Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mớiphơng pháp dạy học môn toán ở bậc tiểu học theo hớng pháthuy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh.Vì vậy ng- ời giáo viên phải
Trang 1N¨m häc: 2010 - 2011
Trang 2Toán học là một môn khoa học tự nhiên có tính logíc
và tính chính xác cao, nó là chìa khoá để mở ra sự phát triểncủa các bộ môn khoa học khác
Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mớiphơng pháp dạy học môn toán ở bậc tiểu học theo hớng pháthuy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh.Vì vậy ng-
ời giáo viên phải tạo đợc hứng thú học tập cho các em,lôicuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập.Trò chơihọc tập là một hoạt động nh thế-hoạt động mà các em hứngthú nhất.Thông qua trò chơi các em lĩnh hội kiến thức mộtcách dễ dàng ,ngoài ra còn giúp các em củng cố và khắc sâuthêm kiến thức.Trò chơi còn mang lại cho các em niềm say
mê, hứng thú trong học tập
Chính vì vậy mà tôi đã chọn nội dung “Tổ chức một số
trò chơi toán học lớp 2 nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh”.
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:
- Tiếp tục dạy học theo hớng phát huy tính tích cực của họcsinh.Tìm hệ thống bài tập có thể thiết kế thành trò chơi
- Tạo sự hứng thú học tập môn toán cho học sinh.Thông quatrò chơi giúp các em lĩnh hội ,củng cố và khắc sâu kiến thức
3 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu:
3.1:Nhiệm vụ:
- Tìm hiểu về trò chơi học tập toán 2
- Tìm hiểu về ý nghĩa tác dụng của trò chơi toán học
3.2 :Phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh tiểu học ,cụ thể là học sinh lớp 2
- Tài liệu: sách giáo khoa toán, sách hớng dẫn giáo viên,sách trò chơi toán học
Trang 34 Phơng pháp nghiên cứu:
1 Nghiên cứu tài liệu:
- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục
- Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách thamkhảo
2 Nghiên cứu thực tế:
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các tròchơi
- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học
- Soạn giáo án thông qua tiết dạy
B Nội dung
Ch ơng 1 : Cơ sở lí luận
I Vị trí của môn toán trong trờng tiều học:
Đối với học sinh tiểu học ,môn toán cũng nh các mônkhác cung cấp những tri thức ban đầu ,những nhận thức vềthế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhậnthức ,hoạt động t duy và bồi dỡng tình cảm đạo đức tốt đẹpcủa con ngời
Môn toán trong trừơng tiểu học là một môn độclập ,chiếm phần lớn thời gian trong chơng trình học của trẻ Môn toán giúp học sinh hình thành thói quen suy nghĩmột cách chủ động ,độc lập và sáng tạo cần thiết để pháttriển toàn diện ,hình thành nhân cách tốt đẹp cho con ngờilao động trong thời đại mới
II Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học:
Trang 4- Trẻ hiếu động ,ham hiểu biết nhng rất chóng chán.Dovậy trong dạy học giáo viên phải sử dụng nhiều đồ dùng dạyhọc,tăng cờng thực hành ,tổ chức các trò chơi xen kẽ…đểgiúp các em phát trtiển hứng thú ,ham hiểu biết và khả năngsuy luận
- Thông qua hoạt động trò chơi giúp các em phát triểnnhiều phẩm chất đạo đức tốt đẹp
III Nhu cầu về đổi mới phơng pháp dạy học :
Phơng pháp cũ mang lại sự nhàm chán cho ngời học vì nó đã tạo nên thói quen thụ động ,trông chờ và sức
ỷ của học sinh trong tiếp thu kiến thức và ảnh hởng nhiều đến tính năng động ,sáng tạo trong cuộc sống sau này của các em.Vì vậy phơng pháp mới ra đời,phơng pháp này tạo nên nhu cầu tự học, tự nghiên cứu và rèn cho ngời học thói quen suy nghĩ một cách chủ động ,độc lập sáng tạo và biết chia sẻ những suy nghĩ của mình với ngời khác.
