xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ trên địa bàn quận ninh kiều thành phố cần thơ

vậy việc xây dựng và phát triển nhà ở là một trong những yêu cầu c p bách nh t của việc cải thiện đời sống nhân dân góp phần thúc đẩy sự t ng trưởng inh t - xã hội về nhiều mặt Nhà ở hôn

VỰC XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẼ TRÊN ĐỊA BÀN

QUẬN NINH KIỀU - THÀNH PHỐ CẦN THƠ

MSSV: 5117326 Lớp:Luật Hành Chính K37

Cần Thơ, tháng 11/2014

2.1 Pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng 20

2.1.1 Hệ thống pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây

2.1.1.1 Quy định pháp luật chung về xử lý vi phạm hành chính 20

2.1.1.2 Quy định pháp luật chuyên ngành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ 20

2.1.2 Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ 21

2.1.3 Đối tượng áp dụng và nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

2.1.4.1 Xác định thẩm quyền xư phạt theo thẩm quyền quản lý 23

2.1.4.2 Xác định thẩm quyền xử phạt theo mức tối đa của khung tiền phạt 23

2.1.4.3 Xác định thẩm quyền xử phạt theo hình thức xử phạt 24

2.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

25

2.2.1 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của thanh tra chuyên ngành 25

2.2.1.1 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của thanh tra viên 25

2.2.1.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của trưởng đoàn thanh tra chuyên

2.2.1.3 Thẩm quyền xử phạt của Chánh thanh tra Sở Xây Dựng 25

2.2.1.4 Thẩm quyền xử phạt của Chánh thanh tra Bộ Xây Dựng 25

2.2.2 Thẩm quyền xử phạt của công an nhân dân 26

2.2.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

2.3 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ 27

2.3.1 Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản 27

2.3.2 Lập biên bản vi phạm hành chính 27

2.3.3 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ 28

2.4 Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở

2.4.1 Thi hành quyết định xử phạt không lập biên bản 28

2.4.2 Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 29

2.4.3 Thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 29

2.5 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả trong

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH

3.1 Khái quát điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thành phố Cần Thơ 32

Thành phố Cần Thơ cũng đã đầu tư xây dựng hệ thống các công trình phục vụ giao thông quan trọng có giá trị đóng góp cho phát triển KT-XH cả vùng như: cầu Cần Thơ qua sông Hậu hởi công n m hoàn thành và đưa vào sử dụ ng n m ; hệ thống cảng g m cảng Cần Thơ có thể ti p nhận tàu biển có tải trọng - DWT; cảng Trà Nóc có

ho ch a l n v i dung lư ng t n hối lư ng hàng hóa thông qua cảng có thể đạt

t n n m có thể ti p nhận tàu DWT; cảng Cái Cui có thể phụ c vụ cho tàu từ 10.000 - DWT đáp ng nhu cầu phát triển KT-XH của thành phố và cả vùng

3.2.1 Thực trạng vi phạm pháp luật xây dựng trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ trên địa bàn quận Ninh Kiều - thành phố Cần Thơ ( lấy báo cáo năm) 38

3.2.2 Thực trạng xử phạt vi phạm pháp luật xây dựng trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ trên địa bàn quận Ninh Kiều - thành phố Cần Thơ ( lấy báo cáo năm) 41

3.2.3 Nguyên nhân và những hạn chế trong việc xử phạt vi phạm hành chính trong

3.3 Một số giải pháp tăng cường, nâng cao hiệu quả trong hoạt động xử phạt vi phạm

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nhà ở hông chỉ là tài sản l n có giá trị của mỗi hộ gia đình cá nhân mà còn là

y u tố quan trọng thể hiện trình độ phát triển inh t - xã hội của mỗi quốc gia cũng như nền v n hoá phong tục tập quán của mỗi dân tộc của từng vùng miền Trong đời sống xã hội việc cải thiện chỗ ở là một trong những yêu cầu c p bách nhằm nâng cao đời sống của nhân dân Có chỗ ở thích h p và an toàn là một trong những quyền cơ bản của con người là nhu cầu hông thể thi u của mỗi hộ gia đình cá nhân và là điều iện cần thi t để phát triển con người một cách toàn diện góp phần nâng cao ch t

lư ng ngu n nhân lực để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa Do vậy việc xây dựng và phát triển nhà ở là một trong những yêu cầu c p bách nh t nhằm góp phần đảm bảo an sinh xã hội cải thiện đời sống nhân dân và thúc đẩy sự t ng trưởng inh t ở nhiều mặt

Nhà ở là một trong những nhu cầu cơ bản hông thể thi u đối v i mỗi người mỗi gia đình vừa là tài sản có giá trị l n của mỗi người dân là nơi tái sản xu t s c lao động và là nơi phát triển ngu n lực con người Dư i góc độ xã hội quy mô và giá trị của ngôi nhà ở còn thể hiện sự thành đạt và vị trí của mỗi cá nhân trong xã hội Nhu cầu nhà ở luôn là v n đề b c xúc của các tầng l p nhân dân từ đô thị đ n nông thôn đặc biệt là nhu cầu cải thiện chỗ ở của các đối tư ng có thu nhập th p người có công

v i cách mạng công nhân làm việc trong hu công nghiệp hu ch xu t nhà ở của sinh viên người nghèo Vì vậy giải quy t tốt v n đề nhà ở là góp phần phát triển và

ổn định nhiều mặt của xã hội

Nhà ở có tính inh t tính xã hội sâu sắc vì vậy phát triển nhà ở hông chỉ giải quy t nhu cầu cơ bản của nhân dân mà còn góp phần chỉnh trang hông gian i n trúc

đô thị cảnh quan và thúc đẩy t ng trưởng inh t mỗi hu vực mỗi quốc gia Mặt hác nhà ở có một vị trí quan trọng và chi m tỷ lệ đáng ể trong quá trình vận hành thị trường b t động sản phát triển và quản lý tốt công tác phát triển nhà ở sẽ góp phần quan trọng trong việc điều hành quản lý thị trường b t động sản

Nhà ở là nơi mà mọi tầng l p dân cư trong xã hội luôn quan tâm quan điểm

“An cư lạc nghiệp” luôn đư c gắn liền v i tâm tư tình cảm của người Việt Nam Do

vậy việc xây dựng và phát triển nhà ở là một trong những yêu cầu c p bách nh t của việc cải thiện đời sống nhân dân góp phần thúc đẩy sự t ng trưởng inh t - xã hội về nhiều mặt Nhà ở hông những là tài sản có tầm quan trọng đối v i mỗi gia đình mà

nó còn là nơi tái sản xu t s c lao động nơi phát huy ngu n lực con người một trong những tiêu chuẩn làm thư c đo phản ánh trình độ phát triển inh t - xã hội của mỗi

nư c m c sống dân cư của mỗi dân tộc Theo t quả nghiên c u gần đây nh t của các nhà hoa học thì 8 % t ng trưởng nghề nghiệp và hiểu bi t của mỗi người đư c hình thành tại gia đình

