cac thanh phan biet lap

Dấu hiệu để phân biệt giữa chủ ngữ và khởi ngữ là việc có thể thêm những quan hệ từ về, đối với vào tr ớc từ hoặc cụm từ đó “về, đối với” vào trước từ hoặc cụm từ đó ” vào trước từ hoặc

KÍNH CHÀO QUÍ THẦY CÔ GIÁO

THAM DỰ TIẾT THAO GIẢNG

MỪNG XUÂN

KỶ SỬU - 2009

Gv: Tr ần Thị Kim Dư ơng Tổ Ngữ văn, Trường THCS Lý Thường Kiệt Hội An

Bài tập 1: Khoanh tròn chữ cái đầu đáp án đúng

1 ý nào sau đây nhận xét không đúng về khởi ngữ?

A Khởi ngữ là thành phần câu đứng tr ớc chủ ngữ

B Khởi ngữ nêu lên đề tài đ ợc nói đến trong câu

C Có thể thêm một số quan hệ từ tr ớc khởi ngữ.

D Khởi ngữ là thành phần không thể thiếu đ ợc trong câu

2 Câu văn nào sau đây có khởi ngữ?

A Về trí thông minh thì nó là nhất

B Nó thông minh nh ng hơi cẩu thả.

C Nó là một học sinh thông minh.

D Nó thông minh nhất lớp

3 Dấu hiệu để phân biệt giữa chủ ngữ và khởi ngữ là việc có thể thêm những quan hệ từ về, đối với vào tr ớc từ hoặc cụm từ đó “về, đối với” vào trước từ hoặc cụm từ đó ” vào trước từ hoặc cụm từ đó

đúng hay sai? A Đúng B Sai

Bµi tËp 2: H·y viÕt l¹i c©u v¨n b»ng c¸ch

chuyÓn phÇn in ®Ëm thµnh khëi ng÷.

-a/ Anh Êy lµm bµi cÈn thËn l¾m.

-b/ Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.

a/ VÒ lµm bµi th× anh Êy cÈn thËn l¾m.

b/ Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa giải được.

I Thành phần tỡnh thỏi:

1.Ví dụ 1:

a Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy

xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh

b Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa c ời Có lẽ vì khổ

tâm đến nỗi không khóc đ ợc nên anh phải c ời vậy thôi

Ti tết 98: CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

a) Anh Sáu nghĩ con anh sẽ chạy xô vào lòng, ôm lấy cổ anh

b) Vì khổ tâm không khóc đ ợc nên anh phải c ời

Các từ ngữ in đậm thể hiện nh ận định của ng ời nói đối với sự việc nêu ở trong câu nh thế nào?

a độ tin cậy cao

b độ tin cậy ch a cao.

2 Phõn tớch:

Sự việc đ ợc nói đến trong mỗi câu văn có từ ngữ in đậm là gì?

a) Với lòng mong nhớ của anh,

chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ

chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm

chặt lấy cổ anh.

b) Anh quay lại nh ỡn con vừa

khe khẽ lắc đầu vừa c ời Có lẽ v ỡ

khổ tâm đến nỗi không khóc đ ợc

nên anh phải c ời vậy thôi.

a) Với lòng mong nhớ của anh,

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.

b) Anh quay lại nh ỡn con vừa khe

khẽ lắc đầu vừa c ời Vỡ khổ tâm đến nỗi không khóc đ ợc nên anh phải c

ời vậy thôi.

Nếu không có các từ ngữ in đậm thì nghĩa

sự việc của câu chứa chúng có thay đổi không?

Vì sao?

-ý nghĩa sự việc của câu không thay đổi

- Vì các từ ngữ in đậm không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc, chỉ thể hiện cách nhìn sự việc của ng ời nói

Ghi nhớ 1:Thành phần tình thái đ ợc dùng để thể hiện cách nhìn của ng ời nói đối với sự việc đ ợc nói

đến trong câu.

I Thành phần tình thái:

Ti tết 98: CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

1 Ví dụ :

2 Phõn tớch:

Hãy sắp xếp những từ ngữ sau đây theo trình tự

tăng dần độ tin cậy(hay độ chắc chắn):

chắc là, d ờng nh , chắc chắn, có lẽ, chắc hẳn, hình nh ,

có vẻ nh

D ờng nh , hình nh , có

vẻ nh / có lẽ/ chắc là/

chắc hẳn/ chắc chắn

Bài tập 2/SGK

II Thành phần cảm thán

1 Ví dụ :

a) ồ, sao mà độ ấy vui thế.

(Kim Lân, Làng)

b) Trời ơi, chỉ còn có năm phút.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

2 Phõn tớch:

- Các từ ngữ in đậm: ồ, trời ơi có chỉ sự vật, sự việc gì không?