Muốn giờ học có hiệu quả thì ngời giáo viên phải đổi mới phơng pháp dạy học ,tức là “lấy học sinh làm trung tâm "hớng tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em Kiểu dạy này ngời giáo viên đóng vai trò là ngời gợi mở và bổ sung thêm những điều các em cha biết,
Trang 5IV Tác dụng của trò chơi toán học:
Học sinh tiểu học: học mà chơi-chơi mà học Nên Chơi là một nhu cầu không thể thiếu vơí học sinh,
nó cũng quan trọng nh nhu cầu ăn,ngủ… trong đời sống của các em.Chính vì vậy các em luôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian để chơi Đợc chơi các em tham gia một cách tự giác, chủ độngvà biểu lộ tình cảm rất rõ ràng Vì tập thể các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng của mình để mang lại cho đội thắng lợi trong đó có mình Đây chính là sự thi đua, cạnh tranh rất cao của trò chơi Bởi thế trong quá trình chơi học sinh vận dụng hết khả năng của mình Vì vậy việc sử dụng trò chơi trong giờ học toán hết sức cần thiết và có ích.
Trò chơi học tập làm thay đổi không khí lớp học Tạo sự phấn chấn, hứng khởi để các em tích luỹ đợc vốn kiến thức của mình.
Trò chơi học tập rèn luyện sự nhanh nhẹn, thông minh, sáng tạo, là hoạt động để quá trình dạy học thêm phần vui và sinh động hơn.
Trang 6Trò chơi toán học là phơng tiện có ý nghĩa trong việc góp phần đổi mới phơng pháp dạy học , nhằm phát huy tính tích cực độc lập và sáng tạo của học sinh.
- Vừa sức, dễ thực hiện.
- Giúp học sinh rèn kĩ năng học toán, phát huy trí tuệ, t duy sáng tạo.
- Phù hợp với tâm lí học sinh, gần gũi, sát thực
- Mục đích của trò chơi.
- Đồ dùng và phơng tiện hỗ trợ cho trò chơi.
Trang 7- Cách chơi: hai đội chơi, mỗi đội 5 em.
Khi nghe hô 1,2 3 bắt đầu lần lợt một em đặt một thẻ lênbàn Em tiếp theo sẽ nhẩm nhanh kết quả trong số thẻ củamình có số đọc hay viết tơng ứng gắn vào đúng vị trí thì
Trang 8Đội nào gắn đúng,nhanh là đội thắng cuộc.
Cả hai đội cùng gắn bằng nhau thì đội nào nhanh hơn là
Sân chơi:vẽ các ô mỗi ô đặt 1 thẻ theo sơ đồ
3
1 2
- Cách chơi: Gv lần lợt cho các em chơi
Các em lần lợt bớc vào từng ô ,bớc vào ô nào phải giải
đề toán trong ô đó Sau đó đọc to đáp số của bài toán Nếu
Gà cân nặng:3kg
Ngỗng hơn gà:2kg
Ngỗng:?kg
Ngỗng nặng 5kg Ngan nhẹ hơn:2kg Ngan:?kg
Thỏ nâu nặng 2kg Thỏ trắng bằng thỏ nâu Cả hai nặng :?kg
mẹ mua 8kg gà,5kg ngỗng và 6 kg thỏ
Mẹ mua tất cả:?kg
Trang 9- Chuẩn bị: Phiếu to viét các số kích thớc 20-30cm
- Cách chơi: 2 đội, mỗi đội 5 em
Giáo viên phát cho các bạn trong nhóm phiếu có viết số.Mỗibạn đều nhận đợc 1 phiếu (phát ngẫu nghiên không theo thứtự).Giáo viên gọi 1 học sinh ở mỗi tổ lên đứng quay lại phíacả lớp ,cho cả lớp xem số của mình(làm mốc) Khi gv hô