Lĩnh vực xây dựng nhà ở sử dụng sản phẩm của nhiều ngành inh t nên phát triển nhà ở cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành inh t thúc đẩy t ng trưởng inh t chung của đ t nư c và gián ti p tạo nhiều công n việc làm cho người lao động góp phần thực hiện có t quả chính sách ích cầu của Chính phủ Việc xây dựng nhà ở chi m phần l n các công trình ở đô thị cho nên i n trúc nhà ở đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên diện mạo và bản sắc i n trúc đô thị Các công trình nhà ở góp phần thể hiện bộ mặt của đô thị các hu dân cư nông thôn đ ng thời còn

ch ng tỏ đư c những thành tựu về inh t trong quá trình phát triển đ t nư c; thể hiện

đư c s c sống của từng địa phương của mỗi quốc gia mà trong đó th y rõ nh t là điều iện sống của từng hộ gia đình Vì vậy giải quy t tốt v n đề nhà ở là tiền đề quan trọng góp phần trực ti p nâng cao đời sống của người dân tạo điều iện để thực hiện công cuộc xoá đói giảm nghèo từng bư c ổn định xã hội ti n t i phát triển bền vững

đô thị và nông thôn theo hư ng công nghiệp hoá hiện đại hoá

Xét về phương diện pháp luật trong những n m qua Nhà nư c ta đã ban hành nhiều v n bản pháp luật để quản lý bảo đảm cho hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẽ

đư c phát triển trong môi trường lành mạnh theo quy định của pháp luật Tuy nhiên cũng như b t c lĩnh vực hác trong nền inh t việc tuân thủ và vi phạm pháp luật luôn có xu hư ng cũng song song t n tại Do đó cùng v i việc hoàn thiện các quy định pháp luật là việc ng n ngừa và xử phạt vi phạm hành chính nhằm góp phần giữ vững trật tự an toàn xã hội t ng cường pháp ch xã hội chủ nghĩa và nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nư c về lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ là một nhiệm vụ c p thi t trong tình hình hiện nay

V n đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

đư c quy định trong Luật xử lý vi phạm hành chính n m và trong các Nghị định

xử phạt vi phạm hành chính chuyên ngành cụ thể như: Nghị định 8 7 NĐ-CP ngày 7 7 quy định chi ti t và hư ng dẫn thi hành một số điều của Luật xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị; Nghị định 6 NĐ-CP ngày

0 9 quy định về việc c p gi y phép xây dựng; Nghị định NĐ-CP ngày quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; inh doanh b t động sản; hai thác inh doanh sản xu t vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng ỉ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở; Nghị định 66 NĐ-CP ngày quy định về cưỡng ch thi hành quy t định xử phạt vi phạm hành chính Việc Chính phủ ban hành các Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trên đã góp phần nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý Nhà nư c đảm bảo đư c quyền và l i ích h p pháp của người dân Tuy nhiên trong thực t v n đề xư phạt vi phạm hành chính tron lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ vẫn còn bộc lộ một số hạn ch như: m c

xử phạt vi phạm hành chính đối v i một số hành vi chưa cao chưa đảm bảo tính r n đe; một số hành vi vi phạm đã có quy định xử phạt trong Nghị định này tuy nhiên trong Nghị định hác cũng có quy định dẫn đ n việc ch ng chéo trùng lắp gây hó

h n trong quá trình xử lý; một số hành vi vi phạm còn chưa đư c quy định cụ thể trong các Nghị định xử phạt dẫn đ n việc các đối tư ng có hành vi "lách luật" Những b t cập đó bắt ngu n từ những y u tố hách quan chủ quan nào hư ng hắc phục ra sao là v n đề cần đư c nghiên c u làm sáng tỏ để tìm ra phương hư ng và giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nư c

Xu t phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài "Xử phạt vi phạm hành chính

trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ trên địa bàn quận Ninh Kiều - thành phố Cần Thơ" làm luận v n tốt nghiệp v i mong muốn góp phần vào việc hoàn thiện pháp luật

về xử phạt vi phạm hành chính và nâng cao hiệu quả trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nói chung và xây dựng nhà ở riêng lẽ nói riêng

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của việc nghiên c u đề tài là góp phần làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn

về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ Từ đó đưa ra một số i n nghị và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

Để thực hiện mục tiêu đó luận v n nghiên c u phân tích và làm rõ các v n đề

cơ bản sau đây:

- Nghiên c u và làm rõ một số v n đề lý luận về vi phạm hành chính và xử phạt

vi phạm hành chính

- Nghiên c u và phân tích pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

- Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng

lẽ qua đó có những i n nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trên

3 Phạm vi nghiên cứu

Do yêu cầu của một Luận v n tốt nghiệp và trong huôn hổ thời gian cho phép nên người vi t chỉ tập trung vào nghiên c u một số v n đề lý luận về xử lý vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính những quy định hiện hành của pháp luật về

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ thực trạng vi phạm hành chính và việc xử phạt vi phạm hành chính Từ đó rút ra những nhận định và có những đề xu t trong việc nâng cao hiệu quả trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên c u đề tài người vi t đã sử dụng các phương pháp so sánh phân tích luật thống ê để làm rõ nội dung đề tài cũng như v n đề còn b t cập trên thực t Đ ng thời người vi t cũng đưa ra những đóng góp tuy còn hạn ch nhưng

đó là những trải nghiệm trong quá trình học tập cũng như quá trình tìm hiểu ngoài thực

t

5 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu t luận và danh mục các tài liệu tham hảo thì phần nội dung của luận v n g m chương:

Chương 1 Một số vấn đề lý luận về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính

Chương 2 Pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ trên địa bàn quận Ninh Kiều - thành phố Cần Thơ

Chương 3 Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xay dựng nhà ở riêng lẽ

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ

PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH 1.1 Một số vấn đề lý luận về nhà ở

1.1.1 Khái niệm về nhà ở

Trư c đây vào thời ỳ nguyên thủy nhà ở đư c hiểu đơn giản là nơi che mưa che nắng tránh thú dữ Khi cuộc sống ngày một phát triển cũng là lúc tầm quan trọng của ngôi nhà đư c nâng lên Nhà ở đã trở thành nơi diễn ra mọi sinh hoạt nơi tái tạo

s c lao động và còn là một hàng hóa đặt biệt có những đặc điểm riêng

Theo từ điển ti ng việt thì "nhà" đư c định nghĩa là: công trình xây dựng có

mái có tường vách để ở hay để dùng vào một công việc nào đó

Theo Luật Nhà ở ban hành n m và Điều Nghị định 7 NĐ-CP ngày 6 của Chính phủ đã giải thích các hái niệm liên quan đ n nhà ở như sau:

- "Nhà ở là công trình xây dựng v i mục đích để ở và phục vụ các nhu cầu sinh

hoạt của hộ gia đình cá nhân"1

- " Nhà ở thương mại là nhà ở do tổ ch c cá nhân thuộc các thành phần inh t

đầu tư xây dựng để bán cho thuê theo nhu cầu và cơ ch thị trường"

