tiet 103 - cac thanh phân biệt lập

Các thành phần biệt lập Tiếp theo• Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích và cho biết từ nào đ ợc dùng để gọi, từ nào đ ợc dùng để đáp.. Các thành phần biệt lập Tiếp theodung chín

Trang 1

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Minh Loan

Häc sinh Líp 9a,b

Trang 2

Kiểm tra bài cũ Thế nào là thành phần biệt lập của câu?

Có những thành phần biệt lập nào đã học? Nêu khái niệm các thành phần đó?

Trang 3

Tieát 103

Trang 5

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

Ông Hai đặt bát n ớc xuống chõng hỏi Một ng ời đàn

bà mau miệng trả lời:

- Thưaưông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.

Từ ngữ đ ợc dùng để duy trì cuộc thoại

Này

Th a ông Này

Th a ông

Tieỏt 103

Trang 6

• Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích

và cho biết từ nào đ ợc dùng để gọi, từ nào đ

ợc dùng để đáp Quan hệ giữa ng ời gọi và

ng ời đáp là quan hệ gì (trên- d ới hay ngang hàng, thân hay sơ)?

- Này,ưbảoưbácưấyưcóưtrốnưđiưđâuưthìưtrốn.ư

Chứưcứưnằmưđấy,chốcưnữaưhọưvàoưthúcưsư u,ưkhôngưcó,ưhọưlạiưđánhưtróiưthìưkhổ.ưNgư ờiư cứư ốmư rềư rềư nhưư thế,ư nếuư lạiư phảiư mộtư trậnưđòn,ưnuôiưmấyưthángưchoưhoànưhồn.

- Vâng,ư cháuư cũngư đãư nghĩư nhưư cụ.ư Nhưngư

đểư cháoư nguội,ư cháuư choư nhàư cháuư ănư lấyư vàiư húpư cáiư đã.Nhịnư suôngư từư sángư hômưquaưtớiưgiờưcònưgì.

(Ngô Tất Tố, Tắtưđèn)

Tieỏt 103

Trang 7

C¸c thµnh phÇn biÖt lËp ( TiÕp theo)

- £, chó nhãc, l¹i ®©y anh b¶o!

- £, b¸c kia, b¬m cho ch¸u b¸nh xe

Trang 8

II- Thành phần phụ chú

1 Ví dụ:

a Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con duy nhất của anh, ch a đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)

b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.

(Nam Cao, LãoưHạc)

c Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích

Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích

Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi).

( Giang Nam, Quêưhương)

2.Nhận xét:

Tieỏt 103

I- Thành phần gọi - đáp.

Trang 9

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

dung chính của câu.

a Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con duy nhất của anh , ch a đầy một tuổi (Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)

b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy , và tôi càng buồn lắm.

(Nam Cao, Lãoư

Hạc)

c Cô bé nhà bên ( có ai ngờ)

Cũng vào du kích Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi).

( Giang Nam, Quêưhương)

Trang 10

• Xác định thành phần phụ chú trong

những ví dụ sau:

1.Chúng tôi, mọi ng ời - kể cả anh , đều t

ởng con bé sẽ đứng yên đó thôi.

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)

2 V ờn nhà ông có rất nhiều loại cây ăn

quả: na, ổi, xoài,

…

Tieỏt 103

Trang 11

một số chi tiết cho nội

dung chính của câu

- TPPC th ờng đ ợc đặt

giữa hai dấu gạch ngang,

hai dấu phẩy, hai dấu

ngoặc đơn hoặc giữa một

dấu gạch ngang với một

dấu phẩy, sau dấu hai

chấm

III- Luyện tập

a.Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa

con duy nhất của anh, ch a đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)

b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn

lắm

(Nam Cao, LãoưHạc)

c Cô bé nhà bên (có ai ngờ) Cũng vào du kích

Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi).

( Giang Nam, Quêưhương)

d.Chúng tôi, mọi ng ời - kể cả anh, đều t ởng con bé sẽ

đứng yên đó thôi

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếcưlượcưngà)

đ V ờn nhà ông có rất nhiều loại cây ăn quả: na, ổi, xoài,

…

Tieỏt 103

Trang 12

một số chi tiết cho nội

- TPPC th ờng đ ợc đặt

giữa hai dấu gạch ngang,

hai dấu phẩy, hai dấu

ngoặc đơn hoặc giữa một

dấu gạch ngang với một

dấu phẩy, sau dấu hai

chấm

1.Bài tập 2 (SGK) Tìm thành phần gọi - đáp trong câu ca dao và cho biết

lời gọi - đáp đó h ớng đến ai

Bầuươiưthươngưlấyưbíưcùng,

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưTuyưrằngưkhácưgiốngưnhưngưchungưmộtưgiàn Bầu,ưbíư: thành phần gọi- đáp có tính chất chung

chung, không h ớng đến riêng một ai mà h ớng đến tất cả con ng ời cùng tồn tại trong một cộng đồng xã

hội.

