Phương án giáo dục sớm 0 6 tuoi ngô hải khê

Hướng dẫn đặt hàng vui lòng INBOX https:suckhoehb.wordpress.com facebook: https:www.facebook.comSucKhoeHB Nhắn tin đặt hàng : 0906974359 SeoMr Bình 0961893205 Ms Chi

PHƯƠNG ÁN GIÁO DỤC SỚM

TỪ 0 - 6 TUỒI

Bản quyền tiếng Việt © Công ty cổ phần Sách Thái Hà

Không phần nào trong xuất bản phẩm này được phép sao chép hay phát hành dưới bất kỳ hình thức hoặc phương tiện nào mà không có sự

cho phép trước bằng văn bản của đơn vị chủ quản

NHÀ XUẤT BẢN DÂN TRÍ

Số 9 - Ngõ 26 - Phố Hoàng cầu - Hà Nội

Tel: (04) 3514 9840 Fax: (04) 3514 9839 Email: nxbdantri@gmail.com VVebsite: www.nxbdantri.com.vn

MỤC LỤC

Vì sao giáo dục sớm có vai trò quyết định đối với cả cuộc đời của trẻ?

Cha mẹ cần nắm bắt được giai đoạn nhạy cảm trong những năm đầu đời

của trẻ

Bí mật của thần đồng, giáo dục sớm có thể khai phá khả năng phi

thường của trẻ

Phương pháp giáo dục sớm

Giáo dục sớm: Làm thế nào đề phát triển chỉ số EQ của trẻ?

Tăng cường trí thông minh của trẻ

Giáo dục sớm phát triền khả năng học tập của trẻ

Giáo dục sớm: Làm thế nào đề bồi dưỡng thói quen tốt cho trẻ?

Những vấn đề thường gặp trong giáo dục sớm

Vì sao giáo dục sớm có vai trò quyêt định đôi

trò quyết định đến cuộc đ ờ i cùa trẻ

• 0 - 6 tuổi: g ia i đoạn quan trọng để khai phá tiềm năng cùa trẻ

• 0 - 6 tuổi: g ia i đoạn quan trọng để trẻ học tập, nhận thức

• 0 - 6 tuổi: g ia i đoạn quan trọng trong việc hình thành tính cách

gay từ khi trẻ cất tiếng khóc chào đời, vấn đề mà các bậc cha mẹ quan tâm nhất là tương lai của con sau này sẽ thế nào Giai đoạn từ

0 - 6 tuổi là thời kỳ trẻ phát triển rất nhanh Trẻ trong giai đoạn này giống như loài hải miên (bọt biển) đói khát, chúng sẽ hấp thu toàn bộ những gì

mà chúng được tiếp xúc Do đó, khi trẻ bước vào giai đoạn này, cha mẹ hãy cung cấp cho trẻ môi trường giáo dục sớm tốt nhất, giúp trẻ xây dựng

cơ sở vững chắc cho tương lai sau này!

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHỨNG MINH VIỆC GIÁO DỤC SỚM CÓ

VAI TRÒ QUYẾT ĐỊNH ĐÉN c u ộ c ĐỜI CỦA TRẺ

Tục ngữ có câu: “Ba tuổi trông lớn, bảy tuổi trông già” Mọi người vẫn thường hay truyền nhau rằng “Tính cách của một đứa trẻ được quyết định từ khi cồn nhỏ”, thực chất tất cả những câu nói này đều có căn cứ khoa học của nó

Vì sao ngày càng có nhiều cha mẹ quan tâm đến vấn đề giáo dục sớm cho trẻ, đối với những trẻ nằm trong độ tuổi từ 0 đến 6, hầu hết họ đầu tư rất nhiều tâm huyết để bồi dưỡng và giáo dục - rất đơn giản, đó là vì họ

đã ý thức được điều “thần kỳ” mà giáo dục sớm mang lại

Hãy cùng lấy trường hợp của Tiểu Vũ đến từ Đại học Thanh Hoa làm

ví dụ:

Cha mẹ của Tiểu Vũ đều là những chuyên gia giáo dục nổi tiếng, họ

thời là sau khi sinh trẻ ra sẽ gửi chúng cho ông bà chăm sóc, mà chính bản thân họ sẽ là người trực tiếp nuôi dạy đứa trẻ.

Năm Tiểu Vũ 2 tuổi, cô bé đã có thể nhận biết được hàng trăm mặt chữ và những từ tiếng Anh đơn giản, lên đến tiểu học, thành tích học tập luôn xuất sắc; bất kể trong trường hợp nào, Tiểu Vũ cũng có thể ứng biến

và là một người có năng khiếu ngoại giao, không chỉ vậy cô bé còn có

nhiều thói quen tốt khác Trong con mắt của các bạn đồng trang lứa và

các bậc phụ huynh, cô bé luôn là một tấm gương sáng, một đứa trẻ

thông minh, có tiềm năng, tên tuổi của cô bé đâu đâu cũng biết.

Mẹ của Tiểu Vũ chia sẻ kinh nghiệm của mình trong quá trình giáo dục

con: “Sau khi nghiên cứu rất nhiều tài liệu, sách vở liên quan đến vấn đề

giáo dục sớm, tôi đã quyết tâm là phải nuôi dạy con mình thật tốt, ngay tù

khi còn nhỏ, phải xây dựng được một cơ sở vững chắc, để con mình có

thể phát triển thuận lợi trên những chặng đường sau này Bí quyết của tôi

chính là - nắm bắt từ nhỏ”.

Nhận thức của mẹ Tiểu Vũ như vậy là rất đúng, thời kỳ quan trọng đề

trẻ hình thành tính cách và bồi dưỡng năng lực nằm ở giai đoạn từ 0 đến

6 tuồi Các số liệu nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, giai đoạn từ 0 đến

6 tuồi là thời kỳ quan trọng trong quá trình phát triển não bộ của con

người Não bộ của một người khi mới sinh ra nặng khoảng 370 gam Trẻ

sơ sinh 1 tuổi có não bộ nặng gần bằng 60% so với não bộ của người

trưởng thành Đến 2 tuồi ước tính là nặng gấp ba lần so với khi mới sinh,

chiếm 75% não bộ của người lớn Não bộ của một đứa trẻ 3 tuổi có chu

vi gần bằng với não bộ người lớn, sau đó tốc độ phát triển mới chậm

dần Cho nên trong giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi của trẻ, dù trên phương

diện tâm lý hay sinh lý, việc giáo dục tốt sẽ có ảnh hưởng vô cùng quan

trọng đến cấu trúc và chức năng não bộ của trẻ

Năm 1980, giáo sư Kaspyi - chuyên gia nghiên cứu thần kinh đã cùng

với các nhà nghiên cứu khác đến từ Học viện Quốc gia London tiến hành

một cuộc điều tra thực tế:

Trước tiên họ tiến hành phân tích điều tra đối với một nghìn em bé,

sau đó phân chia các đối tượng trên thành năm nhóm khác nhau: nhóm

tự tin, nhóm thích ứng tốt, nhóm trầm cảm, nhóm tự biết kiềm chế và

nhóm bồn chồn (lo lắng bất an) Đến năm 2003, khi tất cả các em bé này

đều đã trở thành những người trưởng thành hai mươi sáu tuổi, giáo sư

Kaspyi lại tiến hành một cuộc nghiên cứu nữa, bên cạnh đó còn tìm hiểu thêm cả bạn bè và người thân của những đứa trẻ này.

Mọi lời nói, hành động của những đứa trẻ hồi nhỏ đều phản ánh rõ tính cách của chúng khi trưởng thành, khiến giáo sư vô cùng kinh ngạc.

Giáo sư Kaspyi đã tổng kết lại toàn bộ kết quả trong cuộc nghiên cứu

đó, và đến năm 2005 ông cho công bố rộng rãi Bài diễn thuyết của ông

đã thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia nghiên cứu trẻ em trên toàn thế giới, đồng thời còn cung cấp thêm những căn cứ khoa học xác thực cho

lý luận giáo dục từ sớm

Giáo sư Kaspyi chỉ ra rằng, tất cả mọi chuyện đã trải qua hồl còn nhỏ của một người đều được đại não ghi nhận lại, và trở thành mấu chốt ảnh hưởng đến việc phát triển tính cách sau này Điều đó có nghĩa là thời kỳ quan trọng đối với việc hình thành tính cách và bồi dưỡng năng lực của trẻ nằm ngay ở giai đoạn từ 0 đén 6 tuổi Nhu cầu đòi hỏi của trẻ trong giai đoạn này là mạnh nhất, dưới sự thúc đẩy của việc tò mồ muốn khám phá thế giới xung quanh, trẻ cồn có thể tiếp nhận tất cả các loại kiến thức khác nhau Tính cách của trẻ giống như một hạt giống, nếu được gieo trồng trong môi trường đất thích hợp và được hấp thu những chất dinh dưỡng có lợi, chắc chắn nó sẽ phát triển thành một cây xanh tươi tốt, có khả năng sống vững bền

Nhà tâm lý học Benjamin Bloom của Đại học Chicago - Hoa Kỳ, đã tồng hợp lại những thành quả nghiên cứu của một số nhà tâm lý học khác về mức độ thông minh của con người, ông dựa vào số liệu tương quan giũa chỉ số IQ ở những độ tuồi khác nhau so với chỉ số IQ của người trưởng thành, rồi vẽ ra thành một biểu đồ đường cong về sự phát triển trí thông minh: Giả sử lấy IQ của đứa trẻ 17 tuổi ứng với IQ của người trưởng thành là 100%, thì sự phát triển của đứa trẻ 4 tuổi là 50%,

8 tuồi là 80%, 12 tuổi là 90%, 13 tuồi là 92% Từ biểu đồ này ta có thể nhìn ra được tốc độ phát triển của trí thông minh là không đồng đều, bốn

năm đầu phát triển rất nhanh, bốn năm tiếp theo giảm dần tốc độ, và bốn năm sau nữa thì chậm hẳn.

