Bài toán quản lý học sinh cấp 3

Cùng với sự phát triển nhanh chóng về phần cứng máy tính, các phần mềm ngày càng trở nên đa dạng, phong phú, hoàn thiện hơn và hỗ trợ hiệu quả cho con người

TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI

1 Bối cảnh và lý do thực hiện đề tài

Cùng với sự phát triển nhanh chóng về phần cứng máy tính, các phần mềm ngày càng trở nên đa dạng, phong phú, hoàn thiện hơn và hỗ trợ hiệu quả cho con người Các phần mềm hiện nay ngày càng mô phỏng được rất nhiều nghiệp vụ khókhăn, hỗ trợ cho người dùng thuận tiện sử dụng, thời gian xử lý nhanh chóng, và một số nghiệp vụ được tự động hoá cao

Do vậy mà trong việc phát triển phần mềm, sự đòi hỏi không chỉ là sự chính xác, xử lý được nhiều nghiệp vụ thực tế mà còn phải đáp ứng các yêu cầu khác như về tốc độ, giao diện thân thiện, mô hình hoá được thực tế vào máy tính

để người sử dụng tiện lợi, quen thuộc, tính tương thích cao, bảo mật cao (đối với các dữ liệu nhạy cảm), Các phần mềm giúp tiết kiệm một lượng lớn thời gian, công sức của con người, và tăng độ chính xác và hiệu quả trong công việc (nhất là việc sửa lỗi và tự động đồng bộ hoá)

Nhằm mục đích tổng hợp các kiến thức đã học, môn học thực tập công nhân tạo điều kiện cho sinh viên có cơ hội phát huy khả năng lập trình., khả năng phát triển các ứng dụng phần mềm vào thực tế Trong môn học này, nhóm đã chọn

đề tài quản lý học sinh cấp 3

Thực tế, việc quản lý học vụ trong trường trung học phổ thông Nếu không

có sự hỗ trợ của tin học, việc quản lý này phải cần khá nhiều người, chia thành nhiều khâu, mới có thể quản lý được toàn bộ hồ sơ, học sinh (thông tin, điểm số,

kỷ luật, học bạ, ), lớp học (sỉ số, GVCN, thời khoá biểu, ), giáo viên (thông tin, lịch dạy, ) cũng như các nghiệp vụ sắp thời khoá biểu, tính điểm trung bình, xếp loại học lực cho học sinh toàn trường (số lượng học sinh có thể lên đến hai ba ngàn học sinh) Các công việc này đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, mà sự chính xác và hiệu quả không cao, vì đa số đều làm bằng thủ công rất ít tự động Một số nghiệp vụ như tra cứu, thống kê, và hiệu chỉnh thông tin khá vất vả Ngoài

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂN-NGUYỄN VĂN LINH-TRẦN VĂN THẮNG -1-

ra còn có một số khó khăn về vấn đề lưu trữ khá đồ sộ, dễ bị thất lạc, tốn kém, Trong khi đó, các nghiệp vụ này hoàn toàn có thể tin học hoá một cách dễ dàng Với sự giúp đỡ của tin học, việc quản lý học vụ sẽ trở nên đơn giản, thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả hơn rất nhiều.

Cuối cùng, chúng em xin chân thành cảm ơn thầy đã nhiệt tình hướng dẫn nhóm thực hiện đề tài này

2 Phương pháp triển khai đề tài

Từ những yêu cầu, đề cương chi tiết đối với đề tài của giáo viên hướng dẫn,nhóm đề ra các công việc cụ thể :

- Giai đoạn 1: Thu thập yêu cầu, xác định các chức năng của hệ thống

- Giai đoạn 2: Thiết kế cơ sỡ dữ liệu

- Giai đoạn 3: Mã hóa

- Giai đoạn 4: Kiểm thử

- Giai đoạn 5: Cài đặt

3 Môi trường phát triển và triễn khai

 Yêu cầu môi trường phát triển

- Hệ điều hành windows XP trở lên

- net framework 2.0 +

- Hệ quản trị cơ sơ dữ liệu cơ sở dữ liệu SQL Server 2005

- Ngôn ngữ lập trình: C#

- IDE hổ trợ: Visual studio 2005

 Môi trường triển khai

- Hệ thống mạng LAN

Chương 1 PHÂN TÍCH YÊU CẦU NGHIỆP VỤ BÀI TOÁN

1.1 Giới thiệu

Để phù hợp với thực tế, phần mềm tạo ra phải than thiện, dễ sử dụng đối với người dùng, bước khảo sát hiện trạng, tìm hiểu và phân tích các yêu cầu về mặt nghiệp vụ là rất cần thiết đối với một phần mềm

