Giáo án công nghệ 9 cả năm (vnen)

Thiết bị điện - Thiết bị bảo vệ - Thiết bị đóng cắt - Thiết bị lấy điện - Thiết bị đo lường - Bảo vệ mạng điện an toàn - Đóng cắt theo yêu cầu sử dụng và tiêudùng - Sữa chữa, xác định mứ

Trang 1

UBND HUYỆN ĐẠI LỘC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

PHÂN PHỒI CHƯƠNG TRÌNH MÔN CÔNG NGHỆ LỚP 9 CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ

Năm học 2014 - 2015

Cả năm: 37 tuần (35 tiết)Học kỳ I: 19 tuần (18 tiết)Học kỳ II: 18 tuần (17 tiết)

LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

HỌC KỲ I (18 tiết)

2 2 2 Vật liệu điện dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà

4 4,5,6 4,5,6 Thực hành: Sử dụng đồng hồ điện

5 7,8,9 7,8,9 Thực hành: Nối dây dẫn điện

6 11,12,13 11,12,13 Thực hành: Lắp mạch điện bảng điện (lấy điểm 15’tiết 13)

7 14,15,16 14,15,16 Thực hành: Lắp mạch điện đèn ống huỳnh quang

9 23,24,25 23,24,25 Thực hành: Lắp mạch điện 2 công tắc 3 cực điều khiển

đèn (lấy điểm 15 phút tiết 24)

10 26,27,28 26,27,28 Thực hành: Lắp mạch điện 1 công tắc 3 cực điều khiển 2

đèn

11 30,31 30,31 Lắp đặt dây dẫn của mạng điện trong nhà

33,34 33,34 Ôn tập (Lí thuyết và Thực hành)

35,36,37 35,36,37 Kiểm tra cuối năm học (Lí thuyết và Thực hành)

Trang 2

Tuần: 1 Ngày soạn:

Tiết: 1 Ngày dạy:

Bài 1 : GIỚI THIỆU NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG

- Giáo dục bảo vệ môi trường.

- Giáo dục an toàn trong khi làm việc

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Nghiên cứu SGK, SGV và các tài liệu có liên quan

- Tranh ảnh về nghề điện dân dụng

- Bản mô tả nghề điện dân dụng

Đối tượng

lao động

Nghề điện Mục đích lao động của nghề

Nguồn điện Máy phát điện từ các

nguồn năng lượng điệnkhác nhau …

Duy trì khôi phục các nguồn điện năng:vận hành máy điện, trạm điện, sữa chữamáy điện,…

Thiết bị điện - Thiết bị bảo vệ

- Thiết bị đóng cắt

- Thiết bị lấy điện

- Thiết bị đo lường

- Bảo vệ mạng điện an toàn

- Đóng cắt theo yêu cầu sử dụng và tiêudùng

- Sữa chữa, xác định mức tiêu thụ điệnnăng, trị số các dụng cụ điện

Vật liệu điện - Vật liệu dẫn điện

- Nghiên cứu SGK, các tài liệu có liên quan

- HS có thể chuẩn bị một số bài hát, bài thơ về nghề điện

III Tiến trình dạy học

1 Ổn định lớp

2 Giới thiệu bài mới

Trang 3

Trong nền kinh tế Quốc dân, nghề điện góp phần đẩy nhanh tốc độ công nghiệphóa, hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa, người thợ điện có mặt ở các cơ sở sản xuất, và sữachữa cơ khí, thiết bị điện, … từ quy mô nhỏ đến quy mô lớn Sẩn phẩm của nghềđiện chiếm một tỉ lệ khá cao trong thực tiễn Chính vì vậy nghề điện có một vai tròthen chốt và quyết định trong ngành điện nói chung, nó có điều kiện không những ởthành phố mà cả ở nông thôn và miền núi Với đặc điểm và tầm quan trọng của nghềđiện như vậy, chúng ta cùng đi nghiên cứu bài mới: “Giới thiệu nghề điện dân dụng”.

3 Bài mới

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học

Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò, vị trí của ngành

điện trong sản xuất và đời sống

(?) Em hãy cho biết nghề điện dân dụng có vai

trò như thế nào trong sản xuất và đời sống?

- HS liên hệ thực tế trả lời

- GV: + Trong sản xuất: Vận hành các máy móc,

thiét bị để sản xuất ra của cải vật chất cho xã

hội, để phát triển kinh tế

+ Lắp đặt, sữa chữa các thiết bị, đồ dùng

điện và sử dụng có hiệu quả năng lượng điện

+ Để làm được các công việc trên người thợ

điện có mặt ở hầu hết các nơi sử dụng điện

năng

- HS lắng nghe và ghi bài

I Vai trò, vị trí của ngành điện trong sản xuất và đời sống

Hoạt động 3 Tìm hiểu đối tượng nội dung và

yêu cầu của nghề điện dân dụng

* GV cho các nhóm từ 7-8 HS tìm hiểu về

1 Đối tượng lao động của nghề điện dân dụng

- GV giải thích chi HS hiểu cụm từ: Đối tượnglao

động của nghề điện dân dụng và đặt câu hỏi:

(?) Em hãy cho biết đối tượng lao động của nghề

Đối tượng lao động của nghề

điện dân dụng gồm các công

Trang 4

2 Nội dungcủa nghề điện

- GV phát phiếu học tập (trang 6 SGK) cho các

nhóm và yêu cầu các em sắp xếp các công

việc cho đúng với lĩnh vực của nghề điện dân

dụng cho đúng với các cột vào trong bảng

(thời gian 5 phút)

- HS thảo luận nhóm

- Gọi đại diện từng nhóm phát biểu ý kiến

- GV nhận xét đúng, sai động viên HS làm đúng

3 Tìm hiểu điều kiện làm việc của nghề điện

(?) Em hãy cho biết môi trường làm việc của

nghề điện ?

