Kiểm tra bài cũThế nào là thành phần biệt lập của câu?. Các thành phần biệt lập Tiếp theo2.-ưCácưông,ưcácưbàưởưđâuưtaưlênưđấyưạ?. Các thành phần biệt lập Tiếp theo- Này,ưbảoưbácưấyưcóư
Trang 1Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Minh Loan
Häc sinh Líp 9a,b
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Thế nào là thành phần biệt lập của câu?
Có những thành phần biệt lập nào đã học? Nêu khái niệm các thành phần đó?
Trang 3Tieát 103
Trang 5Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
2.-ưCácưông,ưcácưbàưởưđâuưtaưlênưđấyưạ?
ưưÔngưHaiưđặtưbátưnướcưxuốngưchõngưhỏi.ưMộtưngườiưđàn bàưmauưmiệngưtrảưlời:
Từ ngữ đ ợc dùng để duy trì cuộc thoại
Này
Th a ông Này
Th a ông
Tieỏt 103
Trang 6Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
- Này,ưbảoưbácưấyưcóưtrốnưđiưđâuưthìưtrốn.ư
Chứưcứưnằmưđấy,chốcưnữaưhọưvàoưthúcưsư u,ưkhôngưcó,ưhọưlạiưđánhưtróiưthìưkhổ.ưNgư ờiư cứư ốmư rềư rềư nhưư thế,ư nếuư lạiư phảiư mộtư trậnưđòn,ưnuôiưmấyưthángưchoưhoànưhồn.
- Vâng,ư cháuư cũngư đãư nghĩư nhưư cụ.ư Nhưngư
đểư cháoư nguội,ư cháuư choư nhàư cháuư ănư lấyư vàiư húpư cáiư đã.Nhịnư suôngư từư sángư hômưquaưtớiưgiờưcònưgì.
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(NgôưTấtưTố,ưTắtưđèn)
Tieỏt 103
Trang 7Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
- Tổư2:ưlơìưthoạiưcóưthànhưphầnưgọiư-ư
đápưdùngưđểưduyưtrìưcuộcưthoạiưvớiưtổư 1.
Lượtư2ư(ngượcưlại)
Tieỏt 103
Trang 8II- Thành phần phụ chú
1 Ví dụ:
a Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con duy nhất của anh, ch a đầy một tuổi
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)
b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.
(Nam Cao, LãoưHạc)
c Cô bé nhà bên (có ai ngờ)
Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích
Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi).
( Giang Nam, Quêưhương)
2.Nhận xét:
Tieỏt 103
I- Thành phần gọi - đáp.
Trang 9C¸c thµnh phÇn biÖt lËp ( TiÕp theo)
Trang 10C¸c thµnh phÇn biÖt lËp ( TiÕp theo)
Trang 11Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(NguyễnưQuangưSáng,ưChiếcưlượcưngà) b.ưLãoưkhôngưhiểuưtôi,ư tôiưnghĩưvậy ,ưvàưtôiưcàngưbuồnưlắm.
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(NamưCao,ưLãoưHạc) c.ưCôưbéưnhàưbênư( cóưaiưngờ)
ưưưưCũngưvàoưduưkích
ưưưưưHômưgặpưtôiưvẫnưcườiưkhúcưkhích
ưưưưưưMắtưđenưtrònư (thươngưthươngưquáưđiưthôi).
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(ưGiangưNam,ưQuêưhương) d.Chúngưtôi,ưmọiưngườiư-ư kểưcảưanh ,ưđềuưtưởngưconưbéưsẽư
Trang 12Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
lời gọiư-ưđápưđóưhướngưđếnưaiư.
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưBầuươiưthươngưlấyưbíưcùng,
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưTuyưrằngưkhácưgiốngưnhưngưchungưmộtưgiàn Bầu,ưbíư:ưthànhưphầnưgọi-ưđápưcóưtínhưchấtưchung
chung,ưkhôngưhướngưđếnưriêngưmộtưaiưmàưhướngưđến tấtưcảưưconưngườiưcùngưtồnưtạiưtrongưmộtưcộngưđồngưxãưhội.
(baàu, bớ, giaứn-> aồn duù: chổ nhửừng ngửụứi trong cuứng moọt nửụực, tuyưlàưnhữngưconưngườiưkhácưdòngưhọ nhửng cuứng daõn toọc, cuứng truyeàn thoỏng lũch sửỷ…)
Tieỏt 103
Trang 13Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
ưưưưưưưTìmưthànhưphầnưphụưchúưtrongưđoạnưtríchưvàưchoư
biết chúngưbổưsungưchoưđiềuưgìưvàưliênưquanưđếnưnhữngưtừư
ngữ
nàoưtrướcưđó?
b)ưGiáoưdụcưtứcưlàưgiảiưphóng.ưNóưmởưraưcánhưcửaưdẫnư
đến hoàưbình,ưcôngưbằngưvàưcôngưlí.ưNhữngưngườiưnắmưgiữư
chìa khoáưcủaưcánhưcửaưnàyư…ưcácưthầy,ưcôưgiáo,ưcácưbậcưcha mẹ,ưđặcưbiệtưlàưnhữngưngườiưmẹư…ưgánhưmộtưtráchưnhiệm vôưcùngưquanưtrọng,ưbởiưvìưcáiưthếưgiớiưmàưchúngưtaưđểư
lại choưcácưthếưhệưmaiưsauưsẽưtuỳưthuộcưvàoưnhữngưtrẻưemư
mà chúngưtaưđểưlạiưchoưthếưgiớiưấy.