- "Nhà ở xã hội là loại nhà ở do Nhà nư c hoặc tổ ch c cá nhân thuộc các

thành phần inh t đầu tư xây dựng cho các đối tư ng quy định tại điều Luật Nhà ở và quy định tại Nghị định này mua thuê hoặc thuê mua theo cơ ch do Nhà

nư c quy định"

- Nhà ở công vụ là nhà ở do Nhà nư c đầu tư xây dựng cho các đối tư ng quy

định tại điều 6 của Luật Nhà ở và quy định tại Nghị định này thuê trong thời giân đảm nhận ch c vụ theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định này

- Nhà ở biệt thự tại đô thị là nhà ở riêng biệt hoặc có ngu n gốc là nhà ở đang

đư c dùng vào mục đích hác có sân vườn hành rào và lối đi riêng biệt có số tầng chính hông quá ba tầng hông ể tầng mái che cầu thang tầng mái và tầng hầm có

ít nh t ba mặt nhà trống ra sân hoặc vườn có diện tích xây dựng hông vư t quá % diện tích huôn viên đ t đư c xác định là hu ch c n ng trong quy hoạch đô thị đư c

c p có thẩm quyền phê duyệt

- Nhà chung cư là loại nhà có từ hai tầng trở lên có lối đi cầu thang và hệ

thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho nhiều hộ gia đình cá nhân Nhà chung cư

có phần diện tích đư c sở hữu riêng của từng hộ gia đình cá nhân của chủ đầu tư và phần diện tích thuộc sở hữu chung cảu các chủ sở hữu nhà chung cư

- Nhà ở riêng lẽ là công trình đư c xây dựng trong huôn viên đ t ở thuộc

quyền sử dụng của hộ gia đình cá nhân theo quy định của pháp luật

1.1.2 Đặc điểm của nhà ở

1 Điều Luật nhà ở n m

Ta có thể hẳng định nhà ở là một loại hàng hóa đặt biệt bởi những lý do sau đây:

- Nhà ở gắn liền v i vị trí hông gian nên hông thể di chuyển đư c hông mang đi trao đổi buôn bán dễ dàng như những loại hàng hóa hác

- Nhà ở là loại hàng hóa có giá đắt nh t Do chi phí xây dựng l n giá thành nguyên vật liệu cao và quỹ đ t xây dựng luôn có gi i hạn so v i m c gia t ng dân số nên giá nhà ở là r t đắt đặt biệt là ở những thành phố l n

- Nhà ở có tính bền vững lâu dài Một ngôi nhà có thể làm nơi sinh hoạt của các th hệ trong một hay nhiều gia đình trải qua hàng tr m n m lịch sử

- Giá nhà ở trư c h t phụ thuộc vào giá đ t ti p theo là phụ thuộc vào m c độ bền vững về t c u xây dựng m c thuận tiện trong sinh hoạt M c giá nhà ở đư c chia thành hai phần: m c giá đ t và m c giá xây dựng

- Việc giao dịch mua bán chuyển như ng nhà ở phải thực hiện theo những quy định chặt chẽ của pháp luật

1.1.3 Phân loại nhà ở

Có r t nhiều tiêu chí để phân loại nhà ở Việc phân loại nhà ở là h t s c cần thi t cho việc định giá các ngôi nhà đ ng thời để xác định nghĩa vụ của các cá nhân

hộ gia đình các doanh nghiệp sở hữu nhà

C n c vào điều 6 Nghị định 15/2013 ngày 06/02/2013 về quản lý ch t lư ng công trình xây dựng của Chính phủ thì nhà ở đư c phân loại thành: nhà chung cư và nhà ở riêng lẽ

Theo phụ lục I.1.1 phân c p các loại công trình xây dựng phục vụ công tác quản

lý ch t lư ng công trình xây dựng theo quy định tại điều 6 Nghị định NĐ-CP ban hành èm theo thông tư số TT-BXD ngày 7 của Bộ Xây dựng thì nhà ở riêng lẽ đư c phân loại như sau:

Mã

Tiêu chí phân cấp

Cấp công trình Đặc

Bảng phân c p các loại công trình xây dựng phục vụ công tác quản lý ch t

lư ng công trình xây dựng theo quy định tại điều 6 Nghị định NĐ-CP

- C p II: là nhà ở có chiều cao l n hơn 6 tầng;

- C p III: là nhà ở có chiều cao nhỏ hơn hoặc bằng 6 tầng

Lưu ý: hông có c p công trình đặt biệt c p I và hông có c p công trình nhỏ

hơn c p III công trình c p IV là loại công trình nhà tầng có t c u đơn giản và có niên hạn sử dụng dư i n m

1.2 Một số vấn đề lý luận về vi phạm hành chính

1.2.1 Khái niệm vi phạm hành chính

Khi đề cập đ n pháp luật xử phạt vi phạm hành chính thì một trong những v n

đề cần đư c quan tâm hàng đầu là cơ sở của việc xử phạt hành chính cơ sở của việc

xử phạt vi phạm hành chính là có hành vi vi phạm hành chính đư c pháp luật quy định Việc nghiên c u về hái niệm hành vi vi phạm hành chính vừa có ý nghĩa lý luận quan trọng vừa mang tính thực tiển sâu sắc bởi lẽ chỉ hi định nghĩa đúng đư c về hành vi vi phạm hành chính m i có thể xác định đư c các vi phạm hành chính cụ thể trong từng lĩnh vực quản lý của nhà nư c Xác định đư c đúng hành vi vi phạm hành chính t c là xác định đúng cơ sở xử phạt thì việc thực hiện xử phạt hành chính m i có thể đảm bảo chính xác bảo đảm quyền và l i ích h p pháp của Nhà nư c của tổ ch c

và cá nhân phát huy đư c hiệu quả và mục đích của việc xử phạt hành chính là nhằm lặp lại trật tự quản lý nhà nư c bị xâm hại góp phần giáo dục người vi phạm và r n

đe phòng ngừa vi phạm trong tương lai tránh đư c sự tùy tiện trong xử phạt hành chính

Vi phạm hành chính là do cá nhân hay tổ ch c thực hiện một cách vô ý hay cố

ý xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nư c mà hông phải là hình sự và theo quy định của vi phạm pháp luật bị xử phạt hành chính Hành vi vi phạm hành chính đư c xác định là hành vi vi phạm mà cá nhân hoặc tổ ch c hi vi hạm do lỗi vô ý hay cố ý đều

đư c xác định là vi phạm hành chính Vi phạm hành chính có m c độ nguy hiểm cho

xã hội th p hơn v i tội hình sự Vi phạm hành chính hác v i tội phạm hình sự ở tính

ch t và m c độ nguy hiểm của hành vi vi phạm Tính ch t nguy hiểm của hành vi phụ thuộc vào m c hả n ng gây thiệt hại của hành vi N u hả n ng này l n thì tính nguy hiểm của hành vi cao và ngư c lại m c độ nguy hiểm của hành vi phụ thuộc vào quy

mô vi phạm và thiệt hại thực t đã xảy ra

- Là quy định cơ bản có tính luật định ra các nguyên tắc chung trong việc phát hiện ng n chặn và xử lý vi phạm hành chính;

