Bài giảng ngữ văn 7 bài 11 các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm 7

Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm: 1.. Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm: 1.. Bài ca nhà tranh bị gió thu phá: => Các yếu tố tự sự và miêu tả có vai trò là phương tiện để tá

NGƯỜI THỰC HIỆN: ĐỒNG THỊ MINH THU

Kiểm tra bài cũ:

H/ Trong chương trình Ngữ Văn lớp 6, lớp 7 các

em đã được học các thể loại văn bản nào?

- Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc hình dung ra được những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc con người, phong cảnh, làm cho những cái đó như

hiện lên trước mắt người đọc

- Tự sự là phương thức kể lại một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia cuối cùng tạo thành một kết thúc Tự sự giúp người ta giải thích sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn

đề bày tỏ thái độ khen – chê.

- Biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh

và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc.

Tiết 44

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

Tháng tám, thu cao, gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Dịch thơ: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Khương Hữu Dụng dịch)

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Giây lát, gió lặng, mây tối mực

Trời thu mịt mịt đêm đen đặc

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê

Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian

Che khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

+Tự sự: 2 câu đầu

Tự sự kết hợp với biểu cảm.

6 câu trên: Tự sự, miêu tả

Biểu cảm trực tiếp, thể hiện tình cảm cao thượng, vị

tha, sẵn sàng xả thân vì người khác.

+ Miêu tả: 3 câu sau.

 Có vai trò tạo bối cảnh chung.

2 câu sau: biểu cảm - Sự cam chịu thân phận nghèo khổ.

- Đoạn 1: +2 câu đầu: Tự sự:

+3 câu sau: Miêu tả:

 Có vai trò tạo bối cảnh chung

- Đoạn 2: Tự sự kết hợp với biểu cảm

- Đoạn 3: + 6 câu trên: Tự sự, miêu tả

+ 2 câu sau: biểu cảm

=> Sự cam chịu thân phận nghèo khổ

- Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp, thể hiện

tình cảm cao thượng, vị tha, sẵn sàng xả

thân vì người khác

Tiết 44

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

=> Các yếu tố tự sự và miêu tả có vai

trò là phương tiện để tác giả bộc lộ cảm

xúc và khát vọng.

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

2- Đoạn văn của Duy Khán:

Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám vào đất để khỏi trơn ngã Người ta nói “đấy là bàn chân vất vả” Gan bàn

chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng,

không đầy đặn như gan bàn chân người khác Mu bàn chân mốc trắng, bong ra từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng hoà muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng rên vì nhức chân, rượu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi

Bố đi chân đất Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống nước, xuống bùn

để câu quăng Bố tất bật đi từ khi sương còn đẫm ngọn cây ngọn cỏ Khi

bố về cũng là lúc cây cỏ đẫm sương đêm Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại bằng sắn thuyền Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm…Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra

tông-đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm

Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh

Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám vào đất để khỏi trơn ngã Người ta nói “đấy là bàn chân vất vả” Gan bàn

chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng,

không đầy đặn như gan bàn chân người khác Mu bàn chân mốc trắng, bong ra từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng hoà muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng rên vì nhức chân, rượu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi

Bố đi chân đất Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống nước, xuống bùn

để câu quăng Bố tất bật đi từ khi sương còn đẫm ngọn cây ngọn cỏ Khi

bố về cũng là lúc cây cỏ đẫm sương đêm Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại bằng sắn thuyền Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm…Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra

tông-đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm

Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

2- Đoạn văn của Duy Khán:

- Tự sự: Bố ngâm chân nước muối, bố đi

sớm về khuya.

- Miêu tả: Bàn chân bố

- Biểu cảm: Thương cuộc đời vất vả, lam

lũ của bố

Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám vào đất để khỏi trơn ngã Người ta nói “đấy là bàn chân vất vả” Gan bàn

chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng,

không đầy đặn như gan bàn chân người khác Mu bàn chân mốc trắng, bong ra từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng hoà muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng rên vì nhức chân, rượu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi

Bố đi chân đất Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống nước, xuống bùn

để câu quăng Bố tất bật đi từ khi sương còn đẫm ngọn cây ngọn cỏ Khi

bố về cũng là lúc cây cỏ đẫm sương đêm Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại bằng sắn thuyền Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm…Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra

tông-đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm

Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

2- Đoạn văn của Duy Khán:

- Tự sự: Bố ngâm chân nước muối, bố đi

sớm về khuya.

