Tiếng gà trưa Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng nhà ai nhảy ổ:... HOẠT ĐỘNG 3 2.Tìm hiểu tác giả và tác phẩm Tác giả: Xuân Quỳnh 1942 – 1988 Một nhà thơ nữ hiện đại
Trang 1Bài giảng điện tử
Ngữ Văn lớp 7 - Tuần 14 - Tiết 53
Trang 2Hoạt động 1
Kiểm tra bài cũ
HS 1: Đọc thuộc bài thơ
“Cảnh khuya”.
Bài thơ miêu tả vẻ đẹp của đêm trăng như thế nào và thể hiện tâm trạng gì của Bác Hồ?
Trang 3Bài thơ miêu tả một
đêm trăng trong rừng, ở
chiến khu Việt Bắc Cảnh rất thơ mộng, có
tiếng suối reo từ xa vọng
lại, có ánh trăng sáng
tràn ngập, đan xen, lung
linh qua vòm cây, kẻ lá
Bác say sưa ngắm đêm
trăng đẹp nhưng vẫn thao
thức, trăn trở lo nghĩ cho
công việc kháng chiến.
Trang 4Kiểm tra bài cũ
Trang 5Bài thơ miêu tả đêm trăng rằm trên sông nước ở Việt Bắc Đó là khung cảnh từ mặt
nước, dòng sông, con thuyền đến bầu trời đều tràn ngập ánh trăng và không khí tươi vui của mùa xuân Cảnh ấy gợi cho Bác niềm lạc
quan, tin tưởng cuộc kháng chiến chống Pháp nhất định thắng lợi.
Bài thơ giúp chúng ta hiểu được Bác có lòng yêu thiên nhiên, phong thái sống ung
dung và luôn sống lạc quan dù hoàn cảnh còn nhiều gian khổ.
Trang 7
Hoạt động 2 I.Đọc tìm hiểu chung
1.Đọc :
Đọc giọng chậm rãi, nhẹ nhàng.
Những câu thơ có 3 tiếng “Tiếng gà
trưa”cần ngắt nghỉ lâu hơn các câu khác.
Khổ thơ cuối đọc giọng nhẹ nhàng, tha
thiết như lời trò chuyện, tâm tình của
cháu với bà.
Trang 8Tiếng gà trưa
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng nhà ai nhảy ổ:
Trang 10Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng.
Trang 11Ôi cái áo trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.
Trang 13
HOẠT ĐỘNG 3 2.Tìm hiểu tác giả và tác phẩm
Tác giả: Xuân Quỳnh ( 1942 – 1988)
Một nhà thơ nữ hiện đại, có nhiều bài thơ mang âm điệu nhẹ nhàng sâu lắng, thể hiện những rung cảm và khát
vọng của một người phụ nữ chân thành, thiết tha yêu con người và cuộc sống.
Trang 14
Tác phẩm
Xuân Quỳnh sáng tác không nhiều nhưng đã
có những tập thơ xuất sắc như : “Sóng”, “Hoa dọc
chiến hào”, “Sân ga chiều em đi”
Bài thơ ”Tiếng gà trưa” được viết trong thời
kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, năm 1984 được đưa vào in trong tập thơ “Sân ga chiều em đi ”.
Trang 15
3.Thể thơ
Câu hỏi: Bài thơ “Tiếng gà trưa”
được làm theo thể thơ gì?
Bài thơ được làm theo thể thơ 5 tiếng nhưng có chỗ biển đổi chỉ có 3 tiếng như câu thơ “Tiếng gà trưa".
Trang 16Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
Trang 17Số câu thơ trong mỗi khổ thơ
Câu hỏi: Em có nhận xét gì về số câu thơ trong mỗi khổ thơ?
Cháu được quần áo mới.
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng nhà ai nhảy ổ : “Cục cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.
Trang 18Số câu thơ trong mỗi khổ thơ không hạn định: có khổ 4 câu,
Cháu được quần áo mới.
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng nhà ai nhảy ổ:
“Cục cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.
Trang 19
Hoạt động 4
theo trình tự của bố cục không? Mạch cảm
xúc đó diễn biến như thế nào?
