trình bày về đánh giá môi trường đô thị Lạng Sơn
Trang 1đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Bảng 3.5 Khối lợng phát thải do quá trình đào bóc đất
TT Loại khí thải Lợng phát thải (kg/ tấn dầu) Tổng lợng phát thải (kg/ngày) Bình quân lợng phát thải (mg/ s)
(Nguồn : Công ty t vấn và chuyển giao công nghệ môi trờng Thăng Long)
Nồng độ cấc chất gây ô nhiễm không khí phát thải từ các phơng tiện cơ giới,máy móc, thiết bị phục vụ cho quá trình thi công còn phụ thuộc rất nhiều vào số l-ợng phơng tiện thi công, tình trạng máy móc thiết bị, hớng gió, chất lợng đờng xá,mật độ tập trung máy móc hoạt động Tuy vậy, các nguồn phát thải khí độc hạinày thuộc dạng nguồn thấp, khả năng phát tán đi xa rất kém Do vậy chúng chỉgây ô nhiễm cục bộ và ảnh hởng đến vùng cuối hớng gió Tác động trực tiếp đếncông nhân đang làm việc trong khu vực bán kính ảnh hởng 150m theo chiều gió Theo kế hoạch việc thi công san nền kéo dài trong 6 tháng và bóc đất bề mặt
và cải tạo trong thòi gian 90 ngày Nh vậy các hoạt động diễn ra trên công trờng
sẽ ảnh hởng cục bộ đến môi trờng không khí trong một thời gian không dài, mức
độ ảnh hởng đến môi trờng không khí ngoài dự án sẽ rất ít Mặt khác, nếu các biệnpháp giảm thiểu đợc chấp hành tốt, khả năng gây ô nhiễm cục bộ sẽ giảm đáng kể.Ngoài ra trong suốt quá trình thi công các hạng mục công trình sẽ còn phátsinh các loại khí thải từ các phơng tiện tham gia thi công Do thời gian thi côngdài (3 năm) khối lợng máy móc thi công không tập chung nên khó có thể dự báochi tiết lợng khí thải phát sinh khi thi công các hạng mục công trình khác của dự
án
Bụi
Ô nhiễm bụi phát sinh ở tất cả các hạng mục thi công của dự án nh: công tácsan nền, công tác đào đất làm đờng, đào đất xây dựng hệ thống cống thoát nớcthải, hệ thống mơng thoát nớc ma, vận chuyển nguyên vật liệu, máy móc trang bịtrong quá trình xây dựng dự án với mức độ tác động khác nhau Bụi chủ yếu sinh
ra khi vận chuyển đất cát nguyên vật liệu xây dựng, lắp ghép không đợc che chắncẩn thận bị vơng vãi ra xung quanh, hay bùn đất phát sinh do đào đắp bị khô lại,
Trang 2đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
gặp gió mạnh sẽ phát tán vào không khí gây ô nhiễm Trong đó, phải đặc biệt chú
ý đến lợng bụi phát sinh từ công tác san lấp mặt bằng Bụi phát sinh trong quátrình xây dựng các hạng mục của dự án nh làm đờng, xây nhà, đào móng, đổ bêtông Tuy nhiên do các hạng mục thi công rải rác, chiều cao thi công các hạngmục công trình thay đổi nên rất khói dự báo số lợng bụi phát sinh từ quá trình thicông Tác giả dự báo tải lợng ô nhiễm bụi cho hạng mục san nền là hạng mục phátsinh bụi nhiều nhất trong quá trình thi công Kết quả tính toán và dự báo đ ợc trìnhbày trong bảng 3.6
Bảng 3.6 Dự báo tải lợng ô nhiễm bụi trong giai đoạn san lấp mặt bằng
Nguồn phát thải Tổng lợng bụi
phát thải (kg)
Tải lợng phát thải bìnhquân ngày (kg/ngày)San nền: 1.561.070m3 x 1,5 x
b Tác động ô nhiễm tiếng ồn trong thi công
Trong thi công, các phơng tiện máy móc thi công nh: máy trộn bê tông, máy
đầm, máy nén, cần trục, xe tải, máy kéo và lắp đặt thiết bị đều phát sinhtiếng ồn Để đánh giá mức độ gây ồn của các thiết bị thi công trong công trờngxây dựng, có thể tham khảo tiêu chuẩn quy định tiếng ồn trong khu vực thicông của Mỹ và liên minh Châu Âu cùng mức ồn đã đợc trờng đại học Xây dựng
Hà Nội khảo sát và đo đạc trong bảng 3.7
Bảng 3.7 Giới hạn mức độ tiếng ồn các thiết bị thi công
TT Loại thiết bị
Mức độ tiếng ồn ở khoảng cách 15m (dBA) (1)
Tổng cục Dịch
vụ Mỹ (dBA)
Liên minh Châu Âu (dBA) (2)
Trang 3đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Nguồn: 1- Trờng Đại học Xây dựng Hà Nội
2- Environmental Handbook volume III-1995 Bộ hợp tác kinh tế và phát triển CHLB Đức
Qua các giới hạn mức độ ồn ở bảng trên cho thấy:
+ Xe tải sẽ gây ra tiếng ồn lớn nhất ở khoảng cách 15m là 96 dBA và mức
độ tiếng ồn ở khoảng cách xa hơn có thể xác định bằng cách sử dụng qui luật:
cứ giảm 6dBA cho 2 lần khoảng cách Nh vậy là mức độ tiếng ồn sẽ là 90dBA ởkhoảng cách 30m, 84dBA ở khoảng cách 60m và 78dBA ở khoảng cách 120m.Giới hạn mức độ tiếng ồn chịu đựng không đợc vợt quá 70dBA trong khoảng 24giờ Nh vậy, chủ yếu công nhân thi công trên công trờng là chịu tác động và bị
ảnh hởng nhẹ
Trong thời gian thi công các hạng mục công trình chính, l u lợng giaothông trong khu vực dự án tăng lên đáng kể Điều này, làm tăng tiếng ồndọc tuyến đờng vận chuyển nguyên vật liệu Mức ồn chung của dòng xegiao thông và xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào mức ồn của từng chiếc
xe, lu lợng xe, thành phần xe, đặc điểm đờng và địa hình xungquanh, Mức ồn dòng xe lại thờng không ổn định (thay đổi rất nhanhtheo thời gian), vì vậy ngời ta thờng dùng trị số mức ồn tơng đơng trungbình tích phân trong một khoảng thời gian để đặc trng cho mức ồn củadòng xe và đo đạc mức ồn của dòng xe cũng phải dùng máy đo tiếng ồntích phân trung bình mới xác định đợc
Bảng 3.8 Mức ồn tơng đơng trung bình của dòng xe với điều kiện chuẩn (L’A7)
Trang 4đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
(Nguồn : Công ty t vấn và chuyển giao công nghệ môi trờng Thăng Long)
Mật độ tiếng ồn phát ra cao nhất là công đoạn ô tô vận chuyển đất cátsan nền Vì vậy đi sâu vào tính toán mức ồn ở giai đoạn này Nh phần trên
đã tính toán với khối lợng đất đá cần san lấp là 1.561.070m3 trong thời gian thicông 180 ngày thì trung bình 1 ngày có khoảng 870 lợt xe/ngày đi vào dự án t-
ơng đơng với 105 xe/h (tính hoạt động 8h/ngày) Do tuyến đờng Hùng Vơng làtuyển đờng nằm ở cửa ngõ phía nam của thành phố Lạng Sơn nên mật độ xequa lại khu vực tơng đối nhiều, nên mậy độ xe qua lại khu vực lớn, trung bìnhkhoảng 200xe/giờ Vậy dựa vào bảng 3.8 cho thấy mức ồn tơng đơng trungbình của dòng xe với điều kiện chuẩn tại đờng vào dự án là 73,5 dBA, thấphơn tiêu chuẩn cho phép đối với tiếng ồn cho đờng giao thông (theo tiêu chuẩn
6962 - 2001)
Khi thực hiện các hạng mục khác nh xây dựng các hạng mục công trình,làm đờng lu lợng phơng tiện phát ra tiếng ồn trung bình còn thấp hơn hạngmục san nền vì vậy tiếng ồn ít ảnh hởng đến cộng đồng dân c xung quanh
Đánh giá chung các tác động tới môi trờng do tiếng ồn là nhỏ, mang tínhcục bộ ở trong khu vực xây dựng, chỉ ảnh hởng trực tiếp đến sức khoẻ củacông nhân vận hành máy móc xây dựng và lực lợng tham gia thi công, lắp đặttrên công trờng, ít ảnh hởng đến khu vực dân c
Khi thi công đờng, san lấp mặt bằng, do yêu cầu của kỹ thuật đờng đợc