- HS thảo luận nhóm và trả lời

- GV nhấn mạnh: Môi trường làm việc của nghề

điên dân dụng có thể ở trong các phân

xưởng, ở ngoài trời hoặc ở trên cao

(?) Nghề điện dân dụng làm việc ở đâu?

- GV yêu cầu HS đánh dấu vào phiếu theo mẫu

trong SGK (trang 6)

- HS làm bài vào phiếu theo hướng dẫn của GV

- GV kết luận: Nghề điện dân dụng gồm các công

việc lắp đặt, bảo dưỡng, sữa chữa các thiết bị

đồ dùng điện thường được tiến hành trong nhà

- Các loại đồ dùng điện

2 Nội dungcủa nghề điện

- Lắp đặt mạng điện sản xuất vàsinh hoạt

- Lắp đặt các thiết bị và đồ dùngđiện

- Vận hành, bảo dưỡng và sữacác thiết bị và đồ dùng điện

3 Tìm hiểu điều kiện làm việc của nghề điện

Công việc lắp đặt, bảo dưỡng,

sữa chữa các thiết bị đồ dùngđiện thường được tiến hành trongnhà

Hoạt động 3 Tìm hiểu yêu cầu, triển vọng nơi

làm việc và hoạt động của nghề điện dân dụng

1.Yêu cầu

(?) Nơi làm việc của nghề điện dân dụng có

những yêu cầu gì?

- GV gợi ý:

+ Về kiến thức: văn hóa tối thiểu

4.Yêu cầu của nghề điện dân dụng đối với người lao động

(SGK)

Trang 5

+ Về kỹ năng: Các kỹ năng liên quan đến yêu

cầu của nghề điện

+ Về thái độ: Yêu thích nghề, tuân thủ an toàn

điện, làm việc khoa học, kiên trì, cẩn thận,

(?) Em hãy cho biết hiện nay nghề điện có tầm

quan trọng như thế nào? Có vị trí như thế nào

trong phát triển nền kinh tế quốc dân?

- GV: Sự phát triển của nền kinh tế quốc dân gắn

liền với sự phát triển của nghề điện

(?) Em hãy cho biết tương lai của nghề điện nói

chung và nghề điện dân dụng nói riêng?

- GV so sánh giữa nông thôn và thành thị, đồng

bằng và miền núi để thấy được triển vọng

của nghề điện Với việc xây dựng nhiều nhà

máy thủy điện điện sẽ được cung cấp khắp

mọi miền trên đất nước, đòi hỏi có nhiều

người làm nghề điện dân dụng

3 Những nơi đào tào nghề

- GV giới thiệu cho HS biết những nơi đào tào

nghề

- HS lắng nghe

4 Những nơi hoạt động của nghề điện dân dụng

(?) Em hãy cho biết những nơi hoạt động của

nghề điện dân dụng?

- GV gợi ý: Nội dung công việc của nghề điện

dân dụng là gì? Làm việc ở đâu?

- GV cho HS trả lời câu hỏi SGK trang 8

- Dặn dò + HS về nhà học theo câu hỏi SGK

+ Đọc trước bài 2

+ Sưu tầm các mẫu dây điện và dây cáp điện

Trang 6

Tuần 2 Ngày soạn:

Tiết 2 Ngày dạy:

BÀI 2: VẬT LIỆU ĐIỆN DUNG TRONG LẮP ĐẶT

- Nắm được được công dụng, tính năng và tác dụng của từng loại vật liệu

- Biết cách sử dụng vật liệu thông dụng 1 cách hợp lí

2 Kĩ năng:

Rèn luyện cho HS kỹ năng quan sát, so sánh …

3 Thái độ: Giáo dục HS có lòng yêu thích môn học.

4 Nội dung tích hợp:

1.Kiểm tra bài cũ :

Em hãy nêu Vai trò và vị trí của nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống ?

2 Giới thiệu bài mới:

Để truyền tải điện năng từ nơi sản xuất hoặc nơi phân phối điện năng đến nơi tiêu thụ, người ta thường dung cái gì? Được làm từ vật liệu nào? (không nhận xét)

Để lắp đặt mạng điện sử dụng các đồ dùng điện trong gia đình, ta sử dụng các loại vật liệu nào? (không nhận xét)

- HS : dựa vào thực tế trả lời

- GV : Yêu cầu HS quan sát H2.1 , thảo luận theo

nhóm  hoàn thành phiếu học tập theo nhóm sau

khi cùng nhau thảo luận

I Dây dẫn điện:

1 Phân loại : gồm

- Dây dẫn trần

- Dây dẫn bọc cách điện

- Dây dẫn lõi nhiều sợi

- Dây dẫn lõi 1 sợi

Trang 7

- GV : nhấn mạnh khái niệm lõi và sợi  Em hãy

phân biệt lõi và sợi của dây dẫn ?

- HS: trả lời

- GV : cho HS quan sát H.2.2  trả lời câu hỏi :

Dây dẫn bồm mấy phần và đó là những phần nào?

- HS: quan sát tranh và trả lời câu hỏi  HS khác

- GV : yêu cầu hs đọc thông tin mục I.3 Sgk 

giới thiệu 1 số ký hiệu dây dẫn cách điện thường

dùng

- GV : trong quá trình sử dụng dây dẫn điện cần

chú ý những điều như thế nào ?

- HS thảo luận nhóm và đại diện nhóm đứng lên

trả lời câu hỏi  nhóm khác bổ sung

- GV : kết luận

- GV lưu ý: Lựa chọn dây dẫn điện trong nhà

phù hợp với công suất tiêu thụ tránh được tổn

hao năng lượng điện vì nhiệt trên dây dẫn; tiết

kiệm được nguyên liệu chế tạo dây dẫn điện,

gián tiếp tiết kiệm năng lượng điện.