Điều này chứng tỏ tốc độ phát triển trí thông minh khi tuổi càng nhỏ sẽ càng nhanh Nhà khoa học người Nhật Bản Kimura Kyuichi cũng đã từng đưa ra nguyên tắc giảm dần về năng lực nhận thức của trẻ con ông nói:

“Một đứa trẻ chưa sinh ra vốn có tiềm năng về khả năng là 100 độ Nếu vừa ra đời đã nhận được sự giáo dục lý tưởng, thì sẽ có khả năng trở thành người trưởng thành có năng lực 100 độ Nhưng nếu bắt đầu giáo dục khi trẻ 5 tuổi, dù được giáo dục tốt đến mấy, cũng chỉ trở thành người có năng lực đạt mức 60 độ Còn đến tận 15 tuổi mới giáo dục thì năng lực chỉ còn dưới 40 độ”

Lý luận của các chuyên gia cùng với các số liệu khoa học đều chứng

tỏ rằng: thời kỳ quan trọng đối với việc hình thành tính cách và bồi dưỡng năng lực của trẻ là từ khi cồn rất nhỏ

Chúng tôi hy vọng các bậc phụ huynh hãy chú trọng đến việc giáo dục

từ sớm cho con em mình, xác định rõ cách sinh hoạt, học tập, vui chơi,

sở thích của trẻ trong giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi, đồng thời kết hợp với việc bồi dưỡng sở trường, năng khiếu cho trẻ, để xây dựng được một cơ

sở vững chắc cho tương lal tươi đẹp của trẻ

0 - 6 TUỔI: GIAI ĐOẠN QUAN TRỌNG ĐỂ KHAI PHÁ TIỀM NĂNG

CỦA TRẺ

Việc phát triển trí tuệ cho trẻ là một trong những vấn đề mà các bậc cha mẹ quan tâm nhất, nhưng sự phát triển trí thông minh lại được quyết định bởi sự phát triển của não bộ VI thế rất nhiều cha mẹ đặc biệt chú ý đến sự phát triển bộ não của trẻ - thế là họ liên tục mua cho trẻ tất cả những loại thực phẩm bổ não, dưỡng não, các kiểu sách vở, đồ chơi giúp phát triển trí thông minh

Có nhiều cha mẹ không nắm bắt được giai đoạn nào mới là giai đoạn

phát triển đỉnh cao của não bộ, một số cha mẹ thì khám phá sự phát triển

bộ não của trẻ sau khi cho chúng đi học, nhưng lúc này đã quá muộn rồi,

vì não bộ của trẻ phát triển chủ yếu trong giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi, vì vậy hãy bắt đầu ngay từ khi trẻ vừa sinh ra

Bây giờ chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một chút về cấu trúc não bộ của trẻ:

Cơ sở cấu trúc bộ não của trẻ là do gien của cha mẹ quyết định, nó sẽ cung cấp một mô hình về sự phân bố các tế bào thần kinh ở não, thông qua sự kích thích từ môi trường bên ngoài, những tế bào thần kinh này gắn kết lại với nhau Các nhà khoa học gọi sự gắn kết này là liên kết thần kinh, những tế bào liên kết sẽ quyết định não bộ của trẻ xử lý thông tin mới ra sao, tạo ra cơ sở cho việc học tập, phản ứng, giao tiếp xã hội và phát triển tình cảm sau này

Một đứa trẻ khi mới ra đời, có số lượng các tế bào liên kết thần kinh trong não chỉ bằng một phần mười so với người lớn, thông qua những trải nghiệm phong phú đa dạng trong cuộc sống sau này, các tế bào liên kết sẽ không ngừng gia tăng số lượng, khi trẻ khoảng 2, 3 tuồi, số lượng này đã tăng gấp 20 lần so với khi mới sinh Điều đó cũng có nghĩa là tỷ lệ trao đổi chất trong não bộ của trẻ vào lúc này rất cao, nên sự phát triền trí lực và khả năng học tập trong giai đoạn này cũng rất nhanh, thậm chí cồn vượt xa cả người trưởng thành

Một số lượng lớn các tế bào liên kết sẽ giảm tốc độ xử lý thông tin của não bộ, những tế bào liên kết nhỏ bé không cần thiết sẽ bắt đầu bị loại

bỏ khi trẻ được khoảng 21 tháng tuổi, chỉ còn một vài khu vực có kinh nghiệm tiếp nhận thông tin, cũng chính là những liên kết thần kinh đã từng sử dụng qua mới có thể tồn tại được Nói cách khác, nếu những kích thích ở bên ngoài mà trẻ tiếp nhận càng phong phú, thì số lượng tế bào liên kết trong não bộ sẽ càng nhiều

Kết quả của một cuộc nghiên cứu kéo dài suốt 18 năm đã chỉ ra rằng, năng lực của những đứa trẻ đã từng tiếp xúc với giáo dục sớm trước 6

tuổi trong lĩnh vực đọc sách và học toán, thậm chí trong cả thành tích học

tập ở tiểu học, trung học đều cao hơn những đứa trẻ không được tiếp

xúc với giáo dục sớm

Do đó, giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi của trẻ chính là quãng thời gian chính

để phát triển trí thông minh Sự phát triển của não bộ không giống với sự

phát triển của hệ miễn dịch hay phát triển xương, điều đó có nghĩa là

phát triển não bộ chỉ có một giai đoạn, khi đã trải qua giai đoạn đỉnh cao

này, sự phát triển của hệ thần kinh trung ương cơ bản đã hình thành,

nên sau này có muốn bồ sung thêm cũng là điều rất khó khăn

Néu muốn khai phá tối đa tiềm năng trong đại não của trẻ, các bậc cha

mẹ phải nắm bắt được giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi này: phải cung cấp chế

độ bồi dưỡng đầy đủ nhất, phong phú nhất, đồng thòi phải đảm bảo sự

phát triển toàn diện của não bộ cùng các bộ phận khác trên cơ thể;

không chỉ vậy còn phải tạo ra sự kích thích từ môi trường bên ngoài một

cách hoàn thiện nhất, để kết cấu và tổ chức bên trong não bộ phát triền

nhanh và lành mạnh

Làm thé nào để khai thác trí tuệ của trẻ? Điều này chúng tôi trình bày

chi tiết ở những mục dưới đây Trong đó, có liệt kê một số phương pháp

đơn giản để các bậc cha mẹ cùng tham khảo:

Phương pháp 1: Năng trò chuyện với trẻ, đừng lo trẻ không

hiêu gì

Hệ thần kinh trong não bộ của trẻ mềm hơn, yếu hơn so với của người

trưởng thành, tuy nhiên điều khiến người ta phải kinh ngạc chính là, mặc

dù như vậy nhưng số lượng sợi gân thần kinh của trẻ lại nhiều hơn gấp

hai lần so với ở hệ thần kinh của người trưởng thành Các nhà khoa học

phát hiện ra rằng, khi mẹ dùng những từ ngữ càng phong phú để nói

chuyện với trẻ, sự kích thích lên các gân thần kinh ở não bộ đạt được

năng lập kế hoạch của trẻ cũng trở nên mạnh hơn.

Mẹ của Tiểu Thanh đã chia sẻ với chúng tôi về kinh nghiệm của mình:

Lúc trò chuyện với con, tôi nói bằng giọng điệu vui vẻ, nhẹ nhàng để đáp lại những tiếng lí nhí của nó và khi con biểu hiện ra một số hành động, tôi sẽ nói từ từ, rõ ràng từng câu từng chữ, chẳng hạn: “Mẹ yêu con nhất trên đời”, mỗi âm tiết kéo dài ra, giống như giai điệu của một bài hát vậy.

Dần dần, con tôi đã có thể hiểu những gì tôi nói, mồm cũng bập bẹ từng chữ, thậm chí nó còn có thể bắt chước theo giọng điệu của tôi để đáp lại, khiến tôi vô cùng xúc động.

Phương pháp 2: Điểu thần kỳ của sự vỗ vể

vỗ về, chính là cử chỉ yêu thương của mẹ dành cho trẻ, những hành động tưởng chừng đơn giản đó lại có thể truyền đạt đến trẻ vô số thông tin Có bốn chữ’ cần phải ghi nhớ, đó là: nhẹ, mềm, khéo và ấm Cách vỗ

về không chỉ giúp cho mẹ và con cùng cảm nhận được sự yêu thương,

mà cũng là một cách để kiểm tra tình trạng sức khỏe của trẻ, và còn có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của trẻ

Có nghiên cứu phát hiện ra rằng, trẻ sơ sinh khi mới ra đời nếu mỗi ngày được mát xa ba lần, thì sẽ có khả năng xuất viện sớm hơn so với nhũng trẻ sơ sinh không được mát xa Có chuyên gia còn cho rằng, sự

vỗ về mà mẹ dành cho trẻ luôn luôn là trợ thủ đắc lực nhất trong việc khai phá tiềm năng của trẻ

Ngoài ra, khi mát xa nhẹ làn da mềm mại của trẻ, cảm nhận được sự mịn màng đó sẽ khiến tâm trạng người mẹ cảm thấy vui mừng và hạnh phúc biết bao

