B GIÁO D C VÀ ÀO T O
NGUY N TH MINH HU
NGHIÊN C U KHOA H C VÀ PHÁT TRI N CỌNG NGH
Trang 2B GIÁO D C VÀ ÀO T O
H C VIÊN CAO H C NGUY N TH MINH HU
NGHIÊN C U KHOA H C VÀ PHÁT TRI N CỌNG NGH
Trang 3L I CAM OAN
*
Tôi xin cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n
và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi
Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a tr ng i h c Kinh
t TP.HCM
Tp.H Chí Minh, ngày 15 tháng 5 n m 2015
Tác gi lu n v n
Nguy n Th Minh Hu
Trang 4DANH M C T VI T T T
CGCN Chuy n giao công ngh
CNH Công nghi p hoá
GDP Gross Domestic Product (T ng s n ph m n i đ a)
R&D Research and Development (Nghiên c u và phát tri n)
TFP Total Factors of Productivity (N ng su t các y u t t ng h p)
Trang 5CÁC PH L C
1 B ng kh o sát câu h i
2 B ng t ng h p kinh phí nghiên c u khoa h c n m 2010
3 B ng t ng h p kinh phí nghiên c u khoa h c n m 2011
4 B ng t ng h p kinh phí nghiên c u khoa h c n m 2012
5 B ng t ng h p kinh phí nghiên c u khoa h c n m 2013
6 B ng t ng h p kinh phí nghiên c u khoa h c n m 2014
12 Quy t đ nh s 3187/Q -UBND ngày 20 tháng 7 n m 2007 c a UBND thành
ph v vi c Ban hành Quy ch qu n lỦ các ch ng trình, đ tài, d án nghiên c u khoa h c và phát tri n công ngh thành ph H Chí Minh
Trang 6CH NG 2: T NG QUAN V C CH HO T NG TÀI CHÍNH TRONG
KINH NGHI M TH GI I 6
2.1 T ng quan đ c đi m và n i dung c ch ho t đ ng tài chính trong ho t đ ng
khoa h c và công ngh t i thành ph H Chí Minh 6
2.1.1 N i dung c ch ho t đ ng tài chính khoa h c và công ngh t i Thành ph
H Chí Minh 6
2.1.1.1 N i dung c ch ho t đ ng tài chính khoa h c và công ngh 6
2.1.1.2 S d ng ngu n tài chính cho ho t đ ng Khoa h c và Công ngh t i
TP.HCM 9
2.1.1.3 T m quan tr ng c a c ch ho t đ ng tài chính KH&CN c a TP.HCM 11
2.1.2 Kinh nghi m qu c t v c ch tài chính cho ho t đ ng nghiên c u
KH&CN t i m t s n c phát tri n 17
2.1.2.1 Ngu n tài chính đ u t cho ho t đ ng KH&CN bao g m c ngu n kinh
phí t nhà n c cùng v i t các doanh nghi p Trong đó, t l gi a 2 ngu n này r t khác
nhau gi a các n c 17
2.1.2.2 Nhi u n c phát tri n đã dành ngu n tài chính th a đáng cho ho t đ ng
nghiên c u KH&CN 19
2.1.2.3 Xu h ng k t h p c ch tài chính cho ho t đ ng nghiên c u KH&CN
g n li n gi a nghiên c u khoa h c - đào t o và s n xu t là c ch huy đ ng ngu n tài
chính có hi u qu cho KH&CN m t s n c tiên ti n 21
2.1.3 Bài h c kinh nghi m rút ra t c ch ho t đ ng tài chính và kinh nghi m
Trang 7-ii-
3.1 Th c tr ng c ch tài chính đ i v i vi c v n hành ho t đ ng qu n lý các đ
tài d án t i TP.HCM 27
3.1.1 Khái quát các ch tr ng, c ch qu n lý tài chính c a Nhà n c trong qu n lỦ các đ tài, d án KH&CN 27
3.1.1.1 Các ch tr ng chính sách, đ ng l i c a Nhà n c 27
3.1.1.2 Ngu n tài chính đ i v i ho t đ ng KH&CN t ngu n ngân sách nhà n c c a TP.HCM 29
3.1.2 Kh o sát thông tin v c ch tài chính cho các đ tài, d án do TP.HCM qu n lý 31
3.1.2.2 N i dung b n câu h i v th c tr ng c ch qu n lý tài chính KH&CN t i TP.HCM 32
3.1.2.3 Tóm t t các ý ki n nh n xét v th c tr ng qu n lý c ch tài chính KH&CN t i TP.HCM 34
3.1.3 ánh giá v th c tr ng c ch tài chính trong ho t đ ng KH&CN t i Thành ph H Chí Minh 36
3.2 T ng k t ch ng 3 37
CH NG 4: PH NG H NG, GI I PHÁP VÀ K T LU N HOÀN THI N C CH TÀI CHÍNH CHO HO T I V I HO T NG QUÁN Lụ CÁC TÀI, D ÁN T I TPHCM TRONG TH I GIAN T I 38
4.1 Ph ng h ng hoàn thi n c ch tài chính cho ho t đ ng qu n lỦ các đ tài d án t i TP.HCM 38