Căn cứ vào tác dụng nhiệt của dòng điện, tổn

- Lõi bằng đồng hoặc nhôm

- Vỏ làm cách điện làm nhựa haychất PVC

- Đảm bảo an toàn khi dùng

Hoạt động 2: Tìm hiểu dây cáp điện

- GV: Đưa ra một số mẫu dây dẫn điện va dây cáp

điện cho học sinh quan sát  Yêu cầu HS phân

biệt dây dẫn và dây cáp

- HS: - Quan sát mẫu dây dẫn  Thảo luân nhóm,

- Đại diện nhóm trả lời

- GV: - Nhận xét , kết luận:

Cáp điện bao gồm nhiều dây dẫn được lớp

cách điện bên ngoài là vỏ bảo vệ mềm

- Yêu Cầu HS thảo luận nhóm:

? Hãy quan sát hình H2-3 và mô tả cấu tạo của

dây cáp điện?

- HS: - Quan sát hình H2-3 thảo luận:

II Dây cáp điện :

1 Cấu tạo : gồm

- Lõi bằng đồng hoặc nhôm

- Vỏ làm cách điện làm nhựa haychất pvc

- Vỏ bảo vệ cơ học

Trang 8

- Trình bày nhóm khác nhận xét

- GV: Chốt lại :

- GV: Các loại dây cáp được dùng ở đâu?

(GV gợi ý cho HS nhớ lại những hiểu biết về dây

tải điện, cáp ngầm…)

- HS: Trả lời HS bổ sung

- GV: Nhận xét, bổ sung, chốt lại:

Các loại cáp này được dùng: truyền tải điện

từ máy phát điện cho những hộ đông người;

truyền biến áp; truyền điện cho những hộ đông

người; truyền điện cho phụ tải cấp 1( phụ tải quan

trọng phải có điện liên tục)

? Vậy cấu tạo và phạm vi sử dụng của cáp đối

với mạng điện trong nhà như thế nào?

Hoạt động 3: Tìm hiểu vật liệu cách điện

- GV:: Giới thiệu thông tin + hu6óng dẫn HS quan

- GV:Đưa ra một số mẫu vật cách điện trong

nhà yêu cầu HS nhận biết, kể tên

III.Vật liệu cách điện:

Vật liệu dùng để cách ly cácphần dẫn điện với nhau và giữaphần dẫn điện với phần khôngmang điện khác

4.Kiểm tra, đánh giá:

- Em hãy mô tả cấu tạo của dây dẫn điện

- Màu sắc cũng như chất liệu của vỏ bọc dây dẫn điện có tác dụng như thếnào ?

5 Hướng dẫn về nhà:

- Về nhà học bài và đọc trước bài Tìm hiểu về dây cáp điện

- Đọc trước bài 3 và tìm hiểu một số dụng cụ điện trong lắp đặt mạng điện trong nhà

Trang 9

Tuần 3 Ngày soạn:

Tiết 3 Ngày dạy:

BÀI 3: DỤNG CỤ DÙNG TRONG

LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Biết công dụng, phân loại của một số loại đồng hồ đo điện

- Hiểu biết được tầm quan trọng của đo lường điện trong nghề điện dân dụng

II.CHUẨN BỊ

1.GV: - Nghiên cứu Sgk, tài liệu có liên quan …

- Tranh vẽ một số dụng cụ cơ khí thường dung trong lắp đặt điện

- Một số đồng hồ đo điện: Vôn kế,ampekế,côngtơ,ĐH vạn năng…

- Một số dụng cụ cô khí: thước,kìm,khoan…

2.HS: - Nghiên cứu bài học trước ở nhà.

- Tìm hiểu công dụng của một số dụng cụ cơ khí, 1số loại đồng hồ

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1.Kiểm tra bài cũ:

- Mô tả cấu tạo dây dẫn và dây cáp điện của mạng điện trong nhà ?

- So sánh sự khác nhau của dây cáp điện và dây dẫn điện.?

2 Giới thiệu bài mới:

GV sử dụng các câu hỏi để đặt vấn đề vào bài mới

1 Để xác định trị số cảu các đại lượng điện, người ta sử dụng các thiết bị nào?

2 Để xác định tình trạng làm việc của thiết bị và độ an toàn khi sử dụng ta dung thiết bị nào?

3 Muốn biết điện năng tiêu thụ của hộ gia đình trong một tuần, một tháng ta dung thiết bị nào?

Để trả lời các câu hỏi trên, chúng ta học bài “Dụng cụ dùng trong lắp đặt mạng điện

Trang 10

- HS: Trả lời  HS khác nhận xét và bổ sung

- GV: Nhận xét, bổ sung: ampekế oát kế , vôn kế ,

công tơ , ôm kế , đồng hồ vạn năng

- GV yêu cầu hs thảo luận theo cặp và hoàn thành

bài tập sgk bảng 3.1

- HS : tả lời và hs khác nhận xét bổ sung

- GV nhận xét và kết luận thông qua các câu hỏi

+ Tại sao trên vỏ máy biến áp thường mắc ampe

+ Trên vỏ máy biến áp thường lắp thêm ampe kế

và vôn kế để kiểm tra trị số định mức của các đại

lượng điện của mạng điện

+ Công tơ điện được lắp ở mạng điện trong nhà

với mục đích đo điện năng tiêu thụ

điện

Nhờ có đồng hồ đo điện màchúng ta có thể biết được tìnhtrạng làm việc của thiết bịđiện , phán đoán được nguyênnhân những hư hỏng , sự cố kỹthuật , hiện tượng làm việckhông bình của mạng điện và

đồ dùng điện

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách phân loại đồng hồ đo điện

- GV : - Yêu cầu HS quan sát bảng 3.2 và bảng 3.3

trong sgk tr 14

- Yêu cầu HS gấp sách lại và làm việc cá nhân theo

phiếu học tập sau :

- HS : điền tên đồng hồ đo điện , đại lượng cần đo

của những đồng hồ đó và kí hiệu vào bảng sau :

- Đại diện nhóm lên bảng trình bày , nhóm khác

theo dõi và cho ý kiến bổ sung

- GV nhận xét, bổ sung

Đồng hồ đo điện Đại lượng cần đo

Công tơ điện điện năng tiêu thụ

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số kí hiệu của đồng hồ đo điện