Bài toán quản lý học sinh cấp 3 được thiết kế nhằm ứng dụng cho việc quản

lý hệ thống một trường trung học phổ thông Bài toán được cài đặt trên hệ thống mạng Lan Mỗi người dùng khi sử dụng hệ thống cần phải thiết lập cấu hình kết nối đến máy chủ của trường Sau đó, đăng nhập vào hệ thống với username và password của mình Tại mỗi vai trò của người dùng, hệ thống sẽ tự động giới hạn các chức năng tương ứng với vai trò đó

1.2 Các yêu cầu nghiệp vụ

Bài toán quản lý học sinh cấp 3 gồm các yêu cầu sau:

- Chức năng cấu hình hệ thống: trước khi đăng nhập vào hệ thống, người dùng cần phải cấu hinh tên máy chủ, mật khẩu và tài khoản máy chủ, chọn cơ sở

- Quản lý điểm học sinh: nhập điểm, thống kê kết quả học tập của từng học sinh, từng lớp học

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂN-NGUYỄN VĂN LINH-TRẦN VĂN THẮNG -3-

- Ngoài ra đối với vai trò admin, người dùng còn có các tác vụ như thay đổimật khẩu, thiết lập lại mật khẩu, thiết lập quyền cho người dùng… Đối với vai tròngười dùng User còn có các chức năng : thay đổi mật khẩu của chính người dùng hiện tại.

Chương 2 THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIỆU

2.1 Sơ đồ ERD

2.2 Danh sách các bảng

1 HocSinh Lưu trữ thông tin học sinh

2 GiaoVien Lưu trữ thông tin giáo viên

3 HocKy Lưu trữ thông tin về các học kỳ trong một năm học

4 NamHoc Lưu trữ thông tin về các năm học

5 LopHoc Lưu trữ thông tin về tất cả lớp học

6 KhoiHoc Lưu trữ thông tin về các khối học, vd: 10,11,12

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂN-NGUYỄN VĂN LINH-TRẦN VĂN THẮNG -5-

7 BanHoc Lưu trữ thông tin về các ban học, vd: ban A, B, cơ sở

8 MonHoc Lưu trữ thông tin phân các môn học

9 XepLop Lưu trữ thông tin phân công học sinh vào một lớp cụ thể

10 PhanCong Lưu trữ thông tin về phân công dạy học cho giáo viên

11 Diem Lưu trữ điểm số của học sinh

2.3 Miêu tả chi tiết các bảng

2.3.1 Bảng học sinh

HocSinh

Tên trường Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

Ho nvarchar Họ và tên đệm

Ten nvarchar Tên học sinh

GioiTinh nvarchar Giới tính học sinh

NgaySinh datetime Ngày sinh học sinh

DiaChi nvarchar Địa chỉ học sinh

DienThoai Varchar Điện thoại liên hệ

2.3.2 Bảng giáo viên

GiaoVien

Tên trường Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

Ho nvarchar Họ và tên đệm

Ten nvarchar Tên giáo viên

GioiTinh nvarchar Giới tính giáo viên

NgaySinh datetime Ngày sinh giáo viên

DiaChi nvarchar Địa chỉ giáo viên

DienThoai Varchar Điện thoại liên hệ

CMDN Varchar Số CMND

MatKhau Varchar Mật khẩu đăng nhập hệ thống

Role Varchar Vai trò đăng nhập User, admin

NamBatDau Int Năm bắt đầu

NamKetThuc Int Năm kết thúc

2.3.4 Bảng học kỳ

HocKy

Tên trường Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

TenHK Nvarchar Tên học kỳ

ThangBatDau Int Tháng bắt đầu học

kỳ NgayBatDau Int Ngày bắt đầu học

kỳThangKetThuc Int Tháng kết thúc học

kỳNgayKetThuc Int Ngày kết thúc học

kỳ

2.3.5 Bảng lớp học

LopHoc

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂN-NGUYỄN VĂN LINH-TRẦN VĂN THẮNG -7-

