SKKN tổ chức các trò chơi Toán học lớp 1Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các môn học khác trong nhà trường tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển. Toán học là môn học tự nhiên có tính lôgic và tính chính xác cao. Nó là chìa khóa mở ra sự phát triển của các môn khoa học khác. Đối với môn Toán ở tiểu học, nếu mỗi giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài dạy một cách dập khuôn, máy móc thì sẽ làm cho học sinh học tập một cách thụ động. Điều đó sẽ khiến cho việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu tẻ nhạt và kết quả học tập không cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
5 Trò chơi : Tam sao thất bản 14
6 Trò chơi : Tìm đường cứu công chúa 15
7 Trò chơi : Chiếc quạt kì diệu 16
II Bài toán có lời văn: Trò chơi: Hỏi xoáy đáp thông minh 19
1 Trò chơi : Tìm hình khác biệt 23
2 Trò chơi : Que diêm thần kỳ 25
Trang 2PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với cácmôn học khác trong nhà trường tiểu học có những vai trò góp phần quan trọngđào tạo nên những con người phát triển
Toán học là môn học tự nhiên có tính lôgic và tính chính xác cao Nó làchìa khóa mở ra sự phát triển của các môn khoa học khác
Đối với môn Toán ở tiểu học, nếu mỗi giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giảitheo các tài liệu đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn vàthiết kế bài dạy một cách dập khuôn, máy móc thì sẽ làm cho học sinh học tậpmột cách thụ động Điều đó sẽ khiến cho việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thậtđơn điệu tẻ nhạt và kết quả học tập không cao Nó là một trong những nguyênnhân gây cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin,sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày
Như chúng ta đã biết: Học sinh tiểu học có trí thông minh khá nhạy bén,sắc sảo, có óc tưởng tượng phong phú Đó là tiền đề tốt cho việc phát triển tưduy toán học Nhưng các em cũng rất dễ bị phân tán, rối trí nếu bị áp đặt, căngthẳng hay quá tải Hơn nữa, học sinh ở bậc tiểu học nói chung, học sinh khối mộtnói riêng cơ thể các em còn đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụ thể hơn làcác hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻkhông thể ngồi lâu trong phòng học cũng như làm một việc gì đó trong thời giandài Vì vậy muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới
phương pháp dạy học tức là kiểu dạy học: “Lấy học sinh làm trung tâm”, hướng
tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em
Trò chơi học tập là hoạt động được tổ chức có tính chất vui chơi, giải trínhưng có nội dung gắn với bài học hoặc hoạt động học tập của học sinh Tròchơi học tập có tác dụng giúp học sinh: thay đổi động hình, chống mệt mỏi, tăng
Trang 3cường khả năng thực hành, vận dụng các kiến thức đã học, phát triển hứng thú,tập thói quen tập trung, tính độc lập, ham hiểu biết và khả năng suy luận.
Khi chơi, trẻ được tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kết
quả mà lại không nghĩ mình đang học Sự “Khô khan” của giờ học Toán do đó
sẽ được giảm nhẹ, quá trình học tập diễn ra một các tự nhiên hơn, hấp dẫn hơn Chính vì những lí do nêu trên mà tôi đã chọn đề tài: “Ứng dụng trò chơi trong bộ môn Toán lớp 1 với phần mềm “Em vui học Toán””.
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu về “Ứng dụng trò chơi trong bộ môn Toán lớp 1 “Em vui
học Toán”” từ đó đưa ra những kiến nghị cụ thể nhằm giúp việc giảng dạy để
học sinh đạt kết quả cao
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Học sinh khối 1
IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Toàn bộ nội dung sách giáo khoa Toán lớp 1
V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Dùng phương pháp chủ yếu là đàm thoại trao đổi Việc nghiên cứu được tiến hành các bước cơ bản như sau:
1 Phương pháp điều tra.
- Lập đề cương cho đề tài nghiên cứu
- Tham khảo ý kiến của đồng nghiệp, nhất là các giáo viên đang trực tiếpgiảng dạy lớp 1 Đồng thời tổ chức gặp mặt các học sinh khối 1, để tìm hiểunhững thuận lợi, khó khăn, những tồn tại, vướng mắc của học sinh khi học toán