đầm, lu, gia cố nền đất dẫn đến giảm độ tơi xốp của đất, hạn chế và giảmdiện tích thấm của nớc mặt xuống đất chứa nớc ngầm, ảnh hởng đến trữ lợng
Trang 5đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
nớc ngầm Tuy nhiên với diện tích thi công là 32,4079ha, hơn nữa trong khu vực
ít có nhu cầu về nớc ngầm, nên tác động này không lớn
Trong quá trình thi công một lợng không nhỏ dầu, mỡ do hoạt động của cácmáy móc thi công của các xe vận chuyển nguyên vật liệu sẽ thải ra môi trờng.Hàm lợng các chất ô nhiễm thấp do đợc pha loãng, nhng do đặc thù ô nhiễmcao nên cũng gây ảnh hởng nhẹ đến chất lợng nớc mặt xung quanh khu vực dự
án
Nớc thải sinh hoạt của các công nhân thi công phát thải trên công trờng cũng
là nguồn gây ô nhiễm đáng kể đến chất lợng nớc mặt khu vực dự án trong quátrình thi công
Theo dự kiến khi xây dựng công trình sẽ huy động khoảng 150 ngời tham gia.Với số lợng ngời này hàng ngày trong quá trình sinh hoạt (ăn uống, vệ sinh ) sẽthải ra một lợng nớc thải nhất định, nếu không xử lý sẽ có tác động trực tiếp tới môitrờng nớc mặt và có thể cho nớc ngầm tại khu vực
Dựa vào tính toán thống kê của nhiều quốc gia đang phát triển, khối lợngchất gây ô nhiễm do con ngời thải vào môi trờng mỗi ngày thể hiện ở bảng 3.9
Trang 6đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Bảng 3.9 Nồng độ các chất ô nhiễm trong nớc thải sinh hoạt
động tới môi trờng trong bảng 3.10
Bảng 3.10 Nồng độ các chất ô nhiễm trong nớc thải sinh hoạt của cán
bộ công nhân tham gia thi công (150ngời)
Chất ô nhiễm Đơn vị Nồng độ các chất ô nhiễm (kg/ngày)
(Nguồn : Công ty t vấn và chuyển giao công nghệ môi trờng Thăng Long)
ảnh hởng này mang tính chất cục bộ, diễn ra trong thời gian ngắn Mặc dùvậy chủ dự án cũng sẽ có những giải pháp khắc phục hợp lý
Ngoài ra trong quá trình thi công sẽ tiến hành khoan và thi công cọc khoannhồi tại các nhà cao tầng Khi thi công các cọc khoan nhồi sẽ ảnh h ởng đến cáctầng chứa nớc ngầm của khu vực nh tăng độ đục, giảm khả năng thấm, gây ô
Trang 7đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
nhiễm nguồn nớc do các chất bẩn có trong dung dịch khoan và do nớc bẩn ngấmxuống theo vách lỗ khoan
Tuy nhiên do diện tích thi công nhỏ với tổng diện tích thi công các nhà caotầng ít nên các tác động này ảnh hởng tới các tầng chứa nớc ngầm ở bên dớikhông nhiều
4 Tác động tới môi trờng đất
Việc sản ủi một khối lợng lớn đất cát để xây dựng dự án sẽ làm cho cấu trúc của
đất bị phá vỡ Trong mùa ma quá trình xói mòn bề mặt xảy ra làm rửa trôi đất dinh ỡng, gây nên bồi lắng đất, đặc biệt là ngăn cản quá trình cấp thoát nớc tại khu vực.Các hoạt động vận chuyển đất đá xây dựng nếu không đợc che chắn cẩn thận cũng cóthể gây nhiều bụi bẩn vào không khí và môi trờng đất trong khu vực và lân cận, thậmchí làm gây ô nhiễm nguồn nớc ngầm
d-Bên cạnh đó còn có phải kể đến sự gia tăng các độc tố trong đất nh hàm ợng dầu mỡ, các kim loại nặng trong đất tăng trong giai đoạn thi công dự án.Quá trình thi công sẽ phát sinh một lợng lớn đất thải từ quá trình đào lớp
l-đất trên mặt là 117.081,45m3 Lợng đất này nếu không đợc sử dụng hợp lý sẽ
ảnh hởng tới môi trờng Tuy nhiên do hiện này thành phố đang trong giai đoạnxây dựng và phát triển nên cần nhiều đất để san lấp mặt bằng do vậy có thể sửdụng lợng đất đá thải này phục vụ công tác san lấp mặt bằng cho một dự ánkhác
Nhìn chung, các tác động gây ô nhiễm môi trờng đất khu vực dự án là không
đáng kể Xét về lâu dài, hoạt động của dự án sẽ có những ảnh hởng tích cực đốivới môi trờng đất chủ yếu là nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho việc chuyển đổicơ cấu sử dụng đất đáp ứng quá trình công nghiệp hoá của đất nớc
Trang 8đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
5 Tác động của chất phế thải từ công trờng
Phế thải nhiều nhất từ công trờng là các vật liệu nh đất đá, cát sỏi, bao bìchứa nguyên vật liệu bị lẫn vào nhau không sử dụng đợc Các phế thải này gây cảntrở cho công việc đi lại, làm hỏng nền đất trồng trọt sau khi công trờng đã hoànthành và gây lãng phí lớn vì tất cả các vật liệu này đều phải mua, vận chuyển từnơi khác đến Do vậy việc tập kết vật liệu cần phải có bãi chứa riêng nếu khôngvừa lãng phí vừa gây ô nhiễm môi trờng
Nguồn phế thải là các loại dầu mỡ bôi trơn của máy móc và ô tô tại công ờng trong khi bảo dỡng Các loại phế thải này cần đợc thu hồi triệt để Lợng rácthải sinh hoạt của cán bộ công nhân viên hàng ngày trên công trờng mặc dùkhông nhiều khoảng 150 ngời x 0,5 kg = 75,0 kg/ngày Trong suốt quá trình thicông Dự án rác thải sẽ đợc thu gom vào các thùng chứa rác và hợp đồng với công tymôi trờng đô thị thành phố Lạng Sơn vận chuyển đi xử lý theo đúng quy
tr-định
6 Tác động tới giao thông trong khu vực
Trong quá trình thi công các hạng mục công trình sẽ s dụng các loại xe đểvận chuyển đất đá san lấp mặt bằng, vận chuyển đất đá thải và vậnchuyển nguyên vật liệu, máy móc vào ra tại công trình sẽ làm ảnh hởng đếnhoạt động giao thông tại khu vực nhất là tại khu vực cổng ra vào cuả dự án khicác phơng tiện giao thông từ khu vực dự án ra và vào đờng Hùng Vơng, đây làmột tuyến đờng quan trọng phía nam thành phố Lạng Sơn nên sẽ phần nào ảnhhởng tới hoạt động giao thông của tuyến đờng này trong giai đoạn thi công nhất
là trong giai đoạn san lấp mặt bằng dự án
3.1.1.3 Trong giai đoạn vận hành
1 Các tác động tới môi trờng không khí:
Các tác động tới môi trờng không khí trong giai đoạn vận hành chủ yếu làkhí thải phát sinh do doạt động của khách sạn, nhà hàng và các khu vui chơi giảitrí, các khu dân c, các cơ quan trong diện tích hoạt động của khu đô thị Khíthải chủ yếu là khí phát sinh do quá trình nấu ăn bằng bếp gas và khí thải từcác phơng tiện giao thông hoạt động trong khu vực dự án và trên tuyến đờngHùng Vơng Lợng khí thải này phát sinh không nhiều và tuỳ thuộc vào khối lợngcũng nh mật độ các phơng tiện giao thông đợc sử dụng tại khu vực
Trang 9đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
2 Tác động tới môi trờng nớc:
Khi dự án đi vào hoạt động theo kết quả tính toán trong báo cáo nghiên cứukhả thi của dự án thì lợng nớngử dụng của toàn bộ dự án là 903m3/ngày đêm Lợngnớc thải phát sinh bằng 80% lợng nớc sử dụng thì lợng nớc thải của dự án là722,4m3/ngày
Nếu lợng nớc thải này không đợc xử lý sẽ gây ô nhiễm môi trờng Theo kếtquả khảo sát về chất lợng nớc thải sinh hoạt của một số khu đô thị, nhà hàng vàkhách sạn cho thấy chất lợng nớc thải sinh hoạt và của nhà hàng khách sạn có một
số thành phần ô nhiễm chính nh sau:
