HS : Do hàng hoỏ nhiều , cần trao đổi buụn bỏn, lập xưởng SX, mở rộng, thành thị trung đại ra HS: Thức đẩy SX và buụn bỏn phỏt triển tỏc động đến sự phỏt triển của xó hội PH Là vựng đất
Trang 1Ngày 21/08/2010Tiết 1 BÀI 1
SỰ HèNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI PHONG KIẾN CHÂU ÂU A-Mục tiờu:
1 Kiến thức: Quỏ trỡnh hỡnh thành xó hội phongkiến chõu Âu Hiểu khỏi niệm ''
Lónh địa phong kiến'' , đặc trưng của lónh địa phong kiến
Nguyờn nhõn xuất hiện thành thị trung đại
2 Thái độ: Thấy được sự phỏt triển hơp quy luật của XH loài người chuyển từ XH
chiến hữu nụ lệ sang XH phong kiến
3 Kĩ năng: Biết xỏt định vị trớ cỏc quốc gia phong kiến chõu Âu trờn bản đồ Biết
vận dụng phương phỏp so sỏnh, đối chiếu để thấy rừ sự chuyển biến từ XH chiến hữu nụ
lệ sang XH phong kiến
B- Thiết bị dạy học:
- Bản đồ chõu Âu thời phongkiến
- Tranh ảnh mụ tả hoạt động trong lónh địa phong kiến
C- Tiết trỡnh bài giảng:
sẽ tỡm hiểu'' Sự hỡnh thành và phỏt triển của xó hội phong kiến ở chõu Âu.''
Hoạt động 1
Cho HS đọc sỏch giỏo khoa phần 1
HS quan sỏt bản đồ
GV giảng: Từ thiờn niờn kỉ thứ I TCN cỏc quốc
gia Hi Lạp, Rụ Ma cổ đại phỏt triển và tồn tại đến
thế kỉ thứ V Từ phương Bắc người Giắc Man
tràn xuống tiờu diệt cỏc quốc gia này Lập nờn
nhiều vương quốc mới( Kể tờn )
GV(H): Sau đú người Giắc man đó làm gỡ?
HS: Chia ruộng đất ,phong tước vị cho nhau
GV(H): Những việc làm ấy làm cho xó hội
phươngTõy biến đổi như thế nào?
HS: Bộ mỏy nhà nước chiếm hữu nụ lệ sụp đổ,cỏc
tầng lớp xuất hiện
GV(H):Những người như thế nào được gọi là
lónh chỳa phong kiến?
HS: Những người vừa cú ruộng đất vừa cú tước
vị
GV(H):Nụng nụ do tầng lớp nào hỡnh thành?
HS: Nụ lệ và nụng dõn
b)Biến đổi trong xó hội:
Tướng lĩnh quý tộc được chia nhiều ruộng đất,phong chức tước Cỏc lónh chỳa phong kiến
Nụ lệ và nụng dõn hỡnh thành tầng lớp nụng nụ
Nụng nụ phụ thuộc vào lónh chỳa XHPK hỡnh thành
2 Lónh địa phong kiến
Trang 2GV(H):Em hiểu như thế nào là ''lónh địa''?
HS: Lónh địa là vựng đất do quý tộc phong kiến
chiếm được
Lónh chỳa là những người đứng đầu lónh địa
Nụng nụ là người phụ thuộc lónh chỳa.Phải nạp tụ
thuế cho lónh chỳa
GV yờu cầu HS miờu tả và nờu nhận xột về lónh
địa phong kiến trong hỡnh 1 SGK ?
GV(H):Trỡnh đời sống sinh hoạt trong lónh địa?
HS : Do hàng hoỏ nhiều , cần trao đổi buụn bỏn,
lập xưởng SX, mở rộng, thành thị trung đại ra
HS: Thức đẩy SX và buụn bỏn phỏt triển tỏc động
đến sự phỏt triển của xó hội PH
Là vựng đất rộng lớn do lónh chỳa làchủ, trong đú cú lõu đài và thành quỏch
Đời sống trong lónh địa:
Lónh chỳa xa hoa đầy đủ Nụng nụ đúi nghốo , khổ cực
Đặc điểm kinh tế tự cập tự tỳc khụng trao đổi với bờn ngoài
3 Sự xuất hiện cửa cỏc thành thị trung đại.
a) Nguyờn nhõn:
Cuối thế kỉ XI SX phỏt triển hàng hoỏ thừa được đưa đi bỏn, thị trấn rađời,thành thị trung đại xuất hiện
b) Tổ chức:
Bộ mặt thành thị: phố xỏ, nhà cửa Tầng lớp: Thị dõn (Thợ thủ cụng và thương nhõn)
c) Vai trũ: Thức đẩy XHPK phỏt triển
4 Củng cố:
1) XHPK ở chõu Âu được hỡnh thành như thế nào?
2) Vỡ sao lại cú sự xuất hiện của thành thị trung đại?
Kinh tế thành thị cú gỡ mới?
Vai trũ của thành thị trung đaị?
5.Hớng dẫn về nhà.
- Học bài cũ theo nội dung đã học
- Chuẩn bị bài sau'' Sự suy vong của XHPK và sự hỡnh thành chủ nghĩa tư bản ở chõu Âu''
- Đọc kĩ nội dung bài và trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 3
Ngày soạn: 23/08/2010
Tiết 2 BÀI 2
SỰ SUY VONG CỦA CHÍNH QUYỀN PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
A Mục tiêu
Kiến thức: Nguyên nhân và hậu quả của cuộc phát kiến địa lí, một trong những nhân tố quan trọng, tạo điều kiện để cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
Quá trình hình thành SX- Tư bản chủ nghĩa trong lòng XHPK châu Âu
Tư tưởng: Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XH- TBCN ở châu Âu
- Mở rộng thị trường giao lưu buôn bán ở các nướclà thứ yếu
Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
Biết khai thác tranh ảnh lịch sử
B Thiết bị dạy học:
- Bản đồ thế giới
- Tranh ảnh về các cuộc phát kiến địa lí, tàu , thuyền
C.TiÕn tr×nh bµi gi¶ng
GV(H):Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lí?
HS: Do sản xuất phát triển, các thương nhân thợ thủ
công cần thị trường và nguyên liệu
GV(H):Các cuộc phát kiến địa lí thực hiện nhờ
những điều kiện nào?
HS: Do khoa học kỉ thuật phát triển: Đóng được
những tàu lớn, có la bàn
GV yêu cầu HS kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn
HS : + 1487: Đia xơ Vòng qua cự Nam châu Phi
+ 1498 Vas- cô đơ Ga - ma đến Ấn Độ
+ 1492 CôLôm bô tìm ra châu Mĩ
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
Nguyên nhân:
+Sản xuất phát triển+ Cần nguyên liệu+ Cần thị trườngCác cuộc phát kiến tiêu biểu ( SGK )
Trang 4+ 1519- 1522 Ma Gien Lan Vũng quanh Trỏi
Đất
GV(H):Hệ quả của cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ?
HS: Tỡm ra những con đường mới để nới liền giữa
cỏc chõu lục, đem về nguồn lợi cho giai cấp tư sản
chõu Âu
GV(H):Cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ cú ý nghớa như thế
nào?
HS: Là cuộc cỏch mạng về khoa học kĩ thuật thỳc đẩy
thương nghiệp phỏt triển
GV( giảng ) Cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ đó giỳp cho
việc giao lưu kinh tế và văn hoỏ được đẩy mạnh Quỏ
trỡnh tớch luỹ tư bản cũng dần dần hỡnh thành Đú là
quỏ trỡnh tạo ra vốn ban đầu Và những người làm
thuờ
Hoạt động 2
GV(H):Quý tộc và thương nhõn chõu Âu đó tớch luỹ
vốn và giải quyết nhõn cụng bằng cỏch nào?
HS: +Cướp búc tài nguyờn từ thuộc địa
+ Buụn bỏn nụ lệ da đen
+Đuổi nụng dõn ra khỏi lónh địa -> khụng cú
viờc làm=.> làm thuờ
GV(H):Nguồn vốn và nhõn cụng cú được quý tộc và
thương nhõn chõu Âu đó làm gỡ?
HS: -Lập xưỡng sản xuất quy mụ lớn
-Lập cỏc cụng ty thương mại
í nghĩa:
+ Là cuộc cỏch mạng về giao thụng và tri thức
+Thỳc đẩy thương nghiệp phỏt triển
2 Sự hỡnh thành CNTB ở chõu Âu
+ Quỏ trỡnh tớch luỹ tư bản nguyờn thuỷ hỡnh thành: Tạo vốn và người làm thuờ
+Về XH: cỏc giai cấp mới hỡnh thành:
Tư sản và vụ sản
+Về chớnh trị: g/c tư sản mõu thuẩn với quý tộc,phong
Trang 5thậm tệ.
GV(H):Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình
thành như thế nào?
HS: Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản
Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
kiến=>đấu tranh chống phong kiến
Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
4-Củng cố:Kể tên các cuộc phát kiến địa lí và tác động của các cuộc phát kiến địa lí tới
xã hội châu Âu?
-Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào?5-Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị trước bài"CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP
TƯ SẢN"
-Ngày 28 tháng 08 năm 2010
PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂUA-Mục tiêu:
1 Kiến thức: Nguyên nhân xuất hiện và nôi dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng
Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến XHPK châu Âu bấy giờ
Tư tưởng: Nhận thức được sự phát triển hợp quy luật của XH loài người: XHPK lạc hậu,lỗi thời sụp đổ thay vào đó là XHTB
- Phong trào VH phục hưng đã để lại nhiều giá trị to lớn cho nền văn hoá nhân loại
2 Kĩ năng: Phân tích những mâu thuẫn XH để thấy được nhuyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
2 KTBC : Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và nêu hậu quả của cuộc phát kiến
đó tới XH châu Âu ?
Sự hình thành CNTB ở châu Âu đã diễn ra như thế nào?
3 Bài mới: Ngay trong lòng XHPK , CNTB đã được hình thành GCTS ngày càng lớnmạnh Họ lại không có địa vị XH thích hợp Do đó, giai cấp tư sản đã chống lại phongkiến trên nhiều lĩnh vực
Trang 6HS: Từ thế kỉ V đến thế kỉ XV khoảng X thế kỉ
GV (giảng) Trong suốt 1000 năm đêm trường trung
cổ, chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của
XH Toàn XH chỉ có Trường học để đào tạo giáo sĩ
Những di sản VH cổ đại bị phá huỷ hoàn toàn, trừ nhà
thờ và tu viện Do đó giai cấp tư sản đấu tranh chống
lại tư tưởng ràng buộc của phong kiến
GV(H): Phục hưng là gì?
HS: Khôi phục lại nền VH Hi Lạp và Rô Ma cổ đại
Sáng tạo nền VH mới của giai cấp TS
GV(H):Tại sao giai cấp TS lại chọn VH làm cuộc mở
đường cho đầu tranh chống phong kiến?
HS: Vì những giá trị văn hoá là tinh hoa nhân loại
việc khôi phục nó sẽ tác động, tập hợp được đông đảo
nhân dân để chống lại PK
GV yêu cầu HS đọc tên những nhà VH mà em biết
HS : Lê Ô na đơ Vanhxi, Ra bơ le, Đề cac tơ, Cô pet
níc, Sêch pia,
( GV giới thiệu tranh ảnh trong thời VH phục hưng)
GV(H):Thành tựu nổi bậc của phong trào VH phục
hưng là gì?
HS:Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc Sự phong
phú về văn học.Thành công trong các lĩnh vực nghệ
thuật(có giá trị đến ngày nay)
GV(H):Qua các tác phẩm của mình,các tác giả thời
phục hưng nói lên điều gì?
HS:Phê phán XHPK và giáo hội.Đề cao giá trị con
người.Mở đường cho sự phát triển của văn hoá nhân
loại
GV:Yêu cầu HSđọc sách giáo khoa phần 2
GV(H):Nguyên nhân nào dẩn đến phong trào cải
cách tôn giáo?
HS:Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản
đang lên
GV(H):Trình bày nội dung tư tưởng của cuộc cải
cách của Luthơ và Can vanh?
HS: +Phủ nhận vai trò của giáo hội
+Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
+Quay về giáo lí Ki-Tô nguyên thuỷ>
GV(giảng): Giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào
* Nguyên nhân:
Chế độ phong kiến đã kìm hãm
sự phát triển của XH
- Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị
XH => phong trào VH phục hưng
- Nội dung tư tưởng:
Phê phán XHPK và giáo hội Đềcao giá trị con người Mở đườngcho sự cho sự phát triển của văn hoá nhân loại
2 Phong trào cải cách tôn giáo
Nguyên nhân:
Giáo hội bóc lột nhânh dân Cảntrở sự phát triển của giai cấp tư sản
+ Nội dung:
Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội
Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
Quay về giáo lí nguyên thuỷ
Trang 7giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh thần, giáo
hội có thế lực kinh tế hùng hậu, nhiều ruộng
đất=>bóc lột nông dân như các lãnh chúa phong
kiến.Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển của khoa
học
Mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán
GV(H):Phong trào cải các tôn giáo đã phát triển như
thế nào?
HS: Lan rộng sang nhiều nước Tây Âu như
Anh,Pháp, Thuỵ Sĩ
GV(H):Tác động của phong trào'Cải cách tôn giáo''
đến xã hội như thế nào?
HS:Tôn giáo phân hoá thành hai phái:
+Đạo tin lành +Ki-tô giáo
Tác động mạnh đến cuộc đấu tranh vũ trang của tư
bản chống phong kiến
* Tác động đến XH :Góp phần thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa nông dân Đạo Ki -
tô phân hoá
4 Củng cố : - Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao cónhững cuọc đấu tranh đó?
- Ý nghĩa của phong trào VH phục hưng?
5 Dặn dò : Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Trung quốc thời phong kiến"
-Ngày 30/08/2010
A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Sự hình thãnhHPK ở Trung Quốc
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Những thành tựu về VH , khoa học - kĩ thuật của Trung Quốc
2 Tư tưởng: Nhận thức Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông
Là nước lãng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình LS củaViệt Nam
3 Kĩ năng: Lập niên biểu cho các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách XH của mới triều đại
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Phân tích,nêu vấn đề, thảo luận, trắc nghiệm,
2 Đồ dùng dạy học: Bảng phụ phiếu thảo luận, bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh một số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời phong kiến
III/ Lên lớp:
Trang 81 Ổn định tổ chức: BCS lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng? nội dung tư tưởng của phong trào là gì?
* Bài tập: Phong trào Cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội châu Âu thời bấy giờ Em hãy đánh dấu x vào ô trống đầu câumà em cho là đúng
□ Thúc đẩy, châm ngòi cho cắc cuộc khởi nghĩa nông dan chống phong kiến
□ Tăng cường sự thống trị nhân dân của phong kiến
□ Tô giáo bị phân hoá
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu đáng kể trên nhiều lĩnh vực Khác với các nước châu
Âu, thời phong kiến ở Trung Quốc được bắt đầu sớm hơn và kết thúc muộn
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 HS đọc SGKvà tìm hiểu mục I
GV:Dùng bản đồ giới thiệu sơ lược về quá trình hình
thành nhà nước phong kiến Trung Quốc bên lưu vực
sông Hoàng Hà, với những thành tựu văn minh rực rỡ
thời cổ đại phong kiến Trung Quốc đóng góp lớn cho
sự phát triển của nhân loại
GV(H): Đến thời Xuân Thu - Chiến Quốc kinh tế
Trung Quốc có gì tiến bộ (công cụ sắt )
GV(H): Những biến đổi của sản xuất có tác động như
thế nào đến xã hội?( giai cấp địa chủ ra đời, nông dân
bị phân hoá)
GV(H): Giai cấp địa chủ ra đời từ tầng lớp nào của
xã hội? Địa vị như thế nào?( quí tộc cũ, nông dân giàu
họ là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến)
GV(H):Những người như thế nào gọi là tá điền(nông
dân bị mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để cày
cấy và nộp tô cho địa chủ.)
GV:Giảng thêm về sự hình thành của quan hệ sản
xuất phong kiến: Đây là sự thay thế trong quan hệ bóc
lột ( trước đây thời cổ đại là quan hệ bóc lột giữa quí
tộc với nông dân công xã, nay được thay thế bởi sự
bóc lột của địa chủ với nông dân lĩnh canh.)
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
GV(H): Những chính sách đối nội của nhà Tần?
- GV: Chuẩn xác kiến thức và ghi bảng
GV(H):Em biết gì về Tần Thuỷ Hoàng?
GV(H): Kể những công trình mà Tần Thuỷ Hoàng
I/ Sự hình thành xã hội phong kiến
ở Trung Quốc:
1 Những biến đổi trong sản xuất:
- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng được mở rộng, năng suất lao động tăng
2 Biến đổi trong xã hội:
* Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành
II/ Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
Địa chủ
Nôngdân mất
điền
Trang 9bắt nhân dân xây dựng? ( Vạn Lí Tường Thành, Cung
A Phòng )
HS quan sát H8 SGK
GV(H): Em có nhận xét gì về những tượng gốm
trong hình đó? (cầu kì, số lượng lớn, giống người
thật, hàng ngũ chỉnh tề thể hiện uy quyền của Tần
Thuỷ Hoàng.)
GV: Chính sách đối ngoại, sự tàn bạo của Tần Thuỷ
Hoàng → nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần lập nên
* Sơ kết: GV(H): ai là người có công thống nhất
Trung Quốc? cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước Trung
Quốc thời Tần- Hán? Quan hệ đối ngoại? (bành
trướng lãnh thổ)
GV:Việc thống nhất Trung Quốc đã chấm dứt thời
loạn lạc, tạo điều kiện cho chế độ phong kiến được
xác lập
* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục III
GV(H): Chính sách đối nội của nhà Đường có gì
đáng chú ý? (bộ máy nhà nước được củng cố, hoàn
thiện)
GV(H): Tác dụng của các chính sách đó? (kinh tế
phát triển, xã hội ổn định)
GV(H):Tình hình chính sách đối ngoại của nhà
Đường? (mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh)
- GV:Liên hệ với lịch sử Việt Nam.
