Lối thoát duy nhất mà chúng tôi tìm được là cùng nhau nghiên cứu, thựchành và chia sẻ tri thức “Giáo dục sớm”.Với suy nghĩ này, chúng tôi thành lập đội nhóm “Đầu tư cho con” để nhanhchón
Trang 1Lời nói đầu
Xin chào các bạn!
Đây là cuốn sách được nhóm tác giả biên soạn và tổng hợp từ nhiều nguồn:các cuốn sách giáo dục sớm, các website, các khóa học, v v với mục đích để dạychính con mình, đồng thời chia sẻ cho các thành viên khác trong gia đình để cùngtham gia và xây dựng một môi trường giáo dục thống nhất với mục đích cuối cùng lànuôi dạy nên những đứa trẻ khỏe mạnh, thông minh và đức độ Hướng tiếp cận củachúng tôi là đi từ những lý luận và thực hành của “Phương án 0 tuổi”, sau đó bổ sung
lý luận và thực hành của các phương pháp khác, cố gắng thu thập hết tinh hoa củanhân loại trong lĩnh vực giáo dục sớm để có một giáo trình tổng hợp nhất và phù hợpnhất Thời gian đầu, mặc dù chỉ là lý thuyết cóp nhặt, nhưng chúng tôi tin thế giới làmđược, chúng ta cũng sẽ làm được Theo thời gian, với sự thực hành trong thực tế,chúng tôi sẽ bổ sung thêm các kinh nghiệm và điều chỉnh cả về lý thuyết lẫn thựchành Vì thế, cuốn sách sẽ liên tục được phát triển để tiến tới những trí thức đúngnhất và phù hợp nhất
Chúng tôi cũng muốn chia sẻ với cộng đồng vì chúng tôi biết rằng, nếu muốncon mình phát triển, nó phải được sống trong một đất nước phát triển, mà muốn đấtnước phát triển thì chỉ có 1 con đường: đạo tạo nguồn nhân lực cho cả dân tộc, đểcùng nhau đoàn kết và xây dựng đất nước Lịch sử đã chứng minh, chỉ khi đoàn kết,dân tộc Việt Nam mới tạo nên sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù Mặc dù chúng tađang sống trong hòa bình, người Việt Nam không còn phải cầm súng ra chiếntrường, không còn phải chiến đấu và hi sinh cho độc lập dân tộc, nhưng chúng tađang bị các nước khác xâm lăng về mặt kinh tế Sắp tới đây, khi WTO mở cửa, quátrình toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, người Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với nguồnnhân lực đến từ khắp nơi trên thế giới Nếu người Việt Nam không giỏi, không năngđộng, không tri thức chúng ta sẽ không thể cạnh tranh và sẽ phải làm thuê cho nướcngoài, bị bóc lột, chèn ép, liệu có khác gì ngày xưa phải chịu tô cao thuế nặng
Trang 2không? Chúng ta tự do về mặt chính trị nhưng sẽ không tự do về những mặt còn lại.Nhìn thấy thế giới đầu tư cho thế hệ mầm non và nhìn thấy trẻ em các nước khỏemạnh, thông minh, tài giỏi, chúng tôi thấy lo cho con chúng tôi và cho thế hệ sau củadân tộc Lối thoát duy nhất mà chúng tôi tìm được là cùng nhau nghiên cứu, thựchành và chia sẻ tri thức “Giáo dục sớm”.
Với suy nghĩ này, chúng tôi thành lập đội nhóm “Đầu tư cho con” để nhanhchóng cùng nhau học tập, nghiên cứu, thực hành với mong muốn tìm ra nhữngphương pháp giáo dục sớm tốt nhất, phù hợp nhất để phát triển con người Việt Nam,đặc biệt là thế hệ mầm non để cứu con chúng tôi và chia sẻ cho các cha mẹ khác đểcùng nhau cứu thế hệ sau của dân tộc Việt Nam Chúng tôi rất mong nhận được sựủng hộ, tham gia và các phản hồi tích cực cũng như tiêu cực của các bạn để chúng
ta nhanh chóng tiệm cận đến những tri thức đúng đắn trong lĩnh vực giáo dục sớm
Chúng tôi mong bạn sẽ đọc tài liệu này với một thái độ nghiêm túc nhất, vì nóliên quan đến tương lai của con, cháu bạn Nếu bạn thấy hay, hãy áp dụng và phảnhồi về cho chúng tôi hiệu quả của nó dù tốt hay xấu Nếu bạn thấy hay, hãy coi nó làmón quà tri thức và tặng cho những người thân, bạn bè xung quanh mình Nếu bạnthấy có gì chưa đúng, cần chỉnh sửa, xin hãy phản hồi về cho chúng tôi để chúng tacùng thảo luận và tìm ra những tri thức đúng đắn Chúng tôi chia sẻ rộng rãi bảnmềm của tài liệu với mong muốn các bạn cũng có thể tự sửa đổi và tạo ra 1 giáo trìnhcủa riêng các bạn để áp dụng vào việc dạy con trong gia đình các bạn Chúng tôicũng hoàn toàn thoải mái với việc bạn sửa và điền tên các bạn là tác của cuốn giáotrình, chỉ xin các bạn đưa thêm 1 câu: tham khảo từ website dautuchocon.vn Mụcđích lớn nhất chúng tôi hướng đến là gom những tri thức tốt nhất về một nơi và chia
sẻ cho tất cả mọi người
Tài liệu này là bản thảo đầu tiên, tổng hợp từ nhiều nguồn sách, báo, tạp chí,website, v v của những người không chuyên về giáo dục hay tâm lý, chúng tôi chỉ
là các cha mẹ yêu con và muốn cùng nhau hành động Vì thế chúng tôi khuyến cáocác bạn đọc tài liệu này với tinh thần phản biện cao độ, các bạn đừng tin hoàn toàn
và nên có sự nghiên cứu, kiểm nghiệm của riêng mình Sự nghiên cứu của chúng tôi
Trang 3mới chỉ bắt đầu vì thế sẽ còn nhiều thiếu sót và chúng tôi sẽ liên tục bổ sung, chỉnhsửa khi có những nghiên cứu sâu hơn, rộng hơn và quan trọng là có những trảinghiệm thực tiễn trên chính con chúng tôi và của những gia đình khác Chúng tôi hivọng bạn cũng sẽ phản hồi những kiến thức và trải nghiệm của riêng mình cho chúngtôi để chúng ta cùng tiệm cận đến những tri thức đúng đắn trong việc dạy con Thờigian không chờ đợi bất kỳ ai nên chúng ta phải hành động ngay.
Công trình nghiên cứu này vẫn còn nhiều nội dung dang dở và sẽ được pháttriển tiếp trong các kỳ sau Sự học là vô bờ bến, chúng tôi liên tục nghiên cứu, cải tiếnchương trình và chia sẻ với mọi người Kết thúc mỗi tháng chúng tôi sẽ tổng hợp vàchia sẻ tài liệu mà mình đã nghiên cứu được Cuốn bạn đang cầm trên tay là phiênbản thứ 2 Mọi thông tin các bạn có thể tham khảo trên website: dautuchocon.vn, mọi
ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: dautuchocon@gmail.com
Đất nước còn nghèo, nhiều bậc cha mẹ vẫn phải lam lũ, vất vả để kiếm tiền
nuôi sống gia đình qua ngày, vì thế nhiều các bạn có thể nói rằng “bận lắm” hay “ăn
còn chả đủ nói gì đến dạy con” Nhưng xin thưa, nếu chúng ta không dạy con chúng
ta, thì có cơ hội nào cho con chúng ta được giàu có hạnh phúc không? Rất nhiều giađình nông dân nghèo Việt Nam bán trâu bò, bán nhà cửa, vay khắp mọi nơi để conhọc đại học cũng chỉ mong đời nó khá hơn, mặc dù rất buồn là chỉ một tỉ lệ nhất địnhthành công Đầu tư cho con ở giai đoạn mầm non giúp nâng cao sức khỏe, phát triểntrí thông minh, định hình tính cách đúng đắn và tỉ lệ thành công là rất cao Một công
bố của Mỹ cho thấy: hiệu quả đầu tư ở giai đoạn mầm non gấp 10 lần so với đầu tưcho con ở giai đoạn đại học Ở các nước phát triển, số tiền các gia đình đầu tư chogiáo dục sớm lên đến 20% thu nhập Vậy con chúng ta có cơ hội gì không? Ở dự ánnày, chúng tôi cố gắng tìm những phương pháp đơn giản, dễ áp dụng, sử dụng cáccông cụ miễn phí và rẻ tiền để chia sẻ cho các bạn, vì thế chi phí các bạn phải bỏ ra
có thể bằng không, thứ duy nhất bạn cần là dành một chút thời gian để học nhữngphương pháp đúng rồi chơi với con, quan tâm tới con, chăm sóc con và yêu thươngcon Chỉ 1-2 tiếng mỗi ngày dành cho con liệu có nhiều quá không?
Trang 4Chúng tôi đặt tên cho dự án là “Đầu tư cho con” với khao khát muốn truyền tảithông điệp đến các phụ huynh rằng: dành thời gian cho con là một hành động đầu tưkhôn ngoan Hãy hành động trước khi quá muộn!
Thay mặt nhóm dự án “Đầu tư cho con”
Trưởng nhóm: Trần Minh Hải ĐT: 0995150084 / 0904205558, Email: minhhaivvn@gmail.com
Trang 5Lịch sử update tài liệuUpdate từ version 2 lên version 3.
• Bổ sung Phần 1, chương 1, mục 5: “Ý nghĩa của giáo dục sớm, nên haykhông nên?”,
• đổi tên 5.1 thành: Giáo dục sớm phát triển năng lực nhận biết và nănglực hành vi
• bổ sung 5.2: Giáo dục sớm quyết định số phận của trẻ Tri thức + cảmxúc +
• Phần 1, chương 3, Bổ sung mục 1,5,9
• Phần 4, chương 4, Thêm dữ liệu mục 2
• Phần 4, Đổi tên chương 6 thành: Phát triển trí tuệ xã hội: giao tiếp và
ứng xử, đổi vị trí xuống thành chương số 8 Đang viết dở chương 8.
