Cho ví dụTrả lời - Các thành phần biệt lập đã học: + Thành phần tình thái + Thành phần cảm thán - Thành phần tình thái được dùng để diễn đạt thái độ của người nói đối với sự việc được nó
Trang 2phần biệt lập đó ? Cho ví dụ
Trả lời - Các thành phần biệt lập đã học: + Thành phần tình thái
+ Thành phần cảm thán
- Thành phần tình thái được dùng để diễn đạt thái độ của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.
Ví dụ:
- Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ hiện tượng tâm lí
của người nói ( vui, buồn, mừng, giận, …)
Hôm nay có lẽ trời mưa
Ví dụ: Trời ơi rét quá
2 Hãy sắp xếp các từ ngữ sau đây theo trình tự dần độ tin cậy
( Hay độ chắc chắn )
- Chắc là, dường như, chắc chắn, có lẽ, chắc hẳn, hình như, có vẻ như Trả lời
Sắp xếp theo mức độ tăng dần: Dường như, hình như, có vẻ như, có lẽ, chắc là, chắc hẳn, chắc chắn.
Trang 41 Ví dụ ( SGK ): Đọc các đoạn trích ( trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân ) a) Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát thế
không ?
b) Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy a ?
Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi Một người đàn bà mau miệng
trả lời:
- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.
2 Nhận xét
Trong những từ màu xanh, từ nào được dùng để gọi, từ nào được
dùng để đáp ?
? a) Này: dùng để gọi
b) Thưa ông: dùng để đáp
? Các từ màu xanh có tham gia vào diễn đạt nghĩa sự việc không ?
- Các từ màu xanh không nằm trong việc diễn đạt nghĩa sự việc
của câu
Trong hai từ đó, từ nào dùng để tạo lập cuộc hội thoại, từ nào
dùng để duy trì cuộc hội thoại ?
?
-Từ “ này ” thiết lập cuộc hội thoại
* Tác dụng: mở ra cuộc hội thoại
- Từ “ Thưa ông ” duy trì cuộc trò chuyện đang diễn
ra giữa những người tham gia hội thoại
Trang 5I Thành phần gọi đáp
1 Ví dụ ( SGK ):
?
Ví dụ 1
Hãy xác định các thành phần gọi- đáp trong các ví dụ sau ?
Bác ơi, cho cháu hỏi trường THCS Kim Ngọc ở đâu ?
Ví dụ 2
Ví dụ 3
Vâng, em cũng nghĩ như cô Này, cậu đang làm gì đấy Bạn đấy à, mình đang học bài
3 Kết luận
Qua việc phân tích các ví dụ, em hãy cho biết thành phần gọi- đáp dùng để làm gì ?
Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc duy trì mối quan
hệ giao tiếp
Trang 61 Ví dụ ( SGK ):
?
?
3 Kết luận 2 Nhận xét
II Thành phần phụ chú
1 Ví dụ ( SGK ):
a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con gái
duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi
Nếu lược bỏ các từ in nghiêng, nghĩa sự việc của mỗi câu
trên có thay đổi không ? Vì sao ?
( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà )
( Nam Cao, Lão Hạc )
b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm
2 Nhận xét
- Khi bỏ các từ in nghiêng các câu văn nêu trên vẫn nguyên vẹn
a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh chưa đầy một tuổi
b) Lão không hiểu tôi và tôi càng buồn lắm
Vì các từ in nghiêng không phải là một bộ phận thuộc cấu trúc cú
pháp của câu đó.
- Những từ in nghiêng ở câu a) chú thích thêm cho “đứa con gái đầu lòng ”
ở câu a) các từ in nghiêng được thêm vào để chú thích cho cụm
từ nào ?
Trong câu b) cụm chủ- vị in nghiêng chú thích điều gì ?
?
Trong VD b) có 3 cụm c-v, riêng cụm c- v “ Tôi nghĩ vậy ” là cụm c- v
chỉ việc diễn ra trong trí của riêng tác giả Hai cụm c- v còn lại diễn
đạt việc tác giả kể ( “ Tôi nghĩ vậy ” có ý giải thích thêm rằng điều “
Lão không hiểu tôi ” chưa hẳn đã dúng nhưng “ tôi ” cho đó là lí do
làm cho “ tôi càng buồn lắm ”)
Trang 7I Thành phần gọi đáp
1 Ví dụ ( SGK ):
?
3 Kết luận 2 Nhận xét
II Thành phần phụ chú
1 Ví dụ ( SGK ):
2 Nhận xét
Xác định thành phần phụ chú trong đoạn văn sau ?
Vậy mày hỏi cô Thông- tên người đàn bà họ nội xa kia- chỗ ở hiện nay của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về.
( Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ )
Thành phần phụ chú dùng để làm gì ? Thành phần phụ chú thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai đấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy Nhiều khi thành phần phụ chú còn được đặt sau dấu hai chấm.
?
?
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho
nội dung chính của câu.
3 Kết luận
Thành phần phụ chú thường được đặt như thế nào trong câu văn ?
* Ghi nhớ ( SGK )
Trang 8II Thành phần phụ chú
III Luyện tập
Trang 10Ch©n thµnh c¶m ¬n quý thÇy c« gi¸o vµ
c¸c em !