0,25 0,25 2 -Trong Có một đám mây…ngày càng nhanh, tác giả sử dụng: + Câu văn dài, ngắn khác nhau + Nghệ thuật tăng tiến,… - Ý nghĩa: + Tạo nhịp điệu dồn dập, hối hả,… + Tái hiện bầu tr
Trang 1Phần Câu NỘI DUNG Điểm
1 - Người kể chuyện trong đoạn văn thuộc ngôi thứ nhất, xưng tôi
- Tác dụng của ngôi kể: Câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi, sinh động,
0,25
0,25
2 -Trong Có một đám mây…ngày càng nhanh, tác giả sử dụng:
+ Câu văn dài, ngắn khác nhau + Nghệ thuật tăng tiến,…
- Ý nghĩa:
+ Tạo nhịp điệu dồn dập, hối hả,…
+ Tái hiện bầu trời cứ mỗi thời khắc qua đi, mây đen kéo đến càng nhiều, báo hiệu cơn dông đang đến rất nhanh,…
0,5
0,5
3 Dòng hồi tưởng về Hà Nội yêu dấu có tác dụng:
- Hoàn chỉnh hơn vẻ đẹp tâm hồn Phương Định: yêu tha thiết quê hương mình,…
- Với việc tạo không khí truyện: câu chuyện viết về thời bom đạn chống Mĩ ác liệt trở nên mềm lại, dịu bớt những căng thẳng,
…
0,5 0,5
4 Nêu trách nhiệm của thế hệ trẻ với Tổ quốc: lập trường đúng
đắn, tình cảm chân thành, sâu sắc,…gắn với tinh thần đoạn truyện
0,5
6 Vẻ đẹp thiên nhiên đồng chiêm mùa gặt được tái hiện qua những
từ ngữ, hình ảnh: phả nắng lên không, cánh cò dẫn gió, gió, chói chang, long lanh lưỡi hái liếm ngang chân trời.
0,25
7 - Điểm giống: sức lan tỏa nhanh, mạnh của hiện tượng
- Điểm khác:
+ Từ phả trong Đồng chiêm phả nắng trên không: Cảm nhận
bằng thị giác, sức lan tỏa mạnh mẽ của nắng rực rỡ, chói chang đang phủ khắp không gian rộng lớn của đồng chiêm mùa gặt,…
+ Từ phả trong Bỗng nhận ra hương ổi /Phả vào trong gió se:
Cảm nhận bằng khứu giác, sức lan tỏa mạnh mẽ của hương thơm nồng đượm, ngọt ngào từ những quả ổi chín trong vườn, báo
0,5 0,5 0,5
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HÀ NAM
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS
NĂM HỌC 2015-2016 HƯỚNG DẪN CHẤM Môn thi: NGỮ VĂN
( Đề thi có 04 trang)
Trang 2hiệu mùa thu đã về trên làng quê đồng bằng Bắc Bộ.
8 Thí sinh thể hiện được những nội dung sau:
- Vẻ đẹp của khung cảnh đồng quê mùa gặt chân thực, sống động,…
- Niềm vui phấn chấn của người nông dân trước mùa vụ bội thu,
…
- Tình cảm say sưa, tự hào của tác giả trước không khí rộn ràng của mùa gặt trên quê hương,…
1,0
1 Thí sinh đọc câu chuyện Chiếc hộp giấy vàng- Trình bày suy nghĩ
về ý nghĩa câu chuyện dưới hình thức một bức thư hoặc một bài văn nghị luận,…
6,0
- Với hình thức bài văn nghị luận: có đủ 3 phần Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận
được vấn đề
- Với hình thức một bức thư: đủ kết cấu hình thức bức thư: đầu thư, nội dung bức thư, kết thúc bức thư Nếu là các hình thức văn bản khác thì cần đúng cấu trúc
Thí sinh đọc câu chuyện, từ đó bày tỏ suy nghĩ của mình về câu chuyện để rút ra vấn đề nghị luận:
Ví dụ: Trong cuộc sống, trước khi phán xét một ai, hay một sự việc nào đó cần có cách nhìn thấu đáo, sâu sắc
Hoặc: Trong cuộc sống gia đình, cha mẹ không nên quá coi trọng giá trị vật chất mà vô tình với con trẻ
…
* Lưu ý: Cần trân trọng các bài làm mà thí sinh rút ra vấn đề khác nhưng hợp lí…
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng, rút ra bài học nhận thức và hành động…
4,0
Phân tích các chi tiết, hình ảnh của câu chuyện, rút ra vấn đề bàn bạc cần hợp lí
1,0
Bàn luận: Bày tỏ thái độ, suy nghĩ của mình về vấn đề đã rút ra bằng lí lẽ, dẫn chứng phù hợp, có sức thuyết phục
2,5
Bài học nhận thức và hành động: Rút ra bài học phù hợp cho bản thân
0,5
Trang 3- Diễn đạt: Lối văn giàu hình ảnh, cảm xúc…
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ…
0,5 0,5
- Đảm bảo qui tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
- Sai từ 04 lỗi trở lên
0,25 0,0
2 Qua mỗi tác phẩm nghệ thuật, người nghệ sĩ bao giờ cũng
ghi lại một điều gì mới mẻ đồng thời gửi vào đó một lời nhắn
nhủ với cuộc đời.