Trang 6Lời nói đầu 1
Lịch sử update tài liệu 5
Phần 1: Đặt vấn đề: “Dạy con từ thuở còn thơ”? 9
Chương 1: Giáo dục sớm 9
1Giáo dục sớm là gì và tại sao gọi là giáo dục sớm? 9
2Giáo dục sớm như thế nào? 11
3Giáo dục sớm gồm những nội dung gì? 14
4Những quan điểm sai lầm về giáo dục sớm 15
5Ý nghĩa của giáo dục sớm, nên hay không nên? 20
6Có những trường phái giáo dục sớm nào ở Việt Nam và trên thế giới? 24
7Tham khảo giáo dục sớm ở đâu? 26
Chương 2: Sự phát triển của trẻ 28
1Mọi thai nhi đều là thiên tài 28
2Trẻ có thể học và thèm khát được học 34
3Trẻ sống trong môi trường nào sẽ thích nghi với môi trường đó 36
4Các quy luật phát triển trí não và năng lực 39
5Tâm lý trẻ trước 6 tuổi 39
6Trẻ khuyết tật 40
Chương 3: Yêu con là phải giúp con phát triển 51
1Vị trí của cha mẹ là bạn của con 51
2Vai trò của cha mẹ: nuôi dưỡng và giáo dục 52
3Làm cha mẹ là một nghề và phải học 57
4Cả gia đình phải cùng phối hợp 57
5Ứng xử với con trên nguyên tắc tôn trọng, công bằng, yêu thương và vui vẻ 60
6Giúp con phát triển sở thích, hứng thú rộng khắp 62
7Giúp con phát triển đầy đủ đam mê 67
8Kỷ luật tích cực, uốn nắn từ nhỏ 67
9Xử lý con nói dối 76
Phần 2: Thai giáo 78
10Quá trình phát triển của thai nhi 78
11Chuẩn bị trước khi mang thai 78
12Các phương pháp thai giáo 82
Phần 3: Dinh dưỡng và sức khỏe 89
Chương 1: Chế độ sinh hoạt khoa học 89
Trang 71Chế độ ăn hợp lý 89
2Uống nước đúng cách 91
3Ngủ đúng cách 92
4Mặc đúng cách 106
5Dọn dẹp phòng, xếp đồ ngăn nắp 107
6Học và chơi hợp lý 109
7Lao động, làm việc nhà 109
8Giữ gìn vệ sinh 111
9Thể dục hàng ngày 111
Chương 2: Rèn luyện cơ thể 111
1Khí công 111
2Yoga 111
3Thể thao 111
4Sức chịu đựng 111
Chương 3: Phòng bệnh và chữa bệnh 111
Chương 4: Sơ cứu khẩn cấp 111
Phần 4: Phát triển trí tuệ 0-6 tuổi 112
Chương 1: Phát triển giác quan: cánh cửa nhận thức 112
1Thị giác 112
2Thính giác 112
3Xúc giác 112
4Vị giác 112
5Khứu giác 112
6Cảm nhận và kiểm soát bên trong cơ thể 113
7Trực giác (Linh cảm - giác quan thứ 6) 113
Chương 2: Phát triển vận động: điều khiển cơ thể theo ý mình 113
1Hoạt động thường ngày 113
2Vận động tinh 113
3Bơi lội 113
4Các môn thể thao khác 113
Chương 3: Phát triển ngôn ngữ: công cụ giao tiếp, tư duy 114
1Ngôn ngữ là thứ duy nhất chỉ có ở con người 114
2Dạy trẻ học đọc (học chữ) 116
3Dạy trẻ học viết 148
4Dạy trẻ học nói 148
5Dạy trẻ học ngoại ngữ 150
Chương 4: Phát triển tư duy, logic, toán học 152
1Phương pháp dạy trẻ học toán 152
2Dạy trẻ tư duy, quan sát, đặt câu hỏi 152
Trang 8Chương 5: Phát triển trí tuệ âm nhạc 153
1Tác dụng của âm nhạc với trẻ 153
2Bồi dưỡng khả năng âm nhạc như thế nào 153
Chương 6: Phát triển trí thông minh không gian: hội họa và tạo hình 155
1Tầm quan trọng 155
2Phương pháp 155
Chương 7: Phát triển trí tuệ tự nhiên: nhận biết thế giới 158
Chương 8: Phát triển trí tuệ xã hội: giao tiếp và ứng xử 159
1n 159
2Dạy trẻ những khái niệm và quy tắc ứng xử 159
3Quy tắc ứng xử với bản thân 159
4Quy tắc ứng xử trong gia đình 160
5Quy tắc ứng xử ngoài xã hội 161
6Để trẻ yêu thích kết bạn và giao tiếp 161
Chương 9: Phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ), định hình tính cách 164
1Trí tuệ cảm xúc là gì? 164
2Cho trẻ những trải nghiệm tích cực – PA0T 171
3Xây dựng cuộc sống vui vẻ - PA0T 176
4Kiểm soát cảm xúc: nhẫn nại, biết chờ đợi, kiềm chế và chịu vất vả 178
5Dạy con về tình yêu và tình dục 178
Chương 10: Phát triển trí tuệ sáng tạo 178
Phần 5: Phát triển nhân cách 0-6 tuổi 179
Chương 1: Quan điểm sống quyết định số phận 179
Chương 2: Các quy luật con người 179
Phần 6: Giáo trình tham khảo: Gum Gum từ 0 tháng tuổi 181
.1.2Sự phát triển của con người 181
.1.3Tháng đầu tiên 182
.1.4Tháng thứ 2 (1-2 tháng tuổi) 192
2Giáo trình dạy Gum Gum 2-3 tháng tuổi 203
Phần 7: Giáo trình tham khảo: Sam từ 24 tháng tuổi 204
Phụ lục 205
Trang 9Phần 1: Đặt vấn đề: “Dạy con từ thuở còn thơ”?
Chương 1: Giáo dục sớm
1 Giáo dục sớm là gì và tại sao gọi là giáo dục sớm?
Chúng ta vẫn nghĩ 6 tuổi trẻ đi học lớp 1 thì sự giáo dục khi đó mới được bắtđầu, trước thời điểm này, trẻ “biết gì mà học”, và các phụ huynh bỏ mặc con mình tự
do phát triển Nếu ai đó dạy trẻ dưới 6 tuổi bất kỳ điều gì đều được coi là giáo dụcsớm Khái niệm giáo dục sớm bắt nguồn từ đây Một vài hoạt động giáo dục sớmđang bị một bộ phận không nhỏ lên án: dạy con học đọc, dạy con học toán, dạy con
kỷ luật, dạy con làm việc, dạy con kiếm tiền, dạy con ngoại ngữ, v v Đó chỉ là 1 vàihoạt động giáo dục sớm, vẫn còn rất nhiều hoạt động khác
Chúng ta dành 1 chút thời gian để tìm hiểu về não bộ Mọi sinh vật trên thế giớinày đều có 1 bản năng, đó là bản năng sinh tồn Tôi xin nhấn mạnh lại, tất cả các loàivật, trong đó có con người, đều đấu tranh vì sự sinh tồn của loài mình Từ ăn, sănmồi, trú ẩn, sinh sản, v v đều vì mục đích này Con người cũng vậy, chúng ta rấttham sống sợ chết, và nếu phải chết, chúng ta sẽ chết để gia đình, để dân tộc, để loàingười tồn tại, đó được gọi là cái chết vinh quang Một điều tự hào là loài người chúng
ta đang thống trị thế giới, và ai cũng biết, vũ khí lợi hại nhất của chúng ta là não bộ.Chúng ta là con người, biết suy nghĩ, biết sáng tạo và sử dụng các công cụ để làmnhững việc vượt ngoài khả năng tự nhiên của ta Khoa học đã chứng minh: não là bộphận phát triển đầu tiên, nhanh nhất, đến 6 tuổi não người đã đạt 90% trọng lượngcủa người trưởng thành, trong khi các bộ phận khác cần một thời gian dài hơn để đạtđến sự phát triển tương đương Vì sao vậy? Nhiệm vụ của não là phải nhanh chóngphát triển để học và thích nghi nhằm mục tiêu sinh tồn Xin trích 1 câu trong sách
“Những quy tắc để trẻ thông minh và hạnh phúc” (tên tiếng anh là Brains rules – tácgiả John Medina – một giáo sư đại học <bổ sung thêm> ): “Bộ não chỉ hứng thú với
Trang 10việc sinh tồn”, và học chỉ là 1 hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đó Từ khi sinh ra,trẻ là một tờ giấy trắng, chúng phải học và khao khát học để sinh tồn.
Vậy trẻ học gì? Trẻ học từ những điều cơ bản đến những điều phức tạp Ví dụnhư ăn: bú mút là bản năng của trẻ, nhưng sau khi ra đời, trẻ cần được cho bú đểduy trì bản năng này, rồi chúng ta tập cho trẻ bú mạnh, tập cho trẻ tự tìm ti mẹ để rènthói quen lao động, chấm đầu đũa cho trẻ nếm các mùi vị khác nhau, đến 5 tháng tuổibắt đầu tiếp xúc với cháo loãng, thức ăn xay, rồi đặc dần, cứng dần, lớn dần; đến 1tuổi trẻ bắt đầu ăn được như người lớn Hoặc ví dụ như tập vận động: bắt đầu từ việc
cử động tứ chi, rồi đến lật người, rồi đến bò, rồi đến đứng, rồi đến đi, rồi đến chạy,nhảy, trèo, v v Mọi thứ đó đều là học, bắt đầu từ những hoạt động cơ bản, dần dầnđến những hoạt động phức tạp
Vậy, tất cả các tác động đến trẻ trong giai đoạn 0-6 tuổi đều ảnh hưởng đếnkhả năng của trẻ sau này và đều được coi là giáo dục sớm Nếu vậy thì không cầndạy, trẻ vẫn đang nhận được các tác động từ bên ngoài và vẫn đang được giáo dụcsớm? Đúng vậy, các tác động ở đây bao gồm cả tác động tích cực lẫn tác động tiêu
cực Trẻ bị bố mẹ bỏ mặc sẽ được giáo dục sớm một cách tự phát và trẻ sẽ phát triển một cách tự do không định hướng Đến đây chúng tôi xin đưa ra định nghĩa giáo
dục sớm của chúng tôi: đó là việc chủ động tạo cho trẻ những tác động tích cực, hạnchế những tác động tiêu cực nhằm định hướng sự phát triển của trẻ theo hướng cólợi, giúp trẻ sinh tồn mạnh mẽ trong cuộc sống sau này Đó mới là phát triển một cách
tự nhiên (phát triển để sinh tồn).
Có một người bạn của tôi đặt vấn đề rằng có khái niệm giáo dục sớm thì tạisao không có khái niệm giáo dục muộn? Tôi xin trả lời như sau: giáo dục không baogiờ là muộn Như người bạn này của tôi, 30 tuổi mới tìm được hướng đi của cuộcđời, mới tìm được người thầy mà mình nguyện theo suốt đời, mới bắt đầu học nhữngtri thức cần thiết và lập nghiệp, thì xin hỏi như vậy có được coi là muộn? Chúng tabiết có nhiều người, 60 tuổi mới nhận ra đam mê kinh doanh của mình, mới đi họckinh doanh và xây dựng doanh nghiệp toàn cầu, thử hỏi họ có được coi là giáo dụcmuộn? Rất nhiều người, đến năm 40 tuổi mới nhận ra cuộc đời mình mãi không thể
Trang 11thành công chỉ vì không biết quan tâm tới người khác, không biết giao tiếp, không biếttạo dựng quan hệ, và họ đi học, họ thay đổi bản thân, họ thành công Rất nhiềungười kết thúc cuộc đời trong đói nghèo và bệnh tật vì không được học kỹ năng giữgìn sức khỏe khi còn khỏe và kỹ năng quản lý tài chính khi còn làm ra tiền “Học, họcnữa, học mãi”, câu nói quá quen thuộc của Lê nin, và tôi xin nói rằng học không baogiờ là muộn Vì thế, nếu bạn biết đến các tri thức giáo dục sớm khi con mình đã 6tuổi, 10 tuổi, thậm chí 20 tuổi thì vẫn không có gì là quá muộn.