*Sơ kết: Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình
thành như thế nào?( bắt đầu sự thống nhất Trung
Quốc của Tần Thuỷ Hoàng) GV: Nhấn mạnh nhà Tần
là triều đại phong kiến đầu tiên của Trung Quốc
GV(H):Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời
Đường được biểu hiện ở những mặt nào? Tại sao có
- Giảm tô thuế, sưu dịch
- Khuyến khích sản xuất → kinh
2 Chính sách đối ngoại:
- Chiến tranh xâm lược → mở rộng bờ cỏi trở thành nước cường thịnh nhất châu Á
4.Củng cố:
Trang 10* Bài tập: Do sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng làm cho xã hộicó nhiều thayđổi sâu sắc em hãy điền tiếp vào sơ đồ sau để làm rõ sự biến đổi giai cấp và sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
Chiếm nhiều ruộng đất
Bị mất ruộng đất
Nhận ruộng cày thuê, nộp tô
H Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng những chính sách gì?
5 Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị bài “ Trung Quốc thời phong kiến ( tt)”
-Ngày 04/09/2010
Tiết 5 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( Tiếp theo)
I/ Mục tiêu :
1 Kiến thức:HS nắm được những nội dung sau:
- Thứ tự, tên gọi các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền
Nông dân
Quan lại, quí tộc,
Nông dân giàu
Trang 11- Quá trình suy thoái của chế độ phong kiến Trung Quốc, chủ yếu là sự hình thành quan
hệ sản xuất TBCN dưới triều Minh
2 Tư tưởng: Hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở
phương Đông, đồng thời là nước láng giềng, gần gũi ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình
lịch sử Việt Nam
3 Kỉ năng: Lập niên biểu, vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của
các chính sách xã hội, những thành tựu văn hoá
II/ Chuẩn bị :
1 Phương pháp: Phântích, vấn đáp, thảo luận,
2 Đồ dùng dạy học: Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh, tư liệu liên quan
III/ Lên lớp :
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
? Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
* Bài tập: Nhà Đường cũng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp Em hãy đánh
dấu x vào ô trống trả lời đúng:
□ Cử người thân đi cai quản các địa phương
□ Mở khoa thi tuyển chọn nhân tài
□ Giảm tô thuế
□ Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: ? Xã hội Trung Quốc dưới thời Đường như thế nào? Sau khi
phát triển đến cực độ tình hình Trung Quốc như thế nào?
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1 - GV: Giới thiệu sơ lược về tình hình Trung
Quốc sau thời Đường
GV(H): Nhà Tống thi hành những chích sách gì( xoá bỏ, miễn
giảm )
N thảo luận: Những chính sách đó có tác dụng như thế nào?
( ổn định đời sống nhân dân )
GV(H): Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như thế
so với nhà Tống? Tại sao có sự khác nhau đó?( phân biệt đối
xử, vì nhà Nguyên là người ngoại bang đến xâm lược)
GV(H): Sự phân biệt giữa người Mông Cổ và người Hán được
biểu hiện như thế nào?
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục V
GV:Giảng về diển biến chính trị ở Trung Quốc từ sau thời
IV/ Trung Quốc thời Tống -Nguyên :
1 Thời Tống:
- Miển giảm thuế, sưu dịch.-Mở mang thuỷ lợi, phát triển thủ công nghiệp
Trang 12Nguyên đến cuối thời Thanh.
GV(H): Nhà Minh được thành lập như thế nào?
GV(H): Nhà Thanh được thành lập như thế nào?
GV: Giảng thêm về nguồn gốc và các chính sách bóc lột của
GV(H): Cuối triều Minh về kinh tế Trung Quốc có gì biến
đổi(xuất hiện các cơ sở sản xuất, các công trưòng thủ công với
qui mô lớn )
GV: Đó là biểu hiện của nền sản xuất TBCN
* Hoạt đông 3: tìm hiểu mục VI
GV: Thời minh - Thanh tồn tại khoảng 500 năm ở Trung Quốc
→ nhiều thành tựu
GV(H): Trình bày những thành tựu nổi bậc về văn hoá Trung
Quốc thời phong kiến?
GV: giảng thêm về tư tưởng Nho giáo
GV(H): Kể tên các tác phẩm văn học mà em biết?
HS quan sát H 9 SGK
GV(H): Em có nhận xét gì về nghệ thuật hội hoạ, điêu khăc,
kiến trúc? (đạt trình độ cao)
GV(H): Về khoa học người Trung Quốc thờ phong kiến có
những phát minh nào?( tư đại phát minh)
Chương lập ra nhà Minh
- Lí Tự Thành lật đổ nhà Minh
- Năm 1644 quân Mản Thanh chiếm Trung Quốc lập nhà Thanh
2 Biến đổi trong xã hội:
- Cuối thời Minh – Thanh vua quan ăn chơi sa đoạ, nông dân đói khổ
3 Biến đổi về kinh tế: mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện
VI/ Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến:
1 Văn hoá:
- Tư tưởng: Nho giáo
-Văn học, thơ ca phát triển đặc biệt là thơ Đường
- Nghệ thuật hội hoạ, kiến trúc điêu khắc đạt trình độ cao
2 Khoa học, kỉ thuật:
- Tứ đại phát minh
- Đóng tàu, luyện sắt
4.Củng cố:
GV(H):Chính sách cai trị của của nhà Tống có gì khác so với nhà Nguyên? Vì sao nhân
dân Trung Quốc nhiều lần nổ dậy chống Nguyên?
GV(H):Mầm mống kinh tế TBCN được hình thành như thế nào ở Trung Quốc?
* Bài tập: Về khoa học người Trung Quốc thời phong kiến có những phát minh nào quan
Trang 13-Ngày 06/09/2010
Tiết 6 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnhđạt của Ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại
2 Tư tưởng: Lịch sủ Ấn Độ thời phong kiến gắn sự hưng thịnh, li hợp dân tộc và đấu tranh tôn giáo
- Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sủ và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á
3 Kỉ năng: Bồi dưởng kỉ năng quan sát bản đồ
- Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề, trực quan, trắc nghiệm,
2 Đồ dùng dạy học: Bản đồ Ấn Độ thời phong kiến, tư liệu về các triều đại phong kiến
Ấn độ, một số tranh ảnh về các công trình văn hoá
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
? Những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh được nảy sinh như thế nào?
? Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng được hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 Tìm hiểu mục I
GV(H): Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình
thành ở đâu trên đất Ấn Độ? Vào thời gian nào? (lưu
vực sông Ấn 2500 năm TCN, sông Hằng 1500 năm
TCN)
GV: Dùng bản đồ thế giới để giới thiệu vị trí của các
công sông lớn góp phần hình thành nền văn minh từ
I/ Những trang sử đầu tiên:
- Khoảng 2500 năm TCN những thành thị xuất hiện ở sông Ấn
- Khoảng 1500 năm TCN một số thành thị xuất hiện ở lưu vực sông Hằng
Trang 14rất sớp của Ấn Độ.
GV(H): Nhà nước Ma ga đa ở Ấn Độ được hình thành
như thế nào?( những thành thị - tiểu vương quốc
GV(H): Kinh tế, văn hoá, xã hội Ấn Độ dưới vương
triều Gup ta như thế nào?(phát triển) ? nêu những biểu
hiện của sự phát triển đó?( công cụ sắt được sử dụng
rộng rãi )
GV(H): Vương triều Gup ta tồn tại đến thời gian nào?
Quá trình sụp đổ ra sao?( thời kì hưng thịnh chỉ kéo
dài đến TK V - đầu TK VI đến TK XII người Thổ Nhỉ
Kì thôn tính miền Bắc Ấn )
GV(H): Người Hồi Giáo Đê - li đã thi hành những
chính sách gì?( chiếm ruộng, cấm đạo Hinđu )
GV(H):Vương triều Đê - li tồn tại trong bao lâu? ( từ
TK XII đến TK XVI bị người Mông Cổ tấn công và
lập nên vương triều Ấn Độ Mô Gôn
GV(H): Chính sách cai trị của người Mông Cổ?
GV: giới thiệu thêm về vua A- cơ- ba.
* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục III
GV(H): Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng tạo
là loại chữ gì?( chữ Phạn → sáng tác văn học, sử thi )
GV(H): Kể các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Ấn Độ
thời bấy giờ? (2 bộ sử thi Ma ha bha ra ta và Ra ma ya
na)
GV(H): Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc? (quan sát
tranh về các công trình kiến trúc để trả lời)
- TK VI TCN nhà nước Ma ga đa hình thành, trở nên hùng mạnh vàocuối TK III TCN
- TK IV Ấn Độ được thống nhất dưới vương triều Gup ta
II/ Ấn Độ thời phong kiến:
1 Vương triều Gup ta(TK IV –TK VI):
- Luyện kim rất phát triển
- Các nghề thủ công: dệt chế tạo kim hoàn
2 Vương triều Hồi giáo Đê li(TK XII –TK XVI)
- Người Thổ Nhỉ Kì theo đạo Hồi thôn tính miền bắc Ấn → vương triều Hồi giáo Đê li
*Chính sách: chiếm ruộng đất, cấmđạo Hin đu → mâu thuẩn dân tộc gay gắt
3 Vương triều Mô Gôn(TK XI TKXIX)
- Người Mông Cổ → vương triều
Mô gôn
*Chính sách: xoá bỏ kì thị tôn giáo Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá
III/ Văn hoá Ấn Độ:
-Chữ viết: Chữ Phạn
- Văn học: Sử thi, kịch, thơ ca phát triển
- Kinh vê đa, kinh phật
- Kiến trúc: chịu sự ảnh hưởng sâu sắc của tôn giáo ( kiến trúc kiểu Hin đu và kiến trúc Phật giáo)
4.Củng cố:N thảo luận: GV(H): Vì sao ấn độ được coi là một trong những trung tâm văn minh của nhân loại?( được hình thành sớm; có một nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện.Trong đó có một số thành tựu vẩn được sử dụng đến ngày nay
* Bài tập: người Ấn Độ đạt được những thành tựu gì về văn hoá:
Chữ viết: chữ phạn ra đời sớm (khoảng 1500 năm TCN)
Các bộ kinh khổng lồ: kinh Vê đa, kinh Phật
Trang 15Văn học: với nhiều thể loại như sử thi, kịch thơ.□ Nghệ thuật kiến trúc.