Bảng: Tính chất nớc thải sinh hoạt và tải lợng ô nhiễm
3 Chất thải rắn phát sinh.
Khi dự án đi vào hoạt động dự kiến sẽ có khoảng 4700 nhân khẩu sinhsống tại khu vực dự án và nhiều dịch vụ vui chơi giải trí khác đi vào hoạt động
sẽ phát sinh một lợng lớn rác thải sinh hoạt Lợng rác thải phát sinh trung bình của1ngời /1ngày từ 0,35 đến 0,4kg Do vậy lợng rác thải sinh hoạt phát sinh khi dự
án đi vào hoạt động dự báo là:
4700 ngời x 0,4kg = 1880 kg
Ngoài ra trung bình 1 ngày có khoảng 1500 lợt khách vào nhà hàng và khuvui chơi giải trí và nhân viên phục vụ làm việc tại khu vực dự án Lợng rác thảiphát sinh từ khách và nhân viên phục vụ dự kiến 0,05kg/ngời/ngày, tổng lợng rácphát sinh tại nhà hàng và khu vui chơi giải trí sẽ là
Trang 10đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
1500 ngời x 0,05kg = 75kg
Vậy tổng lợng rác thải phát sinh trong giai đoạn hoạt động của toàn bộ dự ánlà: 1955 kg/ngày
3.1.2 Nguồn gây tác động không liên quan đến chất thải
Các nguồn gây tác động không liên quan đến chất thải từ quá trình hoạt
động dự án bao gồm:
- Tác động tới các hộ dân phải di dời và tái định c, các hộ dân mất đấtcanh tác, các cơ quan nằm trên diện tích đất của dự án phải di chuyển hoặc tái
định c tại chỗ
- Các sự cố sạt lở đất khi thi công các hạng mục công trình
- Các sự cố trối lún nền đất do thi công ép cọc và khoan cọc nhồi
- Tăng lợng nớc sử dụng tại khu vực ảnh hởng đến nh cầu cấp nớc trongkhu vực (Trong giai đoạn hoạt động dự án sẽ sử dụng khoảng 430m3 nớc ngày
đêm làm ảnh hởng tới nhu cầu sử dụng nớc của khu vực)
- Tăng nhu cầu sử dụng điện: khi dự án đi vào hoạt động làm ảnh hởng
đến nhu cầu dùng điện trong khu vực Dự án dự kiến sẽ sử dụng 3000KVA
- Tăng nhu cầu sử dụng thiết bị viễn thông
- Bồi lấp tuyến cống tiếp nhận nớc ma và nớc thải của dự án khi ma lớncuốn theo đất đá thải của dự án vào hệ thống cống này
- Cản trở giao thông tại các tuyến đờng vận chuyển đất đá, nguyên vậtliệu và chất thải Nhất là tuyến đờng Hùng Vơng nơi các phơng tiện dự án vào
ra trong giai đoạn thi công cũng nh trong giai đoạn vận hành
- Các sự cố mất điện, mất nớc khi đấu nối hệ thống điện và hệ thốngnớc từ mạng cấp điện và cấp nớc chung vào khu vực dự án
3.1.3 Dự báo những rủi ro về sự cố môi trờng do dự án gây ra
- Sự cố sạt lở đất trong quá trình thi công các hạng mục công trình
- Tai nạn lao động (cháy, nổ) và tai nạn giao thông trong quá trình thi công
ở trên mặt bằng tổ chức thi công và các đờng công vụ vận chuyển đất
- Sự cố đổ cẩu, gãy cẩu khi thi công quá trọng tải
- Sự cố cháy nổ điện và khí gas khi dự án đi vào giai đoạn vận hành
Trang 11đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
3.2 Đối tợng và quy mô bị tác động
Các đối tợng chịu tác động từ dự án bao gồm:
- Khu vực dân c thôn Khòn Phổ và thôn Khòn Quyên xã Mai Pha và các hộdân trên đờng Hùng Vơng
- Khu vực tuyến cống thoát nớc thải, nớc ma trên đờng Hùng Vơng
- Sông Kỳ Cùng
- Tuyến đờng Hùng Vơng và các khu vực mà các phơng tiện vận chuyển đất
đá cũng nh nguyên vật liệu đi qua
hộ dân và các cơ quan, xí nghiệp ra khỏi khu vực dự án
Trong quá trình di dời, đề bù và tái định c sẽ có các tác động chính tới môitrờng bao gồm:
+ Gây ảnh hởng vĩnh viễn và tạm thời đối với các hộ gia đình phải di dòinhất là các hộ dân đang sử dụng mặt đờng Hùng Vơng để kinh doanh, buônbán Những ảnh hởng này là trực tiếp và phải chi phí đền bù hợp lý
+ Việc thu hồi đất và tái định c đến nơi ở mới tạo nên sự xáo trộn tạm thờitrong cuộc sống của ngời dân Nhiều công việc phải thực hiện đối với hộ dânlúc di dời dễ gây lo lắng cho hộ gia đình, phá vỡ mối quan hệ giữa những ngờiphải tái định c và những ngời ở lại
+ Việc trng dụng đất sẽ ảnh hởng tới tài sản của những ngời bị ảnh hởngbởi dự án và ảnh hởng tới thu nhập của họ từ những đất đai bị trng dụng Nhữngngời bị ảnh hởng sẽ đợc đền bù đối với những tài sản bị thiệt hại và sẽ đợc cungcấp những trợ giúp phục hồi để khôi phục lại, hoặc ít nhất cũng phải duy trì
đợc mức sống và thu nhập của họ nh trớc dự án
+ An ninh trật tự xã hội trong lúc di dời và thu hồi đất : Sẽ có sự sẵn sàng
di dời, giao đất đúng tiến độ và cũng sẽ có sự chần chừ của một số hộ dânkhông ủng hộ cơ chế chính sách của thành phố Do vậy, cần có cơ chế chính
Trang 12đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
sách phù hợp, có sự quan tâm và can thiệp của chính quyền xã Mai Pha để ổn
định trong lúc di dời, thu hồi đất
+ Thay đổi công ăn việc làm của một số hộ dân: thành phần thay đổinhiều nhất là các hộ đang kinh doanh buôn bán tại mặt đờng Hùng Vơng, tuynhiên số lợng này không nhiều
+ Khả năng tái ổn định trong lúc định c: mỗi một chơng trình di dời đều
có những vấn đề trong ổn định tái định c, nh khả năng thích ứng trong môitrờng mới về sinh hoạt cuộc sống, quan hệ cộng đồng
+ Chuyển đổi nghề nghiệp tạo công ăn việc làm
3.2.2 Tác động từ tiếng ồn:
Theo kết quả đánh giá nguồn gây tác động từ tiếng ồn trên mục 3.1 chothấy tiếng ồn phát sinh từ dự án chủ yếu tác động tới các đối tợng trong khoảngcách 60 từ nguồn phát sinh tiếng ồn Do khu vực thi công chủ yếu nằm cách xakhu vực dân c nên các tác động của tiếng ồn tới ngời dân quanh khu vực làkhông đáng kể, theo kết quả tính toán ở trên cho thấy từ nơi phát tiếng ồn tớikhoảng cách 60m thì tiếng ồn chỉ còn dới 70 dBA, so sánh với TCVN 5949 –
1998 quy định về âm học – Tiếng ồn khu vực công cộng và dân c mức ồn tối
đa cho phép đối với khu dân c xen kẽ trong khu vực thơng mại là 75dBA thờigian từ 6 giờ đến 18 giờ; 70dBA thời gian từ 18 đến 22 giờ và 50dBA thời gian
từ 22 giờ đến 6 giờ Từ đây cho thấy nếu dự án làm việc và thi công trongkhoảng thời gian từ 6 giờ đến 18 giờ thì tác động của tiếng ồn nằm trong giớihạn cho phép theo tiêu chuẩn, nếu hoạt động từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau
sẽ phần nào có tác động, nhất là thời gian từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau.Tuy nhiên do nhiều hạng mục của dự án cần thiết phải thi công vào ban đêm nhvận chuyển nguyên vật liệu, đất đá thải do vậy sẽ phần nào tác động tới ngờidân dọc tuyến đờng vận chuyển và tại khu vực xây dựng dự án Các tác độngnày không thể tránh khỏi
