng là một tổ chức không có lợi nhuận”nhưng nó vẫn mang lại lợi ích kinh tế cho từng quốc gia

Ví dụ: Khi khách du lịch đến Pháp, họ không thể không tham quan bảo tàng ở Paris

như bảo tàng Lourve hàng năm thu hút hơn 10 triệu khách với giá vé 6USD/ người

Từ đó sẽ kéo theo nhu cầu của khách về các dịch vụ khác thúc đẩy các ngành kinh

tế khác cùng phát triển

Một lợi ích kinh tế khác mà bảo tàng có thể đóng góp cho các địa phương là tạocông ăn việc làm tăng tỷ lệ nhân công Bản thân bảo tàng là một nơi thu hút nhân

công và mỗi công việc mới trong bảo tàng sẽ có một tác động kinh tế nhất định đốivới địa phương – nơi bảo tàng xây dựng.

Như vậy đối với bất kỳ dân tộc nào bảo tàng là thành tố không thể thiếu để duy trìbản sắc văn hoá của dân tộc mình, làm cơ sở cho sự phát triển kế tiếp Vấn đề đặt

ra hiện này là : Các bảo tàng nước ngoài, nhất là ở châu Âu, lượng khách đến thamquan bảo tàng luôn đông, dù giá vé vào cửa khá đắt Trong khi ở Việt Nam, dù giá

vé khá rẻ, thậm chí nhiều nơi còn miễn phí, nhưng bảo tàng vẫn không thu hútđược khách tham quan Cả nước ta hiện có khoảng 150 bảo tàng, riêng Hà Nội cókhoảng 20 bảo tàng các loại Số lượng nhiều, nhưng số bảo tàng thực sự “hút”khách lại chỉ đếm trên đầu ngón tay

1.2.2 Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam – một địa chỉ mới cho du khách.

Trong thời đại mới, dân tộc và văn hoá con người ngày càng trở thành hai vấn đềmang tính chiến lược, thời sự mỗi đất nước và toàn xã hội Đặc biệt trước bối cảnhđáng tự hào hơn cả là hiện nay Việt Nam vinh dự được UNESCO công nhận 7 di

tích là Di sản thế giới và 8 kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại

mà mới đây nhất là Đờn ca tài tử Nam Bộ được công nhận đượccông nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào ngày 5/12/2013 Du lịch đã trở thànhmột hoạt động thiết yếu đối với con người Mục đích của chuyến đi không chỉ đơnthuần là dịp để nghỉ dưỡng mà qua đó họ có nhu cầu tìm hiểu văn hoá truyền thốngcủa các dân tộc Nắm bắt được nhu cầu cấp thiết đó, Sở Văn hóa Thể thao và dulịch đã thực hiện đây mạnh chủ đề của năm du lịch đầu tiên của thiên niên kỷ mới

là “du lịch văn hoá - một công cụ hữu hiệu của giao lưu giữa các nền văn minh”theo Tổ chức du lịc thế giới (WTO)

Theo số liệu của tạp chí du lịch và nghỉ dưỡng, thị hiếu du lịch văn hoá và bảo tàngcủa khách du lịch Âu – Mỹ trong những năm 90 tăng nhanh gấp đôi trong khi nhucầu về thú vui xa hoa đã giảm sút

Điểm

đến

Bảo tàng

và ditích lịch

sử

Hiểu biết văn hoá

Thể nghiệm văn hoá khác

Đến nơi hoang vu

Vị trí

có cảnh đẹp

Thú vui ban đêm

Khu nghỉ

xa hoa

Đây là số liệu quan trọng trong kinh doanh du lịch cho đối tượng khách nước ngoài, mà cụ thể ở đây là Mĩ thị trường nước ngoài có lượt khách đến Việt Nam lớn thứ

4 và có mức chi tiêu đứng đầu trong năm nay

Những năm trước, dù ở vị trí rất thuận lợi, nhưng lượng khách đến Bảo tàng Phụ

nữ Việt Nam (Hà Nội) vẫn không nhiều, nằm trong số đông của tình trạng các bảotàng tại Việt Nam hiện nay Mặc dù bảo tàng đã phát triển được bộ sưu tập đến hơn25.000 tài liệu hiện vật liên quan đến phụ nữ Việt Nam Sau 4 năm đóng cửa nângcấp, chỉnh lý, đến cuối năm 2010, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam Hiện nay Bảo tàngPhụ nữ Việt Nam mở cửa trở lại hệ thống trưng bày thường xuyên và không lâusau được đánh giá là một điểm du lịch văn hoá hấp dẫn ở Việt Nam bởi những thếmạnh sau:

