Giáo án ngữ văn 6 bài 1 giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt4

Tiết 4: GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT A.. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: - Sơ giản về hoạt động truyền đạt,tiếp nhận tư tưởng tình cảm bằng phương tiện ngôn từ: giao tiếp,văn bản,phương

Tiết 4:

GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Sơ giản về hoạt động truyền đạt,tiếp nhận tư tưởng tình cảm bằng phương tiện

ngôn từ: giao tiếp,văn bản,phương thức biểu đạt,kiểu văn bản

- Sự chi phối của mục đích giao tiếp trong việc lựa chọn phương thức biểu đạt

để tạo lập văn bản

- Các kiểu văn bản tự sự, miêu tả,biểu cảm,lập luận,thuyết minh và hành chính

công vụ

- Bước đầu nhận biết về việc lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp với mục đích giao tiếp

- Nhận ra các kiểu văn bản ở 1 văn bản cho trước căn cứ vào phương thức biểu đạt

- Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn phương thức biểu đạt ở 1 đoạn văn bản cụ thể

B CHUẨN BỊ: - GV: Đọc sách - Tư liệu - Giáo án

- HS: Đọc sách - Trả lời câu hỏi + Bảng phụ

C TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

I Tổ chức lớp: Sĩ số 6A

.6B …

II Kiểm tra:

- Bài cũ: Kết hợp trong giờ

- Sự chuẩn bị: SGK, vở ghi, vở bài tập

III Tổ chức các HĐ dạy học:

1 Giới thiệu: Trong thực tế cuộc sống chúng ta đã tiếp xúc và sử dụng rất

nhiều VB và các mục đích khác nhau Nhưng VB là gì? và phương thức biểu đạt trong từng loại VB như thế nào bài học này giúp chúng ta hiểu

2 Nội dung:

Học sinh đọc ngữ liệu SGK ?

Trong đời sống khi có 1 tư tưởng,

tcảm, nguyện vọng muốn biểu đạt

cho mọi người hay ai đó biết thì em

làm thế nào? VD: Tôi muốn tham

gia vào đội bóng của trường

(Khi nói, viết ra như vậy là chúng ta

đã giao tiếp với mọi người  Giao

tiếp là 1 nhu cầu tất yếu của cuộc

sống)

I Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt

1 VB và mục đích giao tiếp:

a Ngữ liệu và PT ngữ liệu:

SGK: 15

b Nhận xét:

a) Muốn mọi người biết được cần có sự giao tiếp (nói hoặc viết ra cho người ta biết)

(Hằng ngày ta sử dụng NN nói hoặc viết cho mọi người hiểu tâm tư, nguyện vọng, t.cảm của mình đó chính là ta thực hiện hoạt động GT)

?Giao tiếp là gì?

Khi muốn biểu đạt tư tưởng, tcảm,

ng.vọng ấy 1 cách đầy đủ, trọn vẹn

em phải làm tnào? (VD: Muốn xin

nghỉ học, phải viết đơn  tạo lập

VB)

Đọc câu ca dao “Ai ơi mặc

ai”(Bảng phụ)

Câu ca dao được viết ra để làm gì?

Nó đề cập vấn đề gì? (Chđề)

Nó được liên kết như thế nào?

Câu CD biểu đạt trọn vẹn 1ý không?

Câu ca dao có thể coi là VB được

không?

d-Lời PB của thầy HT trong lễ khai

giảng có phải là VB không? Vì sao?

đ-Bức thư có phải là VB không?

*Giao tiếp: là hđộng truyền đạt, tiếp

nhận tư tưởng, tcảm bằng ngôn ngữ

b) Muốn cho người khác hiểu ý mình 1 cách đầy đủ, trọn vẹn phải tạo lập VB: nói có đầu có đuôi, có lý lẽ

c) Câu ca dao:

+ Mục đích sáng tác: khuyên bảo

+ Chủ đề: Giữ chí cho bền (không dao động khi người khác thay đổi chí hướng)

+ Tính lkết: Câu sau g.thích làm rõ ý câu trước, về HThức: tiếng thứ 6 của câu 6 vần với tiếng thứ 6 câu 8

Diễn đạt 1 ý trọn vẹn, nó có đủ tính chất của 1 VB

d) Lời PB là 1VB vì đó là chuỗi lời nói

có chủ đề (Thành tích năm qua, n.vụ năm học mới, kêu gọi cổ vũ GV,HS hoàn thành tốt n.vụ năm học)-> VB nói đ) Bức thư là VB (T.báo tình hình, bày

tỏ sự quan tâm tới người nhận thư)->

BV viết e) Các loại đơn từ, thơ, truyện đều là

VB vì chúng đều có mđ, ND, đủ thông

Các loại đơn từ, thơ, truyện có phải

là VB không?

truyện con Rồng cháu Tiên, BCBG

có phải là Vb k? Vì sao?(Có Vì

:Trình bày diễn biến sự việc, có chủ

đề)

Kể tên những VB e biết?( Thiếp mời,

đơn, câu đối )

?Văn bản là gì?

Bảng phụ

tin và theo thể thức nhất định

c/ Kết luận:

VB: Là chuỗi lời nói miệng hay bài viết

có chủ đề thống nhất, có liên kết, mạch lạc, vdụng PThức bđạt phù hợp để t.hiện m.đích GT

2 Kiểu VB và phương thức biểu đạt của VB:

Xem bảng phụ

TT

Kiểu văn bản,

phương thức

biểu đạt

Mục đích giao tiếp Ví dụ

1 Tự sự Trình bày diễn biến sự việc - Con rồng cháu

tiên

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật con

người

- Tả cảnh, tả người

3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm, cảm xúc - Phát biểu cảm

nghĩ

4 Nghị luận Nêu ý kiến đánh giá, bàn luận - Các câu tục ngữ

5 Thuyết minh Giới thiệu đặc điểm, tính chất

phương pháp

- Thuyết minh thí nghiệm, phương pháp

6 Hành chính công

vụ

Trình bày ý muốn, quyết định thể hiện quyền hạn giữa người với người

Đơn từ, báo cáo giấy mời

HS đọc ghi nhớ.

Học sinh thực hiện - GV nhận xét

*

Ghi nhớ: SGK(17)

III.LUYỆN TẬP

1 Bài 1: (SGK - 17)

a, Tự sự d, Biểu cảm

b, Miêu tả đ, Thuyết minh

c, Nghị luận

2 Bài tập bổ sung:

(HC công vụ)

b, Tường thuật diễn biến trận bóng -

Tự sự

c, Bạn em muốn biết những pha bóng đẹp - Miêu tả

d, Giới thiệu quá trình thành lập và thành tích thi đấu của hai đội - Thuyết minh

IV Củng cố:

Đọc ghi nhớ

V Hướng dẫn về nhà:

Học bài làm bài tập 2 (Tr8)

Soạn bài “Thánh Gióng”

PHẦN XÉT DUYỆT