2 Phương pháp thực nghiệm.
- Xây dựng đề tài chi tiết
- Kiểm tra tính khả thi và tác dụng của các trò chơi được thiết kế vào lớphọc
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
Dựa vào đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học mà trong quá trình dạyhọc phải làm cho những tri thức khoa học xuất hiện như một đối tượng, kíchthích sự tò mò, sáng tạo….cho hoạt động khám phá của học sinh, rèn luyện vàphát triển khả năng tư duy linh hoạt sáng tạo, khả năng tự phát hiện, tự giải quyếtvấn đề, khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào những trường hợp có liênquan vào đời sống thực tiễn của học sinh
II THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC.
1 Thuận lợi
- Lớp học khang trang, sạch sẽ, thoáng mát, đảm bảo cho việc học Phần đahọc sinh sống trên cùng địa bàn nên việc quản lý các em cũng như việc liên lạcthông tin hai chiều, có nhiều thuận lợi Ngoài ra, còn được sự quan tâm của nhàtrường Đội ngũ giáo viên dày dạn kinh nghiệm
2 Khó khăn
- Do điều kiện công việc của phụ huynh nên việc kem cặp, rèn luyện củacác em còn hạn chế Hoàn cảnh kinh tế của một số em vẫn còn khó khăn Thời
Trang 5gian đầu tư, nghiên cứu cho bài giảng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến sự đầu tưcho các hoạt động và các công tác khác.
3 Thực trạng chung của nhà trường.
- Qua tìm hiểu một số giáo viên dạy lớp 1, tìm hiểu học sinh, tài liệu thamkhảo ở trường tiểu học Hồ Tùng Mậu, tôi nhận thấy: Phần đa giáo viên chưaquan tâm nhiều đến việc đưa trò chơi vào những giờ dạy Toán Hoặc có đưa tròchơi vào giờ học cũng chỉ trong những giờ thao giảng mà thôi Sở dĩ có tìnhtrạng trên là do các đồng chí giáo viên chưa nhận thức được hết tác dụng của tròchơi trong giờ học toán Vì vậy mà giờ học toán còn trầm học sinh còn thụ độngtrong học tập, một số học sinh yếu kém còn ngại học toán, đến giờ học toán các
em không hứng thú dẫn đến kết quả học tập không cao
a Thành công.
- Đưa trò chơi vào dạy Toán giúp tiết học trở nên sôi động, thu hút được
sự chú ý của học sinh rất nhiều Giúp học sinh có thể tư duy, ghi nhớ nội dungbài học một cách dễ dàng
b Hạn chế.
- Hiện nay, trò chơi toán học còn rất đơn lẻ, nghèo nàn, ít được phổ biến
và gặp khó khăn trong việc thiết kế trò chơi vì có ít tài liệu tham khảo vấn đềnày
c Mặt mạnh.
- Sau thời gian học tập và giảng dạy vừa qua, bản thân tôi cũng nhận thấyđội ngũ giáo viên nói chung đều rất quan tâm đến việc áp dụng công nghệ thôngtin vào từng bài dạy, luôn tiếp thu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp thôngqua các tiết dự giờ, các buổi hội giảng theo chuyên đề
d Mặt yếu.
Nhưng những việc làm đó vẫn chưa đẩy lùi được một số khó khăn nêu trên
và chính những khó khăn đó đã dẫn đến một thực trạng là chất lượng sau mỗi giờhọc toán còn chưa cao, học sinh cũng chưa thực sự yêu thích môn toán, chưa chú
Trang 6tâm và có những hứng thú khi học toán Tất cả những điều này nếu không sớmđược khắc phục thì sẽ tạo ra những khó khăn khác cho học sinh trong quá trìnhhọc tập.
Nói tóm lại, dựa trên những căn cứ lý luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôithấy việc tăng cường tổ chức các trò chơi học tập để khắc phục tình trạng trênnhằm gây hứng thú học tập cho các em và nâng cao hiệu quả giờ học là vô cùngcần thiết giúp các em học tốt toán ở lớp 1 làm tiền đề cho các lớp trên
e Kết quả của thực trạng ban đầu.
