Môc tiªu bµi häc: * Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh - Mục đích của giao tiếp trong đời sống con người, trong xã hội - Kh¸i niÖm v¨n b¶n : - 6 kiểu văn bản – 6 phương thức biểu đạt cơ bả[r]
Trang 1Tổ Khoa học Xã hội
Ngày soạn: tháng năm 2009
Ngày dạy: tháng năm 2009
Tuần 1
Tiết 4 Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh
- Mục đích của giao tiếp trong đời sống con '%( trong xã hội
- Khái niệm văn bản :
- 6 kiểu văn bản
*Kĩ năng cần rèn: Rèn kỹ năng nhận biết đúng các kiểu văn bản đã học
*.Giáo dục tư tưởng : Hiểu '@ hai văn bản đã học thuộc văn bản tự sự
II.Trọng tâm của bài: phần lý thuyết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, tài liệu tham khảo
*Học sinh: Làm bài tập và xem $'H bài ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’) Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh có nhận xét đánh giá B/Bài mới (36’)
cùng nhau tìm hiểu
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
10’
Hoạt động của Thầy và trò
Hoạt động 1 : ?'H dẫn tìm
hiểu Khái niệm văn bản
? Trong đời sống khi có một '
'I tình cảm, nguyện vọng
mà cần biểu đạt cho mọi '%
hay ai đó biết, em làm thế nào ?
? Khi muốn biểu đạt ' 'I(
tình cảm nguyện vọng ấy một
cách đầy đủ, trọn vẹn cho '%
thế nào ?
? Em đọc câu ca dao :
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
Nội dung kiến thức
I Văn bản và mục đích giao tiếp
1.Ví dụ
- Em sẽ nói hay viết có thể nói một tiếng, một câu, hay nhiều câu
VD : Tôi vui quá các bạn ơi !
Chao ôi, tôi buồn quá !
2.Nhận xét
- Bộc lộ bằng nét mặt, cử chỉ
- Biểu lộ bằng lời nói
- Phải nói có đầu có đuôi có mạch lạc,
lý lẽ tạo lập văn bản
- Nêu ra một lời khuyên
Trang 2Tổ Khoa học Xã hội 15’
? Câu ca dao trên sáng tác ra để
làm gì ?
? Nó muốn nói lên vấn đề gì
(chủ đề gì)
? Câu cách
đó đã có thể coi là một văn bản
? Giáo viên hỏi : Vậy theo em
văn bản là gì
? Lời phát biểu của cô hiệu
$'I trong lễ khai giảng năm
học có phải là một văn bản
không ? vì sao ?
'% thân có phải là một văn
bản không?
? Đơn xin học, bài thơ, truyện
cổ tích, thiếp mời có phải là
văn bản không ?
Giáo viên kết luận lại :
Hoạt động 2 : ?'H dẫn tìm
thức biểu đạt của văn bản
? Căn cứ vào đâu để phân loại
- Chủ đề : giữ chí cho bền
- Câu 2 làm rõ thêm : giữ chí cho bền là không dao động khi '% khác thay đổi
'I: Vần là yếu tố liên kết câu sau làm
rõ ý cho câu $'H:
Câu ca dao là một văn bản
* Văn bản là chuỗi lời nói hoặc viết có chủ
đề thống nhất '@ liên kết mạch lạc nhằm
đạt mục đích giao tiếp
- Là văn bản vì là chuỗi lời nói có chủ đề : nêu thành tích năm qua, nêu nhiệm vụ năm học mới, kêu gọi, cổ vũ giáo viên học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học đây là văn bản nói
Văn bản viết, có thể thức, chủ đề
Đều là văn bản vì chúng có mục đích, yêu cầu, thông tin và có thể thức nhất định
3.Kết luận
* Giao tiếp là hoạt động truyền đạt, tiếp
ngôn từ Nó đóng vai trò quan trọng trong
đời sống con '%( không thể thiếu Không có giao tiếp thì con '% không thể hiểu, trao đổi với nhau bất cứ điều gì
thực hiện giao tiếp đó là giao tiếp ngôn từ
* Văn bản là chuỗi lời nói hoặc viết có chủ
đề thống nhất, '@ liên kết mạch lạc nhằm mục đích giao tiếp
- Văn bản có thể dài, ngắn, thậm chí chỉ một câu, nhiều câu có thể viết ra hoặc
'@ nói lên
- Văn bản phải thể hiện ít nhất một ý (chủ
đề nào đó)
- Các từ ngữ trong văn bản phải gắn kết với nhau chặt chẽ, mạch lạc
*Ghi nhớ :sgk
II Kiểu văn bản và phương thức biểu
đạt của văn bản
1.Ví dụ
* Căn cứ phân loại
Trang 3Tổ Khoa học Xã hội
10’
các kiểu văn bản
GV treo bảng phụ có kẻ các kiểu
HS quan sát
Học sinh nhắc lại nội dung cần
đạt của tiết học ở phần ghi nhớ
Hoạt động III ?'H dẫn luyện
tập
5 đoạn văn, thơ trong sách giáo
biểu đạt nào ? Vì sao?
Bài tập 2 : Truyền thuyết ‘Con
Rồng cháu Tiên’ thuộc kiểu văn
bản nào ?, vì sao
- Theo mục đích giao tiếp : (để làm gì)
* Các kiểu văn bản, phương thức biểu
đạt : Có 6 kiểu văn bản '6 ứng với 6
khác nhau:
2.Nhận xét
thức biểu đạt Mục đích giao tiếp
con '%
xúc
bàn luận
tính chất, vấn đề
trách nhiệm
3.Kết luận * Ghi nhớ : SGK
III- Luyện tập
Bài tập 1 : a) Tự sự : kể chuyện, vì có '%( có việc,
có diễn biến sự việc b) Miêu tả vì tả cảnh thiên nhiên : Đêm trăng trên sông
c) Nghị luận vì thể hiện tình cảm, tự tin, tự hào của cô gái
quả địa cầu
Bài tập 2 :Truyền thuyết Con Rồng cháu
Tiên là:
Văn bản tự sự, kể việc, kể về '%( lời nói hành động của họ theo 1 diễn biến nhất
định
D.Củng cố(1’) Thế nào là văn bản ? Văn bản tự sự có mục đích gì ?
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học ghi nhớ, làm bài tập sách bài tập
- Chuẩn bị văn bản (Thánh Gióng)
...* Các kiểu văn bản, phương thức biểu
đạt< /b> : Có kiểu văn ''6 ứng với
khác nhau:
2.Nhận xét
thức biểu đạt Mục đích giao tiếp...
văn không ?
Giáo viên kết luận lại :
Hoạt động : ?''H dẫn tìm
thức biểu đạt văn
? Căn vào đâu để phân loại
- Chủ đề : giữ chí cho bền
- Câu... Kiểu văn phương thức biểu
đạt văn bản< /b>
1.Ví dụ
* Căn phân loại
Trang 3Tổ