Dựa theo TCVN 5949-1998, chủ thầu có kế hoạch thi công và thời gia thicông hợp lý, không thi công trong thời gian từ 22 giờ đêm tới 6 giờ sáng và có cácbiện pháp để giảm thiểu tác động do tiếng ồn, đảm bảo mức ảnh hởng dotiếng ồn trong các khu dân c ở mức thấp và nhỏ hơn giới hạn cho phép theoTCVN 5949 - 1998
3.2.3 Tác động từ với các loại khí thải phát sinh
Các loại khí thải phát sinh trong quá trình xây dựng và vận hành của dự ánchủ yếu là các khí thải phát sinh từ các phơng tiện thi công, vận chuyển nguyên
Trang 13đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
vật liệu sử dụng nhiên liệu đốt trong là xăng và dầu Theo tính toán và đánh giá ởmục trên số lợng và chúng loại khí thải phát sinh chủ yếu là CO, NO2, SO2, HC L-ợng khí phát thải này sẽ ảnh hởng trực tiếp tới các hộ dân sinh sống tại xã Mai Phagần khu vực dự án Các tác động này tác động cả trong giai đoạn thi công cáchạng mục công trình của dự án cũng nh trong giai đoạn vận hành Theo tính toánlợng phát thải các loại khí thải do hoạt động của dự án thì giai đoạn thi côngấn lấpmặt bằng có lợng khí thải phát sinh lớn nhất và thời gian phát sinh khí thải là 6tháng và ảnh hởng trực tiếp tới ngời dân quanh khu vực Tuy nhiên theo kết quảtính toán cho thấy lợng khí thải pháp sinh phát thải trong giai đoạn thi công vẫn
đáp ứng đợc các tiêu chuẩn môi trờng đề ra nên các tác động này không đáng kể
3.2.4 Tác động từ các nguồn phát sinh nớc thải
Lợng nớc thải phát sinh do hoạt động của dự án chủ yếu không đáp ứng đợccác tiêu chuẩn môi trờng đề ra đối với nớc thải sản xuất và sinh hoạt khi thải vàonguồn tiếp nhận theo quy định hiện hành trong TCVN 5945 - 2005 Do khối l-ợng nớc thải phát sinh không nhiều (trung bình 350m3/ngày) cho nên chúng tác
động tới nguồn tiếp nhận không nhiều do Dự án có các biện pháp xử lý sơ bộ ợng nớc thải phát sinh trong quá trình thi công cũng nh vận hành trớc khi thải ramôi trờng và kết quả sau xử lý dự kiến chất lợng nớc thải sẽ đáp ứng đợc tiêuchuẩn môi trờng đề ra theo TCVN 5945 - 2005 loại B trớc khi thải vào sông KỳCùng giai đoạn I và thải và hệ thống thoát nớc thải chung của khu vực nằm trên
l-đờng Hùng Vơng khi thành phố Lạng Sơn xây dựng song hệ thống xử lý nớc thảicho thành phố Nguồn tiếp nhận nớc thải cuối cùng của dự ánổtong giai đoạn I làsông Kỳ Cùng và khi hệ thống xử lý nớc thải của thành phố đợc xây dựng songthì nớc thải của dự án sẽ thải vào hệ thống thoát nớc thải của khu vực nằm trên đ-ờng Hùng Vơng nên tác động của nớc thải tới nguồn tiếp nhận không nhiều do nớcthải sẽ đợc xử lý đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trờng theo yêu cầu trớc khi thải
ra nguồn tiếp nhận
3.2.5 Tác động từ các nguồn phát sinh chất thải rắn:
Chất thải rắn phát sinh sẽ tác động trực tiếp tới môi trờng đất của khu vực
dự án và các vùng phụ cận làm gia tăng các chất ô nhiễm trong môi trờng đấtnếu lợng chất thải rắn này không đợc thu gom và xử lý đúng quy định Tuynhiên dự án sẽ có biện pháp thu gom lu giữ lợng chất thải rắn phát sinh và hợp
đồng với đội vệ sinh môi trờng đô thị của thành phố Lạng Sơn để vận chuyển
đến nơi xử lý theo quy định Đối với đất đá thải sẽ hợp đồng với các đơn vị có
Trang 14đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
nhu cầu san lấp mặt bằng để tiến hành san lấp hạn chế tối đa các tác động tớimôi trờng
3.2.6 Các tác động khác
Các tác động khác tới môi trờng trong giai đoạn này chủ yếu là sạt lở, bồilấp, rửa trôi đất đá do quá trình thi công gây ra dọc sông Kỳ Cùng Các tác
động này chủ yếu là tác động tới khu vực dự án đang thi công và hầu nh không
ảnh hởng tới sinh hoạt của ngời dân quanh khu vực Ngoài ra khi thi công dự án sẽtiến hành xây dựng hệ thống kè bằng bê tông dọc theo bờ sông Kỳ Cùng nên sẽhạn chế tối đa các sự cố sạt lở gây ra
3.3 đánh giá các tác động
3.3.1 Tác tác động trong giai đoạn xây dựng và giải phóng mặt bằng
3.3.1.1 Tác động đến sức khoẻ cộng đồng
Các tác động tiêu cực về mặt môi trờng nh đã phân tích trên đây sẽ có những
ảnh hởng trực tiếp không chỉ đối với ngời lao động trên công trờng mà còn ảnh ởng đến nhân dân địa phơng Các nguyên nhân chính bao gồm:
h-+ Tác động tới ngời dân và các cơ quan, xí nghiệp phải di dời ra khỏi khu vực
dự án
+ Tác động tới ngời dân do mất đất canh tác
+ ảnh hởng do môi trờng không khí bị ô nhiễm
+ Tác động do chất thải trên công trờng
+ Tác động do các tệ nạn xã hội, đời sống tại các lán trại xây dựng
+ Xung đột giữa nhân dân địa phơng với ngời lao động
+ Tai nạn lao động, rủi ro và sự cố
1 Tác động do đền bù, tái định c
* Về phía ngời dân:
- Ngời dân bị tác động mạnh bởi mức đền bù, nếu việc đền bù thoả đáng thìngời dân sẽ chấp nhận, còn ngợc lại thì họ sẽ không chấp hành, gây cản trở chotiến độ thi công của dự án Điều này gây ảnh hởng đến vấn đề an ninh trật tự khuvực
- Việc thu hồi đất gây ảnh hởng lâu dài và tạm thời đến đời sống của những
hộ dân có cửa hàng để kinh doanh và buôn bán nằm trên đờng Hùng Vơng cầnphải thu hồi và phải chuyển đổi nghề nghiệp Trong thời kỳ chuyển giao, sẽ tạo ramột lực lợng lao động d thừa, thất nghiệp có tác động lớn đến tình hình kinh tế xãhội tại khu vực tái định c mới Điều này gây ảnh hởng trực tiếp đến nguồn thu
Trang 15đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
nhập của ngời dân, nhất là những hộ có thu nhập chính từ kinh doanh buôn bán
- Thu hồi đất gây ảnh hởng đến các vấn đề ổn định nhà ở của các đối tợngtrong diện phải di dời, và các hoạt động của các cơ quan, tr ờng học phụ cận liênquan
- Ngời dân phải tự giải quyết các vấn đề nh: thay đổi thói quen trong sảnxuất, sinh hoạt để thích ứng với môi trờng mới
- Các hộ gia đình tổ chức đầu t sửa chữa, xây dựng nhà ở, cửa hàng mới gây
ảnh hởng trật tự trị an
- Tuy nhiên, việc đền bù cũng tạo điều kiện cho một số hộ dân khó khăn có
số vốn nhất định để đầu t vào sản xuất, làm ăn Các hộ nằm trong ngõ nay trởthành mặt đờng chính có điều kiện để mở cửa hàng kinh doanh buôn bán và chothuê, tạo công ăn việc làm và tăng nguồn thu nhập cho các hộ dân này
* Về phía chính quyền địa phơng:
Công tác giải phóng mặt bằng cũng gây khó khăn cho chính quyền địa ph ơngtrong việc ổn định chỗ ăn ở sinh hoạt cho ngời dân và tạo công ăn việc làm,chuyển đổi nghề nghiệp cho ngời dân Mật độ dân số của khu vực thay đổi dochuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất khu đô thị kéo theocác nhu cầu về nớc sinh hoạt, điện, điện thoại và một số nhu cầu khác tại khu vựctăng; giá sử dụng đất tại các hộ dân thuộc khu vực lớp 2 nằm trong ngõ của xãMai Pha nay trở thành mặt đờng chính tăng lên trong giai đoạn xây dựng và nhất