Trước khi đưa phần mềm trò chơi vào trong giảng dạy thì kết quả của họcsinh lớp 1A như sau:
Từ thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, giúp các em có hứngthú trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, tôi đã mạnhdạn cải tiến nội dung, phương pháp trong giảng dạy, đưa những kiến thức đượccoi là khô khan của môn toán thành những trò chơi học tập nhằm mục đích giúpcác em học mà chơi, chơi mà học Trò chơi toán học không những chỉ giúp các
em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp các em cũng cố và khắc sâu các tri thứcđó
Trang 7III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Phần mềm trò chơi “Em vui học Toán” được chia làm ba phần kiến thức
được thiết kế trên phần mềm Powerpoint của Micrrosoft:
Trang 8PHẦN MỀM “EM VUI HỌC TOÁN”
- Hướng dẫn sử dụng: Phụ lục 1
I Phần số học: gồm bảy trò chơi:
- Nháy chuột vào từng ô trò chơi để hiện trò chơi tương ứng
Trang 91 Trò chơi 1: Câu cá:
- Mục đích: Củng cố về cấu tạo số trong phạm vi 10.
- Cách chơi: Giáo viên chọn ra 2 đội chơi Mỗi đội phát cho 1 giỏ để
đựng cá và 9 tấm bìa có in hình các con cá có đánh số từ 1 đên 9 Nhiệm vụ của
2 đội là trong thời gian 2 phút phải tìm nhặt những con cá để gộp thành những
“Xâu cá” sao cho các số trong mỗi “Xâu cá” phải có tổng là 10 Hết thời gian, đội nào xâu được nhiều “Xâu cá” nhất sẽ thắng cuộc Trong khi 2 đội chơi thì học sinh sẽ được giải trí khi nghe bài hát “Cá vàng bơi”.
Sau khi hết thời gian chơi, giáo viên chiếu đáp án cho học sinh quan sát và
so sánh với kết quả của mình Có thể 2 con cá làm 1 xâu, nhưng cũng có thể 3con cá 1 xâu, 4 con cá 1 xâu
Kết thúc trò chơi Giáo viên cho đội thắng cuộc chọn phần quà Nháychuột vào từng con gấu để chọn phần quà của mình
Trang 10Ô cửa thứ nhất là một trò chơi, bạn có thể chỉ định ra 2 đội chơi hoặc nhờ
cô giáo giúp
Giáo viên in các hình ra tấm bìa và các con số từ 0 đến 10 Nhiệm vụ củacác đội là phải gắn các tấm bìa có các con số vào vị trí dấu hỏi sao cho tươngứng với số lượng đồ vật Đội nào làm đúng và xong sớm sẽ thắng cuộc Sau khi
2 đội hoàn thành, chiếu đáp án để học sinh quan sát và so sánh với kết quả củamình
Ô cửa thứ 2 là một bài hát do chính cô giáo (thầy giáo) hát tặng
Ô cửa thứ 3, món quà là 1 hộp kem dâu ngon tuyệt
Trang 113 Trò chơi 3: Rubic thông minh
Những phép tính có kết quả là 1 thì tô màu vàng
Những phép tính có kết quả là 2 thì tô màu đỏ
Những phép tính có kết quả là 3 thì tô màu tím
Những phép tính có kết quả là 8 thì tô màu xanh lá cây
Những phép tính có kết quả là 9 thì tô màu da cam
Trong thời gian 2 phút bạn nào tô đúng và xong sớm nhất sẽ thắng cuộc.Hết thời gian thì chiếu kết quả cho học sinh quan sát Nháy chuột vào số 1
để hiện những ô có kết quả là màu vàng Tương tự với các số còn lại
Trang 124 Trò chơi 4: Sudoku
- Mục đích: Rèn trí nhớ và tư duy logic cho học sinh.
