ĐỀ TÀITHỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY BẬC THCS THỊ TRẤN SÔNG ĐỐC, HUYỆN TRẦN VĂN THỜI, BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TIỂU LUẬN MÔN
Trang 1ĐỀ TÀI
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY BẬC THCS THỊ TRẤN SÔNG ĐỐC, HUYỆN TRẦN VĂN THỜI,
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN
MÔN THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC
HỌ VÀ TÊN: PHẠM VĂN KHỞI ĐƠN VỊ: TRẦN VĂN THỜI, CÀ MAU CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS-TS ĐOÀN VĂN ĐIỀU
Thành phố Hồ Chí Minh, 2006
CÀ MAU, NGÀY 25 THÁNG 9 NĂM 2006
Trang 2CÀ MAU VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG.
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay bệnh thành tích trong giáo dục đang diễn ra rất phức tạp, vì thế mà tiêu cực trong giáo dục nảy sinh nói chung, trong đó tiêu cực trong thi cử đã diễn ra trên khắp cả nước Đây là vấn đề rất bức xúc ở nhiều địa phương, chính
vì thế mà vào ngày 28 tháng 7 năm 2006 bộ trưởng Bộ giáo dục & đào tạo đã phát động cuộc vận động " Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục"
Trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá của mình, Việt Nam phải đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: chuyển biến nền công nghiệp sang nền kinh
tế công nghiệp và tận dụng cơ hội " đi tắt đón đầu" để đi thẳng vào những ngành sử dụng công nghệ cao của nền kinh tế tri thức, và "phát triển giáo dục
và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu
tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững"
Trên thực tế thì giáo dục Việt Nam lại rất bất cập, trong đó phải kể đến chất lượng giáo dục của thầy và chất lượng học của trò, đây là căn bệnh trong giáo dục hiện nay Để khác phục căn bệnh này có rất nhiều cách, nhưng tôi quan tâm đến là chất lượng đội ngũ nhà giáo trên tinh thần của chỉ thị
40/CT-TƯ ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Tong một tổ chức giáo dục, Người lãnh đạo và quản lý phải là người đi đầu trong việc nhận thức về mục đích, tính chất giáo dục, về vai trò của người dạy và người học Đây là nét văn hóa truyền thống riêng của nhà trường và trở thành bài học có tác dụng khích lệ rất lớn của thầy và trò phấn đấu trong quá trình
“Dạy tốt, học tốt” như lời căn dặn của Bác Hồ
Thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, Cà Mau là một địa phương đang chuyển mình nhanh chóng để phát triển thành thị xã ven biển tây, để góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội nói chung và sự nghiệp giáo dục nói riêng tôi chọn đề tài " Thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy ở bậc THCS thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, Tỉnh Cà Mau và một số giải pháp"
Do khả năng và điều kiện còn hạn chế, nên tôi xin nên một số vấn đề nghiên cứu sau đây:
+ Nâng cao sự nhấn biết của hiệu trưởng về công tác quản lý hoạt động giảng dạy
+ Công tác lập kế hoạch và chỉ đạo xây dựng kế hoach của hiêụ trưởng
Trang 3+ Thực hiện việc đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên
+ Công tác đổi mới phương pháp trong hoạt động giảng dạy ở các trường trên địa bàn
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu lý luận, tìm hiểu thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy của các hiệu trưởng THCS tại thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đề xuất một số giái pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy tại các trường THCS nói trên
3 KHÁCH THỂ VÀĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
Thực trạng và giải pháp công tác quản lý hoạt động giảng dạy của bậc THCS trên địa bàn thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau
3.2 Khách thể nghiên cứu:
Thực trạng và giải pháp công tác quản lý hoạt động giảng dạy và cán bộ quản lý, giáo viên, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trường THCS thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau
4 GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU:
Trong những năm gần đây GDPT có những bước phát triển, song chất lượng GD vẫn là vấn đề nhức nhối cho các nhà quản lý
Đặc biệt là tiêu cực trong thi cử, việc nâng cao chất lượng trong hoạt động giảng dạy là rất cần thiết và cấp bách Theo sự nắm của bản thân và tìm hiểu từ đồng nghiệp thì công tác quản lý hoạt động có thể có những ưu điểm và hạn chế như sau:
3.1 Ưu điểm:
Cán bộ, giáo viên đã được tập huấn thường xuyên trong hè về công tác chuyên môn, đặc biệt là chương trình đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy
Sự quan tâm của phụ huynh học sinh đến việc học tập cũng được nâng cao trong một số năm gần đây
Giáo viên có ý thức vươn lên trong hoạt động giảng dạy
3.2 Hạn chế:
Nhận thức của hiệu trưởng về công tác quản lý hoạt động giảng dạy chưa cao
Số đông cán bộ quản lý chưa được đào tạo về nghiệp vụ quản lý
Công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên còn rất hạn chế, giáo viên chưa đồng bộ về cơ cấu môn học
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giảng dạy thiếu và bất cập
Trang 4Việc đổi mới công tác quản lý giảng dạy chưa được thường xuyên
Nguyên nhân có thể là:
Toàn xã hội đang quan tâm đến công tác dạy học
5.NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
5.1 Hệ thống hoá những vấn đề lý luận liên quan đế công tác quản lý giảng dạy ở bậc THCS
5.2 Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy ở thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau trong 04 năm học(từ 2003- 2004 đến 2006 2007)
5.3 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác quản lý dạy và học ở 02 trường THCS trên địa bàn thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời,
Cà Mau
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng các nhóm phương pháp sau đây:
6.1 Phương pháp luận nghiên cứu
6.1.1 Quan điểm hệ thống – cấu trúc: đây là quan điểm rất quan trọng giúp cho bản thân xem xét đối tượng một cách toàn diện, xác định mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố cấu thành để tìm ra quy luật, trình bầy kết quả nghiên cứu một cách rõ ràng
6.1.2 Quan điểm lịch sử trong nghiên cứu: Giúp cho nhà nghiên cứu nhìn nhận đối tượng cụ thể trong một thời gian nhất định
6.1.3 Quan điểm thực tiễn: quan điểm này giúp nhà nghiên cứu bám sát thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ ứng dụng nhằm cải tạo tực tiễn
6.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
6.2.1 Nhóm phương pháp lý thuyết:
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết
Phương pháp phân loại và hệ thống lý thuyết
Phương pháp lịch sử
Nhằm nghiên cứu và hệ thống tài liệu đã tham khảo
6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Phương pháp điều tra (Phỏng vấn, phiếu trắc nghiệm)
Phương pháp quan sát
Nhằm điều tra các cá nhân và tập thể trong quá trình nghiên cứu
6.2.3 Nhóm phương pháp sử dụng toán học:
Phương pháp thống kê
Phương pháp sử dụng công thức toán thống kê để sử lý số liệu
Nhằm thống kê và phân tích số liệu trong quá trình nghiên cứu
7 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:
Trang 5
Do khả năng, quyền hạn của bản thân nên tôi chỉ nghiên cứu thực trạng của công tác quản lý hoạt động dạy học của bậc THCS trong 04 năm (từ
2003-2004 đến 2006 2007) trên địa bàn thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau
PHẦN II: NỘI DUNG.
CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI:
1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề.
2 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
2.1 Những khái niệm:
2.1.1 Về quản lý, quản ý giáo dục, quản lý nhà trường và quản lý hoạt động dạy – học
2.1.2 Quản lý hoạt động giảng dạy và hoạt động ngoài giờ lên lớp
2.2.3 Nhiệm vụ của hoạt động dạy học:
Điều khiển, tổ chức học sinh nắm vững hệ thống tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn Việt Nam về tự nhiên, XH-NV, đồng thời rèn luyện hệ thống kỹ năng và kỹ xảo tương ứng
Tổ chức điều khiển học sinh hình thành, phát triển năng lực và những phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lập, sáng tạo
Tổ chức, điều khiển học sinh hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất, đạo đức nói riêng và phát triển nhân cách nói riêng
2.2.4 Biên pháp quản lý dạy học:
Nâng cao nhận thức của hiệu trưởng về quản lý dạy học
Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng kế hoạch chuyên môn
Hiệu trưởng thực hiện công tác tổ chức
Hiệu trưởng quản lý hoạt động giảng dạy
Hiệu trưởng quản lý hoạt động học
2.2.5 Những văn bản pháp luật có liên quan.
3 Lý thuyết nền tảng:
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIẢNG DẠY THCS THỊ TRẤN SÔNG ĐỐC,
TRẦN VĂN THỜI, CÀ MAU.
Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau trong 04 năm học(từ 2003- 2004 đến 2006 2007)
1 Sơ lược sự phát triển KT – XH của địa phương trong các năm từ 2003 đến 2006
2 Nhận thức của các cấp, cộng đồng trong sự phát triển giáo dục
Trang 63 Thực trạng của công tác quản lý hoạt động giảng dạy.