Em hiểu nhận định trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ
qua bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy.
8,0
- Bài văn nghị luận: có đủ 3 phần Mở bài nêu được vấn đề, thân
bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề
- Hiểu đúng ý kiến: Ở mỗi tác phẩm văn học, người nghệ sĩ bao
giờ cũng ghi lại điều gì mới mẻ đồng thời gửi gắm một lời nhắn
nhủ với cuộc đời
- Làm sáng tỏ qua bài Ánh trăng của Nguyễn Duy:
+ Ghi lại điều mới mẻ đối diện với vầng trăng để sám hối, tự thú
phần khuất tối trong con người mình
+ Lời nhắn nhủ với cuộc đời: Luôn trân trọng đạo lí dân tộc
Uống nước nhớ nguồn.
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm 6,0
Giải thích các từ, cụm từ: Tác phẩm văn học, điều gì mới mẻ,
nhắn nhủ với cuộc đời => khái quát nội dung ý kiến: Đề cao tài
năng sáng tạo và điều tâm huyết với đời của nhà văn
0,5
Phân tích bài thơ Ánh trăng- Nguyễn Duy làm sáng tỏ vấn đề:
- Trăng là đề tài muôn thuở của thơ ca, Nguyễn Duy đã gặp lại
các nhà thơ trước đó: Trăng là tri kỉ của con người
- Điểm mới của Nguyễn Duy:
+ Chiến tranh qua đi người lính trở về sống cuộc sống hiện đại
nơi thị thành Hoàn cảnh sống thay đổi, tình cảm của anh với
trăng cũng thay đổi theo Xưa, tình nghĩa bao nhiêu thì nay vô
tình bấy nhiêu,…
+ Tác giả tạo dựng tình huống đặc biệt, nhà cao tầng bất ngờ
mất điện Phải là trong tình thế bất thường này thì ánh sáng của
quá khứ, của ân tình mới bừng tỏ Ánh trăng đã làm thức dậy
trong tâm trí anh bao kỉ niệm đẹp đẽ, nghĩa tình đồ
ng thời anh cũng đối mặt với con người bên trong giả dối của
1,0
2,5
Trang 4mình Trăng không hề thay đổi chỉ có anh là đổi thay nên không tránh khỏi cảm giác xấu hổ, tự nhận mình là kẻ vô tình,…
- Lời nhắn nhủ của nhà thơ với cuộc đời: Trăng là hiện tượng
thiên nhiên, tươi mát, bình dị; là hiện thân cho quá khứ, cho truyền thống dân tộc; từ đó nhà thơ thức tỉnh mọi người trân
trọng đạo lí uống nước nhớ nguồn,…
- Nghệ thuật thể hiện: Thể thơ năm chữ; bút pháp nhân hóa, đặc
biệt là thủ pháp đối lập; tạo tình huống độc đáo, bất ngờ, yếu tố
tự sự kết hợp với yếu tố trữ tình, trong đó yếu tố trữ tình là chính;…
1,0
0,5
Đánh giá chung: Người nghệ sĩ chân chính luôn tìm tòi, sáng tạo
không ngừng, có trách nhiệm với cuộc đời để cho ra đời tác phẩm nghệ thuật thật sự có giá trị,…
0,5
- Diễn đạt: Lối văn giàu hình ảnh, cảm xúc…
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ…
0,5 0,5
- Đảm bảo qui tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
- Sai từ 03 lỗi trở lên
0,25 0,0
* Lưu ý:
Hướng dẫn chấm trên đây chỉ đưa ra một phương án chấm Giám khảo cần vận
dụng linh hoạt đáp án vào bài làm của học sinh để cho điểm chính xác Điểm chia thấp
nhất đến 0,25 điểm