123 bắt đầu các bạn bí mật số của mình, im lặng tự nhẩmthứ tự số của mình mà chạy lên đứng vào vị trí thíchhợp Sau khi các bạn đã đứng đủ, cả lớp xác định thời gianhoàn thành công việc, yêu cầu các bạn công khai giơ số củamình kiểm tra
Tính số bạn đứng sai vị trí, và tính điểm củanhóm :chẳng hạn số điểm bằng 10 trừ đi số bạn đứng sai vịtrí
Giáo viên cùng học sinh thống nhất xếp hạng thi đuacủa từng nhóm
Trang 10Trò chơi 4: Giải đáp nhanh
(Tiết bảng nhân, chia 2, 3, 4, 5)
- Mục đích: Luyện kĩ năng tính nhẩm các phép tínhcộng,trừ (tròn chục,tròn trăm,tròn nghìn) nhân chia trongbảng.Rèn kĩ năng tính toán nhanh
- Chuẩn bị: 2 đội chơi,mỗi đội tự đặt tên cho mình
- Cách chơi: Chơi thi đua giữa hai nhóm, đại diện 2nhóm bắt xăm xem bên nào ra đề trớc Nhóm thứ nhất nêutên một phép nhân, chia đã học hoặc một phép tính cộng, trừcác số tròn chục ….Nhóm thứ hai trả lời kết quả.(Nếu nêusai thì nhờng quyền trả lời cho khán giả )
Sau khi trả lời, nhóm thứ hai nêu nhanh một phép tínhkhác yêu cầu nhóm thứ nhất trả lời Cứ nh vậy nhóm này làmxong thì đến nhóm khác Sau khi gv hô hết giờ thì dừng lại.Giáo viên tổng hợp xem hai nhóm có bao nhiêu kết quả
đúng
- Cách tính điểm:
Mỗi kết quả đúng đợc 10 điểm Nhóm nào nhiều điểmhơn thì nhóm đó sẽ thắng cuộc
Trò chơi 5: Vui cùng đờng gấp khúc
- Mục đích: Củng cố cách nhận biết đờng gấp khúc, biếttính độ dài đờng gấp khúc
- Chuẩn bị: Thớc kẻ, 2 sợi dây đồng
- Cách chơi: Gọi 2 em tham gia chơi.Phát cho mỗi em 1sợi dây đồng dài 20 cm yêu cầu tìm cách nắn sợi dây đồngthành các đờng gấp khúc theo yêu cầu
Trang 11- Khi nghe hiệu lệnh bắt đầu 2 em bắt đầu thựchiện .Em nào xong trớc và thực hiện đúng là ngời thắngcuộc
- Nếu 2 em cùng làm đúng và xong cùng 1 lúc thì gv rathêm câu hỏi phụ lúc đó gv đánh giá và tuyên dơng
Trò chơi 6: Ong đi tìm nhuỵ
(áp dụng cho các bảng +,-,x,: )
- Mục đích: củng cố kĩ năng tính nhẩm dạng trừ cónhớ:14-8
- Chuẩn bị: 2 bông hoa 5 cách, mỗi bông 1 màu, trênmỗi cách hoa ghi các số
.10 chú ong trên mình ghi các phép tính
.Phấn màu
- Cách chơi: chia làm 2 đội mỗi đội 4 em
.Gv chia bảng làm 2, gắn mỗi bên 1 bông hoa và 5 chúong không theo thứ tự và giới thiệu trò chơi
2 đội xếp thành hàng Khi nghe lệnh bắt đầu lần lợttừng bạn lên nối các phép tính với số thích hợp Cứ nh vậy
7 5
8 6
9
14 - 7
14 - 8
Trang 12? Tại sao chú ong không tìm đợc đờng về nhà
Phép tính 14-10 thuộc dạng bài học hôm nay không,vìsao…
Trò chơi 7 : Tìm lá cho hoa
- Mục đích: Củng cố về cộng ,trừ nhẩm trong phạm vicác bảng tính
- Chuẩn bị: 2 bông hoa bằng giấy
10 chiếc lá màu xanh
7 + 8 6 + 9 19-6 7 + 7 6 + 8
6 + 9 25-10 24-10 8 + 8 9 + 6
1
Trang 13- Cách chơi: Có 2 đội, mỗi đội 4 em