Vậy bạn nghĩ sao? Dạy con sớm hay muộn là tùy ở bạn Chúng ta cùng nghiêncứu tiếp
2 Giáo dục sớm như thế nào?
Chúng ta biết là luật của nhà nước cấm dạy trẻ tập đọc, tập viết từ nhỏ, cấmgiáo viên dạy bổ túc lớp 1 trước khi vào lớp 1 Chúng tôi gọi đó là “tiểu học hóa”,nghĩa là mang phương pháp dạy trẻ tiểu học để dạy trẻ mầm non (trẻ dưới 6 tuổi),chúng tôi cũng phản đối cách học này Dạy trẻ trước 6 tuổi có những nguyên tắcriêng của nó, chúng tôi xin tổng kết 6 điểm cơ bản sau:
.2.1 Bắt đầu càng sớm càng tốt, phù hợp với mức độ phát triển
Trẻ càng nhỏ thì phát triển càng nhanh, có những tố chất nếu bỏ qua giai đoạnphát triển thì sẽ không bao giờ bù đắp được Vì thế, cần bắt đầu càng sớm càng tốt,tốt nhất là từ trong thai kỳ Nhưng không phải hoạt động nào cũng thực hiện sớm,phải chờ trẻ phát triển đến giai đoạn phù hợp mới có thể tiến hành Thời gian vàcường độ các hoạt động cũng phải phù hợp với khả năng của trẻ, không nhất thiếtphải đúng độ tuổi Nếu trẻ nhỏ mà đã thực hiện được các hoạt động của trẻ lớn hơnthì vẫn tạo điều kiện cho trẻ thực hiện, ngược lại trẻ lớn mà chưa làm được các hoạtđộng cơ bản thì cần phải tập như trẻ nhỏ
Chúng tôi xin ví dụ phản xạ với ánh sáng của trẻ mới sinh Ví dụ này được nêutrong cuốn sách Dạy trẻ thông minh sớm – GS Glenn Doman Trẻ khi sinh ra phải làmquen với ánh sáng, phản xạ đầu tiên trẻ cần học được là khả năng điều tiết con
Trang 12ngươi Có 3 trẻ cùng được thụ thai vào cùng 1 thời điểm: 1 trẻ sinh non khi được 7tháng tuổi, 1 trẻ sinh đủ 9 tháng ở thành thị và 1 trẻ sinh đủ 9 tháng ở một dân tộcvùng núi đặc biệt Trẻ thứ 1, sinh non vào lúc 2 tháng tuổi (9 tháng từ khi sinh ra), đãtiếp xúc với ánh sáng và được luyện tập, đã có thể điều tiết con ngươi tốt do đó cóthể tập bước tiếp theo là xem ảnh đen trắng Trẻ thứ 2, sinh đủ tháng, nhưng tại thờiđiểm sinh ra, mắt vẫn phải luyện tập với các bài tập điều tiết con ngươi (bật tắt đènbuổi tối) mặc dù về tuổi sinh học chỉ bằng trẻ thứ 1 Còn trẻ thứ 3, do đặc điểm củadân tộc này để con trong lều tối đến 1 tuổi, thì 1 năm sau khi sinh trẻ vẫn phải họccách điều tiết con ngươi như trẻ mới sinh ra, và khả năng thị lực sẽ không bao giờđạt được hoàn thiện như hai trẻ đầu tiên
Vậy các phụ huynh phải chú ý, càng sớm càng tốt nhưng phải phù hợp
.2.2 Khơi dậy đam mê, học mà chơi, chơi mà học
Trẻ dưới 6 tuổi phải chơi mà học, học mà chơi Với trẻ nhỏ, chơi có ích nghĩa
là học, mà học một cách hứng thú nghĩa là chơi Chúng tôi xin đưa ra một ví dụ: trẻthấy mẹ quét nhà, trẻ cũng bắt chước đòi quét nhà, và trẻ quét một cách vui vẻ, đó làhọc mà chơi, chơi mà học Hoặc như trẻ chơi thể thao, chơi nhảy lò cò, chơi nhảydây, chơi đồ, tập làm bác sĩ, tập nấu cơm, chơi đố vui, đọc truyện, làm toán, v v bất kỳ hoạt động nào, miễn là trẻ có hứng thú, có đam mê Trẻ có một bản năng bắtchước, trẻ bắt chước rất giỏi và rất thích bắt chước Nếu cho trẻ nhìn thấy ai đó làm 1việc gì đó một cách say mê, nhiều khả năng trẻ cũng sẽ bắt chước và dần dần tạonên hứng thú Đó là cách thông dụng nhất để khơi dậy đam mê trong trẻ
.2.3 Ngầm khích lệ động viên, tích cực khen ngợi, tuyệt đối cấm trách mắng, phải tạo cho trẻ những ám thị tích cực
Trẻ nhỏ là tờ giấy trắng, chính môi trường và các yếu tố bên ngoài sẽ nhào nặnchúng Vì thế, người lớn phải kiên trì tận dụng hoàn cảnh, hành vi và ngôn ngữ đểngầm cổ vũ khích lệ trẻ, khen ngợi trẻ nhờ đó trẻ sẽ nảy sinh cảm giác đồng tình, vui
vẻ, tự tin và không ngừng nỗ lực vươn lên Ngược lại, những lời chỉ trích, trách
Trang 13mắng, đòn roi chỉ làm trẻ sợ hãi, buồn bực, mặc cảm, ảnh hưởng rất lớn tới xuhướng hành vi của trẻ sau này.
.2.4 Biến khó thành dễ: cái gì khó học trước
Với trẻ nhỏ không có khái niệm dễ và khó, chỉ có khái niệm thích và khôngthích Cái gì trẻ thích thì được coi là dễ, và cái gì không thích thì được coi là khó.Quan niệm trẻ nhỏ chỉ làm những việc đơn giản thực sự là sai lầm Những sự việccàng khó thì càng phải học từ sớm, đầu tiên cho trẻ tiếp xúc để hình thành những ấntượng ban đầu (mẫn cảm) và đem lòng yêu thích chúng, sau đó dần dần tiếp cận vàhọc Trẻ không biết phân biệt khó hay dễ, sợ hay không sợ, trong suy nghĩ của chúngchỉ có hứng thú và không hứng thú, yêu thích và cự tuyệt
.2.5 Cuộc sống là một trường học, không cần giáo trình, không cần thứ tự
Cuộc sống phong phú và các hoạt động trò chơi là trường học tốt nhất để thựcthi giáo dục sớm và là trường học duy nhất trong giai đoạn trước 6 tuổi Trẻ nhỏ đang
ở giai đoạn sinh trưởng và phát triển nhanh nhất, bản năng của chúng cần tới sựhoạt động của hệ thần kinh, cơ bắp, gân cốt, trẻ không thể ngồi 1 chỗ trong thời gianquá lâu Sự chú ý vô thức chiếm đại đa số, nên phải thường xuyên thay đổi sự chú ýcủa chúng, không thể bắt trẻ lên lớp và cưỡng chế để dạy theo các tiết học trong 1giáo trình Trẻ quan tâm tới cái gì, cha mẹ lập tức dạy trẻ cái đó, thay đổi theo hứngthú của trẻ Nội dung học trong cuộc sống rất phong phú, nơi nào cũng có thông tin,niềm vui và sự hứng thú Trẻ sẽ tự mình liên kết các thông tin và tổng kết thành cácquy luật Chúng rất giỏi việc này
Chúng tôi xin đưa ra một ví dụ: hoạt động ăn Hãy khiến trẻ coi mỗi một bữacơm là 1 cuộc khám phá: nhận biết màu sắc, nhận biết hình dạng, nhận biết hương
vị, nhận biết độ nóng lạnh, nhận biết độ cứng mềm, v v của các món ăn Hãy dạytrẻ các quy tắc: trước khi ăn phải rửa tay, phải tham gia dọn mâm cơm, phải chờ đủngười mới ngồi ăn, ăn trông nồi, ngồi trông hướng, so đũa, mời ông bà bố mẹ, cám
ơn bà cám ơn mẹ đã nấu cho ăn, v v qua đó giúp trẻ trẻ hình thành sự lễ phép,
Trang 14hiếu kính, tôn trọng, biết ơn, v v Mọi hoạt động trong đời sống đều có thể trở thànhnhững bài học quý giá.
.2.6 Thực hiện giáo dục sớm ở cả gia đình và trường mầm non
Cả gia đình và nhà trường đều phải thực hiện việc giáo dục sớm phù hợp vớitrẻ Phần lớn thời gian trẻ ở nhà, mọi hình ảnh, mọi âm thanh đều được trẻ tiếp thu
và bắt chước Do đó trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều bởi môi trường gia đình và mọi ngườitrẻ tiếp xúc, chúng sẽ bắt chước và ghi nhớ gần như mọi thứ chúng nhìn thấy, nghethấy Người lớn trước mặt trẻ phải vui vẻ, đoàn kết, tư tưởng tốt, hành vi tốt, cư xửđúng mực, thống nhất Cha mẹ và người thân phải trở thành những tấm gương tốt đểtrẻ noi theo Khi trẻ đã đi học, môi trường học tập vui chơi được mở rộng, thầy côgiáo, bạn bè, trò chơi, v v đều tác động đến sự phát triển của trẻ Sẽ thật tuyệt vờinếu cả gia đình và nhà trường đều phối hợp, mang lại cho trẻ những điều tốt đẹpnhất
3 Giáo dục sớm gồm những nội dung gì?
.3.1 Trẻ cần được phát triển một cách toàn diện và đầy đủ
Phát triển toàn diện là phát triển cả 2 mặt thể chất và tâm lý Trong thể chấtchúng ta có dinh dưỡng, sức khỏe, vận động, sự dẻo dai, sự bền bỉ, sự khéo léo,v v Trong tâm lý chúng ta có phẩm chất trí tuệ như cảm giác và khả năng quan sát;khả năng chú ý; niềm đam mê; khả năng ghi nhớ; khả năng tư duy; trí tưởng tượng;tri thức, kỹ năng; năng lực hành động; và phẩm chất phi trí tuệ như tình cảm; tâmtrạng; cảm xúc; ý chí; tính cách; động cơ; đạo đức; v v
Phát triển đầy đủ là phát huy tối đa tiềm năng sẵn có, đi cùng với phát triển cátính và sở trường, phát huy mặt mạnh, bồi dưỡng mặt yếu, lấy cái giỏi bù đắp cáithiếu sót
.3.2 Các nội dung cần bồi dưỡng cho trẻ
− 1 Phát triển các giác quan: nhận thức bản thân và nhận thức thế giới
Trang 15− 2 Rèn luyện khả năng vận động thô và tinh: điều khiển cơ thể theo ý mình
− 3 Phát triển ngôn ngữ: công cụ giao tiếp, học tập
− 4 Phát triển toán học, logic, tư duy
− 5 Phát triển kỹ năng và trí thông minh giao tiếp: hòa nhập xã hội
− 6 Phát triển trí thông minh không gian: hội họa, tạo hình
− 7 Phát triển trí tuệ tự nhiên: Nhận biết thế giới
− 8 Phát triển trí tuệ cảm xúc
− 9 Phát triển trí tuệ sáng tạo
− 10 Phát triển trí tuệ âm nhạc
− 11 Phát triển đam mê và hứng thú rộng rãi
− 12 Phát triển khả năng tập trung, ý chí vượt khó
− 13 Xây dựng đức tính tốt, quan điểm sống đúng đắn, chí lớn vươn xa
− 14 Xây dựng thói quen, tính cách tốt
− 15 Rèn luyện sức khỏe: là hệ quả của thói quen ăn uống, tập luyện, sinh hoạt
có khoa học
4 Những quan điểm sai lầm về giáo dục sớm
− 1 Quan điểm sai về giáo dục sớm là giáo dục trước tuổi Chúng ta vẫn quen
với khái niệm 6 tuổi trẻ mới đi học lớp 1, trước 6 tuổi thì mọi sự dạy dỗ đều vôích, trẻ biết gì mà học, thậm chí là có tội vì “đánh cắp tuổi thơ” của trẻ Trước 6tuổi chỉ cần trẻ ăn no, ngủ kỹ, khỏe mạnh tươi vui là tốt rồi Đây là quan điểmsai lầm, lãng phí 6 năm đầu đời là lãng phí 90% tiềm năng của con người, ngàynay quan điểm này đã thay đổi tại nhiều nước tiên tiến trên thế giới Phải chăngchúng ta cũng đến lúc phải thay đổi? Thực tế là dù cha mẹ không dạy thì trẻ
Trang 16vẫn học, vẫn tiếp thu thông tin, vì thế, thay vì để trẻ học những điều xấu hoặcnhững điều vô bổ, hãy giúp trẻ học những điều bổ ích có lợi cho trẻ sau này.Trẻ học từ trong bụng mẹ, vì thế ko có mốc nào là mốc “tuổi đi học”, chính xác
ở đây phải gọi là “trước tuổi đi học lớp 1”, vì thế chúng ta cứ dùng từ “giáo dụcsớm” và tạm định nghĩa giáo dục sớm là phương pháp giáo dục trước 6 tuổi –tuổi đi học lớp 1
− Quan điểm sai về dạy trẻ trước 6 tuổi giống dạy trẻ tại trường tiểu học Quanniệm truyền thống cho rằng học là cứ phải đến lớp, nhìn lên bảng, nghe cô giáogiảng bài Phương pháp này hoàn toàn không phù hợp với trẻ dưới 6 tuổi, vànếu ai đó dạy trẻ theo cách này thì tức là đã phạm phải 1 trong 5 không củagiáo dục sớm: “tiểu học hóa Phương pháp này chỉ hại trẻ mà thôi Giáo dụcsớm đúng nghĩa là dạy trẻ trong cuộc sống, học trong trò chơi Bản năng chophép trẻ tiếp nhận mọi thông tin đi vào các cơ quan cảm giác của chúng, lúcnào chúng cũng có thể nhìn, nghe, sờ, làm, ghi nhớ và đặt câu hỏi Chỉ cầncuộc sống phong phú và đa dạng là có thể tăng cường những điều mắt thấy, tainghe cho trẻ một cách có hieụe quả, từ đó giúp chúng phát triển trí tuệ, bồidưỡng kỹ năng, tăng cường thể chất, hình thành tính cách, thói quen và phẩmchất đạo đức tốt
− Quan điểm sai về khả năng lý giải Giáo dục sau tiểu hoc chủ yếu dựa vào khảnăng ghi nhớ thông qua lý giải, đây là điều không thể chối cãi Nhưng khả năngghi nhớ máy móc là quá trình tất yếu trong sự phát triển tâm lý của trẻ sơ sinh,đồng thời cũng là một loại dinh dưỡng tinh thần không thể thiếu đối với trẻ Trẻ
sơ sinh từ lúc không hiểu mọi thứ đến việc từng bước hiểu được vạn vật, từkhông có ngôn ngữ tới có ngôn ngữ, tất cả đều phải dựa vào khả năng ghi nhớ
ấn tượng (khả năng ghi nhớ máy móc) và sự lĩnh hội từ các tình huống trongcuộc sống Khi người lớn dạy trẻ học nói, không nên yêu cầu chúng lý giảiđược Thế nên mới có nguyên tắc “đàn gảy tai trâu” và “mưa dầm thấm lâu”.Bản thân trẻ có hứng thú ghi nhớ máy móc vì như vậy chúng sẽ có thông tin để
Trang 17lấp đầy bộ não đang còn trống rỗng Nhiều trẻ thích nghe đi nghe lại 1 câutruyện hay 1 bài hát là vì như vậy.