- Là hành vi đư c pháp luật quy định phải bị xử phạt hành chính

1.2.3 Dấu hiệu pháp lý cơ bản của vi phạm hành chính

a) Dấu hiệu trong mặt khách quan

Mặt hách quan của vi phạm hành chính là những biểu hiện ra bên ngoài của hành vi vi phạm hành chính Mặt hách quan bao g m các y u tố sau: hành vi thời gian địa điểm công cụ mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả trong đó y u tố

có hành vi vi phạm là y u tố bắt buộc thể hiện:

Hành vi vi phạm hành chính: những hành vi của con người hoặc tổ ch c tác động vào th gi i hách quan dư i những hình th c bên ngoài cụ thể gây tác hại đ n

sự t n tại và phát triển bình thường của trật tự quản lý nhà nư c Những biểu hiện này

đư c thể hiện dư i dạng hành động hoặc hông hành động bởi ý th c và ý chí của chủ thể vi phạm pháp luật

- Hành vi vi phạm hành chính là hành vi trái pháp luật chủ thể vi phạm hành chính bằng hành động hoặc hông hành động thực hiện những hành vi mà pháp luật

c m hoặc hông thực hiện những hành vi mà pháp luật quy định Tính trái luật của hành vi xét về mặt hình th c nó đư c thể hiện ở các dạng dư i đây:

+ Làm một việc hành động mà pháp luật c m hông đư c làm

+ Không làm một việc mà pháp luật đòi hỏi phải làm nghĩa vụ pháp lý + Sử dụng quyền hạn vư t quá gi i hạn pháp luật cho phép

- Hậu quả của hành vi trái pháp luật: Là trật tự quản lý nhà nư c bị hành vi vi phạm hành chính tác động t i gây xâm hại Tuy nhiên do đa số các hành vi vi phạm hành chính là hành vi có c u thành hình th c nên hậu quả phải đư c xem là trật tự đã

vi phạm ch hông cần hậu quả nh t định nào đó trên thực t

- Quan hệ nhân quả: Là mối quan hệ giữa hành vi vi phạm hành chính và hậu quả của vi phạm hành chính trong đó hậu quả của vi phạm hành chính có tiền đề xu t hiện của nó là

hành vi khách quan của vi phạm hành chính Việc xác định mối quan hệ nhân quả cần phải có những c n c nh t định cụ thể

Ngoài ra còn có một số d u hiệu hác: địa điểm thời gian phương tiện công

cụ … của vi phạm hành chính Đây hông phải là những d u hiệu có ý nghĩa quy t định trong mọi c u thành vi phạm Tuy nhiên trong một số trường h p cụ thể chúng sẽ trở thành d u hiệu bắt buộc có ý nghĩa làm t ng hoặc giảm nhẹ m c độ của hành vi vi phạm hành chính

b) Dấu hiệu trong mặt chủ quan

Mặt chủ quan của vi phạm hành chính là quan hệ tâm lý bên trong bao

g m các y u tố: lỗi mục đích động cơ của vi phạm hành chính

+ Lỗi là trạng thái tâm lý của một người hi thực hiện hành vi vi phạm hành chính biễu hiện thái độ của người đó đối v i hành vi của mình

Lỗi trong vi phạm hành chính bao g m lỗi cố ý và lỗi vô ý

+ Lỗi cố ý trong vi phạm hành chính: Là thái độ tâm lý của một người

hi thực hiện hành vi trái pháp luật hành chính nhận th c đư c nghĩa vụ pháp lý bắt buộc nhưng lại có ý th c xem thường mặc dù hoàn toàn có hả n ng xử sự đúng theo nghĩa vụ đó

+ Lỗi vô ý trong vi phạm hành chính là lỗi của một người hi thực hiện hành vi trái pháp luật hành chính do vô tình hoặc thi u thận trọng mà đã hhong nhận

th c đư c nghĩa vụ pháp lý bắt buộc mặc dù họ có hả n ng và điều hiển xử sự theo đúng nghĩa vụ này

Trong đó lỗi là một d u hiệu cơ bản bắt buộc phải hiện diện trong mọi c u thành của hành vi vi phạm pháp luật có ý nghĩa quy t định đ n các y u tố hác trong mặt chủ quan của vi phạm hành chính Vì vậy các trường h p loại trừ y u tố lỗi sẽ hông đủ các d u hiệu cần thi t để xác định là hành vi trái pháp luật Ví dụ: Sự iện

b t ngờ tình th c p thi t phòng vệ chính đáng …

Tuy nhiên m c độ lỗi của từng trường h p xem xét Thậm chí trong r t nhiều

c u thành của vi phạm hành chính hi truy c u cũng hông cần xem xét đ n m c độ lỗi là cố ý hay vô ý Ví dụ: hành vi vư t đèn đỏ

+ Mục đích động cơ của vi phạm hành chính là d u hiệu hông bắt buộc phải

có trong mọi c u thành của mọi loại vi phạm hành chính Nó chỉ có ở một số c u thành

nh t định t n tại v i một số hành vi v i lỗi cố ý

c) Dấu hiệu về mặt chủ thể

+ Chủ thể của vi phạm hành chính bao g m: cá nhân hoặc tổ ch c

+ T t cả các chủ thể nêu trên phải có đủ n ng lực chủ thể t c là phải có n ng lực pháp luật và n ng lực hành vi

Đối v i tổ ch c nói chung n ng lực pháp luật và n ng lực hành vi xu t hiện cùng lúc từ hi tổ ch c đó có quy t định thành lập hoặc công nhận hoạt động h p pháp Vì vậy cả hai loại n ng lực này cùng ch m d t hi tổ ch c ch m d t hoạt động hoặc theo pháp luật bị buộc phải ch m d t hoạt động

Đối v i cá nhân n ng lực pháp luật phát sinh hi cá nhân đó ra đời mà m t hi

cá nhân đó ch t đi Còn n ng lực hành vi đư c phát sinh sau hi có n ng lực pháp luật

mà tự mình có thể nhận th c và điều hiển hành vi bản thân thể hiện người đó thõa mản các điều iện luật định; đạt đ n một độ tuổi nh t định hông mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh hác làm m t hả n ng điều hiển hành vi Trong đó độ tuổi có n ng lực hành vi theo luật xử lý vi phạm hành chính n m 2012 điều 5 đư c xác định như sau:

+ Người từ đủ 6 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra;

+ Người tủ đủ đ n dư i 6 tuổi chỉ bị xử phạt hành chính đối v i những vi phạm hành chính đư c thực hiện v i lỗi cố ý