Gv giới thiệu có 2 bông hoa mà nhj của nó là kết quảcủa các chiếc lá có phép tính tơng ứng Em tìm cách chọnnhanh và gắn vào đội mình để tạo thành bông hoa thật đúng
Chuẩn bị: 2 con thỏ giấy mang 1 số - là kết quả củaphép tính Và một số củ cà rốt có mang phép tính
Cách chơi: Có 2 đội ,mỗi đội 4 em Giáo viên gắn cáccon thỏ lên bảng, gắn các củ cà rốt ở 1 bên Khi nghe hiệulệnh bắt đầu giáo viên yêu cầu các nhóm nối tiếp nhau chọncác củ cà rốt mang phép tính có kết quả mà chú thỏ mangtrên mình về cho thỏ ăn Trong vòng 3 phút nhóm nào mang
về nhiều và đúng là nhóm đó thắng cuộc
Trò chơi 9: Thi quay kim đồng hồ
- Mục đích: Củng cố kĩ năng xem đồng hồ, nhận biết
đơn vị thời gian giờ, phút
Trang 14- Chuẩn bị: 4 mô hình đồng hồ
- Cách chơi: chia mỗi tổ thành các đội
+ Lần 1: Gọi 4 em lên bảng (đại diện cho 4 tổ) mỗi emnhận 1 mô hình đồng hồ.Khi nghe gv hô to 1 giờ bất kì thì 4
em đó phải quay kim đúng giờ Em nào quay chậm hoặc saithì bị loại khỏi cuộc chơi
+ Lần 2: các đội thay ngời chơi khác
Cứ chơi nh vậy đến hết lợt, đội nào còn nhiều ngời thì
đội đó thắng cuộc
Trò chơi 10: Tìm đờng về nhà cho 3 chú ếch
- Mục đích : củng cố kĩ năng tìm thừa số và số bị chia
- Cách chơi: 2 đội, mỗi đội 3 em
Em hãy tìm đờng về nhà cho 3 chú ếch Biết rằng muốntìm đờng về nhà phải giải đúng bài toán
Trang 15Sau khi 3 em của mỗi đội dùng bút tìm đờng về nhà cho ếch Gv cho học sinh đọc lại đề để kiểm tra Nhận xét phân thắng thua cho mỗi đội
Trò chơi 11: Trổ tài mua sắm
- Mục đích : Củng cố nhận biết và sử dụng 1 số loạigiấy bạc trong phạm vi đã học Biết ứng dụng để trao đổihàng hoá khi cần thiết
Thực hành trả và nhận lại tiền khi mua và bán
- Chuẩn bị: 1 số đồ dùng học tập và 1 số loại giấy bạc, một số tờ bìa có ghi các mệnh giá tiền
- Cách chơi: 2 đội Lần thứ nhất: 2 em đóng vai ngời mua hàng.Khi nghe hiệu lệnh của giáo viên và tính giờ thì hai bạn của hai đội vào mua bất cứ mặt hàng nào và trả tiền theo giá ghi trên sản phẩm Ngời mua chọn đủ hàng rồi thì
bỏ tiền vào hộp, bỏ rồi thì không lấy lại đợc Hết thời gian giáo viên hô đóng cửa thì hai bạn về và bàn giao lại số tiền cho hai bạn tiếp theo Cứ tiếp tục nh thế đến hết giờ Các bạn phải nộp lại giỏ hàng để các bạn kiểm tra Nếu số hàng mua đủ và hết số tiền là ngời “khéo mua” và ngợc lại Nếu tiền thừa mà mua không đủ hàng là ngời ‘keo kiệt” Nếu số tiền hàng cộng lại hơn số tiền có thì ngời “tham” Nếu số tiền cộng lại ít hơn số tiền đã mua thì ngời ‘chậm tính toán”
Giáo viên tổng kết và tuyên dơng cho học sinh
(Tiết hình chữ nhật ,hình tứ giác,ôn tập về hình học)Mục đích: giúp học sinh củng cố kĩ năng nhận diện một
số hình cơ bản
Trang 16Chuẩn bị : 2 bảng phụ có kẻ các hình học ở nhiều t thế,
vị trí khác nhau có hình dạng dễ lẫn lộn với các hình đó