− Quan điểm sai về khó hay dễ Người lớn thường áp đặt quan điểm của mình
về 1 việc nào đó là khó hay dễ của mình lên trẻ, dẫn đến việc chỉ dạy nhữngđiều dễ mà bỏ qua những điều khó, điều này làm hạn chế nghiêm trọng sựphát triển của trẻ Với trẻ, sự khó hay dễ hoàn toàn không giống người lớn.Trong suy nghĩ của trẻ, chúng không phân biệt cái gì là khó, cái gì là dễ, chỉ cóhứng thú và không hứng thú, chúng sẽ tiếp nhận khi cảm thấy hiếu kỳ, ngượclại sẽ từ chối khi cảm thấy không thích Ví dụ như bơi và đi bộ, người lớn nghĩ
là bơi khó hơn đi, nhưng nếu dạy trẻ bơi, thì ngay từ khi chưa biết đi trẻ đã cóthể bơi thành thục nếu được dạy Nhà khoa học Czarknowski người Nga đãhuấn luyện thành công cho trẻ 2 tuần tuổi biết bơi lên để thở và lặn xuống để
bú sữa Ví dụ khác là chúng ta nghĩ học tiếng mẹ đẻ dễ hơn học tiếng nướcngoài, nhưng trẻ sơ sinh thì không nghĩ thế, loại ngôn ngữ nào với chúng cũng
là ngôn ngữ mới, vì thế hoàn toàn không có sự phân biệt ngôn ngữ nào khóhơn ngôn ngữ nào, nếu cho tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ, chúng sẽ học hết
− Quan điểm sai về khổ và sướng Chúng ta luôn coi học là khổ, từ xưa đã vậyrồi, thế mới có câu “khổ học, khổ luyện”, “mười năm miệt mài khổ luyện”, vìvậy người lớn thường sợ trẻ nhỏ “khổ sở khi phải học từ sớm” Thế nhưng, mọingười không hiểu rằng giáo dục sớm là để tạo cho trẻ niềm đam mê thích thú,
từ đó không còn khái niệm “khổ” vì học nữa, trẻ sống và học bằng tất cả niềmthích thú của mình, chính điều này giải thoát cái cảm giác “khổ” mà chúng ta đã
có từ ngàn năm nay Giáo dục sớm đúng nghĩa kết hợp hài hòa giữa học tập
và vui chơi Học có 2 dạng: học một cách khổ sở và học một cách thú vị chính
là vui chơi Vui chơi có 2 dạng: chơi một cách có ích và chơi 1 cách vô ích Vuichơi có ích chính là học, mà học vui vẻ chính là vui chơi Thế mới gọi là “học
mà chơi, chơi mà học”
Trang 18− Quan điểm sai về thông minh là tố chất có sẵn, trẻ đã thông minh thì không dạycũng vẫn thông minh Có 2 quan điểm trái ngược nhau: trẻ thông minh là do tưchất, do gen di truyền của cha mẹ truyền lại, tóm lại là tài năng bẩm sinh và trẻthông minh là do được dạy dỗ tốt Có rất nhiều bằng chứng chứng minh chotừng luận điểm, xin chia sẻ lại với bạn quan điểm phù hợp hơn Yếu tố bẩmsinh, di truyền là điều rất rõ ràng, những những tố chất bẩm sinh này chỉ ởdạng tiềm ẩn, để khai thác được cần nhờ vào sự giáo dục và rèn luyện mới cóthể phát huy tối đa được Chúng là làm 1 ví dụ: có 2 trẻ, em A sinh ra đã mangsẵn tố chất 80 điểm, em B là 60 điểm Nếu em A được giáo dục theo cách bìnhthường, phát huy được 20% tố chất thì sẽ chỉ là 16 điểm mà thôi, còn em Bđược giáo dục tốt, phát huy được 50% tố chất thì sẽ là 30 điểm Vậy có phải
em B đã thể hiện được khả năng vược trội so với em A?
Một ví dụ thực tế mà tôi có thể tự tin dẫn chứng ra, chúng ta biết đến cuốnsách thai giáo của Sisedike, trong đó có nêu, về lý thuyết di truyền, xác xuất để
1 gia đình có 4 người con đạt chỉ số IQ trên 150 như gia đình học là rất thấp,phải mô tả bằng “con số thiên văn”, bạn có thể hiểu là cực kỳ nhỏ, giống như 1lúc nào đó tất cả khí trong 1 căn phòng rộng chỉ tập trung ở 1 góc phòng, xácxuất để điều này xảy ra là có, nhưng siêu nhỏ, và chúng ta hiểu là không thể.Thực tế là cả 4 người con của gia đình Sisedike đều được giáo dục bằngnhững phương pháp đặc biệt, và chúng ta có thể tin rằng, yếu tốt giáo dục làyếu tố quyết định tài năng của trẻ
− Quan điểm cho rằng trẻ thông minh sớm sẽ sớm tự mãn, không tập trung học
và bị cô lập với các bạn và có xu hướng bị tự kỷ Rất nhiều trường hợp đã rơivào tình huống này Có 2 lý do cho việc này Một là trẻ đã dành quá nhiều thờigian cho 1 đam mê nào đó và bỏ qua các hoạt động khác, dẫn đến việc bị lệch,thường là bỏ qua các tương tác xã hội, không chơi với người khác mà đóngmình 1 chỗ Hai là cha mẹ đã không dạy cho trẻ các nguyên tắc đạo đức, trong
đó có việc khiêm tốn, ham học hỏi và giúp đỡ người khác và những người
Trang 19xung quanh lại quá tung hô khả năng vượt trội của trẻ Vì thế, nếu trẻ mắc phảivấn đề trên thì lỗi nằm ở cha mẹ và những người xung quanh chứ không phải
ở giáo dục sớm Trẻ được giáo dục sớm ở nhà dù đã biết rất nhiều, nhưngkhông thể biết hết được, đến lớp vẫn có nhiều điều phải học, với 1 thái độ cầuthị và luôn coi mọi người đều có gì đó cho mình học thì trẻ sẽ học rất nghiêmtúc Thay vì kiêu ngạo thì trẻ được giáo dục sớm có thể giúp các bạn mình họcbài, hiểu bài, như vậy không có lý do gì trẻ bị cô lập cả
− Quan điểm cho rằng não to thì thông minh hơn Khoa học đã chứng minh, sựthông minh của con người không nằm ở khối lượng bộ não hay số tế bào não,
mà nằm ở sự phức tạp trong liên kết giữa các nơ ron thần kinh của não bộ Vìthế, não to hay nhỏ chỉ là sự ngẫu nhiên mà thôi, chất lượng các kết nối thầnkinh mới là yếu tố quyết định
− Quan điểm cho thiên tài thì đoản mệnh Đã từng có 1 số nghiên cứu và kết quả
là những người được coi là thiên tài thường sống lâu hơn một chút so vớingười bình thường Thực tế thì cũng là người, cũng chịu chi phối của quy luậtsinh – lão – bệnh – tử, những người kiệt suất khác một chút là họ sống có đam
mê, có nhiệt huyết nên sống lâu hơn Một số nghiên cứu cũng cho thấy việcliên tục hoạt động sẽ giúp não làm chậm được 1 số quá trình lão hóa, nênnhiều nhà khoa học sống rất thọ Liên tưởng đến sức khỏe, bạn nghĩ ngườithường xuyên rèn luyện thể thao hoặc thường xuyên làm việc chân tay có khỏehơn người không luyện tập không? Với não thì suy nghĩ là cách luyện tập, và
rõ ràng não được luyện tập sẽ khỏe hơn là không rồi
− Nhiều người cho rằng giáo dục sớm thì phải tráo thẻ và cứ tráo thẻ mới là giáodục sớm Tráo thẻ chỉ là 1 hoạt động trong hàng nghìn hoạt động giáo dụcsớm Tráo thẻ giúp phát huy khả năng chụp hình của trẻ, giúp phát triển nãophải
Trang 20− Chỉ có thể tráo thẻ với trẻ dưới 3 tuổi? Trẻ lớn có tráo thẻ được không? Xinthưa là được, nhưng phải rất nhanh Đến người lớn còn học tráo thẻ được nữa
là trẻ con <Bổ sung phương pháp luyện mắt của không lực hoàng gia Anh>.Các sách dạy đọc sách nhanh đều dạy đọc bằng cách chụp, đó có phải là chụphình hay không? Chính xác là có
− Νhiều người cho rằng giáo dục sớm là Glenn Doman, hay Montesorri, hayShichida và Việt Nam không có giáo dục sớm? Đó chỉ là một vài đại diện tiêubiểu của các phương pháp giáo dục sớm trên thế giới Ngoài các đại diện này
ra, còn rất nhiều các trường phái khác nữa Chính kinh thánh, kinh phật, kinhtoran, v v cũng đều có các nội dung giáo dục sớm Các trò chơi dân gian, cadao, tục ngữ, vè, v v có nội dung giáo dục cũng đều là giáo dục sớm Cáctrò chơi trẻ được chơi ở trường mầm non công lập cũng có những hoạt động
bổ ích cũng là giáo dục sớm Riêng việc cha mẹ quan tâm tới con cái, nóichuyện trao đổi với con cái thường xuyên cũng là giáo dục sớm Hãy nhớ lạiđịnh nghĩa giáo dục sớm của chúng tôi: giáo dục sớm là việc chủ động tạo chotrẻ những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực nhằm địnhhướng sự phát triển của trẻ theo hướng có lợi, giúp trẻ sinh tồn mạnh mẽ trongcuộc sống sau này Mọi thứ đều là giáo dục sớm, và nếu chỉ 1 vài thứ thì làgiáo dục sớm không toàn diện và đầy đủ
5 Ý nghĩa của giáo dục sớm, nên hay không nên?