- So với các bảo tàng khác ở Việt Nam, nét đặc biệt trong sưu tầm hiện vật tạiBảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở chỗ, nội dung được trình bày một cách khoa

học, đẹp mắt, các trang thiết bị hiện đại, đã mang lại cho bảo tàng một diệnmạo mới với bản sắc độc đáo, ấn tượng Bên cạnh đó, bảo tàng đã chuyểnđổi từ loại hình bảo tàng lịch sử văn hóa thành một bảo tàng giới giàu bảnsắc, cung cấp nhiều thông tin về những truyền thống văn hóa, các vấn đề xãhội đương đại Những nỗ lực trong việc đổi mới ấy đã đưa lại kết quả khảquan.

- Năm 2012, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam được nhận bằng chứng nhận “Mộttrong những điểm du lịch đáng đến nhất Hà Nội năm 2012” do khách hàng

của TripAdvisor - website du lịch uy tín và lớn nhất thế giới, bầu chọn.

Năm 2013, TripAdvisor tiếp tục bầu chọn Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam vàotop 25 bảo tàng hấp dẫn nhất châu Á với thông điệp “Chuyến tham quanđáng giá - những câu chuyện xúc động”.Ngoài ra bảo tàng còn là một dạnghọc đường đặc biệt và là một sân chơi bổ ích, chính vì thế mà hàng năm cóhàng chục ngàn người đến bảo tàng để học tập, nghiên cứu

- Để nhận được giải thưởng từ website này, các địa điểm du lịch, dịch vụ cầnđạt được chỉ số đánh giá từ 4 sao trở lên trên tổng mức đánh giá 5 sao Bảo

tàng Phụ nữ Việt Nam được đánh giá 4 ½ sao từ 294 lượt bình chọn và đứng

thứ nhất trong tổng số 80 điểm du lịch hấp dẫn tại Hà Nội.

Chứng nhận “Một trong những điểm du lịch đáng đến nhất Hà Nội năm

mà du khách đặt chân tới Vì vậy Bảo tàng Phụ Nữ Việt Nam là nơi cho họ

có được cái nhìn tổng quát, đầy đủ và độ tin cậy cao Đó là nơi cung cấpthông tin tốt nhất, chỉ trong vòng một đến hai tiếng đồng hồ du khách có thểthu nhận được một lượng thông tin khá tổng thể và bổ ích

Chương II: HỆ THỐNG THỜ MẪU VÀ HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG

CỦA HỆ THỐNG THỜ MẪU TẠI VIỆT NAM 2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU :

2.1.1 Nguồn gốc lịch sử và phát triển.

Từ xa xưa, con người đã có ý thức về sự sinh sôi nảy nở Người mang nặng đẻ đau,nuôi dưỡng che chở cho con, việc nuôi nấng và bảo vệ người con trước những tácđộng của ngoại cảnh đều là mẹ Người mẹ đã trở thành biểu tượng đầu tiên cho sựsinh tồn của giống nòi Mẹ cây chính là biểu tượng tiêu biểu nhất cho sự sinh tồn

đó Bởi vì, cây cho mầm, rễ, quả để con người sinh sống, cây cho cành cho rễchằng chịt để con người treo mình trên đó tránh thú dữ qua đêm, qua sự nguyhiểm Tiếp đến là mẹ đất, mẹ nước

Con người làm nông nghiệp lúa nước thì đất và nước là hai đối tượng rất quantrọng Nhưng quyết định có nước lại phải là mưa từ trên trời rơi xuống, dân giancho rằng mưa là do trời quyết định Từ đó mẹ trời được tôn vinh.Tín ngưỡng xuất phát từ thực tế cuộc sống, con người đặt ra những lực lượng thần

bí để tôn vinh, tôn thờ cho phù hợp với cuộc sống của mình Và thế là Mẹ Cây, Mẹ

Đất, Mẹ Nước, Mẹ Trời , hay gọi theo tiếng Hán là Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Địa,

Mẫu Thoải, Mẫu Thiên đã ra đời Đó là hệ thống Mẫu cơ bản đầu tiên của tín

ngưỡng thờ Mẫu Như vậy, Mẫu là theo tiếng Hán, tiếng Việt gọi là Mạ, Mệ, Mẹ.Vấn đề đặt ra là tín ngưỡng thờ Mẫu xuất phát từ miền xuôi rồi sau đó lan lên miềnnúi hay là ngược lại?