là vào giai đoạn vận hành dự án
An ninh trật tự của khu vực bị tác động trong quá trình thực hiện dự án nhất
là trong giai đoạn di dời giải phóng mặt bằng Phát sinh công tác quản lý buôn bán
đất và xây dựng nhà mới của các hộ gia đình nằm trên mặt đờng mới
* Về phía Nhà nớc, thành phố Lạng Sơn:
Do kinh phí có hạn nên thờng không thể đền bù thỏa đáng cho công tác didời và cũng không thể tạo nên công ăn việc làm mới cho các hộ dân có đất bị thuhồi, vì vậy sẽ không tránh khỏi có hàng loạt các vụ không chịu di dời Tuy nhiên,công tác này đã và đang đợc cải thiện bằng các qui định, tiêu chuẩn ngày càngchặt chẽ hơn và đợc thông báo rõ ràng đến ngời dân qua các hệ thống thông tin,tuyên truyền và ngày càng đợc kiểm soát chặt chẽ
Trong quá trình giải phóng mặt bằng, đập phá nhà cửa, di dời các công trìnhngầm và nổi, vận chuyển phế thải và các vật dụng sinh hoạt tới khu tái định c mới
sẽ không tránh khỏi việc gây ách tắc giao thông tại khu vực trong quá trình di dời
ảnh hởng tới hoạt động giao thông tại tuyến đờng Hùng Vơng
Tóm lại, công tác giải phóng mặt bằng thu hồi đất và tái định c khiến cho
đời sống kinh tế - xã hội, an ninh trật tự và hoạt động giao thông của khu vực bịxáo trộn trong thời gian nhất định Để hoàn thành công tác này, sẽ có sự phối kết
Trang 16đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
hợp chặt chẽ giữa chủ đầu t, chính quyền địa phơng xã Mai Pha và ngời dân đểhạn chế thấp nhất các tác động tới môi trờng
2 Tác động do môi trờng không khí bị ô nhiễm
Tác động của bụi:
Tiếp xúc với môi trờng ô nhiễm bụi có thể mắc các bệnh về phổi, tuyến
lệ Các hạt bụi đi vào phổi gây nên sự kích thích cơ học, thúc đẩy quá trình xơcứng phổi và là nguyên nhân của các bệnh về đờng hô hấp Những hạt bụi có kíchthức nhỏ (đờng kính <0,3 m) có thể dễ dàng đi sâu vào phổi và chúng đặc biệtnguy hiểm khi mang theo các hydrocacbon mạch vòng có độ độc cao Các hạt bụisilic (có trong cát) cũng là một trong những tác nhân gây ô nhiễm nguy hiểm, do
đó, giới hạn cho phép trong không khí xung quanh đợc các tiêu chuẩn môi trờngqui định rất ngặt nghèo Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN-5938-1995, nồng độcho phép một lần tối đa của bụi có hàm lợng SiO2 85-90%, 50%, 10% và 8% trongkhông khí xung quanh là 0,15; 0,3; 0,3; và 0,5 g/m3 tơng ứng
Theo tính toán tải lợng phát thải của bụi trong quá trình thi công các hạngmục công trình lớn nhất là hạng mục san lấp mặt bằng Do vậy l ợng bụi phát sinhnày sẽ tác động trực tiếp tới công nhân tham gia thi công và các hộ dân c sốngsung quanh khu vực dự án Do thời gian san lấp mặt bằng ngắn (25ngày), khối l -ợng đất đá san lấp không nhiều (5000m3) nên tác động này cũng không nhiều
Hầu hết loại bụi này có kích thớc lớn, nên sẽ không phát tán xa Vì vậy,chúng chỉ gây ô nhiễm cục bộ tại khu vực nhất là ở khu vực cuối hớng gió, ảnh h-ởng trực tiếp đến công nhân tham gia thi công, tác động nhẹ đến dân c xungquanh, dân c đi lại trong khu vực và các hộ dân c sống gần tuyến đờng giao thông
mà xe cộ vận chuyển đất cát của dự án đi qua Khoảng cách ô nhiễm tối đa theo ớng gió chính là 200m
h-3 Khả năng lây nhiễm bệnh tật do các chất thải trên công trờng, lán trại
Nh đã trình bày trên đây, các chất thải sinh hoạt từ các lán trại của côngnhân xây dựng gồm nớc thải, chất thải rắn đều có chứa nhiều thành phần hữucơ dễ phân hủy, các vi sinh vật gây bệnh Thực tế đã xẩy ra nhiều dịchbệnh nh: tả, lỵ, thơng hàn, sốt siêu vi rút liên quan đến ruồi, muỗi, côn trùng trêncác công trờng xây dựng vì điều kiện sống tạm bợ, thiếu thốn; không có cáccông trình vệ sinh; chất thải đợc vứt bừa bãi Đây là nguyên nhân phát triểnnhiều chủng vi khuẩn gây bệnh và khi xâm nhập vào các nguồn nớc sẽ lantruyền đến các khu vực dân c xung quanh
4 Khả năng lây nhiễm các bệnh xã hội
Đây là thực tế xẩy ra khá phổ biến tại các lán trại xây dựng và khu dân
c xung quanh Sống trong điều kiện thiếu thốn tình cảm gia đình, nhiều công
Trang 17đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
nhân lao động tìm đến các hình thức giải trí tiêu cực nh mại dâm, sử dụng matúy Do trình độ văn hoá còn hạn chế, nhận thức về sức khoẻ không đầy đủnên khả năng mắc các bệnh xã hội, HIV/AIDs, bệnh lây nhiễm quan đờng tìnhdục là rất lớn Hiện tợng này không chỉ xẩy ra đối với công nhân trên công tr-ờng mà còn có thể lan truyền sang bộ phận dân c địa phơng khi công nhân cóquan hệ luyến ái với ngời địa phơng
5 Mâu thuẫn giữa công nhân xây dựng và c dân địa phơng
Những xung đột giữa công nhân xây dựng với c dân địa phơng có thểgây ra do các nguyên nhân sau:
- Sự khác biệt về phong tục, tập quán, văn hoá
- Sự khác biệt về thu nhập
- Các mâu thuẫn trong quan hệ xã hội, giao tiếp…
Những mâu thuẫn nói trên có thể dẫn đến xung đột nghiêm trọng gâynên thơng tích thậm chí tử vong Ngoài ra, xung đột thờng gây nên những tổnhại về tâm lý ảnh hởng đến cuộc sống thờng nhật
Khu vực có khả năng chịu ảnh hởng nhiều nhất là khu vực dân c trên ờng Hùng Vơng do vậy trong quá trình thực hiện dự án ban quản lý dự án sẽ cócác quy định về vệ sinh tại các lán trại của công nhân lao động, sử dụng tối đalao động hiện có của địa phơng, hạn chế số lợng lao động thuê khoán từ nơikhác đến, giản tối đa các tác động do khả năng lây nhiễm bệnh tật do chấtthải trên công trờng, do công nhân lao động tới ngời dân khu vực xã Mai Phanhất là khu vực thôn Khòn Khuyên
đ-6 Rủi ro và sự cố
Các hoạt động xây dựng thờng xẩy ra các rủi ro, sự cố có thể dẫn đếnnhững thiệt hại nghiêm trọng đối với sức khoẻ ngời lao động Các rủi ro, sự cố
điển hình trong giai đoạn thi công xây dựng dự án gồm có:
+ Các tai nạn lao động khi vận hành các máy xây dựng, phơng tiện vậntải, mang vác và vận chuyển các vật nặng…
+ Tai nạn khi làm làm việc trên cao khi thi công cầu vợt
+ Tai nạn giao thông khi vận chuyển vật t
Trang 18đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
+ Dịch bệnh
+ Sự cố do các vật liệu nổ, bom mìn còn sót lại sau khi rà phá
Các sự cố rủi ro chủ yếu tác động tới công nhân thi công trên công trờng vàcông nhân vận hành máy móc trong giai đoạn dự án đi vào hoạt động và hầu