4.1.1 B i c nh trong n c và qu c t tác đ ng đ n ph ng h ng hoàn thi n c ch tài chính cho ho t đ ng qu n lỦ các đ tài d án t i TP.HCM 38
4.2 Gi i pháp hoàn thi n c ch qu n lý hoàn thi n c ch tài chính cho ho t đ ng qu n lỦ đ tài, d án KH&CN TP.HCM 40
4.3 K t lu n và ki n ngh 42
4.5 T ng k t ch ng 4 44
TÀI LI U THAM KH O 45
Trang 8-iii-
DANH M C HÌNH
Hình 2.3 - Trình bày s li u trong 5 n m (2010-2014) cho s nghi p nghiên c u khoa
h c và công ngh t i TP.HCM (đvt: tri u đ ng) [9] 8
Hình 2.4 - Mô hình tài chính KH&CN t i TP.HCM 9
Hình 2.5- Trình bày kinh phí đ u t vào ho t đ ng R&D c a Singapore so v i m t s
n c trên th gi i n m 2004 [5] 19
Hình 3.1- Mô hình qu n lỦ tài chính các đ tài t i S KH&CN TP.HCM 30
Trang 9-iv-
DANH M C B NG
B ng 2.3 – S li u k ho ch kinh phí, S th c hi n c p phát, khoa h c và công ngh t i
thành ph H Chí Minh s l ng các đ tài th c hi n t (2010 – 2014) (đvt: tri u đ ng)8
B ng 2.4 - S li u kinh phí nghiên c u cho 4 ch ng trình đ t phá theo Ngh quy t i
h i ng b TP.HCM trong giai đo n 2011-2016 (đvt: tri u đ ng)Error! Bookmark not defined
B ng 2.5 - óng góp c a khoa h c và công ngh vào t ng TFP c a Vi t Nam giai đo n
nhà nghiên c u trong các l nh v c khoa h c t nhiên, khoa h c k thu t, khoa h c xã
h i, khoa h c kinh t và qu n lỦ… các tr ng đ i h c, vi n nghiên c u và trung tâm
Trang 10-1-
Khoa h c và Công ngh đ c xem là m t trong chìa khóa quan tr ng cho
s nghi p phát tri n n n công nghi p c a n c ta trong th i gian t i Chính vì
v y, trong th i gian qua ng và Nhà n c đã có nhi u ch tr ng, chính sách
nh m đ i m i m nh m ho t đ ng Khoa h c và Công ngh , th hi n rõ thông
qua các ch tr ng, các v n b n quan tr ng nh : Ngh quy t Trung ng 6 khóa
XI (s 20-NQ/TW ngày 1 tháng 11 n m 2012) v “Phát tri n Khoa h c và Công
ngh (KH&CN) ph c v s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa trong đi u
ki n kinh t th tr ng đ nh h ng Xã h i Ch ngh a và h i nh p qu c t ”; Ngày
18 tháng 6 n m 2013 Lu t Khoa h c và Công ngh do Qu c h i ban hành có
hi u l c t ngày 01 tháng 01 n m 2014 thay th Lu t Khoa h c và công ngh s
21/2000/QH10 đã h t hi u l c; Quy t đ nh s 418/Q -TTg ngày 11 tháng 4 n m
2012 phê duy t Chi n l c phát tri n KH&CN giai đo n 2011-2020 c a Th
t ng Chính ph …
Nh ng v n b n này đã th hi n r t rõ quy t tâm c a ng và Nhà n c
trong vi c thay đ i toàn di n v các chính sách KH&CN c a đ t n c bao g m:
- Phát tri n ngu n nhân l c KH&CN cho đ t n c;
- i m i c ch qu n lý nhi m v KH&CN;
- i m i c ch đ u t cho KH&CN và đ c bi t là thay đ i c ch tài
chính mà lâu nay g p nhi u tr ng i nh t cho s phát tri n cho ho t đ ng
KH&CN c a đ t n c
Thành ph H Chí Minh là thành ph l n, có v trí trung tâm hàng đ u c a
c n c v kinh t , v n hóa, giáo d c v i vi c đóng góp GDP cho c n c h ng
n m t 25% tr lên TP.HCM là n i có nhi u các c quan nghiên c u khoa h c
và công ngh v i nhi u l nh v c khác khau đóng trên đ a bàn v i s m ng sáng
t o tri th c và h tr phát tri n các công ngh m i cho s phát tri n các ngành công nghi p c a TP.HCM d i s qu n lý c a S KH&CN TP.HCM ây là c
Trang 11-2-
quan qu n lý duy nh t v ho t đ ng qu n lý KH&CN c a TP.HCM v i ch c
n ng tham m u và đ xu t đ nh h ng phát tri n KH&CN cho y ban Nhân dân
TP.HCM Tuy nhiên, trong nh ng n m v a qua ho t đ ng KH&CN c a
TP.HCM phát tri n ch a x ng t m v i s k v ng c a thành ph H Chí Minh
M t trong nh ng nguyên nhân chính cho v n đ này chính là ho t đ ng c ch