Riêng đối v i cá nhân tổ ch c nư c ngoài đư c hưởng các quyền ưu đãi về ngoại giao lãnh sự n u họ vi phạm pháp luật hành chính thì việc xử lý hành chính của

họ đư c giải quy t bằng con đường ngoại giao

d) Dấu hiệu về mặt khách thể

Khách thể của vi phạm hành chính là các quy tắc quản lý nhà nư c có nội dung

xã hội là các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý nhà nư c đư c pháp luật quy định và bảo vệ Còn hình th c pháp lý của chúng là các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung bao g m:

Khách thể chung: là các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý nhà

nư c hay nói cách hác là trật tự quản lý nhà nư c nói chung Khách thể chung đư c thể hiện trong các quy phạm pháp luật tổng quát có tính luật

Khách thể loại: là những quan hệ xã hội có cùng hoặc gần tính ch t v i nhau trong từng lĩnh vực nh t định của quản lý nhà nư c

Khách thể trực ti p: là quan hệ xã hội cụ thể quy định và bảo vệ hành vi vi phạm hành chính xâm hại t i

và sau đó là Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính n m thì hái niệm vi phạm hành chính hông đư c định nghĩa riêng biệt nữa mà đư c đưa vào trong hái niệm xử

lý vi phạm hành chính n u trích dẫn từ định nghĩa “ xử lý vi phạm hành chính” đư c quy định tại hoản Điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính n m 3 thì vi phạm hành chính đư c hiểu là: “ hành vi cố ý hoặc vô ý của cá nhân tổ ch c vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nư c mà hông phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính” Như vậy theo định nghĩa trên thì vi phạm hành chính phải có đủ y u tố c u thành sau đây:

Thứ nhất vi phạm hành chính là hành vi trái pháp luật vi phạm các quy định

của pháp luật về quản lý nhà nư c; tác hại tính nguy hiểm do hành vi gây ra ở m c

độ th p chưa hoặc hông c u thành tội phạm hình sự và hành vi đó đư c quy định trong các v n bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính Đây chính là d u hiệu “ pháp định” của vi phạm

Thứ hai hành vi đó phải là một hành vi hách quan đã đư c thực hiện hành

động hoặc hông hành động phải là một việc thực ch hông phải chỉ t n tại trong ý

th c hoặc m i chỉ là dự định đây có thể coi là d u hiệu “ vật ch t” của vi phạm

Thứ ba hành vi đó do một cá nhân hoặc pháp nhân tổ ch c thực hiện đây là

d u hiệu xác định “ chủ thể” của vi phạm

Thứ tư hành vi đó là một hành vi có lỗi t c là người vi phạm nhận th c đư c

vi phạm của mình Hình th c lỗi có thể là cố ý n u người vi phạm nhận th c đư c tính ch t trái pháp luật trong hành vi của mình th y trư c hậu quả của vi phạm và mong muốn hậu quả đó xảy ra hoặc ý th c đư c hậu quả và để mặc cho hậu quả xảy ra; hình th c lỗi là vô ý trong trường h p người vi phạm th y trư c đư c hậu quả của hành vi nhưng chủ quan cho rằng mình có thể ng n chặn đư c hậu quả hoặc hông

th y trư c hậu quả sẽ xảy ra dù phải th y trư c và có thể th y trư c đư c hậu quả của

vi phạm Đây có thể coi là d u hiệu “ tinh thần” của vi phạm 4

Nhìn chung xử lý vi phạm hành chính xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hác đều thuộc phạm trù xử lý vi phạm hành chính, có thể hiểu chung là việc áp dụng các biện pháp hay ch tài mang tính cưỡng ch hành chính của Nhà nư c đối v i chủ thể có hành vi vi phạm hành chính Theo Luật xử lý vi phạm hành chính n m 5 thì xử lý vi phạm hành chính bao g m xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hác Như vậy xử lý vi phạm hành chính là hái niệm rộng bao trùm trong đó xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp hành chính hác là hai “nhánh” ch tài cưỡng ch hành chính trong

xử lý vi phạm hành chính có sự hác biệt nh t định

Xử phạt vi phạm hành chính là ch tài hành chính thông thường áp dụng đối v i

chủ thể là cá nhân tổ ch c có hành vi vi phạm hành chính bao g m hình th c xử phạt chính cảnh cáo phạt tiền trục xu t hình th c phạt bổ sung tư c quyền sử dụng

gi y phép ch ng chỉ hành nghề tịch thu tang vật phương tiện vi phạm hành chính trục xu t hi hông áp dụng hình phạt chính và các biện pháp hắc phục hậu quả vi phạm hành chính gây ra nhằm lặp lại trật tự quản lý bị xâm hại

Các biện pháp xử lý hành chính khác là những biện pháp hành chính có tính

đặc thù và tính cưỡng ch cao hơn các hình th c xử phạt hành chính thông thường chỉ

áp dụng đối v i chủ thể vi phạm là cá nhân c n c vào nhân thân và quá trình vi phạm pháp luật của đối tư ng Các biện pháp xử lý hành chính hác bao g m giáo dục tại xã phường thị tr n đưa vào trường giáo dưỡng đưa vào cơ sở giáo dục đưa vào cơ sở chữa bệnh đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

1.4 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính

Các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính là những tư tưởng chỉ đạo việc ti n hành xử phạt vi phạm hành chính đư c pháp lý hóa nhằm đảm bảo đạt đư c mục đích yêu cầu của xử lý vi phạm hành chính đó là mọi vi phạm hành chính phải đư c xử lý iên quy t triệt để xử lý đúng người đúng vi phạm đúng pháp luật góp phần giữ vững an ninh trật tự an toàn xã hội bảo vệ l i ích của Nhà nư c quyền l i ích h p

4

Nguyễn Quốc Việt Luật Minh Khuê: Vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính

http://luatminhkhue.vn/hanh-chinh/vi-pham-hanh-chinh-va-xu-ly-vi-pham-hanh-chinh.aspx {truy cập ngày 26/9/2014}

5

Điều Luật xử lý vi phạm hành chính n m

pháp của cá nhân tổ ch c t ng cường pháp ch xã hội chủ nghĩa nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nư c

Các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính đư c quy định tại Điều Luật xử

lý vi phạm hành chính n m theo đó việc xử lý vi phạm hành chính phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

Nguyên tắc thứ nhất Mọi vi phạm hành chính phải đư c phát hiện ng n chặn

ịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải

đư c hắc phục theo đúng quy định của pháp luật

Một trong những tư tưởng chỉ đạo trong xử lý vi phạm hành chính là mọi vi phạm hành chính phải đư c phát hiện ịp thời và phải đình chỉ ngay Nguyên tắc này đòi hỏi các cơ quan có thẩm quyền phải tích cực và chủ động trong hoạt động thanh tra iểm tra và thực thi công vụ để phát hiện ịp thời vi phạm hành chính Một hi đã phát hiện vi phạm hành chính thì phải ti n hành xử lý một cách nhanh chóng công minh và triệt để hậu quả do vi phạm gây ra phải đư c hắc phục vì l i ích của cộng

đ ng của toàn xã hội bảo đảm trật tự quản lý đã bị vi phạm góp phần bảo đảm trật tự