Thời gian tốt nhất để mát xa cho trẻ là lúc trẻ vừa tắm xong

Phương pháp 3: Đáp ứng mọi tiếng gọi của trẻ

Khi trẻ khóc, người mẹ luôn phải đưa ra phản ứng kịp thời, chẳng hạn

an ủi, dỗ dành, ôm trẻ vào lòng đề giúp trẻ cảm thấy an tâm Như vậy,

mẹ chính là người tạo ra một luồng điện não trong tiềm thức của trẻ, nó

có thể đáp ứng đầy đủ những đòl hỏi của trẻ về mặt tình cảm Sự tiếp

xúc thân mật thường xuyên giữa mẹ và trẻ sẽ tạo cho trẻ một cảm giác

an toàn

Mẹ hãy dùng sự cẩn thận, tỉ mỉ và lòng chuyên tâm để đáp ứng kịp

thời mọl nhu cầu của trẻ, tạo ra một mối quan hệ đáng tin cậy cho trẻ

Dần dần trẻ sẽ có tình cảm yêu thương gắn bó với mẹ, và có được cảm

giác an toàn từ chính người mẹ của mình, điều này đồng thời còn mang

lại cho trẻ dũng khí rất lớn để chúng có thể tự tin khám phá thế giới xung

quanh

Phương pháp 4: Cho trẻ được trải nghiêm tình cảm

Nếu có người đang buồn phiền hoặc lo âu, đầu tiên cha mẹ cần phải

tỏ ra đồng cảm với điều đó, để trẻ hiểu được sự quan tâm, lo lắng, chia

sẻ Thái độ lịch sự, có thiện ý và nhân văn của cha mẹ đối với người

khác sẽ được ghi lại trong não bộ của trẻ Theo thời gian những phản

ứng tình cảm sẽ tích tụ dần trong não trẻ, điều này không chỉ có lợi cho

sự phát triển cảm xúc của trẻ, mà còn có lợi cho quá trình phát triển năng

lực nhận thức và ngôn ngữ

0 - 6 TUỒI: GIAI ĐOẠN QUAN TRỌNG ĐẾ TRẺ HỌC TẬP, NHẬN

THƯC

Nói đến học tập, hầu hết chúng ta đều cho rằng phải đén khi trẻ đén

tuồi đi mẫu giáo hoặc lên tiểu học mới bắt đầu cần dạy trẻ, nhưng trên

thực té, việc học tập của trẻ đã bắt đầu từ khi mới ra đời, việc học tập vào lúc này là quan trọng nhất, mang lại hiệu quả cao nhất, và tất nhiên cũng là đơn giản nhất - động lực của việc học tập kiểu này chính là phát huy bản năng của trẻ Nếu bỏ qua giai đoạn này, việc học tập về sau sẽ trở nên rất khó khăn.

Chúng ta cùng xem một ví dụ:

Tháng 10 năm 1920, ở một làng quê nhỏ vùng Tây Nam Calcutta Ấn

Độ, mọi người trong thôn đã phát hiện ra ở một hang sói có hai đứa trẻ được bầy sói nuôi dạy từ khi lọt lòng, trong đó đứa lớn khoảng 7, 8 tuổi, được đặt tên là Kamala, còn đứa nhỏ chừng 2 tuổi, đặt tên là Amala.

Sau này cả hai đứa trẻ đều được gửi vào cô nhi viện nuôi nấng Amala sống ở đó đến năm thứ hal thì chết, còn Kamala thì sống được đến năm

1929 Một mục sư ở cô nhi viện đã viết cuốn sách mang tên “Người sói

và Tarzan", trong đó có miêu tả chi tiết quá trình giáo dục hai đứa trẻ

chúng giống hệt như một con chó sói: đi bằng bốn chi, ban ngày thì ngủ, ban đêm mới ra ngoài hoạt động, sợ lửa, ánh sáng và nước Chúng chì biết khl đól thì tìm cál ăn, ăn no xong là ngủ; không ăn chay mà chỉ ăn thịt, lúc ăn hoa quả cũng không dùng tay, mà đặt nó xuống dưới đất rồi lấy răng gặm, chúng không biết nól chuyện, và cứ đến nửa đêm lại rướn

cổ lên để hú gọi.

Trải qua bảy năm được con người giáo dục, Kamala cũng mới chỉ nắm bắt được 45 từ, hơn nữa phải khó khăn lắm mới học nól được vài câu, và

khi mớl khoảng 16 tuổi, nhưng trí lực cũng chỉ tương đương như một đứa trẻ 3, 4 tuổi.

Câu chuyện về người sói đã chứng minh rằng: nếu bỏ qua thời kỳ phát triển đỉnh cao về khả năng học tập của trẻ, sẽ gây ra nhũng hậu quả khó

Cái gọi là “thời kỳ vàng” hay “thời kỳ đỉnh cao”, chính là chỉ giai đoạn khi trẻ đến một độ tuồi nhất định nào đó có thể nhận thức và nắm bắt được những kiến thức, kỹ năng, hành động một cách dễ dàng nhất Nếu biết cách giáo dục trẻ khi trẻ đang ở vào thời kỳ vàng, trẻ không chỉ vừa nắm bắt được nhanh, vừa cảm thấy vui vẻ, mà còn có thể đạt được hiệu quả hơn gấp chục lần, nhưng nếu bỏ lỡ mất thời kỳ vàng này, thì dù có dành bao nhiêu thời gian và công sức, kết quả trẻ đạt được cũng không thể xuất sắc

Tại sao khả năng học tập của trẻ đạt đỉnh cao lại xuất hiện sớm như vậy, mà không phải là lúc trẻ 7, 8 tuổi như chúng ta vẫn thường nhận định?

Khoa học đã chứng minh, sau khi não bộ của trẻ có những liên kết thần kinh, sẽ xuất hiện màng tủy, giúp bảo vệ đường liên kết giữa các tế bào thần kinh, nhờ đó mà thông tin được truyền đi nhanh chóng và không bị sự cản trở nào Khi trẻ phát triển đến giai đoạn nhất định nào

đó, do sự trưởng thành của những tế bào thần kinh, nên sợi trục thần kinh và sợi nhánh thần kinh dễ dàng mở rộng rồi liên kết với những tế bào thần kinh liên quan hình thành một mạng lưới dạng vòng, giúp đưa

ra những phản ứng đặc biệt, từ đó trẻ có thể học được những kỹ năng kể trên

Do thời gian phát triển của mỗi loại tế bào thần kinh chức năng khác nhau, nên thời gian sản sinh ra liên kết thần kinh và hình thành màng tủy cũng khác nhau Giai đoạn tạo ra liên kết thần kinh và hình thành màng tủy chính là thời kỳ đỉnh cao để trẻ học tập kỹ năng Ví dụ, giai đoạn từ 4 đến 18 tháng tuổi của trẻ là thời kỳ đỉnh cao đề học cách vận động; giai đoạn từ 2 đến 3 tuổi là thời gian tốt nhất dạy trẻ học nói; từ 4 đến 5 tuổi

là thời gian thích hợp đối với việc học ngôn ngữ của trẻ; còn nếu muốn cho trẻ học đàn piano hoặc violon, tốt nhất là nên bắt đầu từ trước khi trẻ

3 tuổi.

Nếu bạn bỏ lỡ giai đoạn này, khi đó các tế bào thần kinh bi lão hóa, sẽ không dễ dàng mở rộng ra và liên kết với những tế bào thần kinh khác, cũng khó nắm bắt được những kỹ năng này với tốc độ nhanh Học tập không chỉ là một việc rất khó, mà còn trở thành một nhiệm vụ không thể hoàn thành Chẳng hạn với việc học bơi, trẻ càng nhỏ thì học bơi càng

dễ, có rất nhiều đứa trẻ xuống đến bể bơi giống như cá gặp nước vậy, còn những trẻ trông đã ra dáng người lớn nhưng dù có tốn rất nhiều công sức cũng không nắm bắt được các kỹ năng chủ yếu của môn bơi.Cho nên, nếu muốn trẻ có được càng nhiều kỹ năng, trở thành một người có bản lĩnh lớn, có trí tuệ siêu phàm, thì các vị phụ huynh cần phải nắm bắt tốt thời kỳ vàng của trẻ là từ 0 đến 6 tuổi

0 - 6 TUỒI: GIAI ĐOẠN QUAN TRỌNG TRONG VIỆC HÌNH THÀNH

TÍNH CÁCH CHO TRẺ

Tất cả chúng ta đều biết rằng, tính cách có vai trò rất quan trọng trong cuộc đời của mỗi con người, thậm chí nó còn có ảnh hưởng lớn hơn so với sự yếu mạnh của năng lực đốl với cuộc sống, sự nghiệp của con người

Người có tính cách cởi mở thường chiếm ưu thế trong cả cuộc sống

và công việc Một người có tính cách hòa đồng, trong công việc sẽ dễ dàng phối hợp với đồng nghiệp, lãnh đạo, thậm chí còn kết thành một khối đoàn kết, trong cuộc sống thì gần gũi với gia đình và bạn bè Ngược lại, những người có tính cách hướng nội trầm lặng sẽ rất khó hòa đồng với mọi người, nên thường khó thành công, không chỉ vậy nhũmg người này còn không biết cách tạo ra những mối quan hệ tốt trong xã hội, từ đó gây cản trở đến sự phát triển trong công việc

Thực tế, cơ hội trong cuộc sống dành cho mọi người đều bình đẩng, nhưng quan trọng là bạn có biết nắm bắt và tận dụng được nó hay không

mà thôi Những người cởi mở luôn tiến về phía trước, còn những người

hướng nội lại thu mình lại và tụt về phía sau, cho nên cuộc sống của một

người có thành đạt hay không, có thể nói vai trồ quyết định là ở tính cách

của họ

Tính cách của con người được hình thành từ nhỏ Tiến s ĩ Harlow -

chuyên gia nghiên cứu giáo dục người Mỹ - đã đưa một con khỉ vừa mới

sinh vào phòng cách li, bên trong đó chỉ có đúng một cái khay đựng thức

ăn Bước đầu của cuộc thí nghiệm là nuôi nấng con khỉ con này trong

khỉ khác và quan sát tình hình phát triển của nó.

Mới đầu, con khỉ này cứ lang thang một mình, nhưng chưa đến một

Tiếp theo, những người làm thí nghiệm đưa một con khỉ bị cách li sáu

tháng về với bầy đàn, con khỉ này hoàn toàn không biết cách chơi đùa

của những con khỉ khác, chỉ ngồi thu lại một góc dường như rất sợ hãi.

Cuối cùng, nhóm người thực hiện thí nghiệm đưa một con khỉ bị cách li

được cùng với những con khỉ khác, thậm chí nó còn không thể hòa nhập

RỒI họ tiến hành ngược lại, đó là cho một con khỉ bình thường vào với

đàn khỉ bị cách li, không lâu sau, con khỉ bình thường vì không thể chịu

nổi sự cô đơn mà tinh thần trở nên suy nhược.