tài chính cho ho t đ ng KH&CN hi n t i c a TP.HCM đang có nhi u s b t c p
c n s m đ c thay đ i và đi u ch nh nh m giúp các c quan, các t ch c, các cá
nhân nghiên c u KH&CN thu n ti n trong vi c thúc đ y các ho t đ ng KH&CN trên đ a bàn Thành ph và c n c
M t trong nh ng b t c p chính là c ch th m tra, phân b ngân sách
KH&CN, quá trình gi i ngân, quy t toán kinh phí trong các đ tài, d án đ u t
cho ho t đ ng KH&CN c a TP.HCM không còn phù h p trong th c t hi n nay Trong đó, v n đ nh c nh i chính là quy trình th m tra và ch ng t gi i ngân kinh phí trong các đ tài, d án đ u t KH&CN c bi t quan tâm đ n v n đ
này, lu n v n c a tôi v i m c đích đ xu t m t mô hình m i cho c ch th m
tra, phân b ngân sách KH&CN và quá trình gi i ngân c ng nh quy t toán kinh phí trong các đ tài, nh m đ a ra m t h ng đi m i cho ho t đ ng tài chính các
đ tài, d án KH&CN s d ng ngân sách Thành ph Cá nhân tôi đã ti n hành
nghiên c u đ tài “Phân tích c ch tài chính trong ho t đ ng nghiên c u khoa
h c và phát tri n công ngh t i Thành ph H Chí Minh”
Vi c nghiên c u c a đ tài này nh m các m c tiêu ch y u nh sau:
M c tiêu chung
M c tiêu chung c a lu n v n này nh m xác đ nh nh ng h n ch c a c
ch tài chính trong ho t đ ng nghiên c u Khoa h c và Công ngh t i TP.HCM
đ t đó hoàn thi n và nâng cao hi u qu c a c ch qu n lý tài chính
M c tiêu c th
Th nh t, nh n di n, phân tích và đánh giá nh ng v n đ chung c ng nh
th c tr ng c ch qu n lý tài chính ho t đ ng Khoa h c và Công ngh t i
Trang 12-3-
TP.HCM, tìm hi u, nghiên c u các kinh nghi m c a th gi i d a trên s ph n ánh t các nhà khoa h c đóng trên đ a bàn TP.HCM;
Th hai, tham m u giúp lãnh đ o S KH&CN TP.HCM, lãnh đ o UBND
TP.HCM nh n di n rõ h n v nh ng b t c p trong qu n lý tài chính trong ho t
đ ng Khoa h c và Công ngh trên đ a bàn Thành ph ;
Th ba, c n c vào nh ng k t qu l y ý ki n c a các nhà khoa h c, các t
ch c khoa h c v đi u ch nh m t s đi m trong c ch qu n lỦ các đ tài d án
khoa h c và công ngh t i TP.HCM T đó, đ xu t nh ng gi i pháp hi u ch nh
c ch tài chính qu n lỦ đ tài, d án nghiên c u khoa h c và phát tri n Khoa
h c và Công ngh còn b t c p do ch u s chi ph i b i các Quy ch qu n lý các
ch ng trình, đ tài, d án nghiên c u khoa h c và phát tri n Khoa h c và Công
ngh TP.HCM đ c quy đ nh trong Quy t đ nh s 3187/UBND ngày 20 tháng 7
n m 2007 đ n lãnh đ o S KH&CN TP.HCM, UBND TP.HCM và B KH&CN
i t ng và ph m vi nghiên c u trong lu n v n nƠy:
i t ng nghiên c u là c ch tài chính trong ho t đ ng nghiên c u khoa
h c và công ngh t i TP.HCM, trong đó tr ng tâm là c ch qu n lỦ kinh phí đ
tài d án khoa h c và công ngh t i S Khoa h c và Công ngh TP.HCM d a trên m t s đi u, kho n c a Quy ch qu n lỦ các ch ng trình, đ tài, d án
nghiên c u khoa h c và phát tri n công ngh t i TP.HCM áp d ng Quy t đ nh
s 3187/UBND ngƠy 20 tháng 7 n m 2007
V ph m vi nghiên c u tr ng tâm c a v n đ mà tôi nghiên c u là hi u
chnh thay đ i c ch qu n lỦ kinh phí đ tài d án khoa h c công ngh t i thành
ph H Chí Minh
V l ch s lu n v n: chúng tôi hoàn toàn bi t r ng vi c thay đ i và hoàn
thi n c ch tài chính là m t ch đ đang r t “nóng” t i Vi t Nam ã có m t s
công trình nghiên c u, tuy nhiên ch y u t p trung thay đ i c ch tài chính
trong ho t đ ng KH&CN trong các tr ng đ i h c, ch ch a có đ tài chính
sách nào v vi c hoàn thi n c ch qu n lỦ tài chính cho các đ tài KH&CN t i
Trang 13-4-