- Miêu tả: Bàn chân bố

- Biểu cảm: Thương cuộc đời vất vả, lam

lũ của bố

-> Niềm hồi tưởng đã chi phối việc

miêu tả và tự sự Miêu tả trong hồi

tưởng, không phải miêu tả trực tiếp,

góp phần khêu gợi cảm xúc cho người

đọc.

=> Miêu tả và tự sự

góp phần làm tăng thêm giá trị biểu cảm cho đoạn văn.

*Ghi nhớ: sgk (138 )

II- Luyện tập:

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

1 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá:

2- Đoạn văn của Duy Khán:

II- Luyện tập:

Bài 1: Kể lại nội dung bài Bài ca nhà

tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ bằng

bài văn xuôi biểu cảm

Bài 2: Dựa vào bài “Kẹo Mầm”

viết lại thành một bài văn biểu cảm

- Tả cảnh gió thu, tai hoạ.

- Kể diễn biến nhà bị tốc mái.

- Kể hành động những đứa trẻ.

- Tả cảnh nhà trong đêm mưa.

- Kể ước mơ của tác giả.

+ Tự sự: Chuyện đổi tóc rối lấy kẹo mầm ngày trước.

+ Miêu tả: Cảnh chải tóc của mẹ ngày xưa, hình ảnh người mẹ.

+ Biểu cảm: Lòng nhớ mẹ khôn xiết.

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

II Luyện tập.

Bài 1: Kể lại nội dung bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ bằng

bài văn xuôi biểu cảm.

Trả lời: Vào chiều tối, một cơn gió thu thổi mạnh cuộn mất ba lớp tranh trên

mái nhà của Đỗ Phủ.

Những mảnh tranh bay tung toé khắp nơi, mảnh thì treo trên ngọn cây xa, mảnh thì bay lộn vào mương sa Thấy vậy, trẻ con xô đến cướp giật lấy tranh mang vào sau luỹ tre Mặc cho nhà thơ kêu gào rát cổ, ông đành quay về, trong lòng đầy ấm ức, nhưng cũng lại thông cảm với bọn trẻ, chúng quá nghèo nên mới như thế.

Trận gió lặng yên thì đêm buông xuống tối như mực, một đêm đen dày đặc, mưa rả rích, nỗi buồn mênh mang Nhà thơ nằm xuống đắp cái

mền vải cũ nát nên lạnh như cắt Đã thế lũ con còn đạp nát cái lót Đầu

giường thì bị giột, mưa nặng hạt đều đều không dứt Nhà thơ không sao ngủ được vì mưa lạnh và lâu nay lại còn mất ngủ vì suy nghĩ sau cơn loạn li.

Lúc này nhà thơ ước muốn có mái nhà rộng muôn ngàn gian để cho

kẻ sĩ khắp thiên hạ có chỗ nương thân, chẳng sợ gì gió mưa nữa.

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM.

II Luyện tập.

Bài 1: Kể lại nội dung bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ

bằng bài văn xuôi biểu cảm

Bài 2: Dựa vào bài “Kẹo Mầm” viết lại thành một bài văn biểu cảm

*MT: Cảnh người mẹ và người chị gỡ tóc rối bằng cái lược gỗ vàng,

hình ảnh gánh hàng rong của bà đổi kẹo, những que kẹo mầm ngọt lịm

*TS: Kể lại mẹ và chị hay chải đầu và gỡ tóc rối rắt lên mái hiên nhà,

chuyện đổi kẹo, chuyện khi mẹ mất, chị đi lấy chồng Tưởng tượng khi

mẹ nghe thấy tiếng rao đổi kẹo

*Biểu cảm: Từ que kẹo mầm gợi trong lòng tác giả những cảm xúc bồi

hồi, xót thương về người mẹ, những kỉ niệm sẽ theo đứa con đi suốt cuộc đời

- Về nhà các em học ghi

nhớ trong sách giáo khoa, hoàn thành các bài tập vào vở.

- Tham khảo các đề

trong SGK, chuẩn bị viết bài số 3 văn biểu cảm.

TaiLieu.VN