Chúng ta thấy, nếu trẻ được giáo dục sớm một cách toàn diện và đầy đủ, đó sẽ
là những đứa trẻ toàn đức, toàn tài, có thể sống cuộc sống ung dung, tự tại, hạnhphúc và đầy ý nghĩa Có rất nhiều tấm gương giáo dục sớm trong lịch sử và trongthời kỳ hiện đại
.5.1 Giáo dục sớm phát triển năng lực nhận biết và năng lực hành vi
1 Karl Witte, tiến sĩ trẻ nhất của thế giới khi mới 14 tuổi
Trang 21Karl Witte nắm giữ 1 trong 10 kỷ lục phá vỡ nhất của Guiness Cha ông là KarlWitte, được coi là cha đẻ của giáo dục sớm thời kỳ cận đại, ông đã viết lại toàn bộquá trình nuôi dạy Karl Witte từ khi sinh ra đến 14 tuổi, 1 bản tóm lược của cuốn sáchđược lưu trong thư viện đại học Harvard, từ đó, nhiều người đã tiếp thu và tạo ra rấtnhiều tấm gương ưu tú được giáo dục sớm khác.
Tham khảo thêm tại: http://en.wikipedia.org/wiki/Karl_Witte
Ông là Karl Witte, nhà luật học người Đức Ông sinh vào tháng 7 năm 1800 tạilàng Lochau gần vùng Hale Cha ông chỉ là mục sư của làng, nhưng có rất nhiềusáng kiến đáng ngạc nhiên Trong số đó, có giá trị nhất là những lý luận về giáo dục.Khó mà hiểu được tại sao ở thời đó ông lại có những suy nghĩ như vậy, nhưng quảthực ông đã cho rằng phải giáo dục con cái ngay từ khi là một đứa trẻ sơ sinh Nóitheo ngôn ngữ của ông, giáo dục con trẻ phải bắt đầu từ buổi bình minh của nhậnthức Ông tin rằng với cách đó đứa trẻ sẽ trở nên phi phàm Ông cũng tuyên bố rằngmình sẽ làm như vậy với con cái Không may, đứa con đầu lòng của ông đã qua đờingay khi vừa sinh ra Karl Witte là con kế Nhưng ông không ngờ Witte lại là đứa trẻđần độn, đến nỗi ông phải thốt lên: “Tôi đã làm gì nên tội mà ông Trời bắt tôi có mộtđứa con thế này!”
Những người xung quanh cũng đến an ủi ông Ngoài mặt tuy họ nói rằng khôngđến mức phải lo lắng quá, nhưng lại thì thầm sau lưng rằng Witte đúng là một đứa trẻkém phát triển Tuy nhiên, cha của Witte không tuyệt vọng Ông từng bước áp dụngnhững kế hoạch giáo dục của riêng mình Đầu tiên, ngay cả mẹ Witte cũng nói rằngđứa trẻ thế này thì dù có dạy dỗ thế nào cũng vô ích, sẽ chẳng làm nên trò trống gì.Nhưng tấm lòng người cha của ông không cho phép từ bỏ Và rồi không lâu sau, đứatrẻ đần độn đó đã khiến tất cả mọi người xung quanh phải ngạc nhiên
Năm lên 8, 9 tuổi, cậu bé Witte đã thông thạo sáu thứ tiếng: Đức, Pháp, Ý, tinh, Anh và Hy Lạp; không những thế lại còn hiểu biết cả về động vật học, thực vậthọc, vật lý, hóa học và đặc biệt là toán học Kết quả là năm 9 tuổi, Witte đã thi đậuvào Đại học Leipzig Tháng 4 năm 1814, chưa đầy 14 tuổi, Witte đã bảo vệ thànhcông luận văn thạc sĩ về đề tài toán học, sau đó nhận bằng tiến sĩ triết học, nhận
Trang 22La-bằng tiến sĩ luật năm 16 tuổi và được bổ nhiệm làm giảng viên luật ở Đại học Berlin.Trước khi đảm nhận cương vị giảng viên tại Đại học Berlin, Witte nhận được mộtkhoản học bổng khá lớn từ Quốc vương Progia và sang Ý du học, Trong thời gian ởFirenze, nơi được xem là trung tâm văn hóa của châu Âu thời bấy giờ, ông bắt đầunghiên cứu về thần học Dante - lĩnh vực khó không chỉ đối với người nước ngoài màngay cả với người dân Ý Ngay cả nơi Dante sinh ra cũng đã phát sinh rất nhiềunhững cách hiểu sai lệch Ông tiếp tục quá trình nghiên cứu đến năm 23 tuổi và cho
ra đời cuốn sách Sai lầm của Dante, trong đó chỉ trích những sai lầm của các học giảnghiên cứu về Dante thời bấy giờ và mở ra một hướng nghiên cứu mới
Chuyên môn của ông là luật học, nhưng ông đã rất thành công khi chuyển sangnghiên cứu Dante Tuy nhiên, Quốc vương Progia cho ông đi du học ở Ý với mụcđích để ông trở thành một luật sư tài giỏi vì thế ông tập trung vào nghiên cứu luậthọc, còn nghiên cứu Dante chỉ được xem như trò giải trí Sau khi từ Ý về, ông trởthành giảng viên luật tại Đại học Bresau rồi chuyển sang Đại học Hale và giảng dạy ở
đó đến khi qua đời vào năm 1883
Điều đáng mừng là cha Witte đã ghi lại tất cả những phương pháp mà ông ápdụng để nuôi dạy Witte cho đến lúc 14 tuổi, sau đó viết thành cuốn sách mang tênPhương pháp giáo dục của Witte Cuốn sách này được viết cách đây hàng trăm năm
và đến nay gần như đã bị thất lạc hoàn toàn May sao trong thư viện của Đại họcHarvard còn lại một quyển là quyển duy nhất ở Mỹ - và nó được bảo quản cẩn thậntrong phòng lưu trữ tác phẩm quý
Thông tin thú vị cho các bạn là bản scan cuốn sách "The education of KarlWitte" được chia sẻ trên internet và các bạn search google sẽ ra Bản dịch tiếng Việt
từ phiên bản tiếng Trung của cuốn sách này chính là cuốn "Em phải đến Harvard họckinh tế" tập 5
2 Tổng thống Roservelt của Mỹ - (cuốn những nguyên tắc ) - bổ
sung sau 3 Steve Jobs - bổ sung sau 4 Lê nin - bổ sung sau
Trang 235 Bethoven - bổ sung sau 6 Đỗ Nhật Nam - bổ sung sau 7 v v
8 Hàng ngàn trẻ có khả năng đọc, viết, nói ngoại ngữ như tiếng mẹ
đẻ
Danh sách vẫn còn tiếp tục
.5.2 Giáo dục sớm giúp hình thành tính cách cho trẻ
Chúng ta vẫn biết: “Gieo suy nghĩ gặt hành động, gieo hành động gặt thóiquen, gieo thói quen gặt tính cách, gieo tính cách gặt số phận” Suy nghĩ bắt nguồn
từ những tri thức và kinh nghiệm sống Tri thức và kinh nghiệm là những gì trẻ đượcnghe, được thấy, được học và được trải nghiệm Tuổi càng nhỏ những gì trẻ đượcnghe, được thấy, được học và được trải nghiệm càng nằm trong sự sắp đặt của cha
mẹ, và chỉ cần kiểm soát đến năm 12 tuổi là tính cách của trẻ đã được định hình rõràng, không thay đổi Bắt đầu càng sớm càng tốt Trẻ từ trong bụng mẹ đến 1 tuổi đã
có thể nghe vô thức và tiếp nhận những câu ca dao, tục ngữ, bài chơ, bài hát, câuchuyện về đạo đức và làm người, trẻ từ 1-3 tuổi đã có thể làm theo những chỉ dẫn,gia phong trong nhà, từ 3 tuổi trở đi đã bắt đầu lập luận và lý giải mọi thứ theo cáchcủa mình, từ 6 tuổi đến 12 tuổi đã đi học và quen với cuộc sống cộng đồng với nhữngquy tắc, luật pháp của xã hội 12 tuổi đã định hình tính cách gần như cố định trong cảcuộc đời Đó là con đường mà chúng ta định hướng được cuộc đời con trở thànhngười có ích cho xã hội
Tóm lại, trí tuệ và cảm xúc quyết định tính cách của trẻ, còn tính cách thì quyếtđịnh số phận
.5.3 Vậy nên hay không nên?
Câu trả lời một lần nữa là ở bạn Bạn quyết định được con mình sẽ sống trongmôi trường nào, với ai, với cái gì, được học những gì, v v nói tóm lại bạn quyếtđịnh cuộc đời con bạn Và, dù bạn quyết định thế nào, bạn luôn đúng Nếu câu trả lời
Trang 24của bạn là không, chúng tôi xin lỗi đã làm bạn mất thời gian Còn ngược lại? Hãynhấp một chút cafe và chúng ta tiếp tục nghiên cứu.