trường

MaLH Int Mã lớp học Khóa chính, tăng tự độngTenLH Nvarchar Tên lớp học

MaGV Varchar Mã giáo viên chủ

MaBH Int Mã ban học Khóa chính, tăng tự

độngTenBH Nvarchar Tên ban học

2.3.7 Bảng môn học

MonHoc

Tên

trường

MaMH Int Mã môn học Khóa chính, tăng tự

độngTenMH Nvarchar Tên môn học

2.3.8 Bảng khối học

KhoiHoc

Tên trường Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

2.3.9 Bảng phân công

PhanCong

Tên

trường

Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

MaPC int Mã phân công Khóa chính, tăng tự động

2.3.10 Bảng xếp lớp

XepLop

Tên

trường

Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

MaHS Varchar Mã học sinh Khóa chính, khóa ngoại

2.3.11 Bảng điểm

Diem

Tên

trường

Kiểu dữ liệu Miêu tả Ghi chú

MaHS Varchar Mã học sinh Khóa chính, khóa ngoạiMaPC int Mã phân công Khóa chính, khóa ngoạiDiemHS1 Varchar Điểm hệ số 1 Các điểm được ngăn cách

bởi dấu phẩyDiemHS2 Varchar Điểm hệ số 2 Các điểm được ngăn cách

bởi dấu phẩyDiemThi Decimal(3,1) Điểm thi Số thập phân, 1 chữ số ở

phần thập phân

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂN-NGUYỄN VĂN LINH-TRẦN VĂN THẮNG -9-

TBM Decimal(3,2) Điểm trung bình môn Số thập phân, 2 chữ số ở

Bài toán được cài đặt trong môi trường mạng LAN nên sẽ có một máy chủ lưu trữ cơ sở dữ liệu Mỗi máy khách khi đăng nhập vào hệ thống cần phải cấu hình các thông số để đăng nhập vào.

Ở bài toán này, với chức năng cấu hình máy chủ, các thông số cần thiết phải được cung cấp là tên máy chủ, tài khoản và mật khẩu đăng nhập vào hệ quản trị cơ sở dữ liệu của máy chủ, tên cơ sở dữ liệu mà tại máy khách cần thao tác đến

Để tạo kết nối đến máy chủ ta sử dụng đoạn mã:

SqlConnection cn = new SqlConnection("Data Source=" + Server + ";Initial Catalog=" + database +

Hoặc đoạn mã sau nếu đăng nhập với tài khoản và mật khẩu :

cn = new SqlConnection("Data Source=" + Server +

";database=" + database + ";uid="

-tác vụ đăng nhập với username và password Hệ thống sẽ đưa ra các chức năng tương ứng với quyền của người đăng nhập.

Khi người dùng cung cấp user name và password, chương trình sẽ gửi chúng đến hệ thống và kiểm tra xem tài khoản có hợp lệ hay không: việc kiểm tra này sẽ gọi thủ tục hàm được cài đặt trong hệ thống:

create proc [dbo].[usp_checkLogin]

@user varchar(10),

@pass varchar(50),

@flag bit output,

@role varchar(10) output,

@name nvarchar(100)output

as

begin

select @role= [Role],@name = TenGV from giaovien where

[MaGV]=@user and MatKhau=@pass

if (count(@role)=1)

set @flag = 1

else set @flag = 0

end

3.3 Chức năng quản lý học sinh

 Thêm danh sách học sinh: chọn năm học, chọn học kỳ, chọn ban học

và lớp học, điền đầy đủ thông tin của học sinh và chọn nút thêm mới học sinh Hoặc có thể chọn từ file excel:

Thủ tục chèn dữ liệu vào bảng học sinh:

CREATEproc usp_InsertHS

@Ho [nvarchar](50),

@Ten [nvarchar](100)

INSERTINTO HocSinh VALUES('',@Ho,@Ten, @Gioitinh

,@Ngaysinh,@Diachi,@Dienthoai,@CMND)

select @MaHS=max([MaHS])from HocSinh

Thủ tục cập nhật lại dữ liệu của học sinh

create proc usp_UpdateHocSinh

where MaHS=@MaHS

 Tìm kiếm học sinh: Người dùng cần nhập vào mã học sinh Thông tin học sinh này sẽ được load về datagridview Đối với học sinh vừa tìm được, chúng

ta có thể sửa đổi thông tin

 Chức năng ghi điểm

Mở bảng điểm phù hợp với mã phân công của giáo viên bộ môn:

@MAPC INT

AS

SELECT HS.MAHS,(HO+TEN)AS HOTEN,

DIEMHS1,DIEMHS2,DIEMTHI,TBM

FROM HOCSINH AS HS,DIEM, PHANCONG AS PC

WHERE DIEM.MAPC = PC.MAPC

AND PC.MAPC = @MAPC

AND DIEM.MAHS = HS.MAHS

Cập nhật điểm

ALTERPROC [dbo].[usp_UPDATEDIEM]

UPDATE DIEM SET DIEMHS1=@DIEMHS1,DIEMHS2 =

@DIEMHS2,DIEMTHI=@DIEMTHI

WHERE MAHS = @MAHS AND MAPC = @MAPC

 Chức năng tính điểm trung bình

ALTERPROC [dbo].[usp_UPDATETBM]

