Tiếng gà trưa Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “ Cục …cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ Tiếng gà trưa Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái mơ Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng Lông óng như màu nắng
Trang 1Văn bản:
- “Tiếng gà trưa”
in lần đầu trong tập
thơ “Hoa dọc chiến
hào” (1968)
Trang 2Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này (1)!
Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng
Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới Ôi cái quần chéo go(3) Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu(4) Đi qua nghe sột soạt
***
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
(Xuân Quỳnh, trong Sân ga
chiều em đi, NXB Văn học,
Hà Nội, 1984) sương muối(2)
lang mặt
Trang 31/ Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào?
- PTBĐ: Biểu cảm - Miêu tả - Tự sự
2/ Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
- Người cháu, người chiến sĩ đang trên đường hành quân
3/ Cảm xúc của nhân vật trữ tình được khơi gợi từ sự việc gì?
- Từ sự việc: trên đường hành quân người chiến sĩ nghe
tiếng gà nhảy ổ, âm thanh đó đã gọi dậy trong tâm hồn người chiến sĩ những kỉ niệm tuổi thơ và từ đó khắc sâu thêm tình cảm với quê hương, đất nước.
1/ Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào?
- PTBĐ: Biểu cảm - Miêu tả - Tự sự
2/ Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
- Người cháu, người chiến sĩ đang trên đường hành quân
3/ Cảm xúc của nhân vật trữ tình được khơi gợi từ sự việc gì?
- Từ sự việc: trên đường hành quân người chiến sĩ nghe
tiếng gà nhảy ổ, âm thanh đó đã gọi dậy trong tâm hồn người chiến sĩ những kỉ niệm tuổi thơ và từ đó khắc sâu thêm tình cảm với quê hương, đất nước.
Trang 4Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng
(Xuân Quỳnh)
Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
***
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Trang 5Bố cục văn bản:
- Phần 1 (7 câu đầu): Âm thanh tiếng gà trên đường hành quân.
- Phần 2 (26 câu tiếp): Những kỉ niệm tuổi thơ
- Phần 3 (10 câu thơ cuối): Những suy tưởng của người chiến sĩ
Trang 6Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi Lòng dại thơ lo lắng
(Xuân Quỳnh)
Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
***
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Trang 7Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc, bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà đến người chiến sĩ + Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc, bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà đến người chiến sĩ + Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
Trang 8Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhẩy ổ:
Cục…cục tác cục ta
xao động nắng trưa
bàn chân đỡ mỏi
gọi về tuổi thơ
Nghe
Nghe
Nghe
- Điệp ngữ: Nghe
- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Trang 9Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhẩy ổ
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà:
+ Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
- Biện pháp tu từ: + Điệp ngữ “Nghe”
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà:
+ Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
- Biện pháp tu từ: + Điệp ngữ “Nghe”
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Trang 10
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.
Tiếng gà trưa
Tiếng gà trưa
Tiếng gà trưa
- Điệp ngữ “Tiếng gà trưa”
- Tác dụng: Nhấn mạnh âm thanh tiếng gà trưa, đồng thời gợi ra những kỉ niệm tuổi thơ của người chiến sĩ.
- Điệp ngữ “Tiếng gà trưa”
- Tác dụng: Nhấn mạnh âm thanh tiếng gà trưa, đồng thời gợi ra những kỉ niệm tuổi thơ của người chiến sĩ.
Trang 11Tiếng gà trưa
Ổ rơm trứng
Này
Khắp mình hoa đốm trắng
Này
Lông óng như màu nắng
hồng những -Từ ngữ: + hồng (màu sắc) + những (lượng từ)
-Đảo ngữ: hồng những trứng
Tác dụng: Gợi vẻ đẹp rất thực nhưng cũng rất nên thơ của ổ trứng với những quả trứng hồng ấm áp.
con gà mái mơ
con gà mái vàng
Trang 12Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
- Điệp ngữ: Này -Tác dụng:
+ Lời giới thiệu có tính chất liệt kê
về những con gà mái mơ,mái vàng.
+ Để lưu ý người đọc để người đọc chú ý vào hình ảnh những con gà.
- Điệp ngữ: Này -Tác dụng:
+ Lời giới thiệu có tính chất liệt kê
về những con gà mái mơ,mái vàng.
+ Để lưu ý người đọc để người đọc chú ý vào hình ảnh những con gà.
Trang 13Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Này con gà mái vàng
Khắp mình hoa đốm trắng
Lông óng như màu nắng
- Tính từ: trắng, vàng, óng
- Hình ảnh: Khắp mình hoa đốm trắng
- So sánh: Lông óng như màu nắng
Gợi vẻ đẹp chân thực về những con gà mái mơ, mái vàng
Gợi vẻ đẹp chân thực về những con gà mái mơ, mái vàng
Trang 14Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhẩy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà:
+ Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Nghe”
Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
- Âm thanh tiếng gà nhẩy ổ:
+ Quen thuộc bình dị trong cuộc sống đời thường + Gợi cuộc sống thanh bình
- Tác động của âm thanh tiếng gà:
+ Cảm thấy nắng trưa xao động.
+ Cảm thấy bàn chân đỡ mỏi.
+ Thấy những kỉ niệm tuổi thơ ùa về.
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Nghe”
Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
-Điệp ngữ: Này -Tính từ: trắng, vàng, óng
- Hình ảnh: Khắp mình hoa đốm trắng
- So sánh: Lông óng như màu nắng
-Từ ngữ: + hồng (màu sắc) + những (lượng từ) -Đảo ngữ: hồng những trứng
Trang 15Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Tiếng gà trưa Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi gió mùa đông tới Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới Ôi cái quần chéo go Ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu Đi qua nghe sột soạt
***
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
(Xuân Quỳnh, trong Sân ga
chiều em đi, NXB Văn học,
Hà Nội, 1984)