- GV : chia nhóm và trang bị cho mỗi nhóm 1 đồng

hồ đo điện :

- Hãy đọc và giải thích những ký hiệu ghi trên mặt

3 Một số ký hiệu : Sgk

Trang 11

GV: - Giảng giải cho HS biết:

Trong công việc lắp đặt và sửa cửa mạng

điện,chúng ta phải sử dung cơ khí khi lắp đặt dây

dẫn và các thiết bị điện Hiệu quả công việc phụ

thuộc vào và sử dụng dụng cụ lao động đó

- Yêu cầu HS thảo luận  hoàn thành bài tập Sgk:

? Hãy điền công cụ và tên công cụ vào những ô

trống trong bảng sau (Sgk tr.15)

- HS: Thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập

- Đại diện nhóm trình bày  nhóm khác nhận xét

* Khi thực hành lắp đặt bảng điện, ta tiến hành

khoan lỗ không xuyên bằng mũi khoan 2mm và

5mm

* Khi khoan chú ý phải giữ đúng vị trí máy khoan

để mũi khoan không bị lệch, bị gãy

- GV: Tổng kết bài học: tóm tắt bài học cho HS

gồm hai phần chính: đồng hồ đo điện và dụng cụ cơ

khí

II Dụng cụ cơ khí

- Dụng cụ đo và vạch dấu :thước lá , thước gấp , panme ,thước cặp , bút chì , compa

- Dụng cụ gia công lắp đặt :máy khoan , cưa đục , kèm ,búa , tua vít

4 Kiểm tra, đánh giá: Cho Hs trả lời câu hỏi:

- Kể tên một số đồng hồ đo điện và đại lượng do của chúng?

- Hãy kể tên và tác dụng của dụng cụ cơ khí ?

- Nêu công dụng của đồng hồ đo điện

5 Hướng dẫn về nhà:

- Về nhà tìm hiểu một số dụng cụ cơ khí mà em biết, làm bài tập trong SGK

- Học bài và Đọc trước bài 4

- Tìm hiểu một số đồng hồ đo điện ở nhà

- Mỗi nhóm chuẩn bị hai cục pin nhỏ và 1 bóng đèn tròn để tiết sau thực hành

Trang 12

Bài 4 : Thực hành – SỬ DỤNG DỤNG CỤ ĐO ĐIỆN

1 Giáo viên:

- Đồng hồ đo điện: Ampe kế, vôn kế xoay chiều thang đo tối đa 300V, ôm kế,oát kế, đồng hồ vạn năng

2 Học sinh:

- Đọc SGK và các tài liệu tham khảo

1 Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ

Hãy kể tên một số loại đồng hồ đo điện mà em biết? Công dụng của các loạiđồng hồ đo điện vừa nêu?

- GV đặt các câu hỏi:

Khi đo dòng điện, ampe kế được mắc như thế nào?

Khi đo điện áp, vôn kế được mắc như thế nào?

Khi đo điện năng tiêu thụ công tơ được mắc như thế nào? (HS không trả lờiđược)

- GV: Để trả lời các câu hỏi trên và biết được điện năng tiêu thụ trong thời gian nào

đó các em học bài 4: Thực hành – SỬ DỤNG DỤNG CỤ ĐO ĐIỆN

3 Nội dung bài mới

Hoạt động 1 : Cho HS biết yêu cầu của bài thực

hành

- GV tổ chức cho HS quan sát mô tả cấu tạo bên

ngoài của đồng hồ đo điện Đọc và giải thích những

kí hiệu trên mặc đồng hồ

- HS quan sát

Trang 13

- GV chia nhóm học tập, mỗi nhóm từ 4-5 HS

- GV nhắc lại nội quy bài thực hành

- Nêu các chỉ tiêu đánh giá bài thực hành để HS chủ

động thực hiện.Cụ thể là:

+ Kết quả đo

+ Thực hành đúng quy trình

+ Ý thức chấp hành nội quy, an toàn

- HS thực hiện theo sự phâncông của GV và nhóm trưởng

- HS lắng nghe và tiếp thu nộiquy bài thực hành và chỉ tiêucần đạt được của bài thực hành

Hoạt động 2: Tìm hiểu đồng hồ đo điện

- GV gọi từng nhóm lên giao cho các đồng hồ,

dụng cụ, thiết bị cần thiết được chuẩn bị sẵn cho

các nhóm

- Giao nhiệm cụ thực hành cho các nhóm theo thời

gian định trước

- GV sử dụng phiếu giao việc tìm hiểu về đồng hồ

đo điện cho các nhóm, để các em chủ động quan sát

và thực hiện các nhiệm vụ được giao

- Nội dung tìm hiểu các nhóm như sau:

+ Quan sát từng kí hiệu trên đồng hồ đo điện và

giải thích ý nghĩa của chúng.

+ Tìm hiểu các kí hiệu thể hiện công dụng của

từng loại đồng hồ đo điện.

+ Đối với đồng hồ vạn năng cho các em quan sát

kĩ các kí hiệu, đồng thời tìm hiểu các kí hiệu trên

Trang 14

1 Giáo viên:

- Dụng cụ: Kìm điện, tuốc nơ vít

2 Học sinh:

Hoạt động 1: Tập sử dụng đồng hồ đo điện

Phương án 1: Đo điện năng tiêu thụ bằng công tơ điện

GV hướng dẫn HS

- Tìm hiểu và giải thích được các kí hiệu trên mặt công

tơ điện

(?) Nên chọn công tơ điện như thế nào cho phù hợp và

tiết kiệm được điện năng?