5 Dặn dò: Học bài cũ Làm bài tập (câu hỏi 1 SGKtrang 17)- (soạn bài các quốc gia
phong kiến Đông Nam Á) Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc Đông Nam Á -
Ngày 12 tháng 09 năm 2010
Tiết 7 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:
- Tên gọi các quốc gia khu vực Đông Nam Á, những đặt điểm tương đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó
- Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam Á
2 Tư tưởng: Nhận thức được quá trình lìch sử, sự gắn bó lâu đời của các quốc gia khu vực Đông Nam Á Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho nền văn minh nhân loại
3 Kỉ năng: Biết xác định vị trí các quốc gia cổ và phong kiến Đông Nam Ấ trên bản đồ
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thuyết trình,vấn đáp, trựcquan, thảo luận,
2 Đồ dùng dạy học: Lược đồ khu vực Đông Nam Á, tranh ảnh, tư liệu liên quan, phiếu thảo luận,
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
* Bài tập: Điền vào ô trống để hoàn thành niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Ấn Độ
- Khoảng 2500 năm TCN
- Khoảng Các tiểu vương quốc được hình thành ở lưu vực sông Hằng
- TKVI TCN Vương triều Gup – ta
TK XII – TK XVI Vương triều Hồi giáo Đê – li
TK XVI - giữa TK XIX
? Ấn độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá?
Trang 163 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Đông Nam Á từ lâu dã được coi là một khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 Tìm hiểu mục I
GV: Giới thiệu lược đồ khu vực Đông Nam Á
GV(H): Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á
hiện nay xác định vị trí trên lược đồ?
GV:Cho HS biết thêm nước Đông- ti -mo vừa mới tách ra
từ In- đô- nê -xi -a từ tháng 5 – 2002
GV(H): Em hãy chỉ ra đặt điểm chung về điều kiện tự
nhiên các nước đó? (ảnh hưởng của giáo mùa)
GV(H): Điều kiện tự nhiên đó có những thuận lợi và
khó khăn gì cho sự phát triển nông nghiệp?
GV: Điều kiện tự nhiên đó → con nguời cổ đại ở đây sớm
biết trồng lúa nước, lúa trở thành cây lương thực chính
xã hội phân hoá → nhà nước ra đời
GV(H): Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á xuất hiện từ
bao giờ?
GV: Những quốc gia này được gọi là vương quốc cổ
Mỗi vương quốc đều chưa có ranh giới rõ ràng và chưa
gắn với tộc người nhất định Ở một số vương quốc, người
ta chỉ biết tới tên gọi và địa điểm trung tâm của vương
quốc đó mà thôi
GV(H): Hãy xác định và kể tên các quốc gia đó? ( dùng
lược đồ)
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
GV: Vào giữa thiên niên kỉ I các quốc gia cổ Đông Nam
Á suy yếu dần và tan rã → các quốc gia phong kiến dân
tộc được hình thành, sở dĩ gọi như vậy là vì mỗi quốc gia
được hình thành dựa trên cơ sở phát triển của một tộc
người nhất định chiếm đa số và phát trển nhất ( như Đại
Việt của người Việt; Cham pa của người Chăm )
GV(H): Thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia
phong kiến Đông Nam Á?
GV(H): Trình bày sự hình thành của quốc gia phong
kiến In đô nê xi a?
GV(H): Kể tên một số quốc gia phong kiến khác và thời
điểm hình thành các quốc gia đó? (Ăng co của người
Khơ me, Pan gan của người Mi an ma )
GV(H): Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của
các quốc gia Đông Nam Á?( kiến trúc, điêu khắc với
I/ Sự hình thành các vương quốc cổ Đông Nam Á
Trong khoảng 10 TK đầu sau
CN hàng loạt các quốc gia cổ rađời ở khu vực Đông Nam Á
II/ Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.
- Từ nửa sau TK X → đầu TK XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Nữa sau TK XVIII các quốc gia phong kiến Đông Nam Á bước vào thời kì suy thoái
Trang 17nhiều công trình nổi tiếng: Ăng co, đền Bô rô bu ra )
GV(H): Các quốc gia phong kiến bước vào thời kì suy
thoái với với thời gian nào? ( nữa sau TK XVIII)
- GV: Giảng thêm về sự xâm lược của CNTB phương
Tây: từ giữa TK XIX hầu hết các quốc gia Đông Nam
Á trừ Thái Lan đều trở thành thuộc địa của chủ nghĩa
thực dân phương Tây
4.Củng cố:
H: Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào sau đây
Trung Quốc Lào Thái Lan Ấn Độ Việt Nam
In đô nê xi a
Mi an ma Đông ti mo Bra xin Ma lai xi a Xin ga po
Phi lip pin
Bru nây Lào
* Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á đến giữa
1 Kiến thức: HS nắm được các ý sau:
- Trong số các quốc gia Đông Nam Á , Lào và Cam pu chia là hai nước láng giềng gần gủi với Việt Nam Những giai đoạn lịch sử lớn của hai nước này
2 Tư tưởng: Tình cảm yêu quí, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào và Cam pu chia, thấy đựoc mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương
3 Kỉ năng: Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Giải thích, thảo luận, thuyết trình, trắc nghiệm
2 Đồ dùng dạy học: bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
-Kể tên các nước trong khu vực Đông -Nam -Á hiện nay và xác định vị trí của các nước trên bản đồ?
-Các nước trong khu vực Đông -Nam -Á có những điểm gì chung?
* Hoạt động 1 Tìm hiẻu sơ lược về vương quốc Cam pu III/ Vương quốc Cam pu
Trang 18GV: Cam pu chia là một trong những nước có lịch sử
khá lâu đời và phong phú: thời tiền sử(đồ đá) cư dân cổ
Đông Nam Á ( người môn cổ) xây dựng nên nhà nước
Phù nam
GV(H): Cư dân Cam pu chia do tộc người nào tạo nên?
GV: Người khơ me là một bộ phận của cư dân cổ ĐNA,
lúc ban đầu họ sống ở phía bắc cao nguyên Cò Rạt sau
mới di cư dần về phía nam
GV(H): Người khơ me thành thạo những việc gì? Họ
tiếp thu văn hoá Ấn Độ như thế nào?
GV(H): Người Khơ me xây dựng vương quốc riêng của
mình vào thời gian nào? tên gọi là gì?
GV: Trình bày sự phát triển của Chân lạp đến khi bị Gia
va xâm chiếm năm 774 và thống trị đến năm 802
GV(H): Thời Ăng co tồn tại khoảng thời gian nào?( 802
trở đi lịch sử Cam pu chia bước sang thời kì mới - Thời
Ăng co và đây là giai đoạn phát triển)
GV(H): Tại sao thời kì phát triển thịnh vượng của Cam
pu chia còn gọi là thời kì Ăng co?( kinh đô đóng ở Ăng
co - một địa điểm của vùng Xiêm Riệp ngày nay.)
HS Tìm hiểu kênh hình H 10 SGK GV: Giới thiệu thêm
đây là một trong nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng của
Cam pu chia
N thảo luận: ? Sự thịnh vượng của Cam pu chia thời
Ăng co được biểu hiện như thế nào?( có nhiều công
trình kiến trúc độc đáo, sản xuất phát triển )
GV(H): Chế độ phong kiến Cam pu chia bước vào suy
yếu vào thời gian nào?
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục IV
GV(H): Chủ nhân cổ nhất trên đất Lào ngày nay là ai?
Họ đã để lại những gì?
GV: Nguời Lào thơng trước đó gọi là người Khạ họ là
chủ nhân của nền văn minh đồ đá, đồng, sắt, họ đã để lại
hàng trăm chiếc chum đá khổng lồ to nhỏ khác nhau
GV(H): Người lào Lùm xuất hiện như thế nào?( TK
XIII sự thiên dicủa người Thái )
GV(H): Vì sao có sự thiên di của người Thái từ phía
Bắc xuống ?
GV(H): Đời sống của bộ lạc Lào như thế nào?
GV(H): Trình bày sự ra đời của nước Lạn xạng ?