Như trên đã nói, cây chính là nơi đầu tiên đảm bảo cho sự sinh tồn của con người,nên ý thức về mẹ cây của con người cũng là đầu tiên Ở nước ta, cây cho rễ nhiềunhất là cây đa, cây si, rễ của các cây được ví như do bàn tay người mẹ bện thànhlưới võng, thành những cái nôi ru đưa che chở cho con người ngày xưa Do đó,

việc thờ Mẫu mang tính chất là thờ mẹ rừng cây, thờ Mẫu thượng ngàn Như vậy, tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt khởi đầu gắn với con người từ khi

cư trú ở những vùng rừng núi Với hình ảnh đầu tiên là Mẫu thượng ngàn, Mẫu sơnlâm Trong quá trình di cư xuống những vùng thấp hơn, tín ngưỡng thờ mẫu dầndần lan toả xuống những vùng đồng bằng Vì thế, trong các buổi hầu bóng tái hiệnMẫu thượng ngàn, thường là những bà người Dao, Tày, Nùng…Và không gianthiêng liêng thờ Mẫu khi ấy chưa phải là “phủ”, mà chỉ là những ngôi đền, miếu cóquy mô nhỏ mà thôi

Khi con người lênh đênh trên những thuyền bè sống nước để tiến về xuôi, thìngười mẹ nâng đỡ ấy lại là nước, ý thức về Mẫu thoải dần được hình thành Khixuống đồng bằng định cư, sản xuất nông nghiệp lúa nước, chế ngự song nước, biển

cả, thì hình ảnh Mẫu địa, Mẫu thuỷ dần được hình thành tham dự vào hàng “ngũMẫu” Đồng thời với việc đồng áng, việc trông trời, trông nước trông mây, ý thức

về thời tiết, mây, mưa, sấm, chớp, con người phải ngẩng đầu lên trời trông ngóng,cầu khẩn, Mẫu thiên xuất hiện có lẽ là từ đó, từ những ý niệm thờ Mẫu là nhữngthiên thần còn được mở rộng như: Thần núi, thần sông…

Về phương diện đồng đại, đạo Mẫu theo chân người Việt di cư vào phương namtrong quá trình nam tiến đạo Mẫu của người Việt đã giao thoa, tiếp biến với cáctục thờ Mẫu của người Chăm, người Khmer từ đó tạo nên các dạng thức địaphương của Đạo Mẫu Việt Nam ở ba miền Bắc bộ, Trung bộ và Nam bộ :

Thờ Mẫu ở Bắc bộ

Bắt nguồn từ tục thờ Nữ thần có nguồn gốc xa xưa từ thời tiền sử, tới thời phongkiến một số Nữ thần đã được cung đình hoá và lịch sử hoá để thành các Mẫu thầntương ứng thời kỷ từ thế kỷ 15 trở về trước với việc phong thần của nhà nướcphong kiến, hình thức thờ Mẫu thần với các danh xưng như Quốc Mẫu, Vương

Mẫu, Thánh Mẫu như hiện tượng thờ Ỷ Lan nguyên phi, Bà chúa Kho, Mẹ ThánhGióng, Tứ vị Thánh nương Từ khoảng thế kỷ 15 trở đi, hình thức thờ mẫu Tamphủ, Tứ phủ được định hình và phát triển mạnh, đây cũng là thời kỳ xuất hiệnThánh Mẫu Liễu Hạnh với các nghi thức ảnh hưởng từ Đạo giáo

Thờ Mẫu ở Trung Bộ

Đặc trưng cơ bản của dạng thức thờ Mẫu ở đây là tín ngưỡng thờ Mẫu không có sựhiện diện của mẫu Tam phủ, Tứ phủ mà chỉ có hình thức thờ Nữ thần và Mẫu thần