TP.HCM đ t đó tham m u cho y ban Nhân dân TP.HCM Chính vì v y đây
là m t v n đ m i và ch a có công trình nghiên c u chính th c nào nghiên c u
v v n đ này, r t mong đ c H i đ ng quan tâm
ụ ngh a khoa h c và th c ti n c a lu n v n nƠy:
Th nh t, làm rõ vai trò ho t đ ng c ch tài chính tác đ ng lên ho t đ ng
Khoa h c và Công ngh t i TP.HCM c ng nh trên các đ i t ng th h ng là
các nhà khoa h c, nhà nghiên c u, và các t ch c Khoa h c và Công ngh
Th hai, làm sáng t c s khoa h c c a ho t đ ng c ch tài chính trong
ho t đ ng Khoa h c và Công ngh t i TP.HCM;
Th ba, nh n di n, phân tích và đánh giá nh ng v n đ chung c ng nh
th c tr ng c ch qu n lý tài chính ho t đ ng Khoa h c và Công ngh t i
TP.HCM và kinh nghi m c a th gi i d a trên s ph n ánh t các nhà khoa h c
đóng trên đ a bàn TP.HCM đ t đó rút ra nh ng k t lu n v th c tr ng đang
ph bi n nh h ng đ n hi u qu trong đ u t tài chính trong ho t đ ng nghiên
c u KH&CN t i TP.HCM;
Th t , đ xu t nh ng gi i pháp ch y u đ n Lãnh đ o S KH&CN
TP.HCM đ tham m u lên lãnh đ o UBND TP.HCM và nh ng ng i có trách
nhi m trong vi c t ch c l i c ch qu n lỦ các đ tài d án KH&CN TP.HCM
đ t đó có th t o ra nh ng đ t phá, nh ng ti n đ v ng ch c cho vi c phát tri n KH&CN TP.HCM giai đo n t i;
Th n m, gi i pháp đ xu t cho c ch tài chính m i trong ho t đ ng
KH&CN có th đ c nhân r ng ra cho các t nh thành khác trên toàn c n c
Vi t Nam
V ph ng pháp nghiên c u: đ có thông tin làm n n t ng cho vi c nh n
di n, phân tích đánh giá th c tr ng tài chính cho các ho t đ ng KH&CN và đ
xu t nh ng gi i pháp trong lu n v n này, chúng tôi s d ng nh ng ph ng pháp
nghiên c u khoa h c bao g m nh sau: ph ng pháp đ c tài li u, ph ng pháp
ph ng v n ho c trò chuy n v i các nhà khoa h c, các t ch c khoa h c và công
Trang 14-5-
ngh , các doanh nghi p khoa h c và công ngh c ng nh các chuyên gia K t
h p v i các ph ng pháp nh th ng kê, phân tích - đánh giá và t ng h p d
li u… thông qua kh o sát thông tin (hình th c: phi u kh o sát)
B c c c a lu n v n nƠy bao g m các m c nh sau:
-Ch ng 1 Ch ng M đ u: gi i thi u t ng quan v lu n v n c n nghiên
c u nh : tính c p thi t c a lu n v n, m c tiêu chung và m c tiêu c th , đ i
t ng, ph m vi, ph ng pháp nghiên c u và Ủ ngh a khoa h c th c ti n
-Ch ng 2 T ng quan c s lý thuy t c ch tài chính c ng nh th ng kê
các kho n chi m c đích qu n lý ho t đ ng KH&CN t i TP.HCM trong vài n m
v a qua c a ho t đ ng tài chính các đ tài, d án khoa h c công ngh s d ng
ngân sách Thành ph Nh ng bài h c kinh nghi m rút ra t c ch ho t đ ng tài
chính và kinh nghi m th gi i v ho t đ ng KH&CN th gi i
-Ch ng 3 Trình bày th c tr ng c ch tài chính trong qu n lỦ đ tài, d án
KH&CN t i TP.HCM thông qua các quy đ nh Nhà n c đ c bi t là Quy t đ nh
3187/UBND ngƠy 20 tháng 7 n m 2007 Ph n này, ph n ánh th c tr ng c ch
tài chính trong qu n lỦ đ tài, d án KH&CN TP.HCM và nh ng m t h n ch
c a c ch c thông qua các Ủ ki n ph n h i t các nhà khoa h c, các nhà qu n
lý, các chuyên gia và t ch c KH&CN c ng nh các doanh nghi p trong và ngoài nhà n c
-Ch ng 4 Trình bày đ xu t nhi m v , m c tiêu và các gi i pháp đi u
chnh c ch qu n lý tài chính cho ho t đ ng các đ tài d án KH&CN t i S KH&CN đáp ng yêu c u c a các nhà khoa h c c ng nh thúc đ y phát tri n
kinh t xã h i c a TP.HCM
Trang 15-6-
CHÍ MINH VÀ KINH NGHI M TH GI I
2.1 T ng quan đ c đi m vƠ n i dung c ch ho t đ ng tƠi chính trong
ho t đ ng khoa h c vƠ công ngh t i thƠnh ph H Chí Minh