GV(H): Em biết gì về pha Ngừm?( là cháu Phía khăm
phòng) theo cha là Phi pha sang Cam pu chia Ông được
chia:
- Từ TK I – TK VI nước Phù Nam
- Từ TK VI – TK IX nước Chân Lạp: tiếp xúc với văn hoá Ấn Độ
- TK IX – TK XV thời kì Ăng co: sản xuất phát triển, xây dựng được nhiều công trình kiến trúc độc đáo Lãnhthổ được mở rộng
- Từ TK XV – 1863 thời kì suy yếu
- Trước TK III người Lào thơng
- Từ TK XIII người thái di
cư → Lào lùm
- Năm 1353: nước Lạn xạn được thành lập
TK XV-TK XVII thời kì phát triển thịnh vượng của vương quốc Lạn xạng:
+ Đối nội: chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội + Đối ngoại: giữ quan hệ
Trang 19vua Cam pu chia giúp đỡ, nuôi dạy và gã con gái
cho.Khi trưởng thành ông về nước và trở thành một tộc
trưởng, tập hợp, liên kết giữa các bộ lạc → nước Lạn
xạng
GV(H): Vương quốc Lạn xạng phát triển thịnh vượng
vào khoảng thời gian nào?
GV(H): Trình bày những nét chính trong chính sách đối
nội, đối ngoại của vua Lạn xạng?
GV: Trong thời kì này Lạn xạng để lại nhiều công trình
kiến trúc nổi tiếng như Thạc luổng → chứng minh cho
sự phát triển
GV: khai thác kênh hình Thạc luổng Lạn xạng phát
triển thịnh vượng nhất dưới thời vua Xu li nha vông xa,
thời kì này quân dân Lào đã đánh bại 3 lần xâm lược của
quân Miến Điện
hoà hiếu với Cam pu chia vàĐại Việt, chống quân xâm lược nước ngoài
- TK XVIII – XIX suy yếu Cuối TK XIX thành thuộc địa của Pháp
4.Củng cố: ? Chứng minh Ăng co là thời kì phát triển cao của chế độ phong kiến Cam pu chia?
? Trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của Lạn xạng?
5 Dặn dò: học bài cũ Làm bài tập: lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam pu chia và Lào đến giữa TK XIX
- Chuẩn bị bài sau( soạn bài những nét chung về xã hội phong kiến
-Ngày 20/09/2010
Tiết 9: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS nắm được một số ý bản sau:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tản kinh tế và các giai cấp trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
2 Tư tưởng: Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu
về kinh tế, văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời kì phong kiến
Trang 203 Kỉ năng: Làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch
sử, từ đó rút ra nhận xét, kết luận cần thiết
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thảo luận, phân tích tổng hợp, giảng giải
2 Đồ dùng dạy học: Phiếu thảo luận, bảng phụ, bảng tóm tắt những nét chung về xã hội phong kiến
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ: ? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của Cam pu chia thời phong kiến?
* Bài tập: Hoàn thành bảng niên biểu các giai đoạn lịch sử chính của Lào
b- Bài mới:
* Hoạt động 1
GV(H): Xã hội phong kiến phương Đông được hình
thành từ bao giờ?( TK IIITCN- TK X)
GV(H): Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành từ
bao giờ (TK V – TK X)
GV(H): Thời kì thình vượng của xã hội phong kiến
phương Đông?(X – XV) ? XHPK châu Âu(XI – XIV )
GV(H): Thời kì khủng hoảng và suy vong của của XH
PK phương Đông? Châu Âu ( phương Đông: XVI- XIX)
Châu Âu ( XV – XVI)
N thảo luận: Em có nhận xét gì về quá trình hình thành,
phát triển và suy vong của XHPK châu Âu và phương
Đông
GV:chốt ý và ghi bảng sau khi HS cho nhận xét
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
N thảo luận: Cơ sở kinh tế của XHPK châu Âu và
phương Đông có gì giống và khác nhau?( giống: đều
sống nhờ vào nông nghiệp là chủ yếu Khác: nông nghiẹp
đóng kín trong công xã nông thôn )
GV:Chuẩn xác kiến thức ghi bảng
I/ Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến:
- XH PK phương Đông : hình thành sớm, phát triển chậm, quátrình khủng hoảng và suy vong kéo dài
- XH PK châu Âu: hình thành muộn và cũng kết thúc sớm hơn, nhường chỗ cho CNTB
II/ Cơ sở kinh tế xã hội của XH
Trang 21GV(H): Nêu các giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
châu Âu và phương Đông?
GV(H): Hình thức bóc lột của CHPK? Em hãy giải thích
hình thức bóc lột này?( địa tô – giao ruộng đất và thu tô
thuế)
* Hoạt đông 3: tìm hiểu mụcIII
GV(H): Nhà nước phong kiến được tổ chức như thế nào?
( chế độ quân chủ)
N thảo luận: Chế độ quân chủ ở phương Đông và châu
Âu có điểm gì khác nhau cơ bản?
*Chế độ quân chủ ở châu Âu vàphương Đông có sự khác nhau
Xã hội(các giai cấp cơ bản)
5 Dặn dò: Học bài cũ, lập lại bảng so sánh vào vở
- Chuẩn bị bài sau: Ôn lại các bài đã học để chuẩn bị bài tập lịch sử
Trang 22
Hãy đánh dấu X vào ô vuông trong các cau sao mà em cho là đúng:
1.Cuối thế kỉ thứ V xã hội Tây Âu có những biến đổi to lớn là do:
a) Dân số tăng
b) Sự xâm nhập của người Giắc Man
c) Công cụ sản xuất đuợc cải tiến
d) Kinh tế hàng hoá phát triển
2 Phát kiến địa lí là :
a) Quá trình tìm ra những con đường mới của người châu Âu
b) Quá trình tìm ra những vùng đất mới
c) Quá trình tìm ra những dân tộc mới
d) Cả 3 câu trên đều đúng
3 Hãy gép các chữ cái đứng trước các ý ở cột A với chữ cái đứng trướt ở cột B cho đúng:
a- eb- gc-ld-iđ-k4
n ) Thạt Juổng
a-nb-ic-md-le-kg-h
5 Chon ý đúng trong các câu sau:( Háy khoanh tròn chữ cái đứng đầu câu)
Thực chất phong trào văn hoá phục hưng là:
A Đả phá xã hội phong kiến, con người phải được tự do và phát triển
B Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới khoa học tiến bộ
C Văn hoá phục hưng là cuộcCM văn hoá tiến bộ vĩ đại
D Cả 3 câu trên đều đúng
6 Hãy nêu nguyên nhân Kết quả và ý nghĩa của nhữn cuộc phát kiến địa lí?
7 Sự hình thành và phát triển của XHPK Pương Đông và châu Âu như thế nào?
C.Đáp án điểm:
Câu 1 chọn(B) 0,75đ
Câu 2 chọn (d) 0,75 đ
Câu 3 nối đúng 0,75 đ
Trang 23Câu 4 nối đúng 0,75 đ
Câu 5 khoanh đúng 1điểm
Câu 6,7 đúng mỗi câu 3 điểm
Nắm được quá trình thống nhất đất của Đinh Bộ Lĩnh
Tư Tưởng : Giáo dục Ý thức độc lập tựchủ và thống nhất đất nước của dân tộc
Ghi nhớ công ơn Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất nước
2 Kĩ năng: Bồi dững HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ sử dụng bản đồ khi học bài
3 Thái độ: có thái độ đúng đắn đối với lịch sử dân tộc
B) Phương tiện dạy học:
Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước ( thời Ngô Quyền)
Lược đồ 12 sứ quân
C) Tiến trình dạy học:
1 Ổn định
2 Bài cũ:: Trình bày những đặc điểm cơ bản của XHPK châu Âu?
XHPK Phương Đông có gì khác với XHPK Phương Tây?
3 Bài mới:
GT: Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phương kiến phương Bắc Cuối cùng nhân dân ta đã giành được nền độc lập với trận Bạch Đằng LS ( năm 938) nước ta bước vào thời kì độc lập tự chủ
GV yêu cầu HS đọc SGK
GV(H): Chiến thắng Bạch Đằng Năm 938 có ý nghiã
như thế nào?
HS: Dành lại âm mưu xâm lượt của nhà Nam Hán,
chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại
phong kiến phương Bắc
GV(H): Tại sao Ngô Quyền bãi bỏ bộ máy cai trị của
họ Khúc để thiếc lập triều đại mới?
HS: Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên
danh nghĩa vẫn phụ thuộc nhà Hán=>> Ngô Quyền
quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập
GV : hướng dấn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
GV(H): Vua có vai tró gì trong bộ máy nhà nước?
HS: Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc
1.Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ:
Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua
Trang 24chính trị, ngoại giao, quân sự.
GV(H): Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời
Ngô?
HS: Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu đã thể hiện ý
thức độc lập tự chủ
GV yêu cầu HS đọc SGK mục 2
GV(H): Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô quyền
qua đời, Lúc đó tình hình đất ta như thế nào?
HS: Đắt nước rối loạn, các phe phái nhân cơ hôi này
nổi len giành quyền lự Dương Tam Kha cướp ngôi?
GV (giảng) Năm 952 Ngô Xương Văn giành được lại
ngôi vua song uy tín của nhà Ngô đã giảm sút =>> Đất
nước không ổn định
GV(H): Sứ quân là gì?
HS: Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiến lĩnh một
vùng đất
GV dùng lượt đồ ( chư ghi tên các sứ quân)
Yêu cầu HS đánh dấu các sứ quân vào các khu vự trên
bản đồ
GV(H): Việc chiếm đóng của các sứ quân?Điều đó ảnh
hưởng như thế nào đến đất nước?