- HS thảo luận, trả lời câu hỏi

- GV: kết luận: Nếu công tơ có công suất định mức

lớn khi sử dụng với các đồ dung có công suất nhỏ sẽ

không báo chính xác điện năng tiêu thụ Do đó phải

chọn công tơ phù hợp với công suất tiêu thụ xác

định đúng mức độ tiêu thụ năng lượng điện để có ý

Trang 15

- HS lắng nghe

- Tìm hiểu sơ đồ trong SGK (hình 4-2, trang 120) và

sơ đồ nối dây trên nắp công tơ điện

- Trả lời các câu hỏi sau

+ Mạch điện có bao nhiêu phần tử? Kể tên các phần

tử?

+ Các phần tử được nối với nhau như thế nào?

+ Nguồn điện gồm dây pha và dây trung hòa được

nối vào các đầu nào của công tơ điện?

+ Phụ tải được nối vào đầu nào của công tơ điện?

Hoạt động 2 Tổng kết, dặn dò

- GV cho HS nhắc lại các tiêu chí bài thực hành

- Cho từng nhóm nhận xét chéo về buổi thực hành theo

yêu cầu đã đề ra

- GV nhận xét tiết thực hành

- Dặn dò HS xem lại nội dung lí thuyết để tiết sau thực

hành nối dây và đo điện năng tiêu thụ bằng đồng hồ đo

điện

- HS nhắc lại tiêu chí

- Các nhóm nhận xét lẫnnhau

Trang 16

1 Giáo viên:

- Dụng cụ: Kìm điện, tuốc nơ vít

- Thiết bị phục vụ thực hành: Bảng thực hành lắp sẵn mạch điện gồm 4 bóngđèn 220V-100W (nếu dạy theo phương án 1), bảng thực hành đo điện trở (nếu dạytheo phương án 2), dây dẫn điện

2 Học sinh:

Hoạt động 1: Tập sử dụng đồng hồ đo điện

- Trên cơ sở HS biết được cách nối dây, GV hướng

dẫn HS cách nối dây của phụ tải vào đầu nối tương

ứng; nối dây nguồn vào các đầu nối tương ứng

- GV làm mẫu thao tác nối (chậm, vừa làm vừa giải

thích)

- GV hướng dẫn HS cách ghi số đếm và ghi số vòng

quay của đĩa nhôm để tính toán điện năng tiêu thụ

trong một khoảng thời gian xác định, tương ứng với số

Trang 17

+ Ghi các số công tơ trước khi thực hiện đo

+ Quan sát tình trạng làm việc của công tơ.

+ Xác định chỉ số mới của công tơ.

+ Tính điện năng tiêu thụ sau 30 phút, 60 phút….

của bàn là điện.

- GV đến từng nhóm quan sát, kiểm tra giải đáp các

thắc mắc GV đến tận nơi kiểm tra đảm bảo an toàn

điện mới cho đóng nguồn điện

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV

- HS ghi kết quả đo đượcvào báo cáo thực hành

- HS thu dọn và từng nhómlên nộp lại các đồng hồ đo,dụng cu, kết quả thực hành

Hoạt động 2 Tổng kết, dặn dò

- GV cho HS nhắc lại các tiêu chí bài thực hành

- Cho từng nhóm nhận xét chéo về buổi thực hành theo

yêu cầu đã đề ra

- GV nhận xét tiết thực hành

- Thu báo cáo để chấm điểm

- Dặn dò HS chuẩn bài tiếp theo

- HS nhắc lại tiêu chí

- Các nhóm nhận xét lẫnnhau

Trang 18

Bài 5 : Thực hành – NỐI DÂY DẪN ĐIỆN

1 Giáo viên:

- Tranh vẽ quy trình mối nối dây dẫn điện

2 Học sinh:

Trong quá trình lắp đặt, sữa chữa dây dẫn điện và thiết bị điện của mạng điệnthường phải thực hiện các mối nối dây dẫn điện Chất lượng các mối nối này ảnhhưởng không ít tới sự làm việc của mạng điện Nếu một mối nối lỏng lẻo dễ xảy ra sự

cố làm đứt mạch hoặc phát sinh tia lửa điện làm chập mạch gây hỏa hoạn Để rèn

luyện kỹ năng nối dây dẫn điện, chúng ta cùng làm bài thực hành: Nối dây dẫn điện

Hoạt động 1: Ổn định lớp, nêu mục tiêu bài học,

kiểm tra việc chuẩn bị của các em

- GV treo tranh và hỏi: Quan sát tranh mạng điện

trong nhà em, cho biết khi lắp đặt mạng điện chỗ

nào phải nối dây dẫn điện?

- GV kiểm tra việc chuẩn bị của HS và nhận xét

- HS quan sát tranh và trả lờicâu hỏi

- HS lắng nghe

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi

- HS trả lời

- Đưa các vật dụng đã chuẩn bị

Trang 19

(?) Công dụng của kìm mỏ tròn? (Uốn các vành

khuyên, vòng tròn trong các mối nối dùng phụ

kiện)

(?) Công dụng của kìm tuốt dây? (Cắt phần vỏ cách

điện của dây dẫn khi nối dây dẫn điện)

- Kết hợp vừa hỏi vừa giảng cho HS hiểu

(?) Kể tên các loại dây dẫn điện đã học ở lớp 8?

- GV nhận xét và kết luận về các loại dây dẫn điện

(?) Ngoài các vật liệu và dụng cụ trên, khi thực

hành nối dây dẫn điện còn cần các loại dụng cụ và

vật liệu nào khác? (Tuốc nơ vít, giấy ráp, băng cách

điện, dao nhỏ… )

(?) Có các loại mối nối nào?

(?) Một mối nối tốt cần đảm bảo những yêu cầu gì?

(Dẫn điện tốt, độ bền cơ học cao, an toàn, đảm bảo

Hoạt động 3: Nội dung và trình tự thực hành

- GV gọi đại diện các nhóm nhận dụng cụ và

nguyên liệu thực hành

- GV hỏi: Đại diện các nhóm báo cáo về các dụng

cụ nhận được đã đủ hay thiếu?