6 Có những trường phái giáo dục sớm nào ở Việt Nam và trên thế giới?
.6.1 Giáo dục sớm ở Việt Nam
Từ xa xưa chúng ta cũng có rất nhiều bài học về giáo dục sớm Dưới đây xinliệt kê một số:
− Bạch Vân Gia Huấn của Nguyễn Bỉnh Khiêm
− Gia Huấn Ca của Nguyễn Trãi
− Các trò chơi dân gian, các hoạt động cổ truyền
− Âm nhạc, thơ, ca dao, vè, tục ngữ: đều là những lời răn dạy và kinh nghiệmtruyền lại từ thời xưa
.6.2 Phương án 0 tuổi
Phương án 0 tuổi là một đại diện đến từ Trung Quốc do giáo sư Phùng ĐứcToàn nghiên cứu và sáng lập, được đánh giá là khá gần với Việt Nam Tư tưởng chủđạo của PA0T là học trong đời sống Bạn có thể tham khảo bộ 3 cuốn sách “Phương
án 0 tuổi” đã được Thái Hà book phát hành Hiện nay có 2 trường mầm non triển khaitheo chương trình Phương án 0 tuổi là trường VSK ở Hà Nội và Sài Gòn Academy ở
TP Hồ Chí Minh VSK hiện đang hợp tác với công ty VVN triển khai phần mềmbiBook chạy trên nền tảng web, android và iOS, chạy được trên máy tính và các thiết
bị di động thông minh, đây là phần mềm miễn phí
Tham khảo website: www.vsk.vn
.6.3 Phương pháp Glenn Doman
Đây là 1 phương pháp đến từ Mỹ do ông Glenn Doman nghiên cứu và sánglập Phương pháp này xuất phát từ việc nghiên cứu các trẻ bị tổn thương về não bộ
Trang 25(còn gọi là bại não) Đối với trẻ tự kỷ, bại não thì phương pháp này giúp các em phụchồi các chức năng bị khiếm khuyết, còn đối với trẻ bình thường thì phát triển mạnhhơn Các bạn có thể tham khảo bộ Giáo trình 5 cuốn: Dạy trẻ thông minh sớm, Dạytrẻ biết đọc sớm, dạy trẻ học toán, dạy trẻ thế giới xung quanh và phát triển trí tuệcủa trẻ Hiện nay phương pháp Glenn Doman được nắm bản quyền bởi công tyG.K.s (bán học liệu và giáo dục tại nhà), ngoài ra còn có các chuyên gia khác học ởnước ngoài và triển khai tại Việt Nam, ví dụ chị Lê Thị Phương Nga, chị Bùi Minh Tú
Tham khảo: Gks.vn
.6.4 Phương pháp Montessori
Đây là 1 phương pháp đến từ Ý do bà Maria Montessori nghiên cứu và sánglập Quan điểm chủ đạo của Montessori là phát triển các giác quan và tạo không giancho trẻ tự do phát triển Montessori hiện nay được giữ bản quyền bởi SakuraMontessorri Sakura Montessori có trường mầm non và khóa đào tạo cho giáo viên.Các bạn có thể tham khảo một số cuốn về phương pháp này: Cẩm nang dạy contheo phương pháp Montessori, Phương pháp Montessori, Yêu thương và tự do,v v
Tham khảo: www.sakuramontessori.edu.vn
.6.5 Phương pháp Shichida
Đây là 1 phương pháp đến từ Nhật do Makoto Shichida nghiên cứu và sánglập Phương pháp Shichida chú ý nhiều vào việc sử dụng não phải: chụp hình, tưởngtượng, dự đoán Hiện nay chưa có nhiều sách in về phương pháp này, nhưng có một
số trò chơi được chia sẻ trên các group trên facebook và có cuốn sách ebook: “Pháttriển trí lực và tài năng của trẻ nhỏ” Học viện Shichida đã có mặt ở TP Hồ Chí Minh
và nghe nói sắp ra Hà Nội
Tham khảo: www.shichida.com.vn
.6.6 Các phương pháp toán tư duy
Trang 26Chúng tôi chưa có điều kiện tìm hiểu và nghiên cứu thêm, nhưng dựa vàonhững hiểu biết của mình thì có thể liệt kê các đơn vị này vào diện giáo dục sớm vìđào tạo các trẻ từ 3-4 tuổi đến 12 tuổi Một số đơn vị tham khảo: Mathnacium, ucmas,superBrain, v v
.6.7 Phương pháp dạy trẻ mầm non hiện tại
Chương trình giáo dục của bộ giáo dục hiện nay cũng đã chứa đựng nhiều nộidung giúp trẻ phát triển, cùng với các trò chơi dân gian, các bài hát, thơ, ca dao, tụcngữ, v v là các nguồn tài liệu giáo dục quan trọng, có giá trị
7 Tham khảo giáo dục sớm ở đâu?
Sách ebook về giáo dục sớm cũng có tương đối nhiều nhưng số lượng ít hơnsách in và thường chỉ có các sách đã xuất bản từ lâu
Trang 27.7.2 Các khóa học và hội thảo
Các đơn vị làm về giáo dục sớm thường có các buổi chia sẻ miễn phí, có chứamột số thông tin bổ ích Các khóa học thì cũng thường xuyên được tổ chức khắp nơi
.7.3 Các cộng đồng
Các forum lâu năm: webtretho, lamchame, v v và các group trên facebookcác bạn có thể tìm kiếm và tham khảo Rất nhiều tri thức, tài liệu và kinh nghiệmđược chia sẻ trên mạng
.7.4 Các website, google và các nguồn khác
Tri thức có rất nhiều trên mạng
Trang 28Chương 2: Sự phát triển của trẻ
Chương này chúng ta sẽ cùng khám phá khả năng tiềm ẩn của mỗi đứa trẻ
1 Mọi thai nhi đều là thiên tài
.1.1 Cuộc chiến sinh tồn 2 triệu con chọn 1
Bạn biết về cuộc chiến này rồi đúng không ạ? Mỗi 1 lần người đàn ông phóngtinh, 2-5 triệu tinh trùng được phóng ra, chúng đua nhau để bơi tới trứng và chúngbiết sẽ chỉ có 1 con sống sót Khi có 1 kẻ nhanh nhất, khỏe nhất chạm được đếnđích, cánh cửa lập tức đóng lại Bởi vậy, mỗi chúng ta đều có quyền tự hào mình lànhà vô địch ngay từ trong trứng
.1.2 Thai nhi trải qua quá trình tiến hóa 3,6 triệu năm
Thế giới mất 3 tỷ 860 triệu năm để tiến hóa từ 1 tế bào đơn phát triển thànhmột thực thể phức tạp nhất đó là bộ não con người, vậy mà thai nhi đã trải qua toàn
bộ quá trình trong có 9 tháng 10 ngày Tốc độ phát triển thần tốc: trung bình một phútsinh ra 250.000 tế bào, 9 tháng tổng cộng sản sinh ra một trăm tỉ tế bào cơ thể người
Bộ não được ưu tiên phát triển đầu tiên, số lượng noron thần kinh cao cấp vùng vỏnão lúc mới sinh còn nhiều hơn của người trưởng thành và sau đó có một số bộ phận
do không được sử dụng mà chết đi
Tôi xin trích nguyên 3 trang trong cuốn “Phương án 0 tuổi – Chiếc nôi ươm hạtgiống tài năng” – GS Phùng Đức Toàn (trang 58-60):
“Chúng ta đừng bao giờ xem thường thai nhi, nó không đơn thuần là một “khối thịt nhỏ bé” trong bụng mẹ Chúng ta nên biết rằng, thai nhi là một tiểu sinh linh có sức sống mạnh mẽ nhất trong vũ trụ Một hợp tử được tạo thành từ sự kết hợp của các tế bào đơn trong tinh trùng và trứng, từ một sinh mạng nhỏ bé không nhìn thấy được, chỉ chín tháng sau, thai nhi đã phát triển trở thành một cơ thể hoàn thiện và một bộ não cao cấp nhất trong vũ trụ Chỉ mất khoảng thời gian hơn chín tháng để đi
Trang 29hết con đường tiến hóa 3,86 triệu năm từ một tế bào đơn tới bộ não con người của giới tự nhiên, liệu có kì tích nào vĩ đại hơn chăng?
Chức năng sinh lý và tâm lý của thai nhi gần như phát triển đồng bộ.
Một tháng tuổi, hệ thống thần kinh thai nhi bắt đầu hình thành.
Hai tháng tuổi, thai nhi bắt đầu xuất hiện lớp vỏ não Thai nhi cũng đã có xúc giác, biết cảm giác đau và có những vận động giống như bơi lội.
Ba tháng tuổi, miệng thai nhi có thể chạm tới tay và cuống rốn, đã biết động tác mút.
Bốn tháng tuổi, ở thai nhi bắt đầu từ từ xuất hiện các phản xạ chạy trốn, phản
xạ phòng ngự, phản xạ mút và phản xạ hô hấp mang tính kích thích Thai nhi có thể nghe được những âm thanh bên ngoài tử cung Khi ấy, nếu người mẹ uống nhiều nước lạnh hoặc nước sôi, thai nhi sẽ đạp thật mạnh và dữ dội, dùng tia sáng ngắt quãng để chiếu lên bụng mẹ, nhịp đập của tim có thể xuất hiện sự biến đổi rõ ràng.
Năm tháng tuổi, thai nhi bắt đầu có khả năng ghi nhớ, nếu được nghe thấy giọng nói của mẹ nhiều lần sẽ có cảm giác an toàn Có thể mút tay một cách khá thành thục Chức năng của thận bắt đầu phát triển, đã có thể tiểu tiện trong nước ối Sau khi uống nước ối có thể thải ra thông qua ruột non.
Sáu tháng tuổi, thai nhi bắt đầu có khả năng ngửi được mùi của mẹ và ghi vào trong trí nhớ Sự vận động của thai nhi khiến nước ối lắc lư, kích thích làn da.
Bảy tháng tuổi, não bộ thai nhi đã xuất hiện các nếp nhăn và đường rãnh rõ ràng, có kết cấu phức tạp, các tế bào thần kinh gần giống với người trưởng thành Thị giác của thai nhi bắt đầu phát triển Khi nghe thấy những âm thanh bên ngoài, có thể cảm nhận thích hay không thích, nếu không thích thai nhi sẽ phản ứng bằng cách mút tay (một số trẻ sơ sinh sau khi sinh ra có kén ở tay) Đã có khả năng phát âm.
Tám tháng tuổi, thai nhi có thể nghe và phân biệt được sự nhẹ nhàng hay mạnh mẽ, mức độ cao hay thấp trong giọng nói và những loại âm thanh khác nhau (phân biệt được sự khác nhau trong giọng nói của bố và mẹ) đồng thời có những phản ứng thể hiện sự mẫn cảm với chúng Các gai vị giác trên lưỡi đã bắt đầu phát triển, có thể cảm nhận được vị đắng và ngọt Thông qua các thí nghiệm đối với trẻ
Trang 30sinh non cho thấy, thai nhi thường thích vị ngọt Lúc này, thai nhi đã có sự phân biệt
về ngủ và thức, có khi mẹ ngủ song thai nhi lại thức, biết phân biệt giữa vui vẻ và không vui vẻ Ngoài ra, thai nhi còn có thể cảm nhận được những cảm xúc vui mừng kích động, bất an hay bi thương của người mẹ đồng thời có những phản ứng với chúng Khi tử cung của mẹ co lại hoặc bị đè nén do tác động từ bên ngoài, thai nhi có thể đạp mạnh vào tử cung để phản kháng.
Sau chín tháng, thai nhi có thể được sinh ra một cách khỏe mạnh Chúng ta biết rằng, thai nhi đã có đầy đủ lục phủ ngũ tạng với chức năng phức tạp và hoàn thiện; có thính giác, thị giác, xúc giác, vị giác và khứu giác tương đối mẫn cảm, có thể thoát ly khỏi cuộc sống ở nhờ trong bụng mẹ với sức sống tràn trề Sức sống ấy không phải bất chợt hình thành khi thai nhi được sinh ra mà đã tồn tại ngay trong quá trình mang thai Tôi nghĩ, sự khác biệt giữa một đứa trẻ sơ sinh và thai nhi ở giai đoạn cuối chỉ là rất nhỏ, hoặc có thể nói rằng, đó chỉ là sự khác nhau qua việc sinh nở của người mẹ Vì thế, chức năng sinh lý và tâm lý của trẻ sơ sinh phát triển đồng bộ, sự phát triển của thai nhi cũng tương tự như vậy, đây là điều không thể chối cãi.”
