Tiết 44CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM I.TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM 1.Tìm hiểu văn bản “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ... Thảo luận nhóm:* Hãy
Trang 2Nhắc lại các kiến thức đã học
1 Tự sự là gì ?
Là phương thức tình bày một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết cục có ý nghĩa
2 Miêu tả là gì ?
Là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung được những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh,… làm những cái đó như hiện ra trước mắt người đọc, người nghe
Trang 3Tiết 44
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM
I.TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM
1.Tìm hiểu văn bản “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ
Trang 4Thảo luận nhóm:
* Hãy chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả có trong từng đoạn thơ
* Hãy nêu ý nghĩa của từng đoạn thơ ấy.
*Đoạn 1: Tự sự (2 câu đầu) - Miêu tả (2 câu sau)
Tạo bối cảnh chung
*Đọạn 2: Tự sự kết hợp với biểu cảm
Thể hiện sự uấn ức vì già yếu
*Đoạn 3: Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm (2 câu cuối)
Sự cam phận của nhà thơ
*Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp
Tình cảm cao thượng vị tha vươn lên sáng ngời
Vậy:
Các yếu tố tự sự, miêu tả đã giúp nhà thơ bộc lộ được điều
gì ?
Từ tự sự, miêu tả, nhà thơ bộc bạch nổi niềm của mình về nổi thống khổ khi nhà tranh bị gió phá nát, về ước vọng cao cả, sáng ngời
Đáp án:
Trang 5Tiết 44
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM
I.TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM
1.Tìm hiểu văn bản “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ
*Đoạn 1: Tự sự (2 câu đầu) - Miêu tả (2 câu sau)
Tạo bối cảnh chung
*Đọạn 2: Tự sự kết hợp với biểu cảm
Thể hiện sự uấn ức vì già yếu
*Đoạn 3: Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm (2 câu cuối)
Sự cam phận của nhà thơ
*Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp
Tình cảm cao thượng vị tha vươn lên sáng ngời
Từ tự sự, miêu tả, nhà thơ bộc bạch nổi niềm
của mình về nổi thống khổ khi nhà tranh bị gió
phá nát, về ước vọng cao cả, sáng ngời
Trang 62 Tìm hiểu đoạn văn “Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán
ãy chỉ ra các yếu tố tự sự & miêu tả
trong đoạn văn và nêu cảm nghĩ của
tác giả
Trả lời:
Miêu tả bàn chân của bố, kể chuyện bố
ngâm chân nước muối, bố đi sớm, về
khuya,… làm nền tảng cho cảm súc
thương bố
- Miêu tả bàn chân của bố, kể chuyện bố ngâm chân nước muối,
bố đi sớm, về khuya,… làm nền tảng cho cảm súc thương bố
- Niềm hồi tưởng đã chi phối việc miêu tả và tự sự Miêu tả trong hồi tưởng khêu gợi cảm súc cho người đọc.
* GHI NHỚ - SGK trang 138
Muốn phát biểu suy nghĩ, cảm súc đối với đờØi sống xung quanh, hãy dùng phương thức tự sự và miêu tả để gợi ra đối tượng biểu cảm vả gửi gắm cảm xúc.
Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu gợi cảm xúc, do cảm
xuc chi phối chứ không nhằm mục đích kể chuyện, miêu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh.
Trang 7II LUYỆN TẬP
1 Kể lại nội dung bài “Bài ca nhà tranh bị giĩ thu phá” của Đỗ Phủ bằng bài văn xuơi biểu cảm
Dựa vào các trình tự sau:
+ Tả cảnh giĩ mùa thu ra sao ?
+ Giĩ đã gây ra tai họa gì ?
+ Kể lại diễn biến sự việc nhà tranh của Đỗ Phủ bị tốc mái
+ Kể lại hành động của những đứa trẻ và tâm trạng uấn ức của tác giả
+ Tả cảnh mưa dột và cảnh sống cực khổ của tác giả
+ Kể lại mơ ước của nhà thơ
2 Dựa vào văn bản “KẸO MẦM”, viết lại thành một bài văn biểu cảm KẸO MẦM
(Bài tập về nhà)
+ Tự sự: Chuyện đổi tĩc rối lấy kẹo ngày trước
+ Miêu tả: Cảnh chải tĩc của mẹ ngày xưa, hình ảnh người mẹ
+Biểu cảm: Lịng nhớ mẹ xơn xiếc
Trang 9
Phương
thức
biểu đạt
Miêu tả
Tự sự
Biểu cảm trực tiếp
Miêu tả+
Tự sự
Miêu tả+
Biểu cảm
Tự sự + Biểu cảm
Cả 3 phương thức
Phần 1
Phần 2
Phần 3
Trang 101 Học thuộc ghi nhớ
2 Làm bài tập 2 SGK trang 138
3 Chuẩn bị bài mới: Văn bản “ CẢNH KHUYA &
RẰM THÁNG GIÊNG”
- Đọc kĩ văn bản & phần chú thích
- Trả lời các câu hỏi phần Đọc – Hiểu văn bản
4 Ôn tập các bài Tiếng Việt đã học từ đầu năm đến nay, kiểm tra 45 phút