HS: Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng
trên khắp đất nước, liên tiếp đánh nhau => đắt nước
loạn lạc => là điều kiện thuậnlợi cho giặc ngoại xâm
tấn công
Yêu cầu HS đọc mục 3 SGK
GV(giảng) Loạn12 sứ quân gây biết bao tan tóc cho
nhân dân Trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu xâm
lượt nước ta Do vậy việc thống nhất đất nước trở nên
cấp bách hơn bao giờ hết
GV(H): Đinh Bộ Lĩnh là người như thế nào?
HS: Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình,
có tài thống lĩnh quân đội
GV(H): Ông đã làm gì để dẹp loạn 12 sứ quân?
HS: Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí Xây dựng căn cứ ở
Hoa Lư
GV(H): Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn được 12 sứ
quân?
HS: Được nhân dân ủng hộ,có tài đánh đâu thắng đó =>
các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
GV(H): Việc Đinh Bộ Lính dẹp loạn được 12 sứ quân
có ý nghĩa gì?
THỨ SỬ CÁC CHÂU
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô
Năm 944 Ngô Quyền mất-Dương Tam Kha cướp ngôi
- Triều đình lục đục
- Năm 950 Ngô Xương Văn lật
đổ Dương Tam Kha nhưng không quảng lí được đất nướcNăm 965 Ngô Xương Văn chết =>
Loạn 12 sứ quân
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm
Được nhân dân ủng hộ
Năm 167 Đất nước thống nhất
Trang 25HS: Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả
nước => Tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững
mạnh chống lại âm mưu của kẻ thù
4 Củng Cố: Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô? Trình bày những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc dẹp yên 12 sứ quân?
5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê" -
Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lượt và bị quân ta đánh bại
Tư tưởng: Lòng tự hào tự tôn dân tộc
Biết ơn các vị anh hừng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài
2 KTBC : Trình bày thời kì chính trị cuối thời Ngô?
Đinh Bộ lĩnh thống nhất đất nước như thế nào?
3 Bài mới:
Giới thiệu: Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước được thanh bình thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền
đã đặt nền móng
Hoạt động của gv và hs Kiến thức cơ bản
GV Yêu cầu HS đọc SGK muc 1
GV(H) : Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh đã
968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vuaĐặt tên nước là Đại Cồ ViệtĐóng đô ở Hoa Lư
Trang 26Nước Việt to lớn có ý nghĩa ngang hàng với Trung
Hoa
GV(H) : Tại sao Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở Hoa Lư?
HS: Là quê hương Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều
đồi núi thuận lợi cho việc phòng thủ
GV(H) Viẹc nhà đinh không dùng niên hiệu của phong
kiến Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?
HS: Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập,
ngang hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào
Trung Quốc
GV giải thích:
+ " Vương" là tướt hiệu của vua ( dùng cho nước nhỏ)
+ " đế" là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có nhiều
nước thần phục
GV(H): Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để
xây dựng đất nước?
HS: Phong vương cho con ,cắt cư tướng lĩnh thân cận
giữ chức vụ chủ chốt ,dựng cung điện ,đúc tiền ,xử
phạt nghiêm những kẻ có tội
GV ( giảng) Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ
thể, vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện
ren đe kẻ phảng loạn
GV (H) Nhữngviệc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa
HS: Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễm bị ám hại,
nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài quân Tống chẩn bị
xâm lượt => Lê Hoàn được suy tôn làm vua
GV(H) Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?
HS: là người có tài ,có chí lớn , mưu lượt lại đang giữ
chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội=>
lòng người quy phục
GV(H) Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo hoàng
bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?
HS: Thể hiện sự thông minh, quyết đoán đặt lợi ích
quốc quốc gia lên trên lợi ích dòng họ Vượtlên quan
nịm phong kiến bảo vệ lợi ích dân tộc
Phong vương cho con
- Cắt cử quan lại-Dựng cung điện ,đúc tiền ,xử phạt nghiêm những kẻ có tội
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
* Sự thành lập của nhà Lê979: Đinh Tiên Hoàng bị giết
=> nội bộ lục đụcNhà Tống lăm le xâm lượt
Lê Hoàn được suy tôn làm vua
VUA
THÁI SƯ - ĐẠI SƯ
QUANVĂN
QUANVÕ
TĂNGQUAN
* Quân đội:
- Cấm quân
- Quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
Hoàn cảnh lịch sử:
Trang 27GV phân biệt " Tiền Lê " và " Hậu Lê"
GV: Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?
GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
GV(H) Quân đội thời tiền Lê tổ chức như thế nào?
HS: Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận
Cấm quân( Quân triều đình)
Quân địa phương
GV yêu cầu HS đọc SGK
GV(H) Quân Tống xâm lượt nước ta trong hoàn cảnh
nào?
HS: Cuối năm 979 nôi bộ nhà Đinh Lục đục vì tranh
quyền lợi=> Quân Tống xâm lượt
GV Tường thuật lại cuộc kháng chiến theo lượt đồ
GV: Yêu cầu HS tường thuật lại cuộc kháng chiến
GV(H) Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là
gì?
HS: Khẳng định quyền làm chủ đất nước đánh bại âm
mưu xâm lượt của nhà Tống=> Củng cố nền độc lập
của nước nhà
Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn => Quân Tống xâm lượtb) Diễn biến ( SGK)
* Địch : Tiến theo 2 đường thuỷ và bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
* Ta: Chặn quân thuỷ ở sông Bạch Đằng
- Diệt cánh quân bộ ở biên giới thắng lợi
Ý nghĩa:
Khẳng định quyền làm chủ đất nước
Đánh bại âm mưu xâm lượt của
kẻ thù, củng cố nền độc lập
4 Củng cố: Vẽ sơ đồ bbộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê?Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh chứng tổ điều gì?
5 Trả lời câu đố:
- Vua gì lúc nhỏ, cùng bạn chăn trau, chon lấy cờ lau, làm cờ tạap trận?
- Vua Đinh Bộ Lĩnh, đặt nước tên gì, những năm trị vì, đóng đô ở đâu?
- Nói nhanh tướng giặc tên gì
Đem quân xâm lượt thành trì Hoa Lư
Vua Lê là bật quân sư
( Hai đường chặn giặc) Đánh cho tan xát, nhục nhừ rút lui
- Bạch Đằng mổi sáng trận đầu Phá tan Nam Hán công lao vua gì?
- Bạch Đằng mỗi sáng trận Nhì Phá tan nhà Tống Vua gì Đố em?
6 Dặn dò: Học bài chuẩn bị bài sau" Sự phát triển về XH và phát triển về KT"
Trang 28
2 Tư tưởng: Giáo dục HS ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước biết quý trọng các truyền thống VH của ông cha.
3 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh - Tiền Lê
B.Phương tiện dạy học:
- Tranh ảnh các di tích các công trình văn hoá, kiế trúc thời Đinh - thời Tiền Lê
- Tư liệu thành văn của các triều đại Đinh- Tiền Lê
Trang 291.Ổn định:
2 KTBC: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?
Tường thuật lại cuộc kháng chiến chống Tống ( năm 981)
3 Bài mới:
Giới thiệu: Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh lại âm mưu xâm lượt của kẻthù, khẳng định quyền làm chủ đất nước của nhân dân ta và củng cố nền độc lập thống nhất đất nước Đại Cồ Việt đólà cơ sở xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập
GV : Yêu cầu HS Đọc SGK
GV(H): Em có suy nghĩ gì về tình hình thời
Đinh Tiền Lê?
HS: Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền
tảng kinh tế của đất nước Nhà nước chú ý đến
việc khai khẩn đất hoang, đào vét kênh ngoài,
nhân dân được chia ruộng tạo điều kiện
cho SX nông nghiệp ổn định
GV(H): Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch
điền để làm gì?
HS: Vua quan tân đến SX => khuyến kích nông
dân làm nông nghiệp
GV(H): Sự phát triển của thủ công nghiệp -thể
hiện ở những mặt nào?
HS: Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn vũ
khí, may mặc, xây dựng, được thành lập
GV(giảng)Vì đất nước đã được độc lập Các
nghề đã được tự do phát triển không bị kìm hãm
như trước đây Mặt khác các thợ khéo cũng
không bị cống nộp cho Trung Quốc
GV(H): Thương nghiệp có gì đáng chú ý?
HS: Nhiều khu chợ được hình thành buôn bán
với nước ngoài phát triển,
GV(H): Việc thiết lập bàn giao với nhà Tống có
ý nghĩa gì?
HS: Củng cố nền độc lập=> tạo điều kiện cho
nghoại thương phát triển
- Vua,quan văn , quan võ và các nhà sư
1 Bước đầu xây dựng nền KT tự chủ:
QUANVÕ
NHÀSƯ
Trang 30- Nông dân, thợ thủ công người buôn bán và địa
chủ, nô tì
GV(H) Vì sao trong thời kì này nhà sư được
trọng dụng
HS: Do đạo phật được truyền bá rộng rãi Các
nhà sư có học, giỏi chữ Hán=> nhà sư trực tiếp
dạy học, làm cố vấn trong ngoại giao => rất
được trọng dụng
GVkể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống
của nhà sư Đỗ Thuận (SGK)
GV(H) Đời sống sinh hoạt của người dândiễn ra
như thế nào?