.1.3 Thai nhi có thể học
Đây là những điều được viết trong cuốn ebook “Thiên tài từ 280 ngày”
− Thính giác của thai nhi: Sau 6 tháng tuổi là thai nhi có thính giác và bắt đầu
“Chăm chú lắng nghe” Thai nhi nghe các âm thanh trong cơ thể của ngưòi mẹnhư: Nhịp đập của huyết quản, động mạch ở tử cung, mạch máu ở cuống rốn
và âm thanh từ sự co bóp của dạ dày và các âm thanh ở bên ngoài như: tiếngnói chuyện, tiếng tàu xe, v…v… Thai nhi có phản ứng lại các âm thanh này
− Thị giác của thai nhi: Khi người mẹ mang thai được hai tháng, mắt của thai nhibắt đầu được hình thành, đến khi thai nhi được 4 tháng, thai nhi đã có khảnăng cảm thụ ánh sáng Nếu chiếu đèn pin vào bụng người mẹ, thai nhi sẽ cóphản ứng
Trang 31− Xúc giác của thai nhi: Khi người mẹ mang thai được 2 tháng, thai nhi đã có thể
cử động phần đầu, tứ chi và phần thân, có thể chuyển dịch trong bào thai Khiđược 4 tháng, nếu như tay của người mẹ vô tình xoa vào phần mặt của thai nhithì nó sẽ chau mày hoặc nhắm mắt Nếu người mẹ tạo ra một áp lực nhỏ trênbụng thì lập tức thai nhi sẽ dùng tay hoặc chân của mình để tạo phản ứng Quakính quan sát thai nhi phát hiện thấy, khi chạm phải lòng bàn tay của thai nhi,thì ngay lập tức nó sẽ nắm chặt tay vào để phản ứng, còn nếu chạm phảimiệng của thai nhi, thì nó sẽ phản ứng bằng cách ngậm môi và mút Một sốnhà nghiên cứu nước ngoài đã sử dụng sơ đồ sóng siêu thanh và phát hiện rarằng, dương vật của thai nhi nam trong dạ con cũng có thể cử động Tất cảnhững cái đó đều cho thấy chức năng xúc giác của thai nhi Do môi trườngtrong dạ con rất tối đã hạn chế sự phát triển thị giác của thai nhi nên thính giác
và xúc giác của thai nhi rất phát triển Và cũng chính những chức năng này là
cơ sở tốt cho việc giáo dục thai nhi
− Vị giác và khứu giác của thai nhi: Sau khi người mẹ mang thai được 2 tháng thìmiệng và mũi của thai nhi bắt đầu được hình thành, 4 tháng thì khí quan cảmthụ vị giác trên đầu lưỡi của thai nhi được hình thành hoàn toàn, 7 tháng thì lỗmũi của thai nhi hoàn toàn có thể cảm nhận được thế giới bên ngoài
− Trí nhớ của Nhai nhi: Sau 4 tháng kể từ khi người mẹ mang thai, trong não bộcủa thai nhi đã xuất hiện những biểu hiện cho thấy thai nhi bắt đầu hình thànhtrí nhớ Trí nhớ của thai nhi đặc biệt với âm thanh Cũng vì có trí nhớ, thai nhi
có hoạt động nằm mơ
− Thói quen và tính cách của thai nhi: Thói quen và tính cách của thai nhi phụthuộc vào thực phẩm người mẹ ăn, trạng thái tâm lý, tình cảm của người mẹ vàthói quen sinh hoạt của người mẹ
Tất cả những đặc điểm trên cho thấy thai nhi có thể học và việc “dạy” cho thainhi có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của đứa trẻ sau này
Trang 32.1.4 Đỉnh cao của thai giáo: 1 mẹ sinh 4 người con đều đạt chỉ số IQ trên 160
Đây là trường hợp được mô tả trong cuốn sách Phương pháp thai giáoSisedike, một tài liệu chưa được xuất bản của Phương án 0 tuổi Tôi xin trích 1 phầnngắn mô tả về họ Người mẹ tên Saneko Sisedike, sinh năm 1945 tại Nhật Bản, đãtừng theo học khóa đào tạo tiếng Anh ngắn hạn của trường Đại học Kyoto Sangyo ởNhật, về sau có tham gia giảng dạy tiếng Anh giao tiếp trong một khoảng thời giankhông dài Người cha tên Joseph Sisedike chỉ là một công nhân kỹ thuật máy bìnhthường với trình độ văn hóa ở cấp phổ thông trung học Vậy mà, những người cha
mẹ hết sức bình thường ấy đã làm nên một kỳ tích trí tuệ khiến nhiều người kinhngạc: bốn cô con gái của họ - con gái cả Susan, con gái thứ hai Stacey, con gái thứ
ba Stephanie và con gái út Jaina đều có chỉ số thông minh trên 160, nằm trong Top5% những người có chỉ số thông minh cao nhất trên toàn nước Mỹ, trở thành những
“nhi đồng thiên tài” làm cả thế giới ngưỡng mộ Về mặt di truyền học thì tỷ lệ có 4người cùng đạt chỉ số IQ trên 160 có tỷ lệ nhỏ đến mức phải dùng con số thiên văn
để mô tả, nghĩa là khó như lên trời, vì thế, kết quả này có được có thể khẳng địnhhoàn toàn do giáo dục
Những nội hàm cơ bản của “Phương pháp thai giáo Sisedike”: Người mẹ đangmang thai, bằng những thay đổi trong giọng nói và động tác cơ thể cùng trạng tháitâm lý của mình đã giúp thai nhi cảm nhận được tất cả mọi điều mà mẹ của mình đãnhìn thấy, nghe thấy và nghĩ tới Nhờ đó, sau khi chào đời, thai nhi sẽ có được những
tố chất nhất định Đây chính là toàn bộ bí quyết giúp một gia đình bình thường bồidưỡng nên những “nhi đồng thiên tài” Chúng tôi sẽ tổng hợp phương pháp thai giáocuốn sách này cùng với các cuốn sách khác trong chương thai giáo
.1.5 Karl Witte, tiến sĩ trẻ nhất của thế giới cũng được thai giáo
Nếu có dịp đọc cuốn sách “Em phải đến Harvard học kinh tế tập 5” bạn sẽ thấyđược điều này Có thể mô tả 1 vài điểm quan trọng sau: cha mẹ Karl Witte rất yêunhau, trong thời gian mang thai, họ dồn hết tâm trí vào đứa trẻ, họ sống rất điềm
Trang 33đạm, thường xuyên đi dạo để tâm hồn thư thái, luôn giữ tâm trạng bình tĩnh, duy trìcuộc sống bình yên, êm đẹp, thường xuyên đi dạo, ngắm cảnh đẹp, luôn tin tưởngcon mình sẽ là một đứa trẻ xinh đẹp, khỏe mạnh, thông minh Họ cũng tránh mọi tácđộng xấu đến thai nhi như rượu, tiếng ồn, thực phẩm kích thích, v v
Mọi thai nhi đều là thiên tài Hãy nhớ điều đó, hãy hiểu rằng thai nhi đã là mộtthực thể sống, đang tương tác, đang tiếp nhận và đang ghi nhớ, đừng vứt bỏ nó cho
dù ngày mai trời có sập Hãy yêu thương, luôn nghĩ về con, luôn giữ tâm trạng vui vẻ,luôn tin tưởng vào tương lai tươi sáng, điều đó cực kỳ quan trọng Bạn có thể thamkhảo thêm phần tổng hợp các phương pháp thai giáo ở chương 4
.1.6 Phá thai – tội lớn thứ 3 theo giáo lý của đạo Phật
Thật không vui vẻ gì khi viết về điều này, nhưng tôi vẫn phải chia sẻ những gìmình đã được thấy, được nghe và tôi tin Tại sảnh vào của chùa Phổ Linh (nằm trênđường vào phủ Tây Hồ, Hà Nội) có 1 tấm bia ghi 5 tội lớn nhất của con người, tôikhông nhớ nguyên văn nhưng cơ bản là: 1 Tội giết cha; 2 Tội giết mẹ; 3 Tội giếtthai; 4 Tội phá tăng; 5 Tội quấy phật Đứa trẻ sau khi được thụ thai thành công đã làmột sinh linh có linh hồn Nếu vì một lý do nào đó bị can thiệp và phá bỏ, nó sẽ chết
mà không có tên, sẽ chết mà không được chôn, sẽ chết vì chính những người changười mẹ của mình, những người lẽ ra phải yêu mình nhất, thai nhi sẽ không đượcsiêu thoát và đầu thai trở lại thành người Vì thế, 1 lần phá thai sẽ tạo ra nghiệpchướng phải đánh đổi bằng hàng nghìn kiếp Tại chùa Phổ Linh hàng năm có tổ chức
lễ cầu siêu cho thai nhi, bạn có thể liên hệ chùa nếu đã vô tình phạm phải tội này
Tôi được nghe 2 câu chuyện từ chị Lê Thúy Hạnh, người được mệnh danh là
nữ hoàng tên miền Việt Nam Câu chuyện đầu tiên như sau: có một cụ già ở NamĐịnh, thường xuyên đi xin xác thai nhi bị nạo phá ra để đem chôn cất Đã có mộtchương trình quyên góp để mua tủ đá tặng cụ để cụ cất tạm xác thai nhi lấy đượctrong đêm, chờ hôm sau có người chôn Câu chuyện thứ hai: 2-3 năm trước, có 1nhóm các sư ở Thái Nguyên đã làm lễ cầu siêu cho 50.000 sinh linh nhỏ bé bị nạo.Một sự thật đau xót Có 1 chương trình trang bị lò thiêu cho các bệnh viện phụ sản để
Trang 34hoả thiêu, nếu không thì sẽ trở thành rác thải y tế, khó xử lý Nhưng có một thứnghiêm trọng hơn, những linh hồn không được siêu thoát kia sẽ khiến âm khí của đấtnước trở nên nặng nề và khó có thể phát triển.
Một câu chuyện khác, tôi không nhớ rõ nghe từ ai, nhưng một bạn có bố làmnghề y kể lại, bác có thực hiện nạo phá thai, mỗi lần như vậy bác phải trốn đi trongđêm để mang vứt xác thai nhi Tôi không biết các phòng khám tư sẽ xử lý xác thai nhinhư thế nào Thực sự không dám nghĩ tới Bạn nghĩ sao? Nếu đặt địa vị mình vào vịtrí của thai nhi bị bố mẹ nạo phá? Xót xa đúng không ạ? Tôi hi vọng các bạn trẻ sẽbiết được điều này để sống có trách nhiệm hơn và sinh hoạt tình dục một cách antoàn Lời khuyên của tôi, có những thứ không nên thử, vì thử sẽ nghiện, và chỉ 1 lầnsai sót có thể đổi bằng nghìn kiếp sau
Có một điều phải làm rõ: các trường hợp thai lưu là một sự sàng lọc tự nhiên.Khi thai nhi vì một nguyên nhân nào đó không thể tồn tại được sẽ bị chết lưu và cơthể người mẹ sẽ đào thải cái thai ra ngoài Sinh linh bé nhỏ sẽ trở lại với đúng cha
mẹ mình vào thời kỳ thụ thai thành công lần sau Nên các cặp vợ chồng không may
bị thai lưu không cần phải lo lắng, mọi chuyện sẽ ổn
Chúng ta kết thúc câu chuyện buồn tại đây, dành 1 phút mặc niệm cho các sinhlinh bé nhỏ, và tiếp tục cuộc hành trình Hãy gạt nước mắt đi, mọi thứ nằm ở phíatrước Mời các bạn xem clip: Tiến trình thụ thai và phát triển thai nhi
Trang 35− Hình thành ấn tượng: một ấn tượng thường xuyên được lặp lại giống như mộthình ảnh được khắc sâu trong từng tế bào não, nó sẽ theo đứa trẻ đó trongsuốt cuộc đời và hình thành thói quen khó sửa.
− Trí nhớ hình ảnh: Trí nhớ của người trưởng thành là trí nhớ phân tích và trí nhớgiải thích Nhưng trí nhớ của trẻ nhỏ không cần phân tích hay giải thích, chúnghoàn toàn dựa vào ấn tượng Não trẻ nhỏ giống như một máy quay phim, quaylại những hình ảnh và những âm thanh, sau đó trong cuộc sống dần lĩnh hội
− Lĩnh ngộ tình cảnh: Trẻ nhỏ giải thích sự vật, không dựa vào suy luận, cũngkhông dựa vào giải thích, hoàn toàn dựa vào trí tuệ đặc biệt, tự nhiên lĩnh ngộ
từ trong tình huống của cuộc sống
− Bản năng bắt chước: khả năng mô phỏng và thích thú mô phỏng
− Cảm hứng khám phá: thích những sự vật mới mẻ, sinh động, rõ ràng, có tìnhtiết, sẵn sàng đi xem, sờ và chơi cùng
Thực tế chúng đã học được gì?