- Cách chơi: Giáo viên in cho học sinh tấm bìa như hình mẫu Nhiệm vụ
của học sinh là phải điền số từ 1 đến 4 vào ô trống sao cho: ở mỗi hàng ngang,hàng dọc, ô vuông lớn cùng màu phải có các số từ 1 đến 4, các số không đượclặp lại Giáo viên muốn gợi ý cho học sinh ô nào thì ấn trực tiếp vào ô đó Saukhi hết thời gian, học sinh làm xong thì giáo viên nháy chuột vào đáp án để hiệnđáp án cho học sinh
Bạn nào giỏi sẽ được nhận phần thưởng của cô giáo Nháy chuột vào hộp
quà để hiện ra phần thưởng Đến slide phần thưởng sẽ có bài hát “Jingle bell”
để học sinh giải trí
Trang 135 Trò chơi 5: Tam sao thất bản
- Mục đích: Củng cố phép cộng không nhớ trong phạm vi 100.
- Cách chơi: Giáo viên chọn ra các đội chơi Mỗi đội chia làm 2 phe Phe
thứ nhất được phát tấm bìa màu xanh có ghi 5 số Phe thứ 2 được phát tấm bìa cóghi các phép toán có các ô trống Nhiệm vụ của phe thứ nhất là dựa vào các số ởtấm bìa đã cho, không được dùng lời nói mà thể hiện cho phe thứ 2 hiểu đượccon số còn trống để điền vào phép tính Nhiệm vụ của phe thứ 2 là điền đúng con
số còn trống Mỗi phép tính có thời gian là 10 giây Có tất cả 12 phép tính Saukhi hết thời gian Đội nào điền đúng và nhanh nhất sẽ thắng cuộc Giáo viên cóthể điền trực tiếp vào phép tính hoặc gọi học sinh lên điền kết quả vào các ô màutím
Trang 146 Trò chơi 6: Tìm đường cứu công chúa
- Mục đích: Rèn luyện phép tính cộng, trừ trong phạm vi 10, rèn kĩ năng
tô màu
- Cách chơi: Giáo viên in cho các đội chơi sơ đồ của khu rừng để hoàng
tử cứu công chúa Đường đi sẽ được tính bằng cách tô màu theo các ô, bắt đầu từô: 3 + 7 Sao cho kết quả của phép tính trong mỗi ô là số thứ nhất trong phép tính
ở ô tiếp theo Bạn nào đi không phạm luật và đến cứu công chúa sớm nhất thì sẽ
Trang 157 Trò chơi 7: Chiếc quạt kì diệu
- Mục đích: Củng cố kiến thức trong phạm vi 10.
- Cách chơi: Giáo viên gọi học sinh lên chọn từng nan quạt Nháy chuột
vào từng nan quạt để hiện ra câu hỏi Sẽ có những nan quạt có phần thưởng,thêm lượt, mất lượt
Có 5 câu hỏi trên tổng số 8 nan quạt
Câu 1 là điền vào dấu 3 chấm, học sinh điền xong giáo viên nháy chuột đểhiện kết quả
Trang 16Câu 2: Có 9 ô có ghi số và ô trống, nhiệm vụ của học sinh là điền vào ôcòn trống sao cho tổng các số ở hàng ngang, hàng dọc và đường chéo phải bằng
9 Nháy chuột vào ô đáp án để hiện đáp án
Câu 3: Có 10 quân bài chứa số, chứa dấu Nhiệm vụ của học sinh là phảixếp các quân bài này thành 2 phép tính Nháy chuột vào ô đáp án để hiện đáp án
Trang 17Câu 4: Có 5 ô số, nhiệm vụ của học sinh là sắp xếp các ô số theo thứ tựgiảm dần Nháy chuột vào ô đáp án để hiện đáp án.
Câu 5: Có 5 ô số, nhiệm vụ của học sinh là sắp xếp các ô số theo thứ tựtăng dần Nháy chuột vào ô đáp án để hiện đáp án
Trang 18II Bài toán có lời văn.
Trò chơi: Hỏi xoáy đáp thông minh
- Mục đích: Củng cố cấu tạo số trong phạm vi 100.
- Cách chơi: Giáo viên có thể chọn đội chơi hoặc để cả lớp cùng chơi.
