ĐẠI LƯỢNG TỶ LỆ THUẬN

Quãng đường đi được s km theo thời gian t h của một vật chuyển động đều với vận tốc 15km/h b.. Đại lượng tỉ lệ thuận... Hình vẽ dưới là một biểu đồ hình cột biểu diễn khối lượng của 4

? Hãy viết công thức tính:

a Quãng đường đi được s (km) theo thời gian t (h)

của một vật chuyển động đều với vận tốc 15(km/h)

b Khối lượng m (kg) của một thanh sắt đồng chất có

khối lượng riêng là 7800 (kg/m3) theo thể tích V(m3)

Trả lời: s = 15 t

m = 7800 V

Các công thức trên có điểm nào giống nhau?

Các công thức trên đều có điểm giống nhau là:

Đại lượng này bằng đại lượng kia nhân với một hằng số khác 0

y = k x ( k là hằng số khác 0)

Ta nói y tỷ lệ thuận với x theo hệ số tỷ lệ là k

Chương II:

Tiết 23. Đại lượng tỉ lệ thuận

* Viết công thức thể hiện :

Đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x theo hệ số tỉ lệ - 6

Đại lượng z tỉ lệ thuận với đại lượng t theo hệ số tỉ lệ k

y = - 6x

Tiết 23. Đại lượng tỉ lệ thuận

1.Định nghĩa

Chương II:

* Trong các công thức sau công thức nào không thể hiện đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x?

7

= −

b) y = 5 x

c) y = 54

x

Nếu đại lượng y liờn hệ

với đại lượng x theo cụng

thức: y = kx ( với k là hằng

số khỏc 0 ) thỡ ta núi y tỷ lệ

thuận với x theo hệ số tỷ

lệ k.

* Điền vào chỗ chấm … a) Nếu y = thỡ … theo hệ số tỷ lệ …

b)Nếu z = mt (m là hằng số khỏc 0)thỡ

… theo …

1

2 x y tỷ lệ thuận với x

1 2

z tỷ lệ thuận với t hệ số tỷ lệ m

z = kt

d) y = (a+1) x

(a là hằng số khác -1)

e) y = x

f) y = - x

1.Định nghĩa

?2

Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ

5

3

−

=

k

Hỏi x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

3

5

−

⇒ =

5 3

⇒ =

−

⇒ x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là −53

Chú ý:

Tiết 23. Đại lượng tỉ lệ thuận

Chương II:

Vì y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ

5

3

−

=

k

Lời giải.

3

x y: − 5

3

= − = − 5 y 3

- Khi ủaùi lửụùng y tổ leọ

thuaọn vụựi ủaùi lửụùng x thỡ x

cuừng tổ leọ thuaọn vụựi y vaứ ta

noựi hai ủaùi lửụùng ủoự tổ leọ

thuaọn vụựi nhau

-Neỏu y tổ leọ thuaọn vụựi x

theo heọ soỏ tổ leọ k (k 0) ≠ thỡ

x tổ leọ thuaọn vụựi y theo heọ

soỏ tổ leọ laứ

Nếu đại lượng y liờn hệ với

đại lượng x theo cụng thức:

y = kx (với k là hằng số khỏc

0) thỡ ta núi y tỷ lệ thuận với

x theo hệ số tỷ lệ k.

1 k

Nếu y tỉ lệ thuận với x thì x có tỉ lệ thuận với y không?

Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k (k khác 0) thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào?13 1k

5

Hình vẽ dưới là một biểu đồ hình cột biểu diễn khối lượng của 4 con khủng long Mỗi con khủng long ở các cột a, b, c, d nặng bao nhiêu tấn nếu biết rằng con khủng long ở cột a nặng 10 tấn và chiều cao các cột được cho trong bảng sau:

Chiều

Chiều cao của cột (L) và khối lượng

của khủng long (m) là hai đại lượng

tỷ lệ thuận

m = k L (k ≠ 0)

+ ở cột a có m = 10; L = 10

m =1 L

+ Khối lượng con khủng long ở cột b là :

+ Khối lượng con khủng long ở cột c là :

+ Khối lượng con khủng long ở cột d là :

10tấn

8tấn

50tấn

30tấn

m = 1 8 = 8 (tấn)

: m = 1 50 = 50 (tấn)

m = 1 30 = 30 (tấn)

=> k = m : L = 10 : 10 = 1

10mm 8 mm 50 mm 30 mm

?3

Heọ soỏ tổ leọ cuỷa y ủoỏi vụựi x laứ k=2

a) H y xác định hệ số tỉ lệ của y đối với x ? ã

10

? 4

x x1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6

y y1 = 6 y2 =… y3=… y4=…

Cho biết hai đại lượng y và x tỉ lệ thuận với nhau:

= 1

1

x

y ? =

2

2

;

x

y

= 3

3

;

x

y

= 4

4

;

x

y

= 2

1

x x

= 2

1

y y

= 3

1

x x

= 3

1

y

y

?

?

?

?

3 4

8

4

=

3 5

=

6 10

3 5

Tiết 23. Đại lượng tỉ lệ thuận

Chương II:

b) Điền số thích hợp vào chỗ trống?

Tớnh

ch t ấ

c) Tính và so sánh giá

trị các tỉ số sau?

Vỡ y vaứ x tổ leọ thuaọn vụựi nhau neõn y = kx

hay 6 = k.3 => k = 6:3=2

y1 = kx1

Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau

thì :

• Tỉ số hai giá trị tương ứng của

chúng luôn không đổi

• Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng

này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng

của đại lượng kia

Tiết 23. Đại lượng tỉ lệ thuận

Bài tập củng cố: Cho hai đại lượng x

và y tỉ lệ thuận với nhau theo công thức y = -2x.

a.Tìm hệ số tỉ lệ của y đối với x?

Vì y = -2x nên hệ số tỉ lệ của y đối với x là : -2

b Tìm hệ số tỉ lệ của x đối với y

Vì hệ số tỉ lệ của y đối với x là -2, nên hệ

số tỉ lệ của x đối với y là 1

2

−

c Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau:

-1

-4

3

-Neỏu y tổ leọ thuaọn vụựi x theo heọ

soỏ tổ leọ k (k 0)≠ thỡ x tổ leọ thuaọn

vụựi y theo heọ soỏ tổ leọ laứ 1

k

•Lưu ý:

Định nghĩa ở Lớp 4:

Hai đại lượng tỷ lệ thuận là hai đại lượng liên hệ với nhau sao cho khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần

Định nghĩa ở Lớp 7:

Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y=kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.

Định nghĩa ở Lớp 4 chỉ là trường hợp riêng (khi k>0), với k < 0 ?

VD: y= -3x khi x= -1 thì y = (-3).(-1) = 3

khi x= -2 thì y = (-3).(-2) = 6

-1 > -2 (x giảm), 3 < 6 (y tăng)

Vì vậy, để nhận biết hai đại lượng có tỉ lệ thuận với nhau hay không, ta cần xem chúng có liên hệ với nhau bằng công thức dạng y = kx hay không

Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc và hiểu định nghĩa,tính chất đại lư ợng tỉ lệ thuận

- Xem kĩ các bài tập đã làm

- Làm bài tập 1,2,3,4 (VBT-Trang 49,50)

- Làm bài tập trong SGK và SBT.