Thí nghiệm trên cho thấy, sự phát triển của con khỉ rất cần một môi

trường phù hợp, chỉ có môi trường bình thường mới có thể khiến chúng

có những tính cách bình thường Thí nghiệm cũng cho thấy tính cách

của con khỉ sau khi được sinh ra sáu tháng đã hình thành gần như cố

định và khó để thay đổi

Thực ra điều này cũng đúng khi áp dụng đối với con người: nếu tính

cách của con người đã được hình thành cố định ngay từ khi còn nhỏ, thì

tính cách đến khi trưởng thành xét về tồng thể cũng không có nhiều khác biệt so với lúc nhỏ.

VIỆC PHÁT TRIỀN NGÔN NGỮ CÙA TRẺ GẤN LIỀN VỚI QUÁ TRÌNH

GIÁO DỤC SỚM

Các nhà khoa học cho rằng, việc học ngôn ngữ của trẻ không phải là học từng chữ từng câu mà có hiện tượng “thời kỳ bộc phát ngôn ngữ” một cách đột nhiên Các nhà tâm lý học ở Bỉ đã quan sát và phát hiện ra, một đứa trẻ hai tuồi rưỡi thông thường có thể nắm bắt được khoảng 200 đến 300 từ vựng, nhưng đến 6 tuổi thì số lượng này đã lên đén con số hàng nghìn, mà hầu hết những từ vựng này đều do trẻ hấp thu một cách

tự nhiên chứ không do ai dạy

Giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi chính là thời kỳ quan trọng nhất để phát triển ngôn ngữ cho trẻ Thực chất khi trẻ vừa mới sinh ra cũng đang thăm dò con đường ngôn ngữ, thông thường chúng sẽ trải qua bảy giai đoạn mới

có thể nắm bắt được một ngôn ngữ, và có thể tự do vận dụng, mà bảy giai đoạn này đều nằm trong giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi Đến 6 tuổi, cách biểu đạt ngôn ngũ’ của trẻ đã khá chuẩn xác, chúng gần như hoàn toàn hiểu và có thể tuân theo những quy tắc sử dụng tiếng mẹ đẻ

Trẻ mới sinh ra được 4 tháng tuổi, chỉ có thể phát ra tiếng khóc oe oe hoặc những âm thanh nhỏ không có ý nghĩa Lúc này, cha mẹ có thể dựa vào cảm nhận của mình để giải thích những âm thanh đó, rồi đưa ra hành động, cử chỉ và lời nói đáp trả Dần dần, trẻ sẽ hiểu được cách dùng giọng nói để giao tiép với cha mẹ, hoặc sử dụng tiếng khóc để biểu đạt những việc như đói, đái dầm, cảm thấy khó chịu, muốn mẹ bế

Sau này, trẻ sẽ chuyển dần từ trạng thái vô thức quá độ thành trạng thái có ý thức Chúng có thể dùng ánh mắt nhìn cha mẹ và chỉ vào đồ vật, nếu lúc này cha mẹ kịp thời gọi tên những đồ vật này một cách rõ ràng, trẻ sẽ dần dần ghi nhớ lại Trẻ từ 6 đến 8 tháng tuổi đã biết chú ý

trẻ còn biết dùng những từ luyến láy, đa dạng để biểu đạt Năng lực giao lưu của trẻ trong giai đoạn này được tăng lên rõ ràng, ngCr pháp không ngừng được củng cố, lượng từ vựng cũng được tăng lên đáng kể.

Trẻ từ 6 đến 12 tuồi: sự biến hóa rõ ràng nhất là trẻ có thể bước đầu diễn đạt được những ngôn từ theo kiểu sách vở Một vài chuyên gia cho rằng, 6 tuổi giống như đầu nguồn con sông của sự phát triền ngôn ngữ, bắt đầu từ đây kéo dài đến năm 12 tuổi, xuất hiện những thay đồl mang tính căn bản trong sự phát triền này, đó không chỉ là sự phức tạp hóa những câu nói, mà trình độ của những câu mang hàm ý và mục đích sử dụng ngôn từ cũng được nâng cao hơn, một thay đồi rõ nét nhất chính là trẻ biết dùng ngôn từ để học đọc và làm văn

Giáo sư tâm lý học ở Hoa kỳ - Bob McMurray cho rằng, đa phần bố mẹ không để ý đến quá trình học nói của trẻ, đó chính là quá trình được tích lũy từng ngày từng giờ, nên mới tạo ra kết quả khiến cha mẹ vô cùng ngạc nhiên Chính vì thé, trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ cần phải chú ý nhiều hơn khi sử dụng những từ ngữ đa dạng, phong phú và biểu đạt chúng một cách chính xác, như vậy khả năng biểu đạt ngôn ngữ của trẻ vô hình trung sẽ nhận được những ảnh hưởng tốt, giúp trẻ dần học được cách dùng từ không chỉ đúng mà còn hay

CHIỀU CAO CÙA TRẺ ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH TRONG GIAI ĐOẠN 0 - 6

TUỒI

Số liệu trong nghiên cứu khoa học cho thấy có hai thời kỳ đỉnh cao đốl với việc phát triển chiều cao, một là vào tuồi dậy thì, hai là giai đoạn thơ ấu

Từ 0 đến 1 tuồi, tốc độ phát triển chiều cao trong giai đoạn này là nhanh nhất và dễ dàng nhận được sự can thiệp của những nhân tố bên ngoài Con người từ khi sinh ra cho đến khi trưởng thành, tốc độ phát triển chiều cao không có tốc độ trung bình, mà từ khi sinh đến 2 tuổi là

tăng khoảng 28cm, trong đó chia làm ba giai đoạn là trước 4 tháng tuổi,

từ 5 đến 12 tháng tuổi, và từ 1 đến 2 tuổi, mỗi một giai đoạn sẽ tăng 1/3 của con số nêu trên Chế độ dinh dưỡng hai năm đầu đối với sự tăng trưởng chiều cao của trẻ có ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với yếu tố di truyền, tuổi càng nhỏ càng chứng tỏ rõ điều này

Giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi, các yếu tố tốt xấu trong quá trình phát triển

có ảnh hưởng trực tiếp đén sự tăng trưởng chiều cao của trẻ trong giai đoạn này, chiều cao thời kỳ này lại là cơ sở của sự tăng trưởng chiều cao giai đoạn dậy thì Các nghiên cứu khoa học phát hiện ra chiều cao lúc trẻ 2 tuổi thể hiện 80% chiều cao khi trưởng thành, vì thế, cha mẹ cần chú ý giúp trẻ phát triển chiều cao giai đoạn này

Có thể nói, nếu chịu ảnh hưởng bởi những nhân tố có hại như thiếu dinh dưỡng, bệnh tật, thuốc men trong giai đoạn này, sẽ gây ra những tổn hại đối với chiều cao lớn hơn ở bất kỳ giai đoạn nào trong cuộc đời.Thông thường, có bảy yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao như sau:

1 Yếu tố di truyền

Không thể phủ nhận rằng, di truyền là yếu tố quan trọng chi phối chiều cao của trẻ Chiều cao của cha mẹ rất quan trọng, thậm chí đến tận đời thứ ba cũng vẫn có ảnh hưởng Bạn chỉ cần nhìn vào ngoại hình và chiều cao của cha mẹ đứa trẻ, cơ bản cũng có thể ước lượng được chiều cao của đứa trẻ trong tương lai

2 Bảo đảm dinh dưỡng

Mặc dù yếu tố di truyền rất quan trọng nhưng đây không phải là tiêu chuẩn duy nhất quyết định chiều cao của trẻ Trong đó, tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng cũng không nên coi nhẹ Đứa trẻ đang trong giai đoạn phát triển, nếu không đảm bảo một chế độ dinh dưỡng toàn diện,

trẻ còn biết dùng những từ luyến láy, đa dạng để biểu đạt Năng lực giao lưu của trẻ trong giai đoạn này được tăng lên rõ ràng, ngCr pháp không ngừng được củng cố, lượng từ vựng cũng được tăng lên đáng kể.

Trẻ từ 6 đến 12 tuồi: sự biến hóa rõ ràng nhất là trẻ có thể bước đầu diễn đạt được những ngôn từ theo kiểu sách vở Một vài chuyên gia cho rằng, 6 tuổi giống như đầu nguồn con sông của sự phát triền ngôn ngữ, bắt đầu từ đây kéo dài đến năm 12 tuổi, xuất hiện những thay đồl mang tính căn bản trong sự phát triền này, đó không chỉ là sự phức tạp hóa những câu nói, mà trình độ của những câu mang hàm ý và mục đích sử dụng ngôn từ cũng được nâng cao hơn, một thay đồi rõ nét nhất chính là trẻ biết dùng ngôn từ để học đọc và làm văn

Giáo sư tâm lý học ở Hoa kỳ - Bob McMurray cho rằng, đa phần bố mẹ không để ý đến quá trình học nói của trẻ, đó chính là quá trình được tích lũy từng ngày từng giờ, nên mới tạo ra kết quả khiến cha mẹ vô cùng ngạc nhiên Chính vì thé, trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ cần phải chú ý nhiều hơn khi sử dụng những từ ngữ đa dạng, phong phú và biểu đạt chúng một cách chính xác, như vậy khả năng biểu đạt ngôn ngữ của trẻ vô hình trung sẽ nhận được những ảnh hưởng tốt, giúp trẻ dần học được cách dùng từ không chỉ đúng mà còn hay

CHIỀU CAO CÙA TRẺ ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH TRONG GIAI ĐOẠN 0 - 6

TUỒI

Số liệu trong nghiên cứu khoa học cho thấy có hai thời kỳ đỉnh cao đốl với việc phát triển chiều cao, một là vào tuồi dậy thì, hai là giai đoạn thơ ấu

Từ 0 đến 1 tuồi, tốc độ phát triển chiều cao trong giai đoạn này là nhanh nhất và dễ dàng nhận được sự can thiệp của những nhân tố bên ngoài Con người từ khi sinh ra cho đến khi trưởng thành, tốc độ phát triển chiều cao không có tốc độ trung bình, mà từ khi sinh đến 2 tuổi là

tăng khoảng 28cm, trong đó chia làm ba giai đoạn là trước 4 tháng tuổi,

từ 5 đến 12 tháng tuổi, và từ 1 đến 2 tuổi, mỗi một giai đoạn sẽ tăng 1/3 của con số nêu trên Chế độ dinh dưỡng hai năm đầu đối với sự tăng trưởng chiều cao của trẻ có ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với yếu tố di truyền, tuổi càng nhỏ càng chứng tỏ rõ điều này

Giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi, các yếu tố tốt xấu trong quá trình phát triển

có ảnh hưởng trực tiếp đén sự tăng trưởng chiều cao của trẻ trong giai đoạn này, chiều cao thời kỳ này lại là cơ sở của sự tăng trưởng chiều cao giai đoạn dậy thì Các nghiên cứu khoa học phát hiện ra chiều cao lúc trẻ 2 tuổi thể hiện 80% chiều cao khi trưởng thành, vì thế, cha mẹ cần chú ý giúp trẻ phát triển chiều cao giai đoạn này

Có thể nói, nếu chịu ảnh hưởng bởi những nhân tố có hại như thiếu dinh dưỡng, bệnh tật, thuốc men trong giai đoạn này, sẽ gây ra những tổn hại đối với chiều cao lớn hơn ở bất kỳ giai đoạn nào trong cuộc đời.Thông thường, có bảy yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao như sau:

1 Yếu tố di truyền

Không thể phủ nhận rằng, di truyền là yếu tố quan trọng chi phối chiều cao của trẻ Chiều cao của cha mẹ rất quan trọng, thậm chí đến tận đời thứ ba cũng vẫn có ảnh hưởng Bạn chỉ cần nhìn vào ngoại hình và chiều cao của cha mẹ đứa trẻ, cơ bản cũng có thể ước lượng được chiều cao của đứa trẻ trong tương lai

2 Bảo đảm dinh dưỡng

Mặc dù yếu tố di truyền rất quan trọng nhưng đây không phải là tiêu chuẩn duy nhất quyết định chiều cao của trẻ Trong đó, tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng cũng không nên coi nhẹ Đứa trẻ đang trong giai đoạn phát triển, nếu không đảm bảo một chế độ dinh dưỡng toàn diện,

cân bằng, chắc chắn sự phát triển của trẻ sẽ bị hạn chế Thậm chí cồn gây ra những ảnh hưởng không tốt Vì vậy, cha mẹ phải cung cấp kịp thời và đa dạng hóa chế độ dinh dưỡng của trẻ, bảo đảm trẻ hấp thu được đầy đủ những dưỡng chất cần thiết, như vậy mới có thể đáp ứng

đủ nhu cầu về sự tăng trưởng chiều cao của trẻ

Nhiều bậc phụ huynh sợ con mình bị biến thành "bé bự", nên đã kìm hãm số lượng thức ăn của trẻ, điều này rất nguy hiểm Mọi người cần biết rằng, trẻ đang ở giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển, nên

dù có béo thế nào cũng không được dùng cách hạn chế ăn uống Tuy nhiên, cha mẹ không thể không cảnh giác một điều là, cho trẻ uống quá nhiều nước hoa quả hoặc nước ngọt đóng chai sẽ làm ảnh hưởng đén quá trình hấp thu chất dinh dưỡng, gây bất lợi đối với sự tăng trưởng của trẻ

3 Bệnh sinh lý

Một số trẻ khi mới sinh ra đã mắc các chứng bệnh, nếu không được điều trị kịp thời, rất có thể sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của trẻ Những chứng bệnh thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa, dị ứng với thức ăn, rối loạn chức năng gan, bị bệnh về tuyến giáp

4 Tác dụng phụ của thuốc

Người ta vẫn thường nói rằng: “Thuốc đắng dã tật”, dù thuốc mang lại hiệu quả tối ưu trong việc điều trị bệnh tật, nhưng nếu dùng thường xuyên hoặc sử dụng không đúng loại thuốc sẽ gây ra một số tác dụng phụ nhất định, từ đó ảnh hưởng đến sự tăng trưởng chiều cao của trẻ Ví

dụ thuốc Ritalin sử dụng để điều trị chứng bệnh ADHD đã được các chuyên gia y khoa xác nhận là gây ra cản trở đối với sự phát triển của trẻ nhỏ Vì thế, trong quá trình tăng trưởng của trẻ, các bậc cha mẹ phải cố

gắng hạn chế tuyệt đối việc lạm dụng thuốc, trong trường hợp bắt buộc phải dùng đến thuốc để điều trị bệnh, bạn phải lựa chọn cẩn thận chính xác loại thuốc và dùng đúng liều lượng cho phép.

5 Rèn luyện thân thể

Việc rèn luyện thân thể thường xuyên có tác dụng thúc đẩy sự phát triển cơ bắp và xương của trẻ, đồng thời giúp cho tốc độ phát triển chiều cao trở nên nhanh hơn Tuy nhiên, các bậc cha mẹ nên biết rằng, không phải tất cả các hình thức luyện tập đều có tác dụng thúc đẩy chiều cao,

có rất nhiều động tác mà chúng ta đều đã quen thuộc không chỉ không có lợi đối với sự tăng trưởng chiều cao của trẻ, mà ngược lại còn gây ra tổn hại lớn cho xương và cơ Chẳng hạn những môn thể thao khó như tập xiếc, đấu vật rất có thể khiến xương cốt bị tổn thương, thậm chí làm lệch và vẹo cấu trúc của xương, gây ra biến dạng

6 Chất lượng giấc ngủ

Nhiều người sai lầm nghĩ rằng giấc ngủ hầu như không liên quan gì đến chiều cao của cơ thể, nhưng nhiều nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu và chứng minh, có khoảng 70% - 80% hormone tăng trưởng được tiết ra và phát huy tác dụng ngay trong lúc ngủ Cho nên, đảm bảo thời gian và chất lượng giấc ngủ cho trẻ là vô cùng quan trọng đối với sự phát triển chiều cao ở trẻ

7 Ảnh hưởng của cảm xúc

Cảm xúc căng thẳng quá độ sẽ gây cản trở tới sự phát triển của chiều cao Một đứa trẻ được lớn lên trong môi trường gia đình vui vẻ và đầy tình thương yêu so với một đứa trẻ sống trong môi trường hỗn loạn, phức tạp, khủng hoảng và không thể hòa đồng với những đứa trẻ khác,

thì trường hợp đứa trẻ đầu tiên sẽ được kích thích tiềm năng sinh trưởng

bên trong cơ thể ở mức lớn nhất Ânh hưởng của yếu tố cảm xúc đối với

sự phát triển chiều cao ở trẻ cũng quan trọng không kém so với chế độ

dinh dưỡng do thức ăn mang lại

Vì vậy, các bậc cha mẹ cần phải chú ý đến quá trình tăng trưởng chiều

cao trong giai đoạn trẻ từ 0 đến 6 tuồi, cố gắng loại trừ những ảnh hưởng

tiêu cực, để trẻ có một môi trường phát triển lành mạnh, bình thường,

giúp trẻ có chiều cao lý tưởng

Cha mẹ cần nắm bắt được giai đoạn nhạy

cảm trong những năm đầu đời của trẻ

Giải đáp bí m ật vể tính nhạy càm của trẻ

S ự kỳ diệu cùa tính nhạy càm vể trật tự

Giai đoạn nhạy càm - th ờ i kỳ đỉnh cao đ ố i vớ i việc học tập của

trẻ

Chín g ia i đoạn nhạy cảm của trẻ nhỏ

Sử dụng trò ch ơ i để giáo dục trẻ trong g ia i đoạn nhạy cảm

Các p hư ơ ng pháp giáo dục trẻ trong g ia i đoạn nhạy cảm

gày càng có nhiều cha mẹ và chuyên gia giáo dục quan tâm đến việc giáo dục trẻ trong giai đoạn nhạy cảm Khi mới ra đời, mọi đứa trẻ đều nhận thức và khám phá thế giới xung quanh theo bản năng vốn có của chúng Có thể nói rằng, nếu nắm bắt được cách giáo dục trong giai đoạn nhạy cảm, thì cha mẹ đã nắm bắt được tương lai của trẻ.

GIÀI ĐÁP BÍ MẬT VỀ TÍNH NHẠY CẢM CỦA TRẺ

Rất nhiều bà mẹ thắc mắc trong quá trình giáo dục con, đôi lúc họ cảm thấy con mình có những hành động vô cùng bất thường, kỳ lạ, thậm chí

là “không thể lý giải”, vì thế cha, mẹ phản ứng lại không tốt do đó ảnh hưởng đén sự phát triển lành mạnh tâm sinh lý của trẻ ví dụ:

Năm Mông Mông hai tuổi rưỡi, gia đình cô bé chuyển từ một căn hộ chật hẹp sang ở một căn nhà rộng rãi hơn Tất cả mọi người trong nhà đều cảm thấy rất vui và hào hứng, chỉ có mình cô bé là cứ khóc lóc không muốn đến nhà mới Người lớn phải dỗ dành mãi cô bé mới chịu bước vào trong, nhưng cả ngày vẫn chỉ khóc đòi cha mẹ chuyển về nhà

cũ Điều này tất nhiên là không thể được rồi, hơn nữa nhà mới vừa rộng vừa đẹp, nhưng tại sao cô bé cứ nằng nặc không chịu chứ? Cha mẹ cô

bé suốt ngày lắc đầu, không hiểu sao con mình lại có đòi hỏi vô cớ nhu thế.

Năm Đinh Đinh được 29 tháng tuổi, bố mẹ dẫn cậu bé về nhà ông bà nội chơi Một hôm cả nhà đang ngồi ăn sáng, cậu bé bỗng dưng tức giận hét lên với ông nội, và chỉ thẳng tay về phía ông Mẹ cậu bé vội vàng chạy đến hỏi xảy ra chuyện gì, thì cậu bé nói là ông đang đi đôi dép lê màu vàng của bố nó Chẳng những thế, cậu bé còn kéo người ông, kiên

mình đi đôi dép đó ngày hôm trước và cho rằng đó là của bố, không ai được dùng nó! Chính vì thế mà mọi người phải đổi lại dép Ba bốn ngày tiếp theo cũng vậy, mỗi khl cậu bé trông thấy ai đl đôi dép lê màu vàng đó

là lập tức hét lên, rồi xông đến người đó bắt bỏ ra bằng được mới chịu

thôi.