ỷ cương phép nư c

Phát hiện ịp thời và xử lý iên quy t triệt để mọi vi phạm hành chính có ý nghĩa cực ỳ quan trọng đối v i việc thi t lập và duy trì trật tự quản lý nhà nư c có tác dụng tích cực trong phòng ngừa và chống vi phạm hành chính giáo dục người dân trong xã hội ý th c tôn trọng pháp luật thực hiện các quy tắc của cuộc sống cộng

đ ng hắc phục một tâm lý trong dân chúng hiện nay là c vi phạm pháp luật vì chưa chắc đã bị xử lý

Nguyên tắc thứ hai, Việc xử phạt vi phạm hành chính đư c ti n hành nhanh

chóng công hai hách quan đúng thẩm quyền bảo đảm công bằng đúng quy định của pháp luật

Đây là một trong những nguyên tắc pháp ch trong xử lý vi phạm hành chính theo đó chỉ những ch c danh đư c Luật quy định m i có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính và việc xử lý phải tuân theo các quy định của pháp luật

Luật xử lý vi phạm hành chính n m có quy định ngoài các ch c danh này hông một người nào hác có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính Các Nghị định của Chính phủ hi quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực cụ thể cũng hông đư c quy định thêm những ch c danh m i có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính Các v n bản của Hội đ ng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các c p ban hành

để tổ ch c thực hiện Luật và Nghị định của Chính phủ tuyệt đối hông đư c quy định các ch c danh m i có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính như đội viên đội trưởng Đội thanh niên xung ích hay đội viên đội trưởng Đội quy tắc xây dựng… Luật cũng quy định rõ trình tự thủ tục ti n hành xử phạt cũng như thẩm quyền cụ thể của mỗi ch c danh có thẩm quyền xử phạt việc uỷ quyền xử phạt…; đặc biệt là đối

v i việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác, Luật quy định r t rõ r t cụ thể thẩm quyền và thủ tục áp dụng đối v i từng biện pháp này Do đó những người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp xử lý hành chính hác

hi ti n hành việc xử lý vi phạm hành chính hông đư c tuỳ tiện mà nh t thi t phải tuân theo các quy định của pháp luật

Nguyên tắc thứ ba, Việc xử phạt vi phạm hành chính phải c n c vào tính ch t

m c độ hậu quả vi phạm đối tư ng vi phạm và tình ti t giảm nhẹ tình ti t t ng nặng

Đây là một nguyên tắc r t quan trọng trực ti p liên quan đ n việc xem xét quy t định áp dụng hình th c m c xử phạt biện pháp hắc phục hậu quả của người có thẩm quyền xử phạt đối v i vụ việc vi phạm hành chính cụ thể hoặc quy t định áp dụng biện pháp xử lý hành chính hác đối v i đối tư ng vi phạm

Tính ch t m c độ vi phạm hông làm thay đổi bản ch t của hành vi vi phạm nhưng có ảnh hưởng l n đ n tính xâm hại của hành vi đối v i trật tự quản lý nhà nư c

Ví dụ cùng là hành vi vi phạm hành chính “phá rừng trái phép” nhưng hành vi phá rừng phòng hộ có tính ch t m c độ xâm hại l n hơn là phá rừng sản xu t mặc dù diện tích phá rừng là tương đương nhau hoặc hành vi phá rừng phòng hộ bị xử phạt hành chính thì diện tích bị phá càng l n hành vi càng có tính ch t nghiêm trọng Bên cạnh

đó nhân thân của người vi phạm cũng là y u tố cần xem xét để quy t định hình th c

m c xử phạt cho h p lý bảo đảm tính r n đe phòng ngừa giáo dục chung Ví dụ việc

xử phạt đối v i người đã từng nhiều lần đổ rác v t ch t thải bừa bãi ra nơi công cộng phải nghiêm hắc hơn so v i người m i vi phạm lần đầu

Tình ti t t ng nặng giảm nhẹ cũng là những c n c có ý nghĩa đáng ể trong việc xem xét quy t định hình th c m c xử phạt biện pháp hác phục hậu quả đối v i

cá nhân vi phạm Khi xem xét quy t định việc xử phạt người có thẩm quyền phải xem xét toàn diện vụ việc một cách hách quan cân nhắc xem vụ việc vi phạm có tình ti t giảm nhẹ nào áp dụng đối v i người vi phạm hoặc liệu có tình ti t t ng nặng nào cần tính đ n để áp dụng hình th c m c xử phạt thích h p Ví dụ một người điều hiển xe máy từ trong ngõ ra đường v i tốc độ cao đã đâm phải một người đang điều hiển xe đạp hi n nạn nhân bị ngã làm trầy xư c đầu gối và xe đạp bị hư hỏng Người đó đã lập t c xuống xe đưa nạn nhân vào hè đường c u chữa tự nguyện trả tiền phí tổn thuốc men sửa chữa xe đạp bị hỏng Trường h p này cần áp dụng tình ti t giảm nhẹ

“người vi phạm đã tự nguyện hắc phục hậu quả b i thường thiệt hại”6 để giảm nhẹ

m c phạt Trong hi đó đối v i trường h p một thanh niên đi xe máy lạng lách đánh võng mặc dù cảnh sát giao thông ra hiệu dừng lại vẫn cố tình bỏ chạy thì cần áp dụng tình ti t t ng nặng “ ti p tục thực hiện hành vi vi phạm hành chính mặc dù người có thẩm quyền đã yêu cầu ch m d t hành vi đó”7

Nguyên tắc thứ tư,

Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định Cá nhân chỉ bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hác n u thuộc

một trong các đối tư ng đư c quy định tại các điều 89, 91, 93, 95 của Luật xử lý vi phạm hành chính n m 128

- Giáo dục tại xã phường thị tr n

- Đưa vào trường giáo dưỡng

- Đưa vào cơ sở giáo dục

- Đưa vào cơ sở chữa bệnh

Cơ sở pháp lý để ti n hành xử phạt vi phạm hành chính là hành vi vi phạm hành chính đó phải đư c quy định cụ thể trong một v n bản quy phạm pháp luật do cơ quan

có thẩm quyền ban hành N u hành vi vi phạm chưa đư c pháp luật quy định thì hông thể ti n hành xử phạt đối v i cá nhân tổ ch c thực hiện hành vi vì hông có c n

c pháp lý để áp dụng hình th c m c xử phạt cụ thể đối v i đối tư ng vi phạm Điều quan trọng hơn là hông có cơ sở pháp lý để coi hành vi cụ thể đó là hành vi vi phạm hành chính Quán triệt tinh thần này Pháp lệnh đặt ra nguyên tắc “cá nhân tổ ch c chỉ

bị xử phạt hành chính hi có vi phạm hành chính do pháp luật quy định” và cá nhân chỉ bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hác n u thuộc đối tư ng bị áp dụng các biện pháp này theo quy định của pháp luật

Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần Điều luật quy định có

tính nguyên tắc là “một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt hành chính một lần” Điều này có nghĩa là:

- Một hành vi vi phạm đã đư c người có thẩm quyền lập biên bản để xử phạt hoặc ra quy t định xử phạt thì hông đư c lập biên bản hoặc ra quy t định xử phạt lần

th hai đối v i chính hành vi vi phạm đó nữa Cần phân biệt trường h p xử phạt lần

th hai đối v i một hành vi vi phạm v i trường h p tái phạm Ví dụ: một người vư t đèn đỏ bị cảnh sát giao thông xử phạt tại chỗ đ ng đ n một ngã tư hác lại

vư t đèn đỏ thì đây là tái phạm và phải bị xử phạt ti p về hành vi vư t đèn đỏ hành vi

vi phạm m i ch hông phải là xử phạt hai lần đối v i một hành vi vi phạm;

- Một hành vi vi phạm hành chính đã đư c người có thẩm quyền ra quy t định

xử phạt thì hông đ ng thời áp dụng biện pháp xử lý hành chính hác đối v i người thực hiện hành vi này Ví dụ: một người có hành vi bán số đề bị xử phạt hành chính về đánh bạc thì hông đ ng thời lập h sơ để đưa người này vào cơ sở giáo dục biện pháp xử lý hành chính hác ;

- Một hành vi vi phạm hành chính đã đư c người có thẩm quyền ra quy t định

xử phạt n u sau này phát hiện hành vi đó có d u hiệu tội phạm phải bị truy c u trách nhiệm hình sự thì phải huỷ quy t định xử phạt hành chính trư c đây r i m i chuyển

h sơ vi phạm đ n cơ quan ti n hành tố tụng hình sự có thẩm quyền để truy c u trách nhiệm hình sự

Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đó Nhiều người cùng thực hiện

một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt Khi ti n hành

xử phạt cần c n c vào tính ch t m c độ vi phạm nhân thân của từng người vi phạm cũng như các tình ti t t ng nặng giảm nhẹ mà quy t định một hình th c và m c phạt thích đáng đối v i từng người vi phạm Ví dụ: n m người cùng thực hiện hành vi đua

xe trái phép Khi quy t định xử phạt đối v i trường h p này trư c h t phải xác định

m c phạt đối v i hành vi này giả sử là đ ng và quy t định đối v i từng người vi phạm Trong số những người vi phạm có người có tình ti t giảm nhẹ chẳng hạn như đã tự nguyện hai báo thành thật hối lỗi thì đư c xem xét hạ b t m c phạt tiền có thể phạt đ ng hoặc có người có tình ti t t ng nặng chẳng hạn như

vi phạm nhiều lần - trư c đây đã tham gia một số cuộc đua xe trái phép thì m c tiền

phạt đư c t ng lên có thể phạt đ Việc áp dụng hình th c phạt bổ sung và biện pháp hắc phục hậu quả cũng đư c xem xét áp dụng đối v i từng người vi phạm

Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm Một người thực hiện nhiều

hành vi phạm thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm Người có thẩm quyền xử phạt xác định hình th c và m c phạt đối v i từng hành vi sau đó cộng lại thành m c phạt chung Hình th c phạt cảnh cáo đư c thu hút vào hình th c phạt tiền Ví dụ một người điều hiển xe mô tô vừa điều hiển xe vừa nghe điện thoại di động hông đội mũ bảo hiểm trên đường có quy định phải đội mũ bảo hiểm và điều hiển xe chạy dàn hàng ngang từ ba xe trở lên Người này cùng một lúc thực hiện ba hành vi vi phạm Giả sử đối v i hành vi th nh t bị phạt cảnh cáo hành vi th hai bị phạt tiền đ ng và hành vi th ba bị phạt tiền 9 đ ng thì m c phạt chung sẽ là đ ng

Nguyên tắc thứ năm Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm ch ng minh

vi phạm hành chính Cá nhân tổ ch c bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện h p pháp ch ng minh mình hông vi phạm hành chính cá nhân có quyền giải trình trực ti p hoặc bằng v n bản v i người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm của mình Người có thẩm quyền xử phạt phải thông báo bằng v n bản cho người vi phạm về thời gian và địa điểm tổ ch c phiên giải trình trực ti p trong thời hạn ngày ể từ ngày nhận đư c yêu cầu của người vi phạm

Người có thẩm quyền xử phạt tổ ch c phiên giải trình trực ti p và có trách nhiệm nêu c n c pháp lý và tình ti t ch ng c liên quan đ n hành vi vi phạm hành chính hình th c xử phạt biện pháp hắc phục hậu quả dự i n áp dụng đối v i hành

vi vi phạm Người vi phạm hành chính hoặc người đại diện h p pháp của họ có quyền tham gia phiên giải trình và đưa ra ý i n ch ng c để bảo vệ quyền và l i ích h p pháp của mình

Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xem xét ý i n giải trình của cá nhân tổ ch c vi phạm hành chính trư c hi ra quy t định xử phạt trừ trường h p cá nhân tổ ch c hông có yêu cầu giải trình trong thời hạn quy định

Nguyên tắc thứ sáu, Đối v i cùng một hành vi vi phạm hành chính thì m c phạt

tiền đối v i tổ ch c bằng lần m c phạt tiền đối v i cá nhân

Chương 2

PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẼ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN

NINH KIỀU – THÀNH PHỐ CẦN THƠ 2.1 Pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng

2.1.1 Hệ thống pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng

2.1.1.1 Quy định pháp luật chung về xử lý vi phạm hành chính

Quy định pháp luật chung về xử lý vi phạm hành chính đư c quy định trong Luật xử lý vi phạm hành chính do Quốc hội ban hành và các Nghị định của Chính phủ quy định chi ti t thi hành Luật cụ thể như sau:

- Luật xử lý vi phạm hành chính n m 2;9

- Nghị định số 8 NĐ-CP ngày 19/7/201 của chính phủ quy định chi ti t một số điều và biện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính n m 2012;

- Nghị quy t QH hư ng dẫn về việc thi hành luật xử lý vi phạm hành chính n m 12;

2.1.1.2 Quy định pháp luật chuyên ngành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

Quy định pháp luật chuyên ngành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ đư c quy định trong các v n bản quy phạm pháp luật do chính phủ ban hành cụ thể như sau:

- Nghị định 8 7 NĐ-CP ngày 7 7 quy định chi ti t và hư ng dẫn thi hành một số điều của Luật xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị;

- Nghị định 6 NĐ-CP ngày 9 quy định về việc c p gi y phép xây dựng;

- Thông tư số TT-BXD ngày 20/12/2012 hư ng dẫn chi ti t một số nội dung của nghị định 6 NĐ-CP;

- Nghị định NĐ-CP ngày quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; inh doanh b t động sản; hai thác inh doanh sản

xu t vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng ỉ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở;

- Thông tư TT-BXD ngày quy định chi ti t và hư ng dẫn thi hành một số điều của nghị định NĐ-CP ngày của chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; inh doanh b t động sản; hai thác inh doanh sản xu t vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng ỉ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở;

9 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính đã đư c nâng lên thành Luật xử lý vi phạm hành chính vào ngày