nh không tác động tới sinh hoạt của ngời dân tại khu vực
3.3.1.2 Tác động đến chất lợng môi trờng nớc, đời sống thủy sinh và hệ thống thủy văn.
Tác động do chất thải sinh hoạt của công nhân
Chất thải từ các lán trại công nhân là nguồn gây ô nhiễm môi trờng Tổngchất thải trung bình trong ngày của 150 công nhân đợc tính toán ở phần trêncho thấy lợng nớc thải phát sinh từ quá trình sinh hoạt của công nhân trên công tr-ờng vợt quá giới hạn cho phép theo TCVN 5945 - 2005 khi thải vào nguồn tiếpnhận là nguồn nớc mặt tại khu vực dự án gây ô nhiễm môi trờng nớc các thuỷvực này Do vậy dự án sẽ xây dựng hệ thống bể tự hoại cho các công trình vệsinh để xử lý lợng nớc thải phát sinh này
Chất thải rắn sinh hoạt thông th ờng hàng ngày:
Khối lợng: 100kg, chứa 60-70% chất hữu cơ và 30-40% các chất thải khác(nhựa, giấy…)
Nếu các chất thải nói trên không đợc thu gom, quản lý và xử lý thích hợp
sẽ làm nhiễm bẩn thủy vực tiếp nhận, ô nhiễm nớc ngầm và là nguồn gây lantruyền bệnh tật
Dự án sẽ thu gom lu giữ và hợp đồng với đội môi trờng đô thị thành phốLạng Sơn đến thu gom và vận chuyển đi xử lý tại bãi rác chung của khu vực
Tác động của n ớc thải tới môi tr ờng của khu vực
Nh đã đề cập ở trên, riêng nớc thải sinh hoạt đã có tới 52% các chất hữu cơ
và một số lớn vi sinh vật gây bệnh thì hàm lợng các chất hữu cơ và vi sinh vậtgây bệnh Đặc tính hoá học của nớc thải là có hàm lợng nitơ, phốtpho, các hợpchất chứa lu huỳnh, chất rắn rất cao, giá trị COD, BOD5 lớn, hàm lợng oxy hoàtan thấp Đánh giá chi tiết bản chất của nguồn nớc này nh sau:
Oxy hoà tan
Trang 19Vi khuẩn
đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Hàm lợng oxy hoà tan là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất để
đánh giá chất lợng một nguồn nớc vì oxy hoà tan rất cần thiết đối với các thuỷsinh vật Oxy duy trì quá trình trao đổi chất, sinh ra năng lợng cho sự sinh trởng
Độ tan của oxy trong nớc phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố nh áp suất, nhiệt
độ và đặc tính hoá lý của nguồn nớc Nồng độ bão hoà của oxy trong nớc sạch ởnhiệt độ cho trớc đợc tính theo định luật Henry và nồng độ này thờng nằmtrong khoảng 8- 15 mg/lít ở nhiệt độ bình thờng đối với nguồn nớc sạch Khinguồn nớc có chứa nhiều các chất dinh dỡng, hàm lợng oxy hoà tan trong nớc sẽgiảm do phải tham gia vào quá trình oxy hoá và phân hủy các chất hữu cơ Khihàm lợng oxy hoà tan trong nớc giảm xuống 4-5 mg/l, hệ sinh thái dới nớc bắt
đầu bị ảnh hởng
Nhu cầu oxy sinh hoá (BOD) và nhu cầu oxy hoá học (COD)
Nhu cầu oxy sinh hoá là chỉ tiêu thông dụng nhất để xác định mức độ
ô nhiễm của nớc BOD đợc định nghĩa là lợng oxy sử dụng trong quá trình oxyhoá các chất hữu cơ có khả năng phân hủy bằng các vi sinh vật Phơng trìnhtổng quát của phản ứng này nh sau :
Chất hữu cơ + O2 CO2 + H2O + Tế bào mới + Sản phẩm cố định
Trên thực tế ngoài quá trình oxy hoá sinh học thành phần cacbon của chấtthải còn có khả năng tăng thêm nhu cầu oxy sinh hoá do quá trình oxy hoá các hợpchất nitơ
Nhu cầu oxy hoá học COD đợc dùng rộng rãi để biểu thị hàm lợng chấthữu cơ trong nớc thải COD đợc định nghĩa là lợng oxy cần thiết cho quá trìnhoxy hoá hoá học các chất hữu cơ trong các mẫu nớc thành CO2 và H2O
Giá trị các thông số COD và BOD5 của nớc thải sinh hoạt sẽ cao ( trừ nớcthải công nghệ ) So sánh với TCVN-5945-1995, giá trị COD và BOD5 nh dự báo
ở trên cũng lớn hơn giới hạn cho phép ở cột B, tức giới hạn đợc áp dụng để đánhgiá và kiểm soát chất lợng nớc thải công nghiệp khi đổ ra thủy vực dùng cấp nớctới tiêu, trồng trọt Tiêu chuẩn này qui định giá trị COD và BOD5 cực đại của nớcthải khi thải ra các thủy vực nói trên là 100 mg/l và 50 mg/l tơng ứng
Hàm lợng nitơ và phốtpho
Nitơ và phốtpho là những nguyên tố chủ yếu cần thiết cho các sinh vậtnguyên sinh và thực vật phát triển Chúng là những chất dinh dỡng hoặc kích
Trang 20đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
thích sinh học Tuy nhiên, ở hàm lợng cao, nitơ và phốtpho là nguyên nhân gâynên hiện tợng phú dỡng và sự phát triển bùng nổ của các loài tảo ở nguồn nớc mặtcủa môi trờng Đây là hai yếu tố góp phần quan trọng gây nên những tác độngbất lợi của nguồn nớc thải đối với môi trờng nớc xung quanh
Tác động do các đặc tính hoá lý của nớc thải
Do có quá nhiều các hợp chất chứa nitơ và phốtpho cho nên nguồn thải này
sẽ bổ sung lợng lớn các chất dinh dỡng vào thủy vực nhận nớc thải Khi hàm lợngnitơ, phốt pho trong nớc quá lớn, d thừa so với nhu cầu sẽ dẫn đến hiện tợng phúdỡng đặc biệt là tại các thủy vực có khả năng tự làm sạch kém nh lu lợng nớc trao
đổi thấp
Sự phát triển bùng nổ của tảo sẽ làm cho nớc trở nên đục Tảo d thừa, chết vàphân hủy gây nên mùi khó chịu ảnh hởng trực tiếp đến các thủy sinh vật và môi tr-ờng không khí xung quanh
Quá trình phân hủy sinh học các chất hữu cơ và tảo cũng sẽ làm giảm nồng độoxy hoà tan trong nớc Khi nồng độ oxy hoà tan xuống thấp, các loài thủy sinh vật
sẽ giảm Tại khu vực có nồng độ oxy hoà tan xuống quá thấp do các chất hữu cơphân hủy mạnh thì thờng xẩy ra quá trình phân hủy kỵ khí lớp bùn đáy, phát sinhmùi hôi thối Đây là môi trờng không thuận lợi cho các sinh vật sống dới nớc Ng-
ợc lại, nấm và vi khuẩn phát triển mạnh nhờ sự phân hủy các chất hữu cơ làm tănghàm lợng NH4+
Từ mục đích sử dụng nớc trong các hoạt động của Dự án, tính chất nớc thải
đ-ợc coi là có mức độ ô nhiễm lớn, do các chỉ tiêu cặn lơ lửng, hàm l ợng kim loại,
độ kiềm cao, tổng độ khoáng hóa lớn, BOD, COD, amôni, hàm lợng dầu cũng
nh nhiệt độ của nớc thải sau khi tham gia các quá trình làm nguội Các chất độchại có trong nớc thải này sẽ gây ảnh hởng trực tiếp tới hệ sinh thái các thủy vựcxung quanh
Tác động do nớc ma chảy tràn bề mặt
Trên các công trình xây dựng nói chung, đất bề mặt thờng bị cày xới doquá trình san lấp mặt bằng, đào, xúc, đổ đất và hoạt động của các phơngtiện vận tải Do vậy, lớp đất bề mặt, phế thải vật liệu xây dựng và các chấtthải sinh hoạt dễ bị nớc ma và các nguồn nớc rửa tràn nh nớc thải quá trình xâydựng cuốn trôi Nguồn nớc chảy tràn bề mặt có hàm lợng lớn đất, cát có thể lên