Những sự việc khó hiểu như trên thực sự rất nhiều, hơn nữa trong mỗi

giai đoạn, trẻ có thề “chung thủy” với vấn đề nào đó một cách cố chấp

hoặc lúc nào cũng mắc phải một lỗi Người lớn chỉ có thể kết luận lại một

cách đơn giản là: nó còn nhỏ, nên chưa hiểu chuyện Tuy nhiên, những

chuyện phát sinh đó lại có một nguyên nhân khác Chuyên gia nghiên

cứu giáo dục sớm người Italia - bà Montessori đã tổng kết lại kinh

nghiệm giáo dục nhiều năm của mình và đưa ra kết luận rằng: trong sự

phát triển của trẻ có tồn tại một lực nhạy cảm thần kỳ

Trong quá trình phát triển cơ thề sản sinh ra một lực cảm nhận đặc

biệt nhạy cảm đối với những kích thích từ môi trường bên ngoài, ảnh

hưởng đến sự vận động của tâm trí hoặc phản ứng sinh lý, từ đó gây ra

nhũng cảm nhận mang tính đặc thù

Khi lực nhạy cảm sản sinh ra, bên trong trẻ sẽ có một động lực khó

kiềm chế, dẫn đến lòng ham muốn được thử hoặc học tập đối với nhCrng

sự vật mà trẻ cảm thấy có hứng thú, cho đến khi nào nhu cầu được thỏa

mãn hoặc lực nhạy cảm suy yếu, cảm giác này mới dần dần biến mất

Bà Montessori gọi thời kỳ này là “giai đoạn nhạy cảm”, một số nhà khoa

học khác lại gọi đây là giai đoạn quan trọng để học tập hoặc giai đoạn

quan trọng để giáo dục

Hành vi của những đứa trẻ nêu trong các ví dụ trên đều không có cách

nào lý giải, nhưng nguyên nhân chủ yếu chính là vì nó rơi đúng vào giai

đoạn nhạy cảm của trẻ Chẳng hạn: lúc đó Mông Mông đang ở vào giai

đoạn nhạy cảm với môl trường, cho nên việc chuyển đến nhà mới làm cô

bé không còn trông thấy những đồ vật quen thuộc, không thấy những

người hàng xóm hay những bạn nhỏ thân thiết, khiến cô bé cảm thấy xa

lạ và lạc lõng Còn Đinh Đinh đang ở vào giai đoạn nhạy cảm với trật tự,

cậu bé cố chấp về quyền sở hữu và sự trật tự của đồ vật trong nhà, có

ấn tượng ngay từ lần đầu nhìn thấy.

Bất kỳ đứa trẻ nào trong quá trình phát triển tâm lý cũng từng thể hiện năng lực ý chí và tính nhạy cảm của bản thân khiến người lớn phải kinh ngạc, nhưng chính sự kém nhạy bén, không chú ý quan sát của chúng ta

đã làm cho đặc điểm của tính nhạy cảm cùng với những nhu cầu của trẻ

bị bỏ qua

Nếu trong giai đoạn nhạy cảm trẻ có thể nắm bắt được kỹ năng hoặc học được sự điều tiết bản thân, thì dưới sự thúc đẩy của tính nhạy cảm, trẻ sẽ có đầy đủ sức sống và niềm đam mê để nắm bắt mọi sự vật hiện tượng xung quanh, nhận thức được mọi chuyện một cách tích cực và thoải mái, từ đó không ngừng tích lũy được kinh nghiệm và nâng cao năng lực

Tuy nhiên, néu trong giai đoạn nhạy cảm mang tính đặc thù này, trẻ gặp phải những trở ngại từ thế giới bên ngoài, chúng sẽ khó phát triển bình thường cả về thể chất lẫn tinh thần, thậm chí còn xuất hiện hiện tượng tiêu cực và rối loạn Chẳng hạn một số trẻ dù tuổi còn nhỏ nhưng

đã có những biểu hiện của thù hận hoặc lập dị, tất cả những điều này đều do người lớn đã coi nhẹ giai đoạn nhạy cảm của trẻ, vô tình để lại ảnh hưởng xấu đối với cả cuộc đờl trẻ

Sự KỲ DIỆU CỦA TÍNH NHẠY CẢM VÈ TRẬT Tự

Tâm hồn trẻ thơ vô cùng bí ẩn và không thể đoán trước được, nên nhiều lúc cha mẹ cảm thấy rất khó hiểu những hành động của con Ví dụ, trong rất nhiều trường hợp, trẻ tự dưng khóc òa lên mà không rõ lý do, lại không để cho người lớn an ủi Vậy nguyên nhân vì sao? Thực ra đa số các trường hợp đó là vì trẻ phát hiện ra cảm giác trật tự của bản thân bị phá vỡ, thế là trong lồng cảm thấy không thoải mái, liền bật khóc

Một bà mẹ đã từng trải qua trường hợp liên quan đến cô con gái 6 tháng tuổi của mình thế này:

Một hôm, mẹ cô bé bước vào phòng, cầm chiếc ô đặt lên trên bàn Kỳ

lạ là, khi đó, cô bé cứ chăm chú nhìn chiếc ô, một lúc sau bắt đầu bật khóc Bà mẹ nghĩ rằng vì con gái muốn chơi chiếc ô, nên mỉm cười đưa

nó đến trước mặt cô bé Nhưng điều khiến bà cảm thấy ngạc nhiên là cô

bé đẩy chiếc ô sang một bên rồi lại tiếp tục khóc Bà mẹ cố gắng dỗ dành con gái thế nào cũng không được, thậm chí cô bé còn khóc lớn hơn Biết làm sao bây giờ? Vậy là lúc đó bà mẹ mới suy nghĩ, đem chiếc ô sang phòng khác, thật không ngờ ngay lập tức cô bé liền nín khóc.

Người mẹ vô tình đặt chiếc ô vào trong phồng cô bé, không ngờ hành động đó lại gây hỗn loạn cách ghi nhớ có trật tự của trẻ đối với nhCrng đồ vật quen thuộc

Nếu đặt sai vị trí của một đồ vật nào đó, có thề trẻ sẽ là người đầu tiên phát hiện ra và đem chúng trở lại nguyên chỗ cũ, nhưng người lớn chúng

ta lại không mấy khi chú ý đến vấn đề nhỏ bé này Ví dụ nếu bạn đặt một đôi giầy không đúng chỗ hoặc không bỏ khăn tắm vào trong phòng vệ sinh, một đứa trẻ hai tuổi cũng có thể phát hiện ra và sẽ đem chúng xếp lại vị trí ban đầu

Độ nhạy cảm về trật tự được biểu hiện từ khi trẻ còn rất nhỏ Một đứa trẻ chưa đến hai tuổi thể hiện độ nhạy cảm về trật tự khi chúng không hài lòng không phải là dùng ngôn từ mà chỉ bằng một cách duy nhất - đó là khóc Trong giai đoạn mang tính chất đặc thù này, cha mẹ hãy làm kim chỉ nam hướng dẫn hành động của trẻ khi chúng đưa ra phản ứng nhạy cảm đối với trật tự mà chúng đã quen thuộc

Độ nhạy cảm của trẻ về trật tự có thể biểu hiện ngay vào tháng đầu tiên sau khi trẻ được sinh ra Nếu những đồ vật mà trẻ thường nhìn được đặt đúng vị trí, trẻ sẽ cảm thấy rất vui Khi phát hiện ra đồ vật bị đặt sai thứ tự, trẻ sẽ lập tức cảm thấy không thoải mái, thậm chí là dỗi hờn và khóc Đây chính là đặc điểm của trẻ đối với độ nhạy cảm về trật tự Nếu các ông bố bà mẹ không ý thức được điều này, thì sẽ rất khó lý giải được

nhũng hành vi kỳ lạ của con mình.

Một bà mẹ đi làm về nhà cảm thấy trong người không được khỏe, nên lấy hal chiếc gối trong phòng ngủ đặt lên trên ghế sofa, định nằm nghi ngơi một lát Nhưng vào đúng lúc đó, cô con gái một tuổi rưỡi của cô chạy đến, đòi mẹ phải đọc truyện cho mình Mặc dù cô cảm thấy rất mệt nhưng trông thấy gương mặt đáng yêu của con gái, thì không thể nào tù chối được Tuy nhiên, vì làm việc cả ngày vất vả nên người cô rất khó chịu, giọng nói của cô càng đọc càng nhỏ, cô bảo mẫu nhìn thấy vậy, liền giục mẹ cô bé vào trong phòng nghỉ ngơi.

Cô bé tỏ ra thất vọng và khóc òa lên Cô bảo mẫu cho rằng vì cô bé đột nhiên thấy mẹ bỏ đi nên cảm thấy tủi thân, vội chạy đến an ủi cô bé Sau đó cô bảo mẫu định đem hai chiếc gối mà bà mẹ vừa dùng về lại phòng ngủ, thì cô bé lại càng khóc lớn hơn: “Không phải gối! Không phải gối”.

Nghe thấy tiếng khóc của con gái, bà mẹ đành phải cố gượng người dậy ngồi trên giường đọc tiếp truyện cho cô bé Mọi người tưởng rằng làm như vậy cô bé sẽ yên tâm và nín khóc, nhưng ai ngờ đâu cô bé vẫn

cứ khóc, lúc này cô bé đã không còn hứng thú để nghe nốt câu chuyện nữa mà mồm cứ bi bô: “Mẹ ơi, ghếl” Hóa ra, cô bé chỉ muốn mẹ phải ngồi đọc truyện ở vị trí lúc đầu là ở trên ghế sofa, chứ không phải là ở trên giường Chính vì cả mẹ và hai chiếc gối đều bị di chuyển khỏi vị tri ban đầu, nên cô bé mới cảm thấy hoảng loạn và bất an.