và giáo viên đánh giá thống kê điểm Đội nào chọn và tô
đúng 1 hình đợc 10 điểm Nếu đội nào tô màu cha đẹp trừ đi
1 điểm Đội nào có số điểm nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc
Ch
I Mục đích của viêc thực nghiệm:
- Thông qua trò chơi học sinh hứng thú học ,tiếp thu
bài nhanh hơn và khắc sâu đợc kiến thức đã học ,giờ học diễn ra nhẹ nhàng ,thoải mái
- Kết quả học của học sinh đợc nâng lên
II Giáo án minh hoạ
Toán: Một phần ba
I Mục tiêu:
- Nhận biết bằng trực quan một phần ba ,biết đọc ,viết1/3
Trang 17- Thực hành chia một nhóm đồ vật thành ba phần bằngnhau
II Đồ dùng dạy học:
- Máy chiếu, bảng phụ, phấn màu
III Hoạt động dạy học:
Thời
Cho hs viết bảng con
Gv: cho hs nêu lại cách đọc số,viết
số 1/3
Gv cho hs nêu ý nghĩa của số nằm
trên,dới đờng gạch ngang trong
phân số 1/3
-có 3 phần bằngnhau
-tô màu 1 phần-đã tô màu 1/3hình vuông
Hs nêu cách viết
số một phần ba1/3
3-4 hs
-trên :chỉ sốphần đã tô màu-dới:chỉ số phầncủa hình đó
Trang 18Hs trả lời
Hớng dẫn cho học sinh và yêu cầu
về nhà tìm để tiết ôn luyện trả lời
Hs nhận xét
1/3 mỗi hình
Có hai đội ,mỗi dội 3em .Khi
nghe lệnh bắt đầu các thành viên
trong đội lần lợt tô màu vào 1/3
số hình tròn của mỗi hình trong
vòng 1 phút.Mỗi hình đúng đợc
10 điểm.tô màu xấu bị trừ 1
điểm.Đội nào nhanh và đúng là
đội thắng cuộc
Gv nhận xét tuyên dơng
Hs nghe vàchơi
Hs nhận xét độichơi và bìnhchọn đội thắngcuộc
Trang 207 8
2 Đã khoanh vào 1/3 hình nào?
A B
III Kết quả thực nghiệm
Sau khi vận dụng trò chơi “ tiếp sức” vào tiết học thì kết qủa thật đáng mừng.
- Học sinh nắm đợc kiến thức bài học.
- Tiết học diễn ra sôi nổi ,hào hứng.
- Chấm phiếu học tập 100% học sinh đạt điểm trung bình trở lên.
và khơi gợi sự ham hiểu biết của các em.
Trò chơi còn gúp các em yêu thích môn học hơn, giúp các em tự tin và hình thành thói quen giúp đỡ nhau trong học tập.
Trang 21Khi tổ chức trò chơi học tập luôn phải bám sát nội dung bài học,thời gian trong mỗi tiết học và điều kiện cụ thể của trờng để lựa chọn thiết kế trò chơi cho phù hợp Muốn tổ chức tốt thì ngời giáo viên phải lập kế hoạch và chuẩn bị thật chu đáo trớc khi cho học sinh chơi.
Và một điều lu ý là tổ chức trò chơi sao cho mọi học sinh đều đợc chơi nhất là những em còn rụt rè.
Trên đây là một số kinh nghiệm qua giảng dạy Chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự góp ý, bổ sung thêm.
3.Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3
I.Vị trí của môn toán trong trờng tiểu học 4
II.Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học 4
III.Nhu cầu về đổi mới phơng pháp dạy học 5
Trang 22IV.Vai trß ,t¸c dông cña trß ch¬i to¸n häc 6
II.Giíi thiÖu mét sè trß ch¬i to¸n häc líp 2 9