- Giới thiệu quy trình (sơ đồ)

Quy trình gồm 6 bước: Bóc vỏ cách điện Làm

sạch lõi Nối dây Kiểm tra mối nối Hàn

mối nối Bọc cách điện

- GV thao tác mẫu

a Bước 1: - Bóc vỏ cách điện

+ Cách 1: Dùng kìm tuốt dây (chọn đường kính

lõi phù hợp với đường kính lỗ trên kìm tuốt dây).

- HS quan sát, lắng nghe

- HS quan sát

- HS thực hành theo GV

Trang 20

c Bước 3,4: Nối dây và kiểm tra mối nối

* Mối nối thẳng

- Nối dây dẫn điện lõi 1 sợi

+ Uốn gập lõi (gập vuông góc)

+ Vặn xoắn: Dùng tranh chỉ cách nối (Xoắn

bằng 2-3 vòng và giữ bằng kìm, dùng kìm khác

làm các vòng sát, chặt với lõi Vòng xoắn ngược

chiều nhau, xoắn từng bên)

- Khi thực hiện thao tác mẫu GV vừa làm chậm vừa

hướng dẫn HS

- GV chia thành từng giai đoạn, mỗi giai đoạn thực

hiện 2 hoặc 3 bước

- GV giảng giải: Khi mối nối tiếp xúc kém làm

điện trở tại mối nối tăng, làm tổn hao điện năng

Nối dây dẫn đúng quy trình và kĩ thuật tránh

làm tổn hao năng lượng điện tại mối nối tiết

kiệm được điện năng

Trang 21

1 Giáo viên:

- Dụng cụ: kìm cắt dây, kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tuốt nơ vít, mỏ hàn

- Vật liệu: dây dẫn điện lõi một sợi, lõi nhiều sợi, giấy ráp, băng cách điện, nhựathông, thiếc hàn

- Thiết bị: phích cắm điện, công tắc điện, hộp nối dây,…

2 Học sinh:

Hoạt động 1: Thực hành nối rẽ nhánh

* Nối rẽ nhánh dây dẫn lõi 1 sợi

(?) Nối rẽ nhánh thực hiện khi nào?

- GV giới thiêu cách nối: Nối rẽ nhánh dây dẫn lõi

1 sợi gồm các thao tác sau:

+ Uốn gập lõi: Dây nhánh và dây chính vuông

góc uốn gập lõi.

+ Vặn xoắn: Dùng tranh hướng dẫn trình tự các

bước vặn xoắn, số vòng xoắn từ 5-7 vòng; dùng

kìm bóp chặt sát với lõi dây trục chính.

(?) Mối nối như thế nào là đảm bảo đúng kỹ thuật?

Trang 22

- Kiểm tra mối nối: Yêu cầu mối nối chắc, chặt,

không xoay được, vòng nối đều, đẹp

(?) Em nhận xét về mối nối của nhóm?

- GV quan sát và đi đến từng nhóm để nhận xét,

uốn nắn

* Nối rẽ nhánh dây dẫn lõi nhiều sợi

- Các bước bóc vỏ cách điện và làm sạch lõi các

nhóm thực hiện như phần trên

- Voặn xoắn: Dùng tranh hướng dẫn trình tự các

bước vặn xoắn, số vòng xoắn từ 5-7 vòng; dùng

kìm bóp chặt sát với lõi dây trục chính

- Kiểm tra mối nối: Yêu cầu mối nối chắc, chặt,

không xoay được, vòng nối đều, đẹp

- HS thực hành bóc vỏ cách điện

- HS quan sát tranh và GV làm mẫu

- Các nhóm tổ chức thực hành

- Các nhóm nhận xét sản phẩm của nhóm mình

Trang 23

1 Giáo viên:

- Dụng cụ: kìm cắt dây, kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tuốt nơ vít, mỏ hàn

- Vật liệu: dây dẫn điện lõi một sợi, lõi nhiều sợi, giấy ráp, băng cách điện, nhựathông, thiếc hàn

- Thiết bị: phích cắm điện, công tắc điện, hộp nối dây,…

2 Học sinh:

Hoạt động 1: GV nêu lại yêu cầu tiết thực hành

- GV nhắc lại nội quy bài thực hành

- Nêu các chỉ tiêu đánh giá bài thực hành để HS chủ

Trang 24

làm được một mối nối

+ Trong quá trình thực hành có thể hỗ trợ nhau

nhưng tuyệt đối không được làm hộ

- Yêu cầu thực hiện đúng trình tự

- GV đi từng nhóm quan sát, hướng dẫn HS, có

nhận xét ngay khi phát hiện ra các thao tác sai kỹ

thuật

- Hướng dẫn HS thực hiện cách điện mối nối

- HS tổ chức thực hành

Hoạt động 3: Nhận xét, đánh giá thực hành

- Yêu cầu HS ghi tên vào mảnh giấy và dùng băng

cách điện đính vào mảnh giấy

- Phiếu thực hành nộp kèm theo sản phẩm

- Chọn nhanh một số sản phẩm đẹp và sản phẩm

chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Cho HS nhận xét đánh giá giữa các nhóm, cá nhân