Thực tế, trẻ con luôn cảm thấy khó chịu về việc tùy ý thay đổl trật tự của đồ vật, điều này chứng tỏ cảm giác về trật tự trong người trẻ là rất mạnh Trong quá trình phát triển, mọi đứa trẻ đều trải qua một giai đoạn

về độ nhạy cảm với trật tự, trạng thái này xuất hiện ngay sau khi đứa trẻ

ra đời, và có thể kéo dài đến tận năm thứ hai

Khi trông thấy một số đồ vật không nằm ở vị trí cũ, bị xếp lung tung, trẻ

sẽ thấy bất an và trẻ mong muốn đồ vật đó sẽ trở về vị trí ban đầu Đối

với trẻ, phải đến khi nhu cầu về cảm giác trật tự được thỏa mãn, lúc đó

trẻ mới cảm thấy an tâm và vui vẻ

Đối với trẻ khoảng 3, 4 tuồi, điều chúng thích làm nhất là được tự tay

đem cất những đồ đạc nhỏ về đúng vị trí quen thuộc Khi ở trong môi

trường thích hợp với mình, trẻ có thể biết cách két hợp với những sự vật

xung quanh và trẻ sẽ cảm thấy rất vui vẻ và thoải mái

Xung quanh trẻ có vô số đồ đạc, mà người lớn chúng ta lại thường

xuyên đem những đồ vật này chuyển đi chuyển lại, trẻ sẽ không có cách

nào lý giải và phán đoán ra những hành động đó: tại sao đồ vật trước

mắt lại lộn tung lên thế? Khi trẻ ở trong giai đoạn nhạy cảm về tính trật

tự, sự hỗn loạn mà chúng cảm nhận được rất có thể sẽ biến thành trở

ngại đối với sự phát triển của trẻ và là nguyên nhân gây ra các chứng

bệnh về mặt tâm lý

Nhu cầu của trẻ đối với tính trật tự cũng giống như cá cần nước vậy,

gần như nhắm mắt vào cũng có thể tìm thấy đồ vật mà chúng quen

thuộc, điều này đối với trẻ vô cùng quan trọng, cảm giác trật tự khiến

chúng ý thức được mỗi loại đồ vật phải được đặt ở đúng vị trí thích hợp,

hơn nữa chúng cồn có thể nhớ rõ được vị trí ban đầu của mỗi đồ vật đó

Điều này giúp trẻ cảm nhận được sự ổn định và an toàn từ tất cả những

gì mà thế giới này mang lại

Các bà mẹ luôn mong muốn con cái phát triền lành mạnh và vui vẻ,

vậy họ cần phải xây dựng cho trẻ một môi trường gia đình an toàn, cố

định và có trật tự, không nên thường xuyên thay đổi đồ đạc trong phồng,

thậm chí là hạn chế chuyển nhà khi trẻ còn quá nhỏ!

GIAI ĐOẠN NHẠY CẢM - THỜI KỲ ĐỈNH CAO ĐÓI VỚI VIỆC HỌC

TẬP CỦA TRẺ

Tại sao lại nói rằng giai đoạn nhạy cảm là thời kỳ đỉnh cao đối với việc

học tập của trẻ?

Trong giai đoạn từ 0 đến 6 tuồi, chuyện học tập đối với trẻ sẽ không phải là việc đau đầu như đối với những trẻ lớn 7, 8 tuổi, mà ngược lại, khả năng học tập nhận thức trong giai đoạn nhạy cảm giống như một bản năng, bọn trẻ rất thích học!

Ba năm đầu đời của trẻ (từ 0 đến 3 tuổi) rất quan trọng, trẻ trong giai đoạn này sẽ tiếp nhận hầu hết các sự vật, sự việc, con người trong môi trường xung quanh với tốc độ nhanh khủng khiếp, rồi dần chuyển hóa nó thành một phần trí lực của bản thắn, đây cũng được coi như nền tảng kiến thức của việc học tập sau này Đến giai đoạn ba năm tiếp theo (từ 3 đến 6 tuồi), trẻ đã có thể đạt được khả năng ghi nhớ và khả năng học tập cao nhất

Các chuyên gia nghiên cứu thần kinh đã tiến hành nhiều cuộc thí nghiệm đối với bộ não con người và chửng minh rằng hệ thần kinh trong não bộ của một đứa trẻ dưới 3 tuồi đã hoàn thành được 60% công việc phối hợp các sợi thần kinh Con số này cho chúng ta thấy rõ, trong giai đoạn này trẻ có thể tiếp nhận từng thứ một cách nhanh chóng và không

có sàng lọc đối với tất cả những sự vật mà chúng nhìn thấy, nghe thấy và tiếp xúc được Sự tiếp thu vô thức này sẽ kéo dài đến khi trẻ được khoảng 3 tuổi Đứa trẻ có ý thức sẽ biết chọn lựa những sự vật mà nó thấy cần thiết để học hỏi từ trong môi trường Trẻ trong giai đoạn từ 3 đến 6 tuổi, đang ẩn giấu một năng lượng phát triển vô hạn, cho nên đây chính là thời kỳ quan trọng để tiếp nhận những kiến thức liên quan, có thể dùng từ “thèm khát kiến thức” để miêu tả những đứa trẻ ở giai đoạn này

Vì vậy, vào giai đoạn nhạy cảm này, cha mẹ cần tạo ra môi trường học tập và sinh hoạt lý tưởng cho trẻ - bao gồm đồ đạc, giai điệu âm nhạc hay, tiếng mẹ đẻ chuẩn xác hoặc môi trường văn hóa phong phú, cơ hội học ngoại ngữ, cơ hội được thường xuyên tiếp xúc với thiên nhiên, mối quan hệ với những người tốt, không khí sinh hoạt đầm ấm, vui vẻ Tất

cả những điều này đều không nên coi nhẹ.

Dưới đây sẽ là một vài phương pháp để cha mẹ tham khảo:

Phương pháp 1: Thiết kế không gian gia đình chứa đầy kiến

thức, thông tin

Vì trẻ trong giai đoạn nhạy cảm sẽ tiếp thu toàn bộ những kiến thức

xung quanh mình một cách vô thức và không có sàng lọc, nên cha mẹ

cần tạo ra môi trường ở noi trẻ tiếp xúc thường xuyên nhất - đó là nhà

Mẹ của Mộng Hiểu đã làm thế này:

Mỗi lần Mộng Hiểu thức dậy, tôi liền kéo rèm cửa sổ ra, như vậy con

bé có thể trông thấy bản đồ quốc gia dán trên tường và quả địa cầu đặt

trên bàn học Khi con bé mặc đồ, ngay thẳng mặt nó là tranh ảnh của

nhiều loài động vật Lúc đi tắm, cả khăn mặt và khăn tắm của con bé

cũng in đầy những chữ cái và các từ tiếng Anh đơn giản Trên giá sách

trong nhà có rất nhiều sách truyện đề bé đọc và xem tranh Trong thùng

đồ chơi của Mộng Hiểu toàn là những đồ chơi trí tuệ, thứ mà con bé thích

nhất trong đó chính là Tangram (đồ chơi ghép hình gồm bảy mảnh nhiều

màu của Trung Quốc) TÔI còn mua hẳn cho con bé một cái bảng vẽ thật

to, để nó có thể tùy ý vẽ ra những gì mình thích

Để trẻ sống trong một môi trường gia đình đầy không khí học tập, sẽ

giúp trẻ coi việc học tập như một thói quen Vừa vui chơi trong nhà, vừa

có thể tiếp nhận và học hỏi kiến thức, lẽ nào đây không phải là cách bồi

dưỡng tốt nhất cho trẻ hay sao?

Phương pháp 2: Đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ

Khi năng lực não bộ của trẻ ở vào thời kỳ đỉnh cao, chế độ dinh dưỡng

chắc chắn là không thể quá ít Trong giai đoạn này, cha mẹ không chỉ

mua cho trẻ những dụng cụ học tập có ích đối với sự phát triển trí tuệ

như đồ chơi, sách vở, đĩa CD, mà còn phải chú ý cân bằng chế độ dinh dưỡng trong thức ăn, cung cấp cho trẻ những dưỡng chất đầy đủ, hoàn thiện và đảm bảo an toàn sức khỏe.

Phương pháp 3: Tạo ra môi trường sống chan hòa

Để xây dựng một môi trường sống có thể giúp trẻ thoải mái học hành thì ngoài việc duy trì ché độ dinh dưỡng và không gian kiến thức, xét về phương diện tình cảm, cha mẹ cũng phải cố gắng tạo ra bầu không khí sinh hoạt vui vẻ và đầm ấm Thử hỏi: một gia đình ngày nào cũng náo loạn ầm ĩ, đầy tiếng la mắng, gào khóc thì trẻ sao có thể thoải mái học hành trong đúng giai đoạn nhạy cảm được?