đến hàng ngàn mg/l sẽ làm tăng độ đục và hàm lợng chất rắn lơ lửng tại cácthủy vực xung quanh công trình, nớc nội đồng Hiện tợng này sẽ xẩy ra khi trời
ma và hàm lợng chất rắn trong các nguồn nớc có thể lên tới 500-1.500mg/l
Tác động của Dầu mỡ trong nớc thải sửa chữa, bảo dỡng và có trong nớc ma rửa trôi
Dầu mỡ, đặc biệt là dầu máy, dầu nhiên liệu có khả năng gây tác hại lớn
đến hệ sinh thái nớc
Trang 21đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Váng dầu ngăn cản sự hấp thụ oxy, cản trở thoát khí cacbonic và các khí
độc khác thoát ra khỏi nớc Việc giảm nồng độ oxy và tăng nồng độ các khí độc
sẽ dẫn đến chết các sinh vật thuỷ sinh ở nơi bị ô nhiễm
Váng dầu bám vào cây ngập nớc tại các thuỷ vực gây cản trở quá trình hôhấp, quang hợp của hệ thực vật dới nớc và động vật đáy Các loài rong tảo biểnrất nhạy cảm với ô nhiễm dầu, dễ bị chết nếu bị dầu bám
Các thành phần hoà tan của dầu có độc tính cao đối với tôm, cá, đặcbiệt đối với trứng cá, ấu trùng và cá con, động vật đáy: gồm các loài động vậtkhông xơng sống ở đáy, bao gồm đại diện cho các nhóm sinh vật chính là Giun
ít tơ, Giáp xác, Thân mềm Chúng sống bò, sống bám trên các cá thể ở nền
đáy, đồng thời động vật đáy đợc coi là nhóm sinh vật chỉ thị để đánh giáchất lợng môi trờng nớc Các loài thực động vật này rất nhậy cảm về môi trờng
Tác động do axit hoá do đất rửa trôi:
Khi lớp đất sét đợc đào lên, lợng sunfua sắt (FeS2) bị oxy hoá sẽ tạo nênaxit sunfuaric (H2SO4) kéo theo hiện tợng axit hoá nguồn nớc với pH cực tiểu cóthể xuống đến 4,0 - 5,0 Tác động này không lớn cả về mức độ và phạm vi vìnớc chứa axit có thể nhanh chóng đợc pha loãng bởi nớc ma hoặc các nguồn nớc
bề mặt khác (pH = 7,0 - 8,5) nên ít ảnh hởng đến đất canh tác hay nuôi trồngthủy sản Tuy nhiên, cần phải chuẩn bị các biện pháp ngăn ngừa, kiểm soát vàgiám sát mức độ a xít hoá này
3.3.1.3 Tác động do chất thải rắn
Các loại chất thải rắn phát sinh trong quá trình xây dựng bao gồm:
+ Bùn, đất phát sinh trong quá trình đào bóc lớp đất mặt, cải tạo nắn dòng chảycủa con suối chảy ngang qua khu vực dự án
+ Chất thải xây dựng: đất, cát, sỏi, bêtông, nhựa đờng, gạch vụn, vữa ximăng,
gỗ cốp pha, bao giấy ximăng, sắt thép
+ Chất thải sinh hoạt của công nhân trên công trờng
Nói chung, khối lợng chất thải rắn phát sinh trong giai đoạn thi công, xâydựng rất khó dự báo và tính toán chính xác vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đócó: giải pháp thi công, điều kiện tự nhiên tại khu vực thi công Tuy nhiên, khối l-ợng chất thải rắn tơng đối lớn và có những ảnh hởng đáng kể đến môi trờng:
+ Gây mất mỹ quan môi trờng
+ Lấn chiếm các diện tích đất không thuộc phạm vi dự án
+ Là nguyên nhân làm nhiễm bẩn đục nguồn nớc do nớc ma chảy tràn cuốntrôi theo đất cát, chất bẩn, đồng thời có thể gây bồi lắng, ảnh hởng đến hệ thốngthoát nớc, kênh mơng tới tiêu nông nghiệp
Trang 22đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
+ Chất thải sinh hoạt từ các lán trại của công nhân xây dựng là nguồn gây lantruyền vi khuẩn gây bệnh, gây ô nhiễm nớc, đất, không khí và mất vệ sinh
Các loại chất thải này nếu không đợc thu gom sẽ ảnh hởng trực tiếp tới môi ờng của khu vực, gây ô nhiễm môi trờng đất, ảnh hởng đến thuỷ vực nhất là khuvực dân c xã Mai Pha và tuyến đờng Hùng Vơng
tr-3.3.2 Các tác động trong giai đoạn vận hành công trình
3.3.2.1 Tác động tới nền kinh tế trong khu vực
Dự án đợc xây dựng sẽ đem lại nhiều lợi ích kinh tế xã hội cho xã Mai Phacũng nh thành phố Lạng Sơn nh:
- Việc đầu t xây dựng một khu đô thị mới với diện tích trên 32ha sẽ tạo điềukiện phát triển kinh tế cho khu vực, tăng quỹ nhà ở cho khu vực, tăng nguồn thucho ngân sách bằng tiền thuê đất
- Tạo việc làm trực tiếp cho ngời lao động và gián tiếp tạo việc làm cho hàngtrăm lao động trong ngành xây dựng và các ngành kinh tế khác
- Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội xã Mai Pha nói riêng vàthành phố Lạng Sơn nói chung, tạo ra một môi trờng kinh doanh, dịch vụ tiêu thụsản phẩm cho địa phơng, gián tiếp tạo công ăn việc làm cho nhân dân trong vùng
3.3.2.2 Các tác động tới môi trờng trong khu vực
Các tác động chủ yếu trong giai đoạn dự án đi vào hoạt động bao gồm:
- Ô nhiễm không khí, tiếng ồn, độ rung do gia tăng lu lợng và mật độ cácphơng tiện tham gia giao thông trên tuyến đờng
- Ô nhiễm đất, nớc đợc tạo ra do sự phát thải từ các khách thuê văn phòng,vào các khu siêu thị mua bán và ngời dân sinh sống trong khu vực
- Sự gia tăng các phơng tiện giao thông có thể sẽ làm tăng tai nạn
1 Ô nhiễm môi trờng không khí
Tác nhân gây ô nhiễm không khí trong quá trình vận hành công trìnhchủ yếu sinh ra do hoạt động của các phơng tiện giao thông lu thông vào ra khuvực dự án bao gồm:
Trang 23đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
tuy nhiên các tác động này không thể tránh khỏi và đây là một khu đô thị mớivăn minh hiện đại nên các tác động này không đáng kể
2 ảnh hởng tới chất lợng nớc
Sau khi dự án đi vào hoạt động, trung bình 1 ngày sẽ thải ra 720m3 nớcthải làm ảnh hởng tới chất lợng nớc nguồn tiếp nhận tuy nhiên trong giai đoạn vậnhành dự án đã xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nớc thải đảm bảo các tiêuchuẩn môi trờng trớc khi thải vào nguồn tiếp nhận là hệ thống thu gom nớc thảicủa thành phố Lạng Sơn nên sẽ không ảnh hởng nhiều tới môi trờng nớc
3 Các tác động khác:
Trong giai đoạn vận hành sẽ phát sinh các sự cố cháy nổ bình gas, chập điện,sét đánh và một số sự cố khác Tuy nhiên dự án đã xây dựng những phơng ánphòng chống sự cố để hạn chế tối đa các tác động này
3.4 Đánh giá về phơng pháp sử dụng
Các phơng pháp tính toán nguồn gây ô nhiễm cũng nh đánh giá các tác
động tới môi trờng từ các nguồn gây ô nhiễm đợc sử dụng trong báo cáo là cácphơng pháp đã và đang đợc các tổ chức trong nớc cũng nh nớc ngoài sử dụng để
đánh giá nên chúng có mức độ tin cậy cao