2.1.1 N i dung c ch ho t đ ng tài chính khoa h c và công ngh t i Thành ph H Chí Minh
2.1.1.1 N i dung c ch ho t đ ng tài chính khoa h c và công ngh
Theo thu t ng kinh t h c cho bi t c ch tài chính chính là t ng th các
bi n pháp hình th c t ch c qu n lý quá trình t o l p, phân ph i và s d ng các ngu n tài chính trong n n kinh t qu c dân C ch tài chính ph i phù h p v i
c ch qu n lý kinh t c a t ng giai đo n phát tri n kinh t xã h i [5] Chính vì
v y, c ch ho t đ ng tài chính khoa h c và công ngh c a TP.HCM chính là
t ng th các bi n pháp, các hình th c t ch c qu n lý quá trình t o l p, phân
ph i và s d ng kinh phí cho ho t đ ng KH&CN TP.HCM
C ch tài chính cho ho t đ ng KH&CN TP.HCM có nh ng đ c đi m chung nh c ch tài chính trong n n kinh t và trong ho t đ ng KH&CN nói chung ó là nh ng bi n pháp, hình th c t ch c qu n lỦ vi c t o l p, phân ph i
và s d ng ngu n tài chính cho ho t đ ng KH&CN Vì th , nó th hi n quan h phân ph i l i ích gi a nhà n c v i ngành KH&CN, gi a ngành v i các đ n v
ho t đ ng trong ngành, gi a các đ n v ho t đ ng trong ngành v i nhau, c ng
Trang 16-7-
i v i TP.HCM, c ch tài chính cho ho t đ ng KH&CN ph n ánh s v n
đ ng gi a các doanh nghi p nh m đ m b o cho ho t đ ng KH&CN c a TP.HCM, qua đó th y rõ quan h gi a các nhà: nhà khoa h c – nhà qu n lỦ và nhà doanh nghi p đóng trên đ a bàn TP.HCM k t n i v i dân c và ng i tiêu dùng c ng nh các t ch c xã h i khác
V n i dung b n ch t c a c ch tài chính ho t đ ng khoa h c và công ngh
th hi n qua các khía c nh nh sau:
Th nh t, c ch tài chính th hi n qua m i quan h tài chính gi a nhà n c
v i các t ch c khoa h c, (các nhà khoa h c) và các đ n v khác Ho t đ ng
nghiên c u khoa h c và công ngh ho t đ ng r t đa d ng, v c b n thì ho t
đ ng nghiên c u khoa h c có th do m t cá nhân ho c m t t p th các nhà khoa
h c cùng th c hi n Tuy nhiên, s n ph m nghiên c u khoa h c l i do m t t
ch c đ t hàng đ tri n khai
Th hai, ngu n tài chính cho ho t đ ng nghiên c u khoa h c và công ngh
t i TP.HCM r t đa d ng, bao g m:
+ T ngu n NSNN do thành ph H Chí Minh c p h ng n m;
+ T ngu n kinh phí đ c trích l p trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh
c a các doanh nghi p nhà n c thu c TP.HCM;
+ T Qu phát tri n Khoa h c công ngh thành ph H Chí Minh
- Tuy nhiên, ngu n kinh phí đ u t cho ho t đ ng nghiên c u khoa h c và
công ngh TP.HCM ch y u t ngân sách Thành ph u t tài chính t NSNN
cho ho t đ ng KH&CN là quá trình phân ph i s d ng m t ph n v n NSNN đ
duy trì ho t đ ng KH&CN c a TP.HCM trên nguyên t c không hoàn tr l i v n
c đi m ngu n kinh phí này bao g m: bên c nh vi c duy trì ho t đ ng
KH&CN c a TP.HCM còn có tác d ng đ nh h ng, đi u ch nh ho t đ ng
KH&CN theo chi n l c phát tri n kinh t xã h i c a TP.HCM D a trên s li u
th c t thu th p đ c t S KH&CN TP.HCM cung c p [11] cho ho t đ ng đ u
t các ch ng trình nghiên c u khoa h c c a TP.HCM, ta th y:
Trang 17- Có th nh n th y rõ qua b c tranh t ng th ngu n kinh phí c p cho ho t
đ ng khoa h c và công ngh trong 5 n m g n đây:
Hình 2.3 - Trình bày s li u trong 5 n m (2010-2014) cho s nghi p nghiên
c u khoa h c và công ngh t i TP.HCM (đvt: tri u đ ng) [11]
- Bi u đ này cho th y kinh phí c p cho ho t đ ng nghiên c u khoa h c và
công ngh t ng lên theo t ng n m i u này ch ng t Thành ph H Chí Minh r t quan tâm đ n ho t đ ng nghiên c u khoa h c và công ngh c a TP.HCM, đ c bi t