Bầu không khí chan hòa không chỉ có lợi đối với việc học tập của trẻ

mà đối với công việc và cuộc sống của chính bản thân cha mẹ cũng có nhiều điểm lợi Tạo ra một căn nhà có môi trường sống lành mạnh, vui

vẻ, đó mới là môi trường giáo dục có lợi nhất trong quá trình giáo dục sớm cho trẻ

CHÍN GIAI ĐOẠN NHẠY CẢM CỦA TRẺ NHỎ

Giai đoạn nhạy cảm là thé nào? Nhạy cảm về điều gì? Biểu hiện của trẻ ra sao? Cha mẹ cần phải nắm bắt những gì? Các chuyên gia nghiên cứu giáo dục sớm đã quan sát và nghiên cứu giai đoạn nhạy cảm ở trẻ, tồng két lại thành chín giai đoạn quan trọng:

Độ

tuổi

Giai đoạn nhạy cảm

Giới thiệu

0 - 6

tuổi

Nhạy cảm về ngôn ngữ

Giai đoạn nhạy cảm của trẻ đối với ngôn ngữ xuất hiện khá sớm Khi trẻ bắt đầu chú ý đến hình miệng và giọng điệu phát ra của người lớn, thì khả năng ngôn ngữ đã bắt đầu bộc lộ Vì vậy, ngay cả

khi trẻ mới ra đời, người mẹ cũng phải thường xuyên giao lưu với trẻ, kể chuyện cho trẻ nghe, hoặc dùng cách đặt câu hỏi, để thúc đẩy năng lực biểu đạt của trẻ Cách làm này sẽ tạo ra cơ sở vững chắc giúp trẻ phát triền khả năng ngôn ngữ

có lợi, mà nó còn là điều tất yếu Tính trật tự của

sự vật và những thói quen sinh hoạt có thể mang lại cho trẻ những căn cứ trực giác về mối quan hệ giữa các sự vật Trong môi trường này, trẻ sẽ dần dần hình thành được tính trật tự, đồng thời khả năng trí tuệ cũng được phát triền

1 , 5 - 4 Nhạy cảm về Trẻ trong giai đoạn này có góc nhìn hoàn toàn

tuồi cảm hứng đối

với sự vật

khác với người lớn Người lớn thường chỉ trông thấy những vấn đề chủ yếu, còn trẻ lại phát hiện ra những sự vật vô cùng bé nhỏ xung quanh môi trường sống của mình Ví dụ: người lớn nhìn bãi

cỏ, còn trẻ em sẽ nhìn lá cây hoặc một con chim Người lớn nhìn một bộ quần áo, cồn trẻ con lại chỉ nhìn túi áo Vì vậy, người lớn có thể nhân cơ hộl này để bồi dưỡng cho trẻ thói quen cẩn thận, tỉ mỉ, chu đáo và toàn diện

0 - 6

tuồi

Nhạy cảm về hành động

Bản tính của trẻ đa phần là hiếu động và nghịch ngợm, từ học ngồi, học bò đến học đi, mọi vận động của trẻ cứ dần dần phát triền Cha mẹ phải cung cấp cho trẻ những điều kiện tốt nhất đối với

sự vận động của trẻ, giúp trẻ thực hiện động tác một cách thuần thục, chính xác Hơn nữa cha mẹ cần chú ý rèn luyện các động tác phối hợp giữa tay chân và mắt Điều này không chỉ giúp trẻ rèn luyện thành những thói quen sinh hoạt tốt, mà còn giúp não trái và não phải phát triển cân bằng, thúc đẩy phát triển cả về sức khỏe lẫn trí lực

Trẻ khoảng hai tuổi rưỡi đã bắt đầu nảy sinh tình cảm đối với người khác, có nhu cầu được giao lưu kết bạn, muốn tham gia vào các hoạt động tập thể Lúc này, mẹ phải hướng dẫn trẻ tiếp xúc với nhiều bạn bè, tham gia hoạt động giao lưu đông người, trong quá trình này, hãy giáo dục trẻ hình thành những lễ nghĩa đời thường và phép tắc sinh hoạt đúng đắn, lịch sự

tuổi

chữ viết việc “bôi vẽ”, chúng thường thích lấy bút vẽ linh

tinh hoặc viết Mặc dù trẻ chưa thể vẽ được, thậm chí còn chưa biết cách cầm bút chính xác, nhưng

mẹ không nên cấm đoán hoặc kìm hãm sở thích này của trẻ, mà phải cố gắng đáp ứng mong muốn thích vẽ, thích viết của trẻ

4, 5- Nhạy cảm về So với khả năng ngôn ngữ, khả năng cảm giác và

5,5

tuổi

khả năng đọc khả năng vận động, thi khả năng viết và đọc của

trẻ xuất hiện tương đối muộn, nhưng cũng đồng thời với quá trình phát triển những khả năng trên, nếu có thể được tự do học tập, thì khả năng đọc

và khả năng viết cũng sẽ tự nhiên xuất hiện Lúc này, mẹ có thể lựa chọn cho trẻ những cuốn sách thích hợp, tạo cho trẻ môi trường đọc thật tốt, giúp trẻ hình thành thói quen yêu thích việc đọc sách

6 - 9 Nhạy cảm về Trẻ trong giai đoạn này đã có khả năng về ngôn

tuổi văn hóa ngữ, có tư duy logic, khả năng về thị giác không

gian, âm nhạc, vận động ở một mức độ nhất định

Vì thế, chúng bắt đầu có cảm hứng với việc học văn hóa Trí tò mò cũng được tăng lên - vì thế rất ham mê tìm hiểu những điều bí ẩn Lúc này, mẹ cần phải cung cấp cho trẻ những thông tin văn hóa

đa dạng, phong phú, để trẻ mở rộng kho tàng kiến thức cho bản thân, tự do đi khám phá thế giới xung quanh

Giai đoạn nhạy cảm sẽ liên tục xuất hiện trong quá trình phát triền của

trẻ Nói cách khác, trước khi kết thúc cảm hứng này, thì cảm hửng khác

đã xuất hiện Trẻ sẽ không ngừng muốn đi chinh phục thế giới xung

quanh, hơn nữa quá trình này lại giúp chúng cảm nhận được niềm vui và

sự thỏa mãn Cũng giống như người lớn chúng ta, những hành vi này của trẻ là nhờ vào sự nhiệt tình xuất phát từ nội tâm và hành động thực tiễn khiến cho thế giới tinh thần càng trở nên tươi đẹp hơn.

SỬ DỤNG TRÒ CHƠI ĐỂ GIÁO DỤC TRẺ TRONG GIAI ĐOẠN NHẠY

CẢM

Giai đoạn tốt nhất để khai phá trí lực của trẻ chính là từ 0 đến 6 tuồi, khi bỏ lỡ giai đoạn này thì dù trong tương lai có nỗ lực gấp mấy lần cũng không có cách nào bù đắp lại được

Vậy cha mẹ phải làm cách nào để giúp trẻ phát triển tốt nhất trong thời

kỳ từ 0 đến 6 tuổi? Các chuyên gia giáo dục sớm phát hiện ra rằng sử dụng trồ chơi là phương pháp lý tưởng để giáo dục trẻ trong giai đoạn nhạy cảm

Cha mẹ có thề giúp đỡ trẻ hoàn thành những bài huấn luyện khám phá trí lực, như rèn luyện phương pháp Carl Or f f , phương pháp giáo dục của Montessori, phương pháp giảng dạy của Froebel Trong các hoạt động rèn luyện đó, khả năng giao tiếp, khả năng cảm thụ giai điệu, khả năng phối hợp động tác, khả năng sáng tạo của trẻ đều được nâng cao

rõ rệt, hơn nữa cồn làm cho mối quan hệ giữa cha mẹ và trẻ càng trở nên khăng khít

Dưới đây là một vài trò chơi cha mẹ có thể tham khảo:

1 Nghịch đất cát

Hiện nay, nặn đất sét đã trở thành một bộ môn nghệ thuật khá phồ biến Cho nên, để cho trẻ nghịch đất cát cũng là một trồ chơi có tính khám phá tiềm năng, rất có lợi đối với sự phát triển trí lực của trẻ Hơn nữa trong đất cát cũng có những nguyên tố có lợi cho sức khỏe của con người, cha mẹ có thể dạy trẻ chơi các trồ chơi với đất cát, như đào hố,

cha mẹ không nên biến trẻ thành những thiết bị ghi cứng nhắc và máy

móc

Phương pháp 2: Chú ý quan sát sự xuất hiện của giai đoạn

nhạy cảm

Những dấu hiệu đặc trưng của giai đoạn nhạy cảm mặc dù không

khác nhau nhiều, nhưng mỗi khi giai đoạn nhạy cảm của trẻ xuất hiện, nó

sẽ có những biểu hiện không giống nhau, thậm chí cả thời gian cũng

không đồng nhất Do đó cha mẹ phải có thái độ khách quan, chú ý quan

sát tỉ mỉ, để phát hiện ra những đặc điểm cá biệt và nhu cầu bên trong

của trẻ

Phương pháp 3: Tạo ra môi trường học tập thích hợp

ờ bất kỳ giai đoạn nào, trẻ cũng cần một môi trường thích ứng để có

thể phát triển năng lực Vì vậy, khi giai đoạn nhạy cảm của trẻ xuất hiện,

cha mẹ phải cố gắng chuẩn bị cho trẻ một môl trường sống có thể đáp

ứng đầy đủ những đòi hỏi về phát triển năng lực của trẻ

Phương pháp 4: Động viên trẻ tự do khám phá

Khi trẻ bắt đầu có tính hiếu kỳ và mong muốn được tìm hiểu khám

phá, cha mẹ cần động viên khích lệ và tạo ra môi trường tự do thoải mái

cho trẻ khám phá Sau khi trẻ có được sự tin cậy và sự tự do này, chúng

sẽ dám khám phá, dám thử sức với những sự vật hiện tượng tồn tại

quanh mình

Phương pháp 5: Cha mẹ giúp đỡ trẻ ở mức độ vừa phải chứ

không nên can thiệp quá sâu vào các hoạt động của trẻ

Khi trẻ có hứng thú với một sự vật nào đó, cha mẹ nên thả lỏng, để trẻ được tự mình làm việc, cố gắng tránh sự can thiệp và ràng buộc quá mức Tất nhiên, cha mẹ cũng không nên thờ ơ hay phó mặc, mà tùy vào

cơ hội thích hợp mới cho trẻ sự giúp đỡ và chỉ bảo hướng dẫn

Giai đoạn nhạy cảm không chỉ là thời kỳ quan trọng đối với việc học tập của trẻ, mà nó còn ảnh hưởng đến sự phát triển của tâm hồn và tính cách Montessori dùng từ “ngọn lửa của tâm hồn” để hình dung về đứa trẻ lúc trải qua giai đoạn nhạy cảm, cơ thể của nó phải chịu sự chỉ huy của một mệnh lệnh thần kỳ, còn tâm hồn bé nhỏ của nó thì đang bị kích động Do đó, cha mẹ phải tôn trọng những động tác và hành vi mà tự nhiên đã giao phó cho trẻ, đồng thòi cần kịp thời giúp trẻ khi cần thiết, để tránh bỏ lỡ thời kỳ vàng đối với sự phát triển trí lực chỉ xuất hiện trong cuộc đời con người khi còn trẻ