Mạch cảm xúc được triển khai theo trình tự của bố cục:
Trên đường hành quân, lúc dừng chân chợt nghe
tiếng gà gáy bên xóm nhỏ người chiến sĩ cảm thấy bao nỗi nhọc nhằn như được xua tan đi Những kỉ niệm tuổi thơ bên người bà và đàn gà bổng chợt đến Từ đó người chiến sĩ tự nhủ phải quyết tâm chiến đấu vì Tổ quốc và người thân
Trang 20Bố cục của bài thơ có thể chia làm 3 phần:
1 Từ đầu đến “Nghe gọi về tuổi thơ”: Tiếng gà gáy trưa gợi nhiều cảm xúc.
2 Tiếp theo đến “ Đi qua nghe sột soạt”: Tiếng gà
gáy trưa gợi nhớ kỉ niệm thời thơ ấu.
3 Phần còn lại: Tiếng gà gáy trưa gợi nhiều suy ngẫm.
Trang 21
II.Đọc – Tìm hiểu văn bản
Hoạt động 5
1.Tiếng gà trưa gợi nhiều xúc cảm
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng nhà ai nhảy ổ:
“Cục cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
Tiếng gà gáy
trưa vọng vào tâm tư người lính trong hoàn cảnh nào?
Trang 22
Một buổi trưa hè, trên đường hành quân, được nghỉ chân ở một xóm nhỏ, người chiến sĩ chợt
nghe tiếng gà nhảy ổ gáy vang vọng vào tâm tư.
Âm vang của tiếng gà khiến anh bồi hồi xúc
động.
Trang 23Hoạt động 6
Thảo luận nhóm
Tại sao trong nhiều âm thanh của làng quê, nhưng người chiến sĩ cảm nhận tiếng gà gáy trưa một cách sâu sắc đến thế?
Trang 24Người chiến sĩ cảm nhận được tiếng gà trưa vì:
* Tiếng gà gáy trưa là âm thanh quen thuộc
* Tiếng gà gáy trưa tạo cảm giác dễ chịu xua tan bao mệt nhọc
* Tiếng gà gáy gợi nhớ kỉ niệm tuổi thơ ở bên bà và bên đàn gà
Trang 25Câu hỏi
lần từ nào? Như vậy biện pháp tu từ nào được sử dụng? Tác dụng của cách dùng từ này?
xúc nối tiếp nhau đang tràn ngập trong lòng người
giác mà còn là sự lay động trong tâm tư, tình cảm một cách sâu sắc, xao xuyến
Nghe là một điệp ngữ
Trang 26“Cục cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Điệp ngữ c
ách quãng
Trang 27Câu hỏi
Tại sao giếng gà gáy lại có thể gợi được nhiều cảm xúc đối với người
chiến sĩ?
Trang 28* Buổi trưa ở làng quê, không gian vắng lặng,
yên tĩnh tiếng gà gáy vang làm cho cảnh vật như bị lay động và bừng tĩnh dậy.
* Âm vang tiếng gà cục tác giúp người lính vơi
đi sự mệt mỏi sau một quãng đường hành
quân xa.
* Tiếng gà gáy gợi nhớ kỉ niệm thời ấu thơ
sống trong tình yêu thương của người bà và gần gủi với đàn gà bà nuôi.
Trang 29Hoạt động 7 - Củng cố
Câu hỏi: Người lính cảm nhận tiếng gàbằng thính giác và bằng cả tâm hồn.Như vậy, anh có tâm tư, tình cảm gì?
Anh có lòng yêu mến quê hương,
lòng nhớ thương người bà và bồi
hồi nhớ kỉ niệm thời ấu thơ bên đàn gà
Trang 31
Hoạt động 8 - Dặn dò
1.Học thuộc lòng bài thơ.
2.Soạn câu hỏi 3 và 4 (trang 151 SGK)
3 Nắm được nghĩa của các chú thích.
4.Sưu tầm 1 bài thơ có âm thanh tiếng
gà gáy.
5 Học bài học.
Trang 32Cám ơn quí thầy cô