UPDATE DIEM SET DIEMHS1=@DIEMHS1,DIEMHS2 =

@DIEMHS2,DIEMTHI=@DIEMTHI,TBM = @TBM

WHERE MAHS = @MAHS AND MAPC = @MAPC

 Chức năng tổng kết điểm từng môn của một lớp

-DECLARE @MAPC1 INT

EXEC USP_GET2MAPC @MAMH,@MALH,@MAPC1

TAO BANG TAM 1 (DIEM HKI)SELECT MAHS,HOTEN,TBM AS HKIINTO #BANGTAM1

FROM VIEW_BANGDIEM

TAO BANG TAM 2SELECT MAHS,HOTEN,TBM AS HKII INTO #BANGTAM2

FROM VIEW_BANGDIEM

KET NOI 2 BANG TAMSELECT #BANGTAM1.MAHS,

#BANGTAM1.HOTEN,HKI,HKII,DBO.DIEMTKMON(HKI,HKII) AS CANAM

FROM #BANGTAM1,#BANGTAM2

 Chức năng tổng kết điểm tất cả các môn

ALTERPROC [dbo].[USP_TKCUOINAM]

FROM PHANCONG AS PC,DIEM,HOCSINH AS HS,MONHOC

AS MH

WHERE MAHK = 1

AND MALH = @MALH

AND PC.MAPC = DIEM.MAPC

AND HS.MAHS = DIEM.MAHS

AND MH.MAMH = PC.MAMH

SELECT HS.MAHS AS MAHS,(HO+TEN)ASHOTEN,PC.MAPC,MH.TENMH AS MON,TBM AS HKII,MAHK

INTO #BANGTAM4FROM PHANCONG AS PC,DIEM,HOCSINH AS HS,MONHOC

AS MH

WHERE MAHK = 2

AND MALH = @MALH

AND PC.MAPC = DIEM.MAPC

AND HS.MAHS = DIEM.MAHS

AND MH.MAMH = PC.MAMH

SELECTBT3.MAHS,BT3.HOTEN,BT3.MON,BT3.HKI,BT4.HKII,

(BT3.HKI+BT4.HKII* )/3 AS CANAM

INTO #BANGTAM5FROM #BANGTAM3 AS BT3,#BANGTAM4 AS BT4WHERE BT3.MAHS = BT4.MAHS

AND BT3.MON = BT4.MON

IF @LUACHON = 1

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂNNGUYỄN VĂN LINHTRẦN VĂN THẮNG 17-

-SELECT MAHS,HOTEN,[Toán],[Vật Lý],[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],[Giáo dục công dân],

[Công nghệ],[Thể dục],

([Toán]* +[Vật Lý]+[Hóa Học]+[Sinh Học]+[Tin Học]+

[Ngữ Văn]*2+[Lịch Sử]+[Địa Lý]+[Ngoại Ngữ]+[Giáo dục công dân]+[Công nghệ]+[Thể dục])/14 AS [ĐIỂM TB KỲ I]

FROM(SELECT MAHS,HOTEN,MON,HKI FROM

#BANGTAM3) o

PIVOT (SUM(HKI) FOR MON IN([Toán],[Vật Lý],[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],[Giáo dục công dân],[Công nghệ],[Thể dục]))AS pv

ELSE IF @LUACHON = 2

SELECT MAHS,HOTEN,[Toán],[Vật Lý],[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],[Giáo dục công dân],

[Công nghệ],[Thể dục],

([Toán]* +[Vật Lý]+[Hóa Học]+[Sinh Học]+[Tin Học]+

[Ngữ Văn]*2+[Lịch Sử]+[Địa Lý]+[Ngoại Ngữ]+[Giáo dục công dân]+[Công nghệ]+[Thể dục])/14 AS [ĐIỂM TB KỲ II]

FROM(SELECT MAHS,HOTEN,MON,HKII FROM

#BANGTAM4) o

PIVOT (SUM(HKII)FOR MON IN([Toán],[Vật Lý],[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],[Giáo dục công dân],[Công nghệ],[Thể dục]))AS pv

ELSE IF @LUACHON = 3

SELECT MAHS,HOTEN,[Toán],[Vật Lý],[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],[Giáo dục công dân],

[Công nghệ],[Thể dục],

([Toán]* +[Vật Lý]+[Hóa Học]+[Sinh Học]+[Tin Học]+

[Ngữ Văn]*2+[Lịch Sử]+[Địa Lý]+[Ngoại Ngữ]+[Giáo dục công dân]+[Công nghệ]+[Thể dục])/14 AS [ĐIỂM TK NĂM HỌC]