(baàu, bớ, giaứn-> aồn duù: chổ nhửừng ngửụứi trong cuứng moọt

nửụực, tuy là những con ng ời khác dòng họ nhửng cuứng daõn toọc, cuứng truyeàn thoỏng lũch sửỷ…)

Tieỏt 103

Trang 13

chấm

1 Bài tập 2 (SGK)

2 Bài tập số 3, 4 (SGK) Tìm thành phần phụ chú trong đoạn trích và cho biếtchúng bổ sung cho điều gì và liên quan đến những từ ngữnào tr ớc đó?

b) Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đếnhoà bình, công bằng và công lí Những ng ời nắm giữ chìakhoá của cánh cửa này – các thầy, cô giáo, các bậc cha

mẹ, đặc biệt là những ng ời mẹ – gánh một trách nhiệmvô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lạicho các thế hệ mai sau sẽ tuỳ thuộc vào những trẻ em màchúng ta để lại cho thế giới ấy

(Vũ Khoan, Chuẩnưbịưhànhưtrangưvàoưthếưkỉưmới)

Tieỏt 103

Trang 14

Tuoồi treỷ phaỷi hửụựng tụựi tửụng lai, tuoồi treỷ Vieọt Nam cuừng theỏ! Tửụng lai – ủoự laứ nhửừng gỡ chửa coự hoõm nay Thanh nieõn muoỏn ủaùt ủửụùc moọt tửụng lai tửụi saựng thỡ phaỷi nỗ lửùc ngay tửứ baõy giụứ, baống vieọc chuaồn bũ cho mỡnh moọt haứnh trang tinh thaàn vửừng chaộc- ủoự laứ tri thửực, kú naờng , thoựi quen…, ủeồ thanh nieõn coự theồ tửù tin trửụực maùng thoõng tin toaứn caàu, trửụực sửù ủoứi hoỷi cuỷa hoọi nhaọp kinh teỏ theỏ giụựi vụựi tớnh kổ luaọt vaứ cửụứng ủoọ lao ủoọng cao Muoỏn vaõy, thanh nieõn phaỷi tieõn phong trong hoùc taọp vaứ hoùc taọp coự hieọu quaỷ, kũp thụứi vaọn duùng tri thửực aỏy vaứo sửù nghieọp coõng nghieọp hoựa, hieọn ủaùi hoựa ủaỏt nửụực Vaứ cuừng chổ coự nhử vaọy, thanh nieõn mụựi xửựng ủaựng laứ muứa xuaõn vúnh cửỷu cuỷa nhaõn loaùi!

Tieỏt 103

Trang 15

Trò chơi ô chữ :

1 2 3 4

chấm

Chao ôi! Mong nhớ! Ôi mong nhớ

Một cánh chim thu lạc cuối ngàn

(ChếưLanưViên)

Trên những chặng đ ờng dài 50, 60 km, chúng ta chỉ

gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, dừa nếp lơ lửng

giữa trời, dừa lửa lá đỏ,…

Ngẫm ra thì tôi chỉ nói cho s ớng miệng tôi

(TôưHoài)

Ơi chiếc xe vận tải

Ta cầm lái đi đây (Tố Hữu)

Tieỏt 103

Trang 16

chấm

Các thành phần biệt lập

Thành phần tình thái

Thành phần cảm thán

Thành phần gọi - đáp

Thành phần phụ chú

Tieỏt 103

Trang 17

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1 Nhận định sau là đúng hay sai ? Từ “Vâng”

trong câu văn: “Vâng, con đồng ý !” dùng để tạo lập cuộc thoại.

A Đúng B Sai.

Câu 2 Từ “Này” trong câu văn: “Này, hãy đến đây

nhanh lên” là thành phần gì trong câu ?

A Thành phần phụ chú B Thành phần gọi đáp.`

C Thành phần tình thái D Thành phần cảm thán Câu 3 Trong câu văn “Anh nắm chặt tay Liên, cái bàn

tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như thấy vui lên”, thành phần phụ chú có quan hệ như thế nào với các từ ngữ trước đó?

A Quan hệ bổ sung B Quan hệ nguyên

Trang 18

Câu 4 Thành phần phụ chú trong câu văn: “Anh nắm chặt

tay Liên, cái bàn tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như

thấy vui lên”, thành phần phụ chú có ý nghĩa gì ?

A Miêu tả bàn tay Liên.

B Bộc lộ tình cảm của chàng trai

C Thể hiện rõ hành động của chàng trai.

D Khẳng định vai trò của hơi ấm bàn tay Liên đối

với tâm trạng của chàng trai.

Câu 5 Trong số các câu văn sau đây, câu nào có thành

phần phụ chú ?

A Bẩm ngài, áo của ngài đây ạ !

B Chao ôi, cuộc đời thật đáng buồn !

C Tôi, kể cả anh nữa, đã hiểu lầm nó.

D Có lẽ tôi đã không gặp may C

A

Trang 19

CÂU HỎI GHÉP ĐÔI

Câu 8 Mỗi thành phần biệt lập trong các câu văn sau

đều có tác dụng đối với việc diễn đạt nội dung ý nghĩa

của câu Hãy nối mỗi dòng của cột trái với một dòng của cột phải sao cho phù hợp

2 Duy trì quan hệ

giao tiếp

3 Tạo lập quan hệ

giao tiếp

Trang 20

- Trâu ơi ta bảo trâu này.

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.

- Hỡi cô cắt cỏ bên sông.

Có muốn ăn nhãn thì lồng quang sang.

- Bồng bồng cõng chồng đi chơi.

Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng.

- Chị em ơi cho tôi mượn cái gàu sòng.

Để tôi tát nước múc chồng tôi lên.

- Hỡi cô tát nước bên đàng.

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

- Ai ơi bưng bát cơm đầy.

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần).

Trang 21

TỰ LUẬN

Viết 1 đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về phương pháp đọc sách, trong đó có chứa câu văn có thành phần phụ chú.

Trang 22

chấm

Các thành phần biệt lập

Thành phần tình thái

Thành phần cảm thán

Thành phần gọi - đáp

Thành phần phụ chú

Bài tập về nhà

-Ôn lại các thành phần biệt lập -Làm bài tập 3 (c) và làm lại các bài tập đã

làm vào vở bài tập

- Chuẩn bị bài: Liên kết câu và liên kết đoạn

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	576 KB