4 Nguyên nhân thành tựu và hạn chế
CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
1 Cơ sở đề xuất giải pháp:
1.1 Sơ lược sự phát triển KT – XH của địa phương trong các năm từ
2003 đến 2006
1.2 Công tác XHH GD của địa phương
1.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học trong phạm vi nghiên cứu
1.4 Những nhược điểm của thực trạng
2 Các giải pháp:
2.1 Giải pháp về nâng cao nhận thức của hiệu trưởng về quản lý dạy
học
2.2 Giải pháp về chỉ đạo xây dựng kế hoạch chuyên môn
2.3 Giải pháp về thực hiện công tác tổ chức
2.4 Giải pháp về quản lý hoạt động giảng dạy
2.5 Giải pháp về quản lý hoạt động học
2.6 Giải pháp về CSVC và trang thiết bị.
2.7 Giải pháp về đổi mới công tác kiểm tra và đánh giá.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
2 Kiến nghị.
Đối với Bộ GD & ĐT
Đối với Sở GD & ĐT tỉnh cà mau
Đối với Phòng GD Trần Văn Thời
Đối với các trường THCS trên địa bàn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau
PHẦN IV: PHỤ LỤC, KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
1 PHỤ LỤC:
Chỉ thị 40/CT-TƯ ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban bí thư về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
Hà Sỹ Hồ-Lê Tuấn(chủ biên) – Những bài giảng về quản lý trường học
tập III(Nghiệp vụ quản lý trường học) – NXB GD 1987
Kế hoạch Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thị trấn Sông đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau trong các năm học (2003-2004, 2004-2005, 2005-2006
và 2006-2007)
Trang 7Nguyễn Ngọc Bảo – Hà Thị Đức - Hoạt động DẠY – HỌC ở trường
THCS – NXB GD 1999
Phạm viết Vượng Phương pháp luận nghiên cứu khoa học NXB đại học quốc gia Hà Nội – 2000
Trần Trọng Thuỷ – Nhu cầu tâm lý của việc đổi mới phương pháp ở trường THCS – Tạp chí TTKHGD số 35/1995
2 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:
01 01/9/2006 26/9/2006 Viết đề cương nghiên cứu
02 26/9/2006 31/12/2006 Nghiên cứu tài liệu
03 01/12/2007 31/3/2007 Điều tra, xử lý số liệu
04 01/4/2007 30/5/2007 Viết bản thảo
05 01/6/2007 30/9/2007 Hoàn thành nghiên cứu
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN CÁN BỘ QUẢN LÝ VÀ GIÁO VIÊN THCS THI TRẤN SÔNG ĐỐC, HUYỆN
TRẦN VĂN THỜI, TỈNH CÀ MAU Qua thực tế công tác quản lý ở trường THCS, xin ông ( bà) vui lòng cho biết
ý kiến của mình về những vấn đề sau đây: (Đánh dấu X vào ô thích hợp)
Trang 81 Xin quý thầy cô cho biết mức độ thực hiện các hoạt động quản lý đội ngũ giáo viên ở trường như thế nào?
TT Các hoạt động quản lý đội ngũ giáo viên Mức độ yêu cầu
01 Quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của giáo viên
02 Quan tâm đến điều kiện lao động sư phạm của giáoviên
03 Phân công giáo viên giảng dạy đúng theo chuyênngành được đào tạo
04 Giáo viên nắm vững mục tiêu giảng dạy
05 Giáo viên thực hiện đúng chương trình giảng dạy
06 Cung cấp cho giáo viên bộ phân phối chương trình mônhọc
07 Tổ chuyên môn lập kế hoạch giảng dạy theo học kỳ
08 Kiểm tra việc thực hiện chương trình hàng tuần, tháng,học kỳ.
09 Tổ chức cho giáo viên học tập các hướng dẫn giảng dạymới
10 Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện kế hoạch củagiáo viên
2 Xin thầy cô nhận xét về đội ngũ giáo viên của trường trong năm học như thế nào?
- 2003 – 2004: đủ thiếu thiếu trầm trọng
- 2004 – 2005: đủ thiếu thiếu trầm trọng
- 2005 – 2006: đủ thiếu thiếu trầm trọng
3 Việc phân công giảng dạy cho giáo viên hiện nay ở trường của quý thầy cô
đã phù hợp với chuyên ngành đào tạo chưa?