Trang 24đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Chơng 4
Biện pháp giảm thiểu các tác động xấu,
phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trờng
4.1 các quy đinh bảo vệ môi trờng trong quá trình xây dựng
4.1.1 Các biện pháp bắt buộc đối với các chủ đầu t khi thực thi dự án trên công trờng
1 Thu gom phế thải các công trình thi công
Ban quản lý dự án lập kế hoạch quản lý, thu gom chất thải, phế thải xâydựng:
Phổ biến các quy định cho các đơn vị thi công trên công trờng
Các đơn vị thi công sẽ ký kết cam kết thu gom chất thải hàng ngày vớiBan quản lý dự án khi tiến hành triển khai thi công trên công trình
Chủ các đơn vị thi công sẽ lắp đặt các nhà vệ sinh tạm thời cho côngnhân xây dựng khi bắt đầu triển khai dự án, các vị trí khu vệ sinh đợc đặt
ở cuối hớng gió và cách xa khu nhà ở tạm thời của công nhân từ 50-70m
2 An toàn vệ sinh trong thi công và bảo vệ công trình xây dựng
Trên công trờng xây dựng các đơn vị thi công sẽ thực hiện những qui
định về vệ sinh và an toàn lao động theo TCVN 5308-91, an toàn điệnTCVN 4086-1995, và Qui chuẩn xây dựng -1996
Ban An toàn lao động sẽ kiểm tra thờng xuyên các đơn vị thi công thực hiệnche chắn chống bụi và vật rơi từ trên cao xuống, chống ồn và rung động quá mứcTCVN, TCVN 3985- 85, phòng chống cháy TCVN 3254- 89, an toàn nổ TCVN3255- 86 trong quá trình thi công
Công trờng xây dựng sẽ chấp hành các qui định về an toàn lao động và
vệ sinh môi trờng trong quá trình thi công và hoàn thiện công trình
Khi thi công móng cọc cho các công trình, các đơn vị thi công xem xét lựachọn thiết bị thi công thích hợp để tránh rung động, khói, bụi, tiếng ồn và ảnhhởng tới các công trình khác
Công trình kỹ thuật hạ tầng tại công trờng: bảo vệ cây xanh xung quanhcông trờng Việc chiếu sáng bên ngoài sẽ tuân theo tiêu chuẩn quy định Cáccông trình vệ sinh tạm thời phải đợc xử lý triệt để và không gây ảnh hởng
đến môi trờng lâu dài sau khi hoàn thành công trình
Trang 25đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
Ban quản lý dự án có biện pháp cụ thể để bảo vệ cảnh quan, giá trị thẩm mỹ,không gian kiến trúc và các yêu cầu khác của khu vực xung quanh trong quá trìnhthi công xây dựng công trình
3 Quy định về đổ thải nớc mặt và nớc thải trong quá trình thi công
Giảm thiểu ô nhiễm môi trờng nớc trong giai đoạn thi công bao chủ dự án sẽ
- Sử dụng tiết kiệm nớc, tránh gây lãng phí
4 Thiết lập và tổ chức cụng trường
Ngay sau khi dự ỏn được phỏp triển khai, việc triển khai cụng trường sẽ đượcdiễn ra ngay sau khi cú quyết định phờ duyệt Việc đền bự, di dời và tỏi đinh cư
sẽ được thực hiện trước tiờn, sau đú sẽ tiến hành giải phúng mặt bằng và đào lợpđất bề mặt trước khi san lấp mặt bằng Khi mặt bằng đó được san lấp song sẽ xõydựng khu vực điều hành của ban quản lý, lỏn trại của cụng nhõn xõy dựng và cỏccụng trỡnh vệ sinh lưu động phục vụ cho cụng nhõn
Toàn bộ diện tớch đất của dự ỏn sẽ được rào chắn hợp lý để duy trỡ an ninhcụng trường và an toàn của cộng đồng, nhất là khu vực giỏp với khu dõn cư xóMai Pha
Lối vào khu vực xõy dựng của cụng trường được đảm bảo duy trỡ thụngthoỏng Văn phũng cụng trường, cỏc tiện ớch về sức khoẻ, nhà kho, cụng xưởng,khu vực sản xuất, khụng gian xung quanh, cỏc tiện nghi khỏc, cỏc tiện nghi hạtầng cựng hạ tầng nước cung cấp cho cụng trường sẽ được thiết lập Cỏc thớnghiệm vật liệu cũng được triển khai tại cỏc phũng thớ nghiệm ngoài cụng trường
Sự thiết lập và triển khai cụng trường bị ảnh hưởng bởi việc chuyển giaocụng trường và nhập cỏc thiết bị xõy dựng chớnh Chương trỡnh cụng việc đó dựtớnh đến những yếu tố này, tuy nhiờn việc bắt đầu cỏc hoạt động xen kẽ sẽ làmảnh hưởng đến tiến độ xõy dựng cụ thể của quỏ trỡnh xõy dựng
Do thiếu hụt về thiết bị, bỏo cỏo trỡnh duyệt về cỏc phương phỏp thi cụnghiện đại và cỏc yờu cầu đảm bảo độ tin cậy dự ỏn đó khẳng định sự cần thiết nhập
Trang 26đầu t xây dựng khu đô thị i phía nam thành phố lạng sơn
khẩu mỏy múc thiết bị Ngoài việc nhập khẩu thiết bị, cỏc chuyờn gia và cỏn bộnước ngoài sẽ được tuyển dụng làm việc tại cụng trường để đảm bảo tớnh hiệu quảcủa phương phỏp xõy dựng hiện đại Tất cả đội ngũ cỏn bộ và nguồn nhõn lực laođộng sẽ tạo thành đội ngũ thống nhất của dự ỏn
Bảo vệ cụng trường sẽ được tuyển dụng làm việc ngày và đờm Việc ra vàocụng trường được chỉ định tại một cổng vào cụng trường Cỏc phương tiện vậnchuyển sẽ được rửa sạch đảm bảo tỡnh trạng sạch sẽ của cụng trường Mỏng đổrỏc thẳng sẽ được sử dụng trong quỏ trỡnh xõy dựng khung cụng trỡnh để đảm bảoviệc loại bỏ rỏc từng khu vực
4.1.2.Trách nhiệm của các công ty xây dựng cơ sở hạ tầng khi triển khai
dự án
Yêu cầu các đơn vị thi công cam kết:
Thu gom và xử lý các chất thải: tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về xử lýchất độc hại Không thải ra môi trờng xung quanh các chất thải độc hại vợt quátiêu chuẩn môi trờng cho phép
Không sử dụng các loại nguyên liệu có chất độc hại nh cao su, chất dẻo làmnhiên liệu để đốt nẫu nhựa đờng khi thi công các tuyến đờng
Sử dụng tối đa nhựa đờng thơng phẩm để hạn chế việc nấu nhựa đờngtrong quá trình thi công
Tất cả các phơng tiện thi công cơ giới trên công trờng đợc thiết kế chế tạo ởtrong nớc hoặc nhập khẩu phải đảm bảo tiêu chuẩn môi trờng, cụ thể nh sau: Tiêuchuẩn an toàn kĩ thuật và bảo vệ môi trờng của phơng tiện cơ giới đờng bộ
Các đơn vị thi công cam kết không sử dụng các phơng tiện thi công cơ giớiquá cũ không đảm bảo một trong các tiêu chuẩn về môi trờng sau:
Tiêu chuẩn khí thải của phơng tiện giao thông cơ giới
Tiêu chuẩn về mức ồn của phơng tiện giao thông cơ giới
Tiêu chuẩn về mức rung của phơng tiện giao thông cơ giới
Các đơn vị thi công cam kết không thải dầu mỡ, hóa chất trong quá trìnhbảo dỡng phơng tiện thi công ra sông, hồ, mặt đất khu vực thực hiện dự án.Các phơng tiện vận chuyển nguyên vật liệu phục vụ thi công và vậnchuyển các chất thải đa ra khỏi khu vực dự án đều phải đợc che đậy kín hạnchế việc rơi vãi chất thải gây ô nhiễm môi trờng, nhất là các phơng tiện giao