− Phân biệt mặt người, nhận biết hành vi của người khác
− Học cách đứng thẳng, đi lại và vận động, rồi chạy, nhảy, lăn lê bò toài, vậnđộng thoải mái Nếu được giáo dục một cách khoa học, đứa trẻ 2, 3 tuổi cũngrất dễ dàng học bơi lội, trượt băng, đánh bóng, đi thăng bằng
− Nhận biết vạn vật, ghi nhớ sự việc, nhận thức thế giới độc đáo, phức tạp thiênbiến vạn hóa
− Phân công chân tay, dùng tay sử dụng dụng cụ lao động
− Học được ngôn ngữ thính giác (nghe và nói chuyện), có thể học đọc và họcnhiều ngôn ngữ
− Phát triển tâm lý cao cấp của con người trong vô thức Trẻ 6 tuổi có thể có khảnăng cảm nhận rất nhạy cảm, khả năng chú ý rất tập trung, khả năng quan sát
Trang 36tinh tế, khả năng ghi nhớ rất cao, tư duy rộng mở, trí tưởng tượng phong phú,cảm hứng rộng mở, tình cảm và cảm xúc ổn định và tốt đẹp, ý chí rất kiêncường và những phẩm chất tính cách ưu tú.
− Học hỏi và tích lũy kiến thức: theo thống kê của giới tâm lý học quốc tế, có đến95% tri thức khái niệm trong đời một con người là học được trong năm nămđầu đời, chỉ có một phần nhỏ tri thức chuyên môn (khoảng 5%) là khi trưởngthành chúng ta học được thông qua trường học hoặc học từ xã hội
Thực tế chúng ta thấy, những trẻ được nuôi dưỡng đầy đủ đã thể hiện khảnăng của mình như thế nào và khi trưởng thành đã trở thành những nhân vật lớn, đivào lịch sử, ví dụ như: Karl Witte, tổng thống mỹ Roser Velt,
3 Trẻ sống trong môi trường nào sẽ thích nghi với môi trường đó
.3.1 Người sói Kamala và Amala
Trên thế giới có nhiều trường hợp trẻ được nuôi bởi động vật như sói, gấu, báohay vượn Xin trích một đoạn nói về hai cô bé người sói được viết trong cuốn
“Phương án 0 tuổi – chiếc nôi ươm hạt giống tài năng”, từ trang 41 – 43
“Theo những ghi chép còn lưu lại trong các tài liệu thì, những đứa trẻ hoang dã
nổi tiếng nhất là hai đứa trẻ người sói ở Ấn Độ Năm 1941, hai vị Giáo sư của trường đại học Denver và Yale Mỹ đã công bố về hai đứa trẻ người sói, tin tức này đã làm chấn động thế giới, gây sự chú ý cho các nhà tâm lý trong suốt mấy chục năm liền.
Đó là vào năm 1920, tại xóm núi Midnapore thuộc tỉnh Bengale trên đất nước
Ấn Độ, người ta đã phát hiện ra có hai sinh vật đầu tóc xõa rũ rượi, mình trần như nhộng chạy theo và sinh sống lẫn trong một bầy sói Những người dân bản địa vô cùng sợ hãi, cho rằng đó là hai con yêu quái Khi ấy, có một Giáo sĩ truyền đạo tên là Singh đến từ Mỹ, đã dũng cảm tìm hiểu, lần theo vết tích của bầy sói Quả nhiên, một ngày kia ông đã phát hiện ra có hai bé gái lẫn trong bầy sói đó Singh dùng vũ lực để
Trang 37đuổi những con sói già, nhờ đó cứu được hai cô bé này Mọi người đều cho rằng hai
cô bé này chính là hai bé gái từ nhỏ không may bị sói mẹ tha đi và lớn lên trong hang sói.
Hai cô bé được cứu về nhưng không ai biết là con cái nhà ai Cô gái nhỏ khoảng ba tuổi, được đặt tên là Amala, còn cô gái lớn chừng tám tuổi, được đặt tên là Kamala Tuy đã được cứu về sống với thế giới của loài người, song do từ nhỏ hai cô
bé đã bị mất đi quá trình giáo dục sớm nên tất cả những hiện tượng tâm lý của con người đều bị mai một hoàn toàn Đặc điềm khác biệt rõ nhất của hai cô bé này là:
Thứ nhất, không chịu mặc quần áo, nếu bị bắt ép mặc quần áo cũng không biết cởi, họ thường dùng móng cào rách quần áo Hai cô bé tuyệt nhiên không có cảm giác xấu hổ của con người.
Thứ hai, không chịu ăn thức ăn chín cũng không ăn các loại ngũ cốc và lương thực, chỉ ăn thịt sống, gà sống, thậm chí ăn cả thịt động vật đã thối rữa Hai cô bé thích uống sữa bò, nhưng nếu đổ sữa ra đất, hai cô bé sẽ liếm.
Thứ ba, không chịu đi ngủ cũng không chịu đắp chăn, khi ngủ thường nằm sấp dưới đất mà không sợ lạnh Hơn nữa, hai cô bé thường ngủ ngày và chỉ hoạt động vào ban đêm, thậm chí nửa đêm còn trèo ra ngoài cửa cất tiếng hú
Thứ tư, không biết đứng, càng không biết thẳng lưng đi lại
Thứ năm là không biết nói chuyện, không nói được tiếng người và đặc biệt là không biết cười Cười là một hiện tượng tâm lý riêng chỉ có ở con người Hai cô bé này cả ngày không cười, nét mặt lúc nào cũng nghiêm nghị
Thứ sáu, xúc giác thuộc về hai cô bé vô cùng mẫn cảm, đặc biệt không ra mồ hôi Hai cô bé ưa bóng tối, thích tiếp cận với các loài động vật khác như chó, sơn dương
Tất cả những biểu hiện của con người của hai cô bé này đã bị biến mất, nói gì tới trí tuệ! Đây hoàn toàn là do trong quá trình sinh trưởng phát triển, não bộ của hai
cô bé đã mất đi những ảnh hưởng về môi trường sống của con người, nó không được tiếp nhận bất cứ sự giáo dục nào ngay từ đầu Ngoài ra, hai cô bé còn phải thích nghi
Trang 38với cuộc sống của loài sói, vậy nên trí tuệ tiềm ẩn của họ bị vùi lấp là điều hết sức tự nhiên và dường như không thể bù đắp lại được ”
.3.2 Hình ảnh cô gái Oxana được nuôi bởi chó
Cô gái Oxana người ukraina được nuôi bởi chó, trong 6 năm (hình như từ 4-10tuổi) Đây là video được chị Hường, chuyên gia của viện nghiên cứu giáo dục pháttriển tiềm năng con người (IPD) cung cấp
.3.3 Các em bé lai có thể nói nhiều thứ tiếng
Chúng ta đã nghe nhiều câu chuyện về trẻ em lai, hoặc sống trong môi trường
đa ngôn ngữ Nói chuyện với bố bằng tiếng Anh, với mẹ bằng tiếng Việt, với bà bằngtiếng Tây Ban Nha và đi học thì nói tiếng Trung Quốc Dù các bạn tin hay không thìđến khi gặp chúng các bạn sẽ thấy Cá nhân tôi cũng đã từng được sống ở Liên Xôkhi theo bố mẹ công tác Tôi ở Liên Xô từ năm 4-6 tuổi, sau đó 10 tuổi quay lại vàsống đến năm 12 tuổi Đợt đầu thì tôi còn nhỏ nên không có nhiều ký ức, nhưng lầnthứ hai sang Liên Xô, tôi vẫn còn nhớ rất nhiều Thời gian đầu tôi đi học lớp mẫu giáolớn với trẻ em bên đó, sau 6 tháng thì đi học lớp 3 với trẻ em Nga Tất nhiên tôi gặpnhiều khó khăn trong việc học những môn liên quan nhiều đến ngôn ngữ như lịch sử,địa lý, văn học, tiếng Nga, v v nhưng tôi chơi và giao tiếp bình thường với trẻ emNga, tôi xem phim và hiểu gần như 90% nội dung phim, thậm chí còn dịch lại cho mẹ
1 số đoạn Có một giai đoạn bố tôi quyết tâm dồn tiền cho tôi đi học gia sư ở nhà 1 côgiáo già, chủ yếu là học về ngữ pháp vì không ai dạy tôi những điều này, sau vàitháng thì môn tiếng Nga của tôi đã khá hơn và kỷ lục là đạt điểm 4/5 môn tiếng Nga,điểm số trên mức trung bình so với các bạn Nga Sau đó không lâu thì gia đình tôichuyển hẳn về Việt Nam nên không được phát huy thêm Nhưng có thể nói chính tôi
Trang 39đã được sống trong môi trường hai ngôn ngữ và thích nghi được, tất nhiên, bây giờtôi không còn nhớ gì nhiều, nhưng nếu học lại cũng sẽ rất nhanh, phát âm rất “Nga”(1 người Việt ở Nga đã từng phát biểu rằng em chưa thấy một ai nói tiếng Nga tựnhiên như thế, điều này rất hợp logic của giáo dục sớm) Một minh chứng sống chocác bạn
4 Các quy luật phát triển trí não và năng lực
5 Tâm lý trẻ trước 6 tuổi
.5.1 Theo Phương án 0 tuổi
Đặc điểm tâm lý của trẻ nhỏ
Phần lớn các cha mẹ điều biết cách làm thế nào để con mình có được một cơthể khỏe mạnh, phát triển tốt Nhưng rất nhiều người không có kiến thức về sức khỏetâm lý, sinh mệnh thứ hai của trẻ nhỏ, dẫn đến việc làm tổn hại tâm lý của con và gây
ra những phản ứng tiêu cực, chống đối Vì vậy, các cha mẹ cần nắm được kiến thứctâm lý học để hiểu rõ dược trình độ phát triển tâm lý của con và hiểu được cơ bản vềtâm hồn đang thay đổi của con
Tinh thần là nguồn sức mạnh to lớn, lớn hơn nhiều sức mạnh thể lực mà cơthể có thể sản sinh ra, là yếu tố giúp thay đổi thế giới Nguồn sức mạnh này gần như
vô tận Dưới đây là một số kiến thức cơ bản về tâm lý học và phát triển trình độ tâm
lý của trẻ nhỏ
1 Khái niệm tâm lý và con đường hình thành tâm lýTâm lý là danh từ chỉ các hiện tượng tâm lý như cảm giác, tri giác, khả năngghi nhớ, tư duy, trí tưởgn tượng, tnhf cảm, ý chí, khí chất, năng lực, tính cách, v v Hiện tượng tâm ls của con người vô cùng phức tạp, tâm lý của mỗi người lại rất khácnhau, có tốt, có xấu, nhưng đều hình thành từ những phản ánh chủ yếu của các sựvật khách quan vào trong bộ não con người Nếu không có sự vật khách quan vàthực tiễn của con người thì trí óc sẽ trống rỗng, tinh thần nghèo nàn, khi đó não sẽ
Trang 40không xuất hiện các hiện tượng tâm lý mà ngược lại kết cấu não và các tế bào não
Tóm lại, cần làm cho trẻ có thực tiễn cuộc sống phong phú đa dạng
2 Tầm quan trọng của việc phát triển tâm lý cho trẻ nhỏQuy luật quan trọng là tuổi càng nhỏ, tâm lý phát triển càng nhanh Nếu tậndụng giai đoạn phát triển này, trẻ sẽ thu được kết quả lớn hơn nhiều so với giai đoạnsau Nếu đến giai đoạn tâm lý đã hình thành vững chắc thì sẽ rất khó để thay đổi
3 Sự phân chia chức năng tâm lý
− Phẩm chất về trí tuệ: khả năng tập trung chú ý, khả năng quan sát, khả năngghi nhớ, khả năng tư duy, trí tưởng tượng, năng lực tự học tập, khả năng thaotác, khả năng sáng tạo v v
− Phẩm chất phi trí tuệ: thói quen, niềm đam mê, tình cảm, ý chí, tính cách, v v
6 Trẻ khuyết tật