HS: Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân
gian như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đánh đu,
đấu võ, đấu vật, diễn ra trong các lễ hội
NÔNGDÂN
THỢTHỦCÔNG
THƯƠNGNHÂN
ĐỊACHỦ
NÔ TÌ
b Văn hoá:
Giáo dục chư phát triểnĐạo phật được truyền bá rộng rãiChùa chiền được xây dựng nhiều, nhà
sư được coi trọng
Các loại hình VH dân gian khá phát triển
4 Củng cố:- Nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh Tiền Lê phát triển?
Đời sống VH- XH của nước Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì?
- Thời nhà Lê các nhà sư được trọng dụng là vì:
a/ Đạo Phật được truyền bá rộng rãi hơn trước . b/Phần lớn người có học là các nhà sư Họ được nhân dân và nhà nước quý trọng c/ Giáo dục chưa phát triển d/ Các câu trên đều đúng
5 Dặn dò: Về nhà học bài và chuẩn bị bài sau:" Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước?
Trang 312.Tư tưởng: GD cho các em lòng tự hào và yêu nước, yêu nhân dân GD học sinh bước đầu hiểu rằng: Pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước.
Kĩ năng: Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đấtnước của nhà Lý
3.Rèn kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu( thời Lý)
B Phương tiện dạy học;
GV:(giảng) Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể
ngồi được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ
Triều.Long Đĩnh là ông vua rất tàn bạo,nhân dân ai cũng
căm ghét việc làm của ông,ông cho người vào củi thả
sông,róc mía trên đầu nhà sư,dùng dao cùn xẻo thịt
người
GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?
HS: Sau khi Lê Long Đĩnh chết ,Lý Công Uẩn được tôn
lên làm vua vì ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên
được triều thần nhà Lê quý trọng
GV(giảng): Năm 1009 Lý Công Uẩn lên làm vua,năm
1010 Lý Công Uẩn quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư về
Đại La và đổi tên là Thăng Long
GV:Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa Lư
và Thăng Long cho HS nắm
GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại
La và đổi tên là Thăng Long?
HS: Địa thế thuận lợi ,là nơi hội tụ của bốn phương
GV(H):Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên
điều ước nguyện gì của cha ông ta ?
HS: Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng định
ý chí tự cường của dân tộc
GV(giảng ): Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt,
xây dựng củng cố chính quyền từ Trung ương đến địa
Trang 32Hướng dẫn HS điền vào sơ đồ bằng các câu hỏi sau:
- Ai là người đứng đầu nhà nước?
- Quyền hành của vua như thế nào?
- Có ai giúp vua lo việc nước?
- Bộ máy chính quyền địa phương được tổ chức như thế
nào?
GV đọc một số điều luật trong bộ hình thư
GV(H): Bộ hình thư bảo vệ ai ? Cái gì?
HS: Bảo vệ vua, triều đình, bảo vệ trật tự XH và sản xuất
nông nghiệp
GV(H): Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?
HS: Gồm có cấm quân và quân địa phương(Yêu cầu HS
đọc SGK về bảng phân chia giữ cấm quân và quân địa
HS: Gả công chúa, ban quan tước cho tù trưởng dân tộc
Trấn áp những người có ý định tách khỏi Đại Việt
GV(H): Trình bày các chính sách đối ngoại của nhà
Lý đối với các nước láng giềng?
HS:Giữ quan hệ với Trung Quốc và Chămpa kiên quyết
bảo vệ chủ quyền dân tộc
Quân Đội gồm có cấm quân
và quân địa phương Nhà Lý thi hành chính sách" ngụ binh
Nêu công lao của Lý Công Uẩn?
5 Dặn dò : Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau : " Cuộc kháng chiến chống quân xâm lượtTống (1075 - 1077)"
Trang 33Tiết 15 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUAN XÂM LƯỢC TỐNG
A Mục tiêu:
Kĩ thức: Âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống là nhằm bành trướng lãnh thổ, đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và XH trong nước
-Cuộc tập kích tấn công sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng
Tư tưởng: GD cho HS lòng tự hào dân tộc và biết ơnngười anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt có công lớn với đất nước
Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc( thể hiện trong cuộc tến vào đất Tống)
Kĩ năng:Sử dụng lượt đồ để tường thuật cuộc tiến vào đất Tống do Lý Thường Kiệt chỉ huy
Phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử
B Phương tiện dạy học: - Bản đồ thời Lý Trần
C Tiến trình dạy học: Năm 981 mối quan hệ giữa 2 nước được củng cố, nhưng từ giữa
TK XI quan hệ ngoại giao giữa 2 nứoc đã bị cắt đướt bởi nhà Tống có những hành động khiêu khích xâm lượt Đại Việt
I GIAI ĐOẠN 1:
GV : Gọi HS đọc mục 1 SGK
GV(H): Tình hình nhà Tống trứơc khi xâm
lượt nước Đại Việt như thế nào?
HS: - Vì nhà Tống gặp nhiều khó khăn:
+ Ngân khố tài chính nguy cập
+ Nội bộ mâu thuẫn
+ Nhân dân khắp nơi đấu tranh
+ Bộ tộc người Liêu, Hạ quấy nhiễu phía Bắc
GV(H): Nhà Tống xâm lược nước Đại Việt
nhằm mục đích gì?
HS: Giải quyết tình hình khó khăn trong nước
GV(H): Để chiếm được Đại Việt nhà Tống làm
gì?
HS: Xúi dục vua Chămpa đánh lên từ phía Nam,
phía Bắc nhà Tống ngăn cản việc trao đổi buôn
bán giữa 2 nước
GV(H): Chúng xúi dục Chămpa đánh lên từ
phía Nam nhằm mục đích gì?
HS: Làm suy yếu lực lượng của nhà Lý
1 Nhà Tống âm mưu xâm lượt nước ta:
Nhà Tống âm mưu xâm lượt nước ta
để giải quyết tình hình khó khăn trongnước
Trang 34GV(H): Đứng trước âm mưu xâm lược đó,
nhà Lý đối phó bàng cách nào?
HS: Cử thái uý Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ
huy tổ chức kháng chiến
GV(H): Cho biết vài nét về Lý Thường Kiệt?
HS: Lý Thường Kiệt sinh năm 1019 tại phường
Thái Hoà, Thăng Long, là người có chí hướng
ham học binh thư, luyện võ nghệ, có côt cách tài
năng phi thường
- 23 tuổi được làm quan
- Vua Lý Nhân Tông phong làm thái uý và nhận
làm con nuôi
GV(giảng): Lý Thường Kiệt cùng quân sĩ ngày
đêm luyện tập , mộ thêm binh lính quyết làm
thất bại âm mưu xâm lượt của nhà Tống Lý
Thường Kiệt đưa Lý Đạo Thành một đại thần có
uy tín cùng tham gia việc nước
+ Vua Lý Thánh Tông và Thái uý Lý Thường
Kiệt chỉ huy đạo quân khoảng 5 vạn quyân đánh
Chămpa Vua Chămpa bị bắt làm tù binh, buộc
Chămpa phải cắt 3 châu
( Thuộc vùng đất Quảng Bình và Quảng Trị
ngày nay) để chuộc vua về
GV(H): Trước tình h ình quân Tống như vậy
Lý Thường Kiệt chủ trương đánh giặc như thế
nào?
HS: Tiến công trước để tự vệ
GV (giảng): Câu nói của Lý Thường Kiệt: "
Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh
trước để chặn thế mạnh của giặc" Thể hiện điều
gì?
HS: Thể hiện chủ trương táo bạo nhằm dành thế
chủ động làm tiêu hao sinh lực đich ngay từ lúc
chư tiến hành xâm lược
GV nhấn mạnh: Đây là cuộc tấn công để tự vệ
chứ không phải xâm lược
GV(giảng): Tháng 10/ 1075 , 10 vạn quân ta
chia làm 2 đạo tấn công vào đất Tống:
+ Quân bộ do các tù trưởng Tông Đản và Thôn
Cảnh Phúc chỉ huy vượt biên giới đánh vào
Châu Ung
+ Quân Thuỷ do Lý Thường Kiệt chỉ huy theo
đường ven biển vùng Quảng Ninh đổ bộ vào
Nhà Lý chủ động đối phó với nhà Tống: Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy, tổ chức kháng chiến
2 Nhà Lý chủ động tiến công để tự vệ:
Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ
Trang 35Châu Khâm và Châu Liêm.
Lý Thường Kiệt sau khi phá huỷ các kho tàng
của giặc, tiến về bao vây thành Ung Châu Để
cô lập và tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trng
Quốc Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ mục
đích cuộc tiến quân tự vệ của mình
GV(H): Mục đích việc làm đó là gì?
HS: Để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trng
Quốc
GV(giảng): Cuộc tập kích diễn ra nhanh chóng
làm cho các căn cứ quân sự của nhà Tống bị
giáng nhiều đòn nặng nề
GV(H): Tại sao nói đây là cuộc chiến tranh để
tự vệ mà không phải là cuộc tấn công xâm
lược?
HS: Vì ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, kho
lương thảo đó là nơi quân Tống tập trung lực
lượng, lương thực, vũ khí để xâm lược Đại Việt
Khi hoàn thành mục đích, quân ta rút về nước
GV(H): Việc chủ động tấn công có ý nghĩa
như thế nào?