FROM(SELECT MAHS,HOTEN,MON,CANAM FROM

#BANGTAM5) o

PIVOT (SUM(CANAM) FOR MON IN([Toán],[Vật Lý],

[Hóa Học],[Sinh Học],[Tin Học],[Ngữ Văn],[Lịch Sử],[Địa Lý],[Ngoại Ngữ],

[Giáo dục công dân],[Công nghệ],[Thể dục]))AS pv

3.5 Chức năng quản lý cán bộ giáo viên trong trường

 Tạo mới giáo viên

Nhập các thông tin cần thiết vào các textbox Các thông tin này sẽ được chèn vào bảng giáo viên, mã giáo viên sẽ được trả về

alterproc usp_InsertGV

INSERTINTO Giaovien VALUES('',@Tengv, @Gioitinh

,@Ngaysinh,@Diachi,@Dienthoai,@CMND,'123456','User')

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂNNGUYỄN VĂN LINHTRẦN VĂN THẮNG 19-

select @Magv=max([MaGV])from giaovien

end

 Sửa đổi thông tin giáo viên

Thông tin giáo viên sẽ được hiển thị trên form, để sửa đổi thông tin của giáo viên, ta cần phải chọn một hàng Và sửa đổi, cập nhật lại dữ liệu Dữ liệu này nếu hợp lệ sẽ được thay đổi trong bảng giáo viên theo mã giáo viên đã chọn

create proc usp_UpdateGiaovien

where MaGV=@MaGV

 Phân công lịch giảng dạy cho từng giáo viên

Mỗi giáo viên sẽ có nhiều lịch phân công, nhiều lớp, chọn môn học, lớp học, học kỳ, năm học và chọn nút phân công Trong bảng phân công sẽ chèn dữ liệu vào

Để lấy dữ liệu của giáo viên ta dùng storeprocudure

create proc getDataGV

as

select MaGV,TenGV as [Tên giáo viên],Gioitinh as[Giới tính],Ngaysinh

as[Ngày sinh],diachi as [Địa chỉ],dienthoai as [điện thoại],CMND

from giaovien

Phân công dùng storeproc:

create proc usp_insertphancong

insertinto phancong(MaGV,MaMH,MaLH,MaHK)

values(@Magv,@MaMH,@MaLH,@MaHK)

select @MaPC=max(MaPC) from phancong

end

 Phân công lớp chủ nhiệm

Chọn lớp, chọn giáo viên Lịch phân công chủ nhiệm sẽ được cập nhật trên mỗi lớp được chọn

create proc usp_UpdateChunhiem

@MaLH int,

@MaGV varchar(10)

as

update lophoc

set MaGV=@MaGV

where MaLH=@MaLH

 Sửa đổi lịch phân công dạy theo lớp

SV:NGUYỄN THỊ HOÀI NHÂNNGUYỄN VĂN LINHTRẦN VĂN THẮNG 21-

-Chọn mã giáo viên Mỗi giáo viên sẽ có lịch phân công được load lên trên form, để sửa đổi chỉ cần cập nhật lại nó.

create proc updatePhancong

set MaMH=@MaMH,MaGV=@MaGV,MaHK=@MaHK

where MaPC=@MaPC

3.6 Chức năng reset mật khẩu và phân quyền cho từng user đối với người dùng có vai trò là admin

Chức năng này chỉ được áp dụng cho người dùng có vai trò là admin, ngườidùng với vai trò là user nếu bị mất mật khẩu có thể lấy lại nhờ vào admin Việc reset lại mật khẩu chẳng qua là cập nhật lại bảng giáo viên với mật khẩu mặc định

MessageBox.Show("Bạn đã reset mật khẩu thành công Mật khẩu mặc định là 123456");

}

else { if (radioButton4.Checked == true) {

if (dal.CheckData("update giaovien set [Role]= 'User' where MaGV='" + comboBox1.SelectedValue.ToString().Trim() + "'", CommandType.Text, null)) {

MessageBox.Show("Set quyền User thành công"); }

else {

MessageBox.Show("Không thành công."); }

}

}

}

}

3.7 Chức năng thay đồi mật khẩu từng người dùng

Với mỗi người dùng đều có thể đổi mật khẩu nhằm đảm bảo độ an toàn của

hệ thống chức năng này cũng là update lại mật khẩu trên bảng giáo viên Khi người dùng đăng nhập lại hệ thống thì phải nhập mật khẩu mới

alterproc usp_checkMatkhau

@user varchar(10),

@pass varchar(50),

@flag bitoutput,

@passmoi varchar(50)