Phù hợp Tương đối phù hợp Chưa phù hợp
4 Theo quý thầy cô trình độ đào tạo của giáo viên hiện nay đã đáp ứng với nhu cầu giảng dạy ở trường hay chưa?
Đáp ứng tốt Đáp ứng một phần Chưa đáp ứng
5 Việc quản lý sinh hoạt chuyên môn ở trường quý thầy cô được thực hiện như thế nào?
TT Các hoạt động quản lý sinh hoạt chuyên môn Mức độ yêu cầu
Tốt TB Yếu
01 Quy định về nội dung sinh hoạt chuyên môn
02 Quy định về việc thao giảng
03 Quy định về việc dự giờ thường xuyên của giáo viên
Trang 904 Tổ chức thao giảng chọn giáo viên giỏi
05 Tổ chức thao giảng rút kinh nghiệm về đổi mới phươngpháp giảng dạy
06 Dự giờ thường xuyên đánh giá năng lực chuyên môn củagiáo viên
07 Dự giờ theo định kỳ có báo trước
08 Dự giờ đột xuất
09 Quy định các loại hồ sơ chuyên môn cần có của giáo viên
10 Quy định các loại hồ sơ cần có của tổ chuyên môn
11 Tham dự sinh hoạt chuyên môn ở tổ chuyên môn
12 Chỉ đạo việc viết sáng kiến kinh nghiệm và đồ dùng dạyhọc
13 Tổ chức hội nghị báo cáo sáng kiến kinh nghiệm
14 Tổ chức các chuyên đề
15 Kiểm tra hồ sơ chuyên môn
16 Đánh giá xếp loại thi đua giảng dạy của giáo viên
17 Xây dựng quy định, yêu cầu về soạn bài
18 Hướng dẫn việc chuẩn bị đồ dùng dạy học
19 Hướng dẫn sử dụng tài liệu tham khảo, phương tiện giảngdạy
20 Quy định chi tiết việc thực hiện giờ lên lớp
21 Theo dõi nề nếp lên lớp của giáo viên
22 Quy định giáo viên được sử dụng giáo án cũ có bổ sung
13 Quy định về việc sử dụng đa dạng các phương tiện giảngdạy
24 Hướng dẫn việc thao giảng về đổi mới phương phápgiảng dạy
25 Tổ chức các chuyên đề về phương pháp giảng dạy mới
26 Dự giờ thao giảng về đổi mới phương pháp giảng dạy
27 Xây dựng quy định tiêu chuẩn giờ lên lớp
6.Quý thầy cô nhận xét như thế nào về việc quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường?
TT Các hoạt động quản lý hoạt động giảng dạy của giáo
viên
Mức độ yêu cầu
01 Quy định về việc ký duyệt giáo án
02 Phân công tổ trưởng chuyên môn ký duyệt giáo án củagiáo viên hàng tuần
03 Kiểm tra giáo án theo định kỳ
04 Tổ chức phong trào thi đua dạy tốt, học tốt
05 Xếp thời khoá biểu giảng dạy cho giáo viên
7 Xin quý thầy cô nhận xét về công tác quản lý việc sử dụng các phương tiện
và thiết bị dạy học ở trường?
Trang 10TT Các hoạt động quản lý việc sử dụngcác phương tiện,
thiết bị dạy học
Mức độ yêu cầu
01 Việc sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất và thiết bịgiảng dạy hiện có
02 Kiểm tra việc sử dụng thiết bị dạy học
03 Trang bị đầy đủ các phương tiện dạy học
04 Việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất
05 Xây dựng thư viện đạt chuẩn
8 Việc chỉ đạo đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường quý thầy cô được thực hiện như thế nào?
TT Các hoạt động chỉ đạo đánh giá kết quả học tập của
học sinh
Mức độ yêu cầu
01 Hướng dẫn cho giáo viên qui chế đánh giá kết quả học
tập của học sinh
02 Việc quy định cụ thể hình thức kiểm tra , đánh giá
03 Quản lý điểm bằng các phần mềm máy tính
04 Kiểm tra việc thực hiện quy chế đánh giá kết quả học
tập của học sinh
05 Xử lý các trường hợp vi phạm quy chế
9 Xin quý thầy cô cho ý kiến nhận xét về việc bồi dưỡng nâng cao trình độ của giáo viên ở trường như thế nào?
TT Các hoạt động bồi dưỡng nâng cao trình độ giáo viên Mức độ yêu cầu
01 Tổ chức cho giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng
thường xuyên theo chu kỳ
02 Tạo điều kiện cho giáo viên tự bồi dưỡng
03 Tổ chức các chuyên đề để bồi dưỡng nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ
04 Quy định cụ thể về việc tự bồi dưỡng của giáo viên
05 Hướng dẫn tập sự chuyên môn cho giáo viên mới ratrường
06 Giúp đỡ giáo viên còn bị hạn chế năng lực chuyên môn
10 Xin quý thầy cô cho biết ý kiến về việc phân công giảng dạy cho giáo viên
ở trường?
Chỉ dạy liên tục một khối lớp trong nhiều năm
Dạy mỗi năm một lớp
Theo năng lực chuyên môn
Theo hoàn cảnh gia đình
Đúng theo chuyên ngành được đào tạo
Dạy chéo môn(do thiếu giáo viên)
11 Theo quý thầy cô đã có những hoạt động nào để kiểm tra hoạt động giảng
dạy của giáo viên ở trường?