HS: Làm thay đổi kế hoạch và làm chậm lại
cuộc tấn công xâm lược của nhà Tống
mục đích của cuộc tiến công tự vệ
c) Kết quả: Sau 42 ngày đêm quân ta
đã làm chủ thành Ung Châu Tướng giặc phải tự tử
d) Ý Nghĩa: Làm thay đổi kế hoạch
và làm chậm lại cuộc tấn công xâm lược của nhà Tống vào nước ta
4 Củng Cố: - Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống?
- Nhà Lý đã dùng cách nào để đối phó trước âm mưu xâm lược của nhà Tống?
- Kết quả và ý nghĩa của việc chủ động tiến công của nhà Lý?
5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau phần mụcII giai đoạn thứ 2 ( 1076- 1077) của bài này
Trang 36
-Tiết 16 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUAN XÂM LƯỢC TỐNG
II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076- 1077)
Kĩ năng: Sử dụng lượt đồ để thuật lại cuộc chiến trên sông Như Nguyệt
B Phương tiện dạy học: Lược đồ trận tuyến Như Nguyệt
Tư Liệu về Lý Thường Kiệt
c Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2 KTBC: Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống?
Tước âm mưu xâm lược của quân Tống Tiều Lý đã làm gì?
HS: Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng
GV(giảng): Dự kiến địch kéo vào nước ta theo hai
hướng, Lý Thường Kiệt đã bố trí( sở dụng lượt đồ)
+ Một đạo quân chặn giặc ở vùng Quảng Ninh, không
cho thuỷ quân địch vượt qua
1 Kháng chiến bùng nổ:
Lý Thường Kiệt lệnh cho các địa phương ráo riết chuẩn bị bốphòng
Trang 37+ Đường bộ bố trí dọc tuyến sông Cầu qua đoạn sông
Như Nguyệt và xây dựng chuyến tuyến sông như
Nguyệt không cho giặc vào sâu
+ Ngoài ra các tù trưởng ít người ở gần biên giới đã
cho quân mai phục ở những vị trí chiến lượt quan
trọng
GV(H): Tại sao Lý Thương Kiệt chọn sông Cầu làm
phòng tuyến chống quân Tống?
HS: Vì : + Đây là vị trí chặn ngang các hướng tấn
công của đich từ Quảng Tâu( TQ) đến Thăng Long
+ Được ví như tuyến cầu tự nhiên khó vượt qua
GV(H): Phòng tuyến sông Cầu được xây dựng như
HS: Cho quân xâm lượt Đại Việt
GV(giảng): ( dùng lượt đồ phòng tuyến sông Như
Nguyệt để giảng theo SGK)
GVgiảng theo nội dung diễn biến của SGK
GV nhấn mạnh: Lý Thường Kiệt không cho mở các
cuộc phản công ngay mà đến tận cuối mùa xuân 1077
đang đêm Lý Thường Kiệt cho quân lặng lẽ vượt sông
Như Nguyệt đánh vào danh trại của giặc Quân Tống
thua to lâm vào tình thế khó khăn tuyệt vọng
Lý Thường Kiệt kết thúc chiến tranh bằng phương
pháp thương lượng giảng hoà Quách quỳ chấp nhận
ngay, rút quân về nước
GV(H): Chiến thắng ở phòng tuyến sông Như
nguyệt có ý nghĩa gì?
HS:Là trận đánh tuyệt vời của Lịch sử chống giặc
ngoại xâm của dân tộc:
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được giữ vững
- Buộc nhà Tống phải từ bỏ mộng xâm lượt Đaị Việt
Chọn phòng tuyến sông Cầu là nơi đối phó với quân Tống
Diễn biến ( SGK)Kết quả: Quân Tống đóng quân
ở dờ Bắc sông Cầu không thể vào sâu được
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt
Quách Quỳ cho quân vượt sôngđánh vào phòng tuyến của ta
Bị quân ta phảng công quyết liệt
Một đêm cuối xuân 1077 nhà
Lý cho quân vượt sông đánh bất ngờ vào đồn giặc
Kết quả: QuânTống thua to Quách Quỳ chấp nhận rút quân
về nước
Ý nghĩa: Là trận đánh tuyệt vờicủa Lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được giữ vững
-Nhà Tống từ bỏ mộng XL Đại Việt
4 Củng cố: Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt để lập phòng tuyến?
Nêu ý nghĩa của chiến thắng chống quân xâm lượt Tống ( 1076- 1077) ?
Trang 385 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài và xem trước bài "Đời sống kinh tế - văn hoá".
-Ngày 25/10/2010
Tiết 17 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾA-Mục tiêu:
1 Kiến thức: Dưới thời Lý,đất nước được ổn định lâu dài, nông nghiệp ,thủ công nghiệp
đã có nhiều chuyễn biến và đạt được một số thành tưụ nhất định
Việc buôn bán với bên ngoài phát triển
2 Tư tưởng: Khâm phục ý thức vươn lên trong công cuộc xây dựng đất nước độc lập của dân tộc ta vào thời Lý
3 Kỷ năng: Quan sát và phân tích các nét đặc sắc của một công trình nghệ thuật
B-Phương tiện dạy học :
.Các tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý
.Tư liệu về thành tựu kinh tế,văn hoá thời Lý
Trang 39- Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?
3 Bài mới:
Khẳng định: Nôngnghiệp là ngành kinh tế chủ
yếu, quan trọng nhất dưới thời Lý
GV(H): Ruộng đất trong cả nước thuộc quyền
sỡ hữu của ai?
HS: Của nhà vua
GV(giảng) Thực tế ruộng đất đều do nông dân
canh tác Hằng năm nhân dân các địa phương
theo tục lệ chia ruộng để cày cấy và nộp thuế cho
nhà vua Tuy nhiên trong xã hội thời Lý sự phân
hoá ruộng đất diển ra khá mạnh Vua Lý lấy một
số đất công làm nơi thờ phụng lễ tế Vua Lý rất
quan tâm đến sản xuất nông nghiệp
GV gọi HS đọc phần nghiêng SGK
GV(H): Trong lễ tịch điền nhà vua tự cày mấy
đường thể hiện điều gì?
HS: Để khuyến khích nhân dân sản xuất
GV(H): Nêu những biện pháp nhà Lý khuyến
khích phát triển nông nghiệp?
HS: Khai hoang, đào kênh mương, đắp đê phòng
lụt
- Ban hành luật cấm giết hại trâu bò bảo vệ sức
kéo cho nông nghiệp
GV(giảng): Do vậy dưới thời Lý nhiều năm mùa
- Nhân dân chăm lo sản xuất
GV(giảng): Nông nghiệp phát triển tạo điều kiện
cho các ngành thủ công phát triển
( gọi HS đọc phần in nghiêng SGK)
GV(H): Nội dung trong phần in nghiêng cho
thấy nghề thủ công nào phát triển?
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
Trang 40GV(giảng) Ngoài nghề dệt, có nhiều nghề thủ
công khác: Chăm tằm, ươm tơ, nghề gốm, xây
dựng đền đài cung điện Đó là các nhgề dân gian
Ngoài các nghề: Làm đồ trang sức, làm giấy, đúc
đồng, rèn sắt đều phát triển
Cho HS xem các đồ gốm tráng men
( Yêu cầu HS nhận xét về chúng)
GV (giảng): Bên cạnh đó bàn tay người thủ công
Đại Việt đã tạo dựng nhiều công trình nổi tiếng
như: Vạc Phổ Minh, Chuông Quy Điền ( Sưu
GV(giảng): Thương nghiệp: Việc buôn bán trong
và ngoài nước cũng được mở mang phát triển
Vùng biên giới hải đảo giữa hai nước đã được
chính quyền 2 bên cho lập nhiều chợ để trao đổi
buôn bán
GVgọi HS đọc phần chữ nhỏ in nghiêng
GV(giảng): Vân đồn thuộc Quảng Ninh là một
hải đảo, nơi thương nhân nước ngoài thường đến
buôn bán
GV(H): Tại sao nhà Lý chỉ cho người nước
ngoài đến buôn bán ở hải đảo, vùng biên giới
mà không cho tự do đi lại ở nội địa?
HS: Thể hiệný thức cảnh giác tự vệ đối với nhà
Tống
GV(H): Sự phát triển của thủ công nghiệp và
thương nghiệp thời Lý chứng tỏ điều gì?
HS: Nhân dân Đại Việt đã đủ khả năng xây dựng
nền kinh tế tự chủ phát triển
Thủ công nghiệp có rất nhiều ngành nghề tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao
- Hoạt động trao đổi buôn bán ở trong và ngoài nước diễn ra rất mạnh
- Vân Đồn được coi là nơi buôn bán rất thuận tiện với thương nhân nước ngoài
4 Củng cố: - Nhà Lý làm gì để đấy mạnh sản xuất nông ghiệp?
5 Dặn dò: Học thuộc bai và chuẩn bị bày sau:" đời sống kinh tế văn hoá TT"
Ngày 26/10/2010
Tiết 18 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
A: Mục tiêu:
1 Kiến thức: Thời Lý có sự phân hoá mạnh mẽ về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội Văn hoá giáo dục phát triển mạnh, hình thành văn hoá Tăng Long