- GV nhận xét kết quả của các nhóm thực hành

- Yêu cầu thu dọn dụng cụ, sản phẩm

- HS nộp bài

- Các nhóm nhận xét, đánh giálẫn nhau

- HS lắng nghe và rút kinhnghiệm

Trang 25

KIỂM TRA MỘT TIẾT

-Nội dung laođộng của nghềđiện dân dụng

-Ví dụ về nộidung lao độngcủa nghề điệndân dụng

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1 0.25 2.5%

0.5 0.75 7.5%

2 1.5 15%

- Cấu tạo củadây cáp điện

-Khái niệm vậtliệu cách điện-Cách sử dụngdây dẫn điện

-Giải thíchđược ý nghĩacủa lớp vỏ cáchđiện của dâydẫn điện cómàu sắc khácnhau

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1 0.25 2.5%

1 1.5 15%

2 1.5 15%

1 0.5 5%

4 2.25 37.5%

Trang 26

-Biết đượccông dụng củađồng hồ vạnnăng

-Biết đượccông dụng củacác dụng cụ cơkhí

-Hiểu được những đại lượng đo của đồng hồ đo điện

-Công dụngcủa đồng hồ đođiện

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

3 1 10%

1 0.25 2.5%

1 1 10%

5 2.25 22.5%

4 TH: Nối dây

dẫn điện

- Biết được cácloại mối nối dây dẫn điện

- Biết được quytrình chung nốidây dẫn điện

-Yêu cầu mốinối dây dẫnđiện

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

2 0.5 5%

1 1 10%

3 1.5 15%

5 TH: Sử dụng

đồng hồ đo

điện

Hiểu được ýnghĩa các sốliệu ghi trênđồng hồ đođiện

-Biết đượccách mắc cácđồng hồ đođiện

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1 0.25 2.5%

1 0.5 5%

2 0.75 7.5%

3.5 35%

5.5 3.25 32.5%

2.5 2.25 22.5%

1 0.5 5%

16 10.0 100%

ĐỀ KIỂM TRA

Trang 27

Họ và tên HS:

Lớp: 9 Trường THCS Quang Trung

KIỂM TRA 1 TIẾT HKI ( 2014 - 2015) MÔN: CÔNG NGHỆ 9

Thời gian làm bài: 45 phút

A TRẮC NGHIỆM (3Đ)

I Chọn đáp án đúng (2 điểm):

Câu 1: Quy trình chung nối dây dẫn điện

1 Bóc vỏ cách điện 3 Nối dây 5 Làm sạch lõi

2 Hàn mối nối 4 Cách điện mối nối 6 Kiểm tra mối nối

Câu 4: Những đại lượng đo của đồng hồ đo điện:

A Điện trở mạch điện C Đường kính dây dẫn

Câu 5: Vật liệu cách điện của mạng điện trong nhà là:

A Thiếc B Mica C Nhôm D Không có đáp án nào

Câu 6: Đâu không phải là môi trường làm việc của nghề điện dân dụng?

A Làm việc ngoài trời C Tiếp xúc với nhiều chất độc hại

B Thường phải đi lưu động D Làm việc trong nhà

Câu 7: Dụng cụ cơ khí nào dùng để đo chiều sâu lỗ:

A Thước dây B Thước kẹp C Thước Pan me D Thước cặp

Câu 8: Trên công tơ điện có ghi 50Hz có nghĩa là:

A Hiệu điện thế định mức C Cường độ dòng điện định mức

1 Đồng hồ vạn năng có thể đo được cả

điện áp và điện trở của mạch điện

2 Ampe kế được mắc song song với

mạch điện cần đo

B TỰ LUẬN (7Đ)

1 Cấu tạo dây cáp điện?

2 Yêu cầu mối nối dây dẫn điện?

3 Trong quá trình sử dụng dây dẫn điện cần chú ý điều gì?

4 Công dụng của đồng hồ đo điện?

Trang 28

5 Thế nào là vật liệu cách điện?

6 Nêu nội dung của nghề điện dân dụng? Cho ví dụ

7 Tại sao lớp vỏ cách điện của dây dẫn điện thường có màu sắc khác nhau?

II Phần tự luận: (7 điểm)

1 Trình bày đúng cấu tạo dây cáp điện gồm 3 phần… 1.5 điểm

2 Nêy đủ 4 yêu cầu của mối nối dây dẫn điện: 1 điểm

3 Trình bày đúng 2 đặc điểm cần chú ý khi sử dụng dây dẫn điện: 1 điểm

4 Nêu đúng công dụng của đồng hồ đo điện: 1 điểm

5 Nêu đúng vật liệu cách điện là vật liệu không cho dòng điện chạy qua… 0.5điểm

Ví dụ: gỗ khô, sứ, mica, nhựa, …(

6 Trình bày đúng và đủ 3 nội dung của nghề điện dân dụng: 0.75 điểm

Lấy đúng ví dụ cho 3 phần: 0.75 điểm

7 Giải thích đúng: 0.5 điểm

Trang 29

Bài 6 : Thực hành – LẮP MẠCH ĐIỆN BẢNG ĐIỆN

1 Giáo viên:

- Dụng cụ cần cho bài thực hành: Một bảng điện đã lắp sẵn gồm 2 cầu chì, một côngtắc, một ổ cắm

2 Học sinh:

Mọi hệ thống điện nói chung, mạng điện trong nhà nói riêng dù đơn giản hayphức tạp đều có bộ phận điều khiển khác nhau Bảng cầu dao chính hay bảng phânphối là bảng điều khiển đầu tiên lấy điện từ nguồn điện đưa tới Trong mỗi phòng ở,các đồ dùng điện được điều khiển bằng công tắc, hộp số lắp trên những bảng điệnnhánh Vì vậy, bảng điện là một phần không thể thiếu được của mạng điện trong nhà,

nó có chức năng phân phối và điều khiển nguồn năng lượng điện cho mạng điện vànhững đồ dùng điện trong nhà Để hểu rõ mạch điện bảng điện, chúng ta cùng làm bài

thực hành “Lắp mạch điện bảng điện”.

Hoạt động 1: Nêu mục tiêu và những yêu cầu khi

học bài thực hành

- GV nêu mục tiêu bài thực hành

- Nêu tiêu chí để đánh giá bài thực hành

+ Hoạt động theo đúng yêu cầu

+ Các thiết bị được lắp chắc chắn, bố trí đúng

- HS nhắc lại mục tiêu

- HS lắng nghe

Trang 30

theo sơ đồ lắp đặt, đẹp.