Trò chơi gồm các ô có in hình 12 con giáp Nháy chuột vào mỗi con giáp
để hiện ra điểm Nháy chuột vào điểm để hiện ra câu hỏi Có con giáp có phầnthưởng, có con giáp sẽ là mất lượt, mất điểm, gấp đôi, thêm lượt
Ở mỗi câu hỏi đều có nút bấm đáp án Nháy chuột vào đó để hiện ra đáp
án Xuyên suốt trò chơi có 1 đoạn của bài hát “Mười hai con giáp” để học sinh
giải trí Nháy chuột vào trang chủ để trở lại về trang đầu để lựa chọn con giáp
- Ví dụ: Khi nháy chuột vào ô có hình con Hổ thì hiện ra slide câu hỏi:
Trang 19- Nháy chuột vào ô có hình con Chuột sẽ hiện ra câu hỏi, nháy chuột vàođáp án để hiện đáp án.
- Nháy chuột vào ô có hình con Trâu sẽ hiện câu hỏi, nháy chuột vào đáp
án để hiện đáp án
Trang 20- Nháy chuột vào ô có hình con Rồng để hiện câu hỏi, nháy chuột vào đáp
án để hiện đáp án
- Nháy chuột vào ô có hình con Ngựa để hiện câu hỏi, nháy chuột vào đáp
án để hiện đáp án
Trang 21- Nháy chuột vào ô có hình con Gà để hiện câu hỏi, nháy chuột vào đáp án
để hiện đáp án
- Nháy chuột vào ô có hình con Chó để hiện ra phần thưởng
Trang 22III Phần hình học: có 2 trò chơi
1 Trò chơi 1: Tìm hình khác biệt
- Mục đích: Củng cố kĩ năng nhận dạng hình và phát triển trí tưởng tượng
trong không gian
- Cách chơi: Ở slide câu hỏi đầu tiên Nhiệm vụ của học sinh là điền hình
vẽ thích hợp vào chỗ có dấu hỏi từ 4 hình gợi ý Nháy chuột vào dấu hỏi để hiệnđáp án
Ở slide câu hỏi 2 Nhiệm vụ của học sinh là tìm ra hình không cùng nhómvới các hình còn lại Nháy chuột vào đáp án để hiện đáp án
Trang 23Ở slide câu hỏi 3: Nhiệm vụ của học sinh là tìm hình thích hợp trong 5hình gợi ý để điền vào dấu hỏi Nháy chuột vào dấu hỏi để hiện đáp án.
Ở slide câu hỏi 4: Nhiệm vụ của học sinh là tìm hình thích hợp trong 6hình gợi ý ở bảng B để điền vào hình thứ 9 trong bảng A Nháy chuột vào dấuhỏi để hiện đáp án
Trang 242 Trò chơi 2: Que diêm thần kỳ
- Mục đích: Củng cố về biểu tượng hình vuông và hình tam giác.
- Cách chơi: Slide đầu là hình tam giác Nhiệm vụ của học sinh là di
chuyển que diêm sao cho tam giác dưới thành 3 tam giác Nháy chuột để hiệnđáp án
Slide tiếp là: có 12 que diêm xếp thành 5 hình vuông Nhiệm vụ của họcsinh là lấy đi 2 que diêm để còn:
+ 3 hình vuông+ 2 hình vuông+ 1 hình vuông
Trang 25Để có 3 hình vuông thì nháy chuột vào biểu tượng 3 hình vuông, có 4cách.
Để có 2 hình vuông thì nháy chuột vào biểu tượng 2 hình vuông, có 2cách
Để có 1 hình vuông thì nháy chuột vào biểu tượng 1 hình vuông, có 2cách
Trang 26IV KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Phần mềm “Em vui học Toán” đã được tôi áp dụng trong các giờ dạy
Toán phù hợp Qua hai năm triển khai dạy thí điểm, tôi thấy kết quả học Toáncủa học sinh được tăng lên rõ rệt Và nếu như từ trước đến nay mọi người đềucho rằng giờ học Toán là một giờ học khô khan thì giờ đây, khi lồng ghép tròchơi vào tiết học, nó đã trở thành tiết học được học sinh rất hào hứng đón nhận
Kết quả thực tế như sau :