- Nhờ những từ ngữ nào trong câu mà chúng ta hiểu tại sao ng ời nói kêu “về, đối với” vào trước từ hoặc cụm từ đó ồ” vào trước từ hoặc cụm từ đó hoặc “về, đối với” vào trước từ hoặc cụm từ đó trời ơi” vào trước từ hoặc cụm từ đó ?

Bộc lộ trạng thái tâm lí: vui vẻ, tiếc nuối

- Các từ ngữ đó dùng để làm gì?

Không chỉ sự vật, sự việc

Nhờ phần câu tiếp theo

Ghi nhớ 2: Thành phần cảm thán đ ợc dùng để bộc

lộ tâm lí của ng ời nói (vui, buồn, mừng, giận …) )

Những bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu nên đ ợc gọi là

thành phần biệt lập

Ghi nhớ:

 Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách

nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến

trong câu.

 Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận )

 Các thành phần tình thái, cảm thán là những bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu nên được gọi là thành phần biệt lập.

1 Thành phần biệt lập của câu là gì?

A Bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự

việc của câu

B Bộ phận đứng tr ớc chủ ngữ, nêu sự việc đ ợc nói tới của câu

C.Bộ phận tách khỏi chủ ngữ, chỉ thời gian, địa điểm đ ợc nói tới trong câu

D.Bộ phận chủ ngữ hoặc vị ngữ trong câu

2 Câu văn nào sau đây không chứa thành phần cảm thán?

A Th a ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ (Kim Lân)

B ôi những cánh đồng quê chảy máu.(Nguyễn Đình Thi)

C Chao ôi, bông hoa đẹp quá

D Kìa mặt trời Nga bừng chói ở ph ơng Đông

III Luyện tập:

Tìm các thành phần tình thái, cảm thán trong những câu sau đây:

a) Nh ng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê rợn hơn những tiếng kia nhiều

(Kim Lân, Làng)

b) Chao ôi, bắt gặp một con ng ời nh anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nh ng hoàn thành sáng tác còn là một chặng đ ờng dài

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

c) Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình nh chỉ có tình cha con là không thể chết đ ợc, anh đ a tay vào túi, móc cây l ợc, đ a cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc l ợc ngà)

d) Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ nh lời mình không đ ợc đúng lắm Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế đ ợc

(Kim Lân, Làng)

Bài tập 1

Bài tập 3: Hãy cho biết, trong số những từ có thể thay thế

cho nhau trong câu sau đây, với từ nào ng ời nói phải chịu

trách nhiệm cao nhất về độ tin cậy của sự việc do mình nói

ra, với từ nào trách nhiệm đó thấp nhất Tại sao tác giả

Chiếc l ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng lại chọn từ "Chắc"?

Với lòng mong

nhớ của anh,

(1) chắc

(2) hỡnh nh (3) chắc chắn

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh,

sẽ ôm chặt lấy cổ anh

+ Theo tình cảm huyết thống sự việc sẽ diễn ra nh vậy

+ Do thời gian và ngoại hình có thể sự việc sẽ diễn ra khác đi một chút.

Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc của em khi đ ợc th ởng thức một tác phẩm văn nghệ (truyện, thơ, phim, ảnh, t ợng …) ), trong đoạn văn đó có câu chứa thành phần tình thái hoặc cảm thán.

Bài tập 4

 Có thấu hiểu quãng đời mười lăm năm lưu lạc của nàng thì chúng ta mới thấy hết sự tàn bạo, độc ác của tầng lớp thống trị thời bấy

giờ Hỡi ôi, một xã hội chỉ biết chạy theo

đồng tiền, sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm con người Chắc hẳn đại thi hào Nguyễn Du phải đau lòng lắm khi viết ra những nỗi đau trong xã hội mà ông đã sống và chứng kiến.

- Nắm chắc bài, học thuộc ghi nhớ.

- Hoàn thành tất cả các bài tập Sửa chữa và viết đoạn văn cho hoàn chỉnh.

- Chuẩn bị bài: - Cỏc thành phần biệt lập (tiếp theo)

- Nghị luận về một sự việc, hiện t ợng đời sống.

*Yêu cầu: Đọc tr ớc văn bản Bệnh lề mề , trả lời “về, đối với” vào trước từ hoặc cụm từ đó ” vào trước từ hoặc cụm từ đó

các câu hỏi trong phần tìm hiểu

I Thành phần tình thái:

Tiết 98: CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

II Thành phần cảm thán:

III Luyện tập:

IV Hướng dẫn về nhà

Xin chân thành c m ảm ơn và kính chúc quí