+ Các mối nối đúng yêu cầu kỹ thuật

+ Lắp đặt theo đúng quy trình

+ Đúng thời gian quy định

+ Làm việc nghiêm túc, đảm bảo an toàn lao

động, vệ sinh môi trường

- Nêu nội quy thực hành

- Chia nhóm thực hành: mỗi nhóm từ 4-5 HS

- GV gọi đại diện các nhóm nhận dụng cụ và

nguyên liệu thực hành

- GV hỏi: Đại diện các nhóm báo cáo về các dụng

cụ nhận được đã đủ hay thiếu?

- Các nhóm vào vị trí và phâncông nhóm trưởng

- Đại diện các nhóm nhận dụng

cụ và nguyên liệu thực hành

- Các nhóm báo cáo về tìnhhình các dụng cụ nhận được

Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng bảng điện

- GV: Hãy quan sát và mô tả mạng điện trong lớp

học theo yêu cầu sau

(?) Hãy liệt kê những thiết bị được lắp đặt trên bẳng

điện? Trình bày chức năng của các thiết bị đó trong

mạch điện?

(?) Bảng điện trong lớp học là bảng điện chính hay

bảng điện nhánh của hệ thống điện trường học?

(?) Hãy mô tả cấu tạo một bảng điện nhánh của

mạng điện trong nhà em?

- GV kết luận về vai trò, chức năng bảng điện của

Trang 31

1 Giáo viên:

- Bảng phụ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt

2 Học sinh:

Hoạt động 1: Tìm hiểu sơ đồ nguyên lý

- GV đưa tranh vẽ một số sơ đồ điện cho HS nhận

biết, phân biệt sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt

mạch điện qua việc so sánh đặc điểm và chức

năng của hai loại sơ đồ

- HS quan sát tranh, thảo luậnnhóm phân biệt 2 loại sơ đồ

A

O

Trang 32

Để tìm hiểunguyên lý làm việccủa mạch điện

Sơ đồ

lắp đặt

Biểu thị rõ vịtrí lắp đặt củacác phần tử

Dự trù vật liệu, lắpđặt, sữa chữa mạchđiện

(?) Nhìn sơ đồ nguyên lý (hình 6.2) mạch điện

bảng điện gồm những phần tử gì? Chúng được nối

với nhau như thế nào?

- GV kết luận: mạch điện gồm 2 cầu chì, 1 ổ cắm,

1 công tắc điều khiển, 1 bóng đèn

(?) Cầu chì công tắc được nối như thế nào với

dụng cụ dùng điện? (nối tiếp)

(?) Ổ cắm, bóng đèn được mắc như thế nào với

nguồn điện? (song song)

- HS lắng nghe

- HS quan sát, trả lời

- HS lắng nghe

- HS trả lời

Hoạt động 2: Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện

- GV hướng dẫn HS xây dựng sơ đồ theo các

bước sau

+ Vẽ đường dây nguồn

+ Xác định vị trí để bảng điện, bóng đèn

+ Xác định vị trí các thiết bị trên bảng điện

+ Vẽ đường dây dẫn điện theo sơ đồ

- GV kiểm tra, nhận xét kết quả của từng nhóm

- HS làm việc theo nhóm xâydựng sơ đồ lắp đặt

Hoạt động 3: Tổng kết, dặn dò

- GV nhận xét tiết học

- Dặn dò HS chuẩn bị tiếp phần sau

Trang 33

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS

+ Vật liệu: bảng gỗ để lắp mạch điện chiếu sang kích thước 800x500x20mm,bảng điện, dây dẫn điện, giấy ráp, băng dính cách điện, 1 bóng đèn

+ Thiết bị: 2 cầu chì, 1 ổ cắm điện, 1 công tắc

+ Dụng cụ: kìm cắt dây, kìm tuốt dây, dao nhỏ, tuốt nơ vít, bút thử điện, khoanđiện cầm tay (hoặc khoan tay), mũi khoan ø2mm và ø5mm

2 Học sinh:

Yêu cầu kỹ thuật của công đoạn

- Bố trí thiết bị hợplý

- Vạch dấu chính xácKhoan lỗ

- Khoan chính xác lỗkhoan

- Lỗ khoan thẳngNối dây

các thiết

- Nối dây các thiết bị trên bảngđiện

Kìm tuốt dây,Kìm tròn, kìm

- Nối dây đúng sơ đồ

- Mối nối đúng yêu

Trang 34

bị điện - Nối dây ra đèn điện, băng dính cầu kỹ thuật

Lắp

TBĐ vào

BĐ

Vít cầu chì, công tắc và ổ cắmvào các vị trí được đánh dấutrên bảng điện,

Tua vít, kìm - Lắp thiết bị đúng vị

trí

- Các thiết bị đượclắp chắc, đẹp

Yêu cầu kỹ thuật của công đoạn

Hoạt động 1: Lắp đặt bảng điện

- GV kẻ các ô trống của quy trình lên bảng đen

- GV yêu cầu các nhóm lên điền vào bảng quy trình

- Sau khi lập bảng quy trình, GV nói rõ cho HS

hiểu công đoạn nào đã được học, công đoạn nào

mới để thực hiện làm mẫu những thao tác hình

thành kỹ năng mới cho HS

- GV lưu ý lại cho HS về an toàn lao động

- GV quản lý chặt nguồn điện, chỉ sau khi kiểm tra

mạch điện được lắp đặt đúng mới cho phép đóng

nguồn và vận hành thử

- GV hướng dẫn HS kiểm tra Cho các nhóm kiểm

tra chéo giữa các nhóm

- HS lập bảng quy trình vào giấy A4

- Các nhóm lên điền vào bảng quy trình Nhóm khác bổ sung

- HS lắng nghe

- HS thực hành theo nhóm lắp đặt bảng điện

- Các nhóm kiểm tra chéo sản phẩm

Hoạt động 2: Tổng kết, dặn dò

- Tổng kết, nhận xét bài thực hành về tinh thần thái

độ, tác phong làm việc, thực hiện an toàn lao động

và ý thức bảo vệ môi trường

- GV chấm sản phẩm của các nhóm

- Dặn dò chuẩn bị bài sau

Định dạng
Số trang	69
Dung lượng	900 KB