- Nghị định 66 NĐ-CP ngày quy định về cưỡng ch thi hành quy t định xử phạt vi phạm hành chính;

- Quy t định của Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ về ủy quyền c p phép xây dựng;

2.1.2 Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

Tại Nghị định NĐ-CP ngày quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; inh doanh b t động sản; hai thác inh doanh sản xu t vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng ỉ thuật; quản lý phát triển nhà

và công sở Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ bao

g m các hành vi sau:

Đối với chủ đầu tư

Hành vi vi phạm hành chính đối v i chủ đầu tư bao g m các hành vi sau:

- Vi phạm về hảo sát xây dựng;

- Vi phạm về lưu trữ điều chỉnh quy hoạch xây dựng;

- Vi phạm về Vi phạm quy định về thi t dự toán xây dựng công trình;

- Vi phạm quy định về tổ ch c thi công xây dựng;

- Vi phạm quy định về giám sát thi công xây dựng công trình;

- Vi phạm quy định về đ u thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây

dựng;

Đối với nhà thầu

- Vi phạm quy định về điều iện hoạt động xây dựng n ng lực hành nghề xây dựng;

- Vi phạm quy định về thi công xây dựng;

2.1.3 Đối tượng áp dụng và nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

2.1.3.1 Đối tượng áp dụng

Đối tư ng áp dụng trong các Nghị định xử phạt vi phạt hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ là cá nhân trong nư c và các cá nhân nư c ngoài chỉ trừ những trường h p Điều ư c quốc t mà Việt Nam là thành viên có quy định hác thì thực hiện theo Điều ư c quốc t đó

Đối v i các cá nhân từ đủ tuổi đ n dư i 6 tuổi chỉ bị xử phạt hành chính về các lĩnh vực trên do cố ý đối v i nhười từ đủ 6 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi hành vi vi phạm hành chính do mình gây ra10

Các cá nhân nư c ngoài n u vi phạm hành chính trong phạm vi lãnh thổ vùng đặc quyền inh t và thềm lục địa của

10

Điểm a Khoản Điều Luật xử lý vi phạm hành chính n m

nư c Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì cũng chịu xử phạt vi phạm hành chính như cá nhân trong nư c11

2.1.3.2 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

Về nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng

lẽ đư c áp dụng theo quy định tại điều của Luật xử lý vi phạm hành chính n m của Quốc hội theo đó việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, Mọi vi phạm hành chính phải đư c phát hiện ng n chặn ịp thời và

phải bị xử lý nghiêm minh mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải đư c hắc phục theo đúng quy định của pháp luật

Thứ hai việc xử phạt vi phạm hành chính đư c ti n hành nhanh chóng công

hai hách quan đúng thẩm quyền bảo đảm công bằng đúng quy định của pháp luật

Thứ ba việc xử phạt vi phạm hành chính phải c n c vào tính ch t m c độ

hậu quả vi phạm đối tư ng vi phạm và tình ti t giảm nhẹ tình ti t t ng nặng

Thứ năm, Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm ch ng minh vi phạm

hành chính Cá nhân, tổ ch c bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện h p pháp ch ng minh mình hông vi phạm hành chính

Thứ sáu Đối v i cùng một hành vi vi phạm hành chính thì m c phạt tiền đối

v i tổ ch c bằng lần m c phạt tiền đối v i cá nhân

2.1.4 Nguyên tắc xác định thẩm quyền và phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhà ở riêng lẽ

Nội dung của Điều quy định nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính Nguyên tắc này đư c xây dựng dựa trên ba tiêu chí đó là: thẩm quyền quản lí m c tối đa của hung tiền phạt và hình th c xử phạt

2.1.4.1 Xác định thẩm quyền xư phạt theo thẩm quyền quản lý

Vi phạm hành chính có thể xảy ra ở hầu h t các lĩnh vực trong quản lí Nhà

nư c và thuộc thẩm quyền xử phạt của r t nhiều chủ thể Pháp luật quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính dựa theo thẩm quyền quản lí nhằm tạo điều iện để việc xử lí vi phạm hành chính có thể ti n hành nhanh chóng ịp thời và chính xác Song hông phải b t ì chủ thể nào cũng có thẩm quyền quản lí cũng đều có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính mà chỉ có các chủ thể đư c quy định tại Điều 8

đ n Điều của Luật xử lí vi phạm hành chính n m m i có thẩm quyền xử phạt

vi phạm hành chính Theo thẩm quyền quản lí thì chủ tịch ủy ban nhân dân các c p có thẩm quyền xử phạt hành chính trong các lĩnh vực quản lí Nhà nư c ở địa phương

Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Điều 9 đ n Điều 51 của luật có thẩm quyền xử lí vi phạm hành chính thuộc các lĩnh vực ngành mình quản lí

Việc quy định nhiều chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có thể dẫn đ n trường h p trong một vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều chủ thể Trường h p này thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đư c pháp luật xác định thuộc về người thụ lí đầu tiên V n đề này bổ sung và tạo điều iện để hiểu rõ hơn về hía cạnh thẩm quyền xử phạt hi áp dụng nguyên tắc xử lí vi phạm hành chính đư c quy đinh tại điểm d hoản 1 Điều Luật xử lí vi phạm hành chính

n m 1 ; “ Một vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần” tránh trường h p nhiều

người cùng xử phạt một vi phạm hành chính

2.1.4.2 Xác định thẩm quyền xử phạt theo mức tối đa của khung tiền phạt

N u như việc xác định thẩm quyền xử phạt theo thẩm quyền quản lí nhằm phân định thẩm quyền xử phạt giữa những người có thẩm quyền quản lí thuộc các ngành các lĩnh vực hác nhau thì việc xác định thẩm quyền xử phạt theo m c tối đa của hung phạt tiền quy định đối v i từng vi phạm cụ thể nhằm phân định thẩm quyền xử phạt giữa những người có thẩm quyền xử phạt trong cùng mọt lĩnh vực một ngành quản lí M c tối đa của hung phạt tiền quy định đối v i từng hành vi là một trong những tiêu chí làm c n c để xác định thẩm quyền xử phạt bởi lẽ phạt tiền là biện pháp xử phạt hành chính đư c áp dụng đối v i hầu h t các vi phạm hành chính trong

t t cả các lĩnh vực trong quản lí hành chính Nhà nư c Hơn nữa t t cả các chủ thể có thẩm quyền đều có quyền áp dụng hình th c phạt tiền chỉ hác nhau ở m c phạt Trong việc xử phạt hành chính m c phạt tiền thể hiện sự đánh giá của Nhà nư c đối

v i tính ch t m c độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi qua đó thể hiện sự nghiêm hắc và tính giáo dục ý th c pháp luật đối v i người vi phạm và đối v i xã hội nói chung Việc quy định hung phạt tiền đối v i vi phạm hành chính là hông thể thi u

và việc xác định m c phạt tiền tối đa của hung tiền phạt là một trong những tiêu chí xác định thẩm quyền xử phạt là hoàn toàn chính xác