Riêng ở Huế, ngày xưa cũng có điện thờ mẹ xứ sở Pô I Nư Naga của người Chăm,

sau này được người Việt tiếp thu thành nữ thần Thiên Yana, nơi thờ được đổithành điện Hòn Chén, hoặc Huệ Nam điện, Thiên Yana được gọi là bà chúa Ngọc

Thờ Mẫu ở Nam bộ

So với ở Bắc Bộ, tục thờ Nữ thần và Mẫu thần có sự phân biệt nhất định với biểuhiện rõ rệt là thông qua tên gọi và xuất thân của các vị thần thì ở Nam Bộ sự phânbiệt giữa hình thức thờ Nữ thần và Mẫu thần ít rõ rệt hơn Những Nữ thần được thờphụng ở Nam Bộ như Bà Ngũ Hành, Tứ vị Thánh nương, Bà Thuỷ Long, Bà ChúaĐộng, Bà Tổ Cô, và những Mẫu thần được thờ phụng như Bà Chúa Xứ, Bà Đen,

Bà Chúa Ngọc, Bà Thiên Hậu,

Tựu chung lại , Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam là một tín ngưỡng bản địa cùng với

những ảnh hưởng ngoại lai từ đạo giáo, tín ngưỡng lấy việc tôn thờ Mẫu (Mẹ) làm

thần tượng với các quyền năng sinh sôi, bảo trữ và che chở cho con người Tínngưỡng mà ở đó đã được giới tính hoá mang khuôn hình của người Mẹ, là nơi mà

ở đó người phụ nữ Việt Nam đã gửi gắm những ước vọng giải thoát của mình khỏi

những thành kiến, ràng buộc của xã hội Nho giáo phong kiến Cuối cùng, không

chỉ là một tín ngưỡng tôn giáo, Đạo Mẫu còn là văn hóa, mà thông qua nghi lễ

Lên Đồng, qua lễ hội, phong tục, nó thực sự là một bảo tàng sống của văn hóa Việt Nam Ở đó chúng ta nhận thấy một lối sống, quan niệm, cung cách sinh hoạt,

những ước vọng của không chỉ con người của xã hội cổ truyền, mà còn cả của conngười hiện đại nữa

2.1.2 Tín ngưỡng thờ Mẫu ngày nay

Hiện nay, tín ngưỡng này vẫn đang được thực hành phổ biến và đa dạng ở khắpcác vùng miền trong cả nước và cộng đồng người Việt ở nước ngoài Tôn giáo, tínngưỡng là một nhu cầu tâm linh của một bộ phận cư dân trong xã hội

Trong hệ thống tín ngưỡng dân gian Việt Nam thì tín ngưỡng thờ Mẫu là một loạihình tín ngưỡng dân gian khá phổ biến trong xã hội Theo thống kê của Viện HánNôm năm 1991 thì: “Trong số 1000 di tích được giới thiệu thì đã có 250 di tích thờcúng các vị thần hay danh nhân là nữ” [45, tr.24]

Tín ngưỡng thờ Mẫu còn là một vấn đề văn hóa - xã hội có cơ sở vật chất (đền,chùa, phủ…) và cơ sở xã hội (trong tâm thức bao đời của người dân từ trước đếnnay “Mẫu ”đã ngự trị trong họ) để tồn tại lâu dài Tín ngưỡng thờ Mẫu còn đượcnuôi dưỡng và lan tỏa trong xã hội nhất là những năm gần đây từ khi Đảng và nhànước ta có cách nhìn nhận mới với bình diện rộng hơn thì tâm thức về tín ngưỡnglại càng có cơ sở để thâm nhập, tồn tại lâu dài trong cá nhân và xã hội Thực tiễn

xã hội còn có nhiều hiện tượng mà con người chưa giải thích, khám ra được hết vàthế giới là vô hạn mà khả năng con người có giới hạn Mặt khác, con người luônphải tìm cách đấu tranh với những hiểm họa do thiên nhiên mang lại như: động đất,sóng thần, bão lũ Cho nên con người phải tìm đến những lực lượng thần thánh

ngoài bản thân mình Theo G.S Đặng Nghiêm Vạn thì: Sự may rủi trong cuộc sống

ở một thời đại cạnh tranh, mạnh được yếu thua….tất cả những điều trên hướng con người muốn tìm lại phút thảnh thơi trong cuộc sống gần thiên nhiên thủa xưa