Tieỏt 103
Trang 14C¸c thµnh phÇn biƯt lËp ( TiÕp theo)
Tuổi trẻ phải hướng tới tương lai, tuổi trẻ Việt Nam cũng thế! Tương lai – đó là những gì chưa có hôm nay Thanh niên muốn đạt được một tương lai tươi sáng thì phải nç lực ngay từ bây giờ, bằng việc chuẩn bị cho mình một hành trang tinh thần vững chắc- đó là tri thức, kĩ năng , thói quen…, để thanh niên có thể tự tin trước mạng thông tin toàn cầu, trước sự đòi hỏi của hội nhập kinh tế thế giới với tính kỉ luật và cường độ lao động cao Muốn vây, thanh niên phải tiên phong trong học tập và học tập có hiệu quả, kịp thời vận dụng tri thức ấy vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Và cũng chỉ có như vậy, thanh niên mới xứng đáng là mùa xuân vĩnh cửu của nhân loại!
Tiết 103
Trang 15Trò chơi ô chữ :
1 2 3 4
một số chi tiết cho nội
dung chính của câu
- TPPC th ờng đ ợc đặt
giữa hai dấu gạch ngang,
hai dấu phẩy, hai dấu
ngoặc đơn hoặc giữa một
dấu gạch ngang với một
dấu phẩy, sau dấu hai
chấm
III- Luyện tập
Chao ôi! Mong nhớ! Ôi mong nhớ
Một cánh chim thu lạc cuối ngàn
(Chế Lan Viên)
Trên những chặng đ ờng dài 50, 60 km, chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, dừa nếp lơ lửng giữa trời, dừa lửa lá đỏ,…
Ngẫm ra thì tôi chỉ nói cho s ớng miệng tôi
(Ơi chiếc xe vận tải Tô Hoài)
Ta cầm lái đi đây (Tố Hữu)
Tieỏt 103
Trang 16Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
Thành phần cảm thán
Thành phần gọi - đáp
Thành phần phụ chú
Tieỏt 103
Trang 17CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1 Nhận định sau là đúng hay sai ? Từ “Vâng”
trong câu văn: “Vâng, con đồng ý !” dùng để tạo lập cuộc thoại.
Câu 2 Từ “Này” trong câu văn: “Này, hãy đến đây
nhanh lên” là thành phần gì trong câu ?
Câu 3 Trong câu văn “Anh nắm chặt tay Liên, cái bàn
tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như thấy vui lên”, thành phần phụ chú có quan hệ như thế nào với các từ ngữ trước đó?
A Quan hệ bổ sung B Quan hệ nguyên
Trang 18Câu 4 Thành phần phụ chú trong câu văn: “Anh nắm chặt
tay Liên, cái bàn tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như
thấy vui lên”, thành phần phụ chú có ý nghĩa gì ?
A Miêu tả bàn tay Liên.
B Bộc lộ tình cảm của chàng trai
C Thể hiện rõ hành động của chàng trai.
D Khẳng định vai trò của hơi ấm bàn tay Liên đối
với tâm trạng của chàng trai.
Câu 5 Trong số các câu văn sau đây, câu nào có thành
phần phụ chú ?
A Bẩm ngài, áo của ngài đây ạ !
B Chao ôi, cuộc đời thật đáng buồn !
C Tôi, kể cả anh nữa, đã hiểu lầm nó.
A
Trang 19CÂU HỎI GHÉP ĐÔI
Câu 8 Mỗi thành phần biệt lập trong các câu văn sau
đều có tác dụng đối với việc diễn đạt nội dung ý nghĩa
của câu Hãy nối mỗi dòng của cột trái với một dòng của cột phải sao cho phù hợp
2 Duy trì quan hệ
giao tiếp
3 Tạo lập quan hệ
giao tiếp
Trang 20- Trâu ơi ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
- Hỡi cô cắt cỏ bên sông.
Có muốn ăn nhãn thì lồng quang sang.
- Bồng bồng cõng chồng đi chơi.
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng.
- Chị em ơi cho tôi mượn cái gàu sòng.
Để tôi tát nước múc chồng tôi lên.
- Hỡi cô tát nước bên đàng.
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi
- Ai ơi bưng bát cơm đầy.
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần).
Trang 21TỰ LUẬN
Viết 1 đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về phương pháp đọc sách, trong đó có chứa câu văn có thành phần phụ chú.
Trang 22Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
Thành phần cảm thán
Thành phần gọi - đáp
Thành phần phụ chú
Bài tập về nhà
-Ôn lại các thành phần biệt lập -Làm bài tập 3 (c) và làm lại các bài tập đã
làm vào vở bài tập
- Chuẩn bị bài: Liên kết câu và liên kết đoạn
văn