là trong 2 n m g n đây, kinh phí dành cho s nghi p khoa h c t ng lên đáng k
Trang 18-9-
- i v i ngu n kinh phí t các doanh nghi p nhà n c thu c TP.HCM,
Thành ph H Chí Minh đã có c ch trích l p 10% l i nhu n đ u t cho ho t
đ ng KH&CN Trong đó khuy n khích doanh nghi p k t h p v i các nhà khoa
h c đ cùng s d ng ngu n kinh phí này trong ho t đ ng KH&CN nh m g n
ch t m i liên h 3 đ i t ng (Doanh nghi p, c quan qu n lý khoa h c công
ngh và các đ n v nghiên c u khoa h c và công ngh ) Ngoài ra, nâng cao hi u
qu c ng nh ch t l ng s n ph m c a doanh nghi p Trình bày mô hình c ch
tài chính c a ho t đ ng KH&CN t i TP.HCM
Hình 2.4 - Mô hình tài chính KH&CN t i TP.HCM
2.1.1.2 S d ng ngu n tài chính cho ho t đ ng Khoa h c và Công ngh
t i TP.HCM
D a trên nhu c u ho t đ ng Khoa h c và Công ngh c a TP.HCM và ch
tr ng ban hành k ho ch th c hi n Ngh quy t ng b TP.HCM l n th IX v
ch ng trình h tr chuy n d ch c c u kinh t , chuy n đ i mô hình t ng tr ng
kinh t thành ph giai đo n 2011-2015 theo Quy t đ nh s 24/2011/Q -UBND
Trang 19-10-
ngày 14/05/2011 [8] Trong 5 n m v a qua ngu n v n tri n khai các ho t đ ng
nghiên c u đ c đ nh h ng vào các 4 l nh v c u tiên g m:
- CNTT-Vi m ch;
- V t li u m i;
- Công nghi p th c ph m;
- T đ ng hóa
4 l nh v c u nh m đáp ng đ c yêu c u c a ho t đ ng khoa h c và công
ngh , đáp ng đ c yêu c u phát tri n c a thành ph trong t ng lai Các ngu n
v n ch y u t p trung vào các m ng nh sau:
Th nh t, s d ng ngu n tài chính KH&CN t p trung cho các l nh v c, u
tiên phát tri n công nghi p c a thành ph H Chí Minh Theo s li u th c t [11]
t S KH&CN thành ph H Chí Minh trong 5 n m g n đây (2010-2014), phân
chia ngu n kinh phí cho các ho t đ ng nghiên c u khoa h c và công ngh theo
các l nh v c tr ng đi m đ c thành ph H Chí Minh quan tâm theo tinh th n
Ngh quy t c a ng b thành ph H Chí Minh nhi m k 2012-2016 đ ra
B ng 2.4 - S li u kinh phí nghiên c u cho 4 ch ng trình đ t phá theo Ngh quy t
i h i ng b TP.HCM trong giai đo n 2011-2016 (đvt: tri u đ ng)
Trang 20-11-
B ng s li u trên có th th y r ng vi c b trí t ng kinh phí dành cho KH&CN u tiên dành cho các l nh v c tr ng đi m c a thành ph H Chí Minh
r t l n, t ng d n theo t ng n m và chi m t ng c ng t l g n 20% kinh phí t ng
c ng c a 22 ch ng trình khoa h c và công ngh c a thành ph H Chí Minh Trong đó, l nh v c công ngh th c ph m đ c quan tâm v i ngu n kinh phí c p
t ng và chi m t tr ng kho ng 6-7% trên t ng kinh phí h ng n m c a s nghi p
nghiên c u KH&CN c a thành ph H Chí Minh
Th hai, s d ng ngu n kinh phí cho đ u t xây d ng c s v t ch t các c
s nghiên c u, phòng thí nghi m cho các đ n v nghiên c u c a TP.HCM i u
này th hi n qua vi c đ u t xây d ng trong th i gian g n đây, đi n hình nh
sau:
- Trung tâm Nghiên c u Tri n khai Khu Công ngh cao v i kinh phí h n 10
tri u USD;
- Trung tâm Công ngh sinh h c h n 10 tri u USD;
- Vi n Khoa h c Công ngh Tính toán h n 20 t đ ng
Th ba, s d ng ngu n kinh phí cho ho t đ ng KH&CN c a TP.HCM đ u
t phát tri n ngu n nhân l c cho TP.HCM: Thành ph H Chí Minh là n i tiên phong, đi u này đ c th hi n qua các ho t đ ng nh tr l ng cho chuyên gia
n c ngoài t i m c t i đa 150 tri u đ ng/1tháng [10], v i c ch l ng g p 3 l n
l ng c b n cho các nhà khoa h c ho t đ ng t i các khu Công ngh Cao đóng trên đ a bàn TP.HCM
2.1.1.3 T m quan tr ng c a c ch ho t đ ng tài chính KH&CN c a
TP.HCM
Th nh t, đ m b o ngu n tài chính cho ho t đ ng nghiên c u khoa h c và
công ngh giúp TP.HCM th c hi n vi c chuy n d ch c c u kinh t theo Ngh
quy t ng b TP.HCM l n th IX giai đo n 2011-2015 ng th i, b i d ng
cán b khoa h c k thu t nghiên c u cho các đ n v khoa h c TP.HCM c ng
nh các tr ng đ i h c đóng trên đ a bàn TP.HCM, t đó góp ph n nâng cao
Trang 21-12-
ch t l ng công tác nghiên c u khoa h c c ng nh ho t đ ng đào t o i u này
đ c minh ch ng qua m t s thành tích trong giai đo n v a qua nh sau:
- ã hình thành nhi u nhóm nghiên c u c ng nh t o ra nhi u s n ph m có hàm l ng ch t xám cao ph c v công cu c chuy n d ch c c u kinh t t nông
nghi p sang công nghi p theo Ngh quy t ng b TP.HCM l n th IX - Giai
đo n 2011-2015:
o i n hình nh TP.HCM đã đi đ u trong c n c vi c đ u t cho nhóm
nghiên c u vi m ch Trung tâm ICDREC- HQG TP.HCM t o ra chip th ng
m i SG8V1, đây là s n ph m linh ki n đi n t trong l nh v c vi m ch-đi n t có hàm l ng ch t xám cao và đã đi vào đ i s ng v i nhi u ng d ng cho các thi t
b nh : giám sát hành trình xe ô tô, xe g n máy, đ ng h đo đi n…
o Không th không k đ n S KH&CN TP.HCM đã ng d ng công
ngh GIS vào công tác qu n lý t i các s ngành, qu n huy n trong các l nh v c:
Phòng cháy ch a cháy; qu n lỦ đô th , tài nguyên môi tr ng t i Qu n 11, Qu n
5, Qu n 6, Qu n 10, Qu n 7, Qu n Gò V p, Qu n Th c, [12]
o Xây d ng và công b thông tin đ a lý TP.HCM trên c ng thông tin đ a
lý HCM GIS Portal (www.hcmgisportal.vn)
o Hoàn thi n và m r ng CSDL GIS thành ph : L p thông tin ranh th a
đ t, CSDL nh v tinh, CSDL cây xanh chi u sáng, [12]
o ng d ng công ngh mã ngu n m , vi t hóa ph n m m GvSIG và tri n khai ng d ng cho các s ngành, qu n huy n nh m gi m thi u chi phí đ u
t (ti t ki m đ c 50% chi phí đ u t [12]
- ng th i, S KH&CN TP.HCM c ng đã tri n khai nhi u ch ng trình
nghiên c u khoa h c và công ngh nh m ph c v chuy n d ch kinh t và g t hái
đ c nhi u thành công, đi n hình: Ch ng trình thi t k , ch t o thi t b trong
n c thay th nh p kh u đã góp ph n kh ng đ nh v th c a công nghi p c khí
và ch t o c a thành ph [12]
Trang 22-13-
+ Ngân sách khoa h c đã h tr đ u t 20 d án thi t b , công ngh t đ n
đ t hàng c a doanh nghi p, trong đó 17 d án (85%) thu c 4 l nh v c công
nghi p u tiên c a thành ph : c khí, đi n t , hóa d c, nh a - cao su
+ T ng kinh phí ngân sách đã h tr 40.178 tri u đ ng cho thi t k ch t o
55 máy móc thi t b Sau nghi m thu, đã chuy n giao đ c 265 s n ph m cho
các doanh nghi p v i giá bán r h n t 20% - 60% so v i giá nh p kh u, ti t
ki m ngo i t đ c kho ng 15 tri u USD (282.200 tri u đ ng), hi u qu đ u t
tính trung bình t n m 2006 - 2010 c đ t 7,02 l n
+ Thông qua ch ng trình đã hình thành c ch g n k t gi a các nhà khoa
h c, doanh nghi p và Nhà n c theo h ng l y doanh nghi p là trung tâm ng
th i nâng cao n ng l c thi t k ch t o c a đ i ng chuyên gia khoa h c, các
doanh nghi p c khí và đ i ng k thu t có tay ngh cao cho doanh nghi p;
S KH&CN TP.HCM c ng đã tri n khai Ch ng trình nâng cao n ng l c
thi t k , ch t o và chuy n giao thi t b m i v i m c tiêu h tr doanh nghi p
ngành c khí ch t o máy - t đ ng hóa đ i m i công ngh , nghiên c u thi t k
s n ph m m i Trong th i gian (2006-2010) đã đ t đ c k t qu [12]:
+ ã t ch c 98 l p đào t o, hu n luy n nâng cao n ng l c thi t k cho
h n 700 l t h c viên t các doanh nghi p ch t o máy - t đ ng hóa ng d ng
các ph n m m thi t k hi n đ i, t đ ng hóa, l p trình gia công, v n hành thi t
b
+ Cung c p thông tin thông qua vi c phát hành hàng tháng b n tin “Thi t k
và ch t o” cho 1.000 doanh nghi p trong l nh v c c khí;
+ T v n trên 30 đ n v trong vi c đ u t ph n m m, t đ ng hóa s n xu t,
v n hành và b o d ng thi t b gia công c khí;
+ H tr doanh nghi p c i ti n 67 thi t b s n xu t, s n ph m ch t o M t
s s n ph m, thi t b sau c i ti n đã góp ph n gi m chi phí s n xu t đ n 10 - 15%
ho c t ng s n l ng đ n t 50 - 100%;
Trang 23-14-
+ H tr tính toán mô ph ng, thi t k s n ph m cho 04 đ n v trong ngành thang máy, ô tô, đóng tàu, an ninh qu c phòng
- Ngoài ra, v i c ch ho t đ ng tài chính Khoa h c và Công ngh c a S
KH&CN TP.HCM đã t o ra nhi u thành công trong công tác đào t o, b i d ng
cán b khoa h c k thu t và thu hút các chuyên gia i n hình nh S KH&CN
TP.HCM đã tham m u UBND TP.HCM thành l p Vi n Khoa h c và Công ngh
tính toán Trong 8 n m v a qua đã đi vào ho t đ ng v i s tham gia c a 07 nhà
khoa h c Vi t ki u uy tín t B , Ba Lan, Úc, Hoa K , Canada hi n đang là lãnh
đ o khoa h c ch ch t c a Vi n và 32 cán b nghiên c u ph n l n là các sinh
viên t t nghi p lo i gi i và xu t s c t các tr ng i h c Vi n Khoa h c và
Công ngh tính toán đã và đang th c hi n 50 công trình khoa h c trong các l nh
v c V t li u - Nano, C h c, Th y đ ng l c h c, Khoa h c s s ng, N ng
l ng… ã vi t và xu t b n 30 bài báo khoa h c trên các t p chí khoa h c
chuyên ngành uy tín Sau 8 n m ho t đ ng, Vi n Khoa h c và Công ngh tính
toán đã đ t đ c nhi u k t qu tích c c v m i m t: xây d ng/đào t o nhân l c,
nghiên c u khoa h c, t o d ng m i quan h khoa h c v i c ng đ ng khoa h c trong và ngoài n c, xây d ng c s h t ng v t ch t…
Th hai, đ m b o ngu n tài chính cho ho t đ ng Khoa h c và Công ngh
t i TP.HCM góp ph n giúp TP.HCM phát tri n kinh t và xã h i và đ t đ c
nh ng m c tiêu đ t ra theo ch đ o t Ch ng trình hành đ ng s 01-Ctr/TU ngày 02 tháng 11 n m 2010 c a Thành y v th c hi n Thông báo K t lu n s
234-TB/TW c a B Chính tr v ti p t c th c hi n Ngh quy t Trung ng 2
khóa VIII, nhi m v , gi i pháp phát tri n khoa h c và công ngh đ n n m 2020
B ng s li u d i đây cho th y toàn b s li u th hi n đóng góp c a khoa
h c và công ngh trong vi c làm t ng TFP c a Vi t nam giai đo n 2006 – 2008
T đó có th th y Khoa h c và Công ngh có m t v trí r t quan tr ng trong s
nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c, đ i v i TP.HCM xác đ nh Khoa
h c và Công ngh là m i đ t phá trong s chuy n d ch c c u kinh t TP.HCM
Trang 24-15-
B ng 2.5 - óng góp c a khoa h c và công ngh vào t ng TFP c a Vi t
Nam giai đo n 2006 – 2008 [14]
T đó, S KH&CN TP.HCM đã đ t ra các m c tiêu c th đ n n m 2020
[12] nh sau:
- u t cho khoa h c và công ngh t ngân sách thành ph t ng trung bình 20% hàng n m, và huy đ ng đ u t t xã h i cho khoa h c và công ngh t ng 30% hàng n m
- T l ng d ng các đ tài khoa h c và công ngh vào th c t đ n n m
2015 là 35% và 40% đ n n m 2020 Doanh thu t các đ tài khoa h c và công
ngh đ c ng d ng đ n n m 2015 là 500 t đ ng và là 1.000 t đ ng đ n n m
2020
- S đ n đ ng kỦ sáng ch và gi i pháp h u ích đ t bình quân 200 đ n/n m (trong đó s b ng đ c c p là 50 b ng/n m) vào n m 2015 và đ t bình quân 400
đ n/n m (trong đó s b ng đ c c p là 100 b ng/n m) vào n m 2020
- Ch s đóng góp các y u t n ng su t t ng h p TFP c a Thành ph đ t 40% vào n m 2015 và đ t 45% vào n m 2020 Ch s này là ch tiêu đo l ng
n ng su t c a đ ng th i c “lao đ ng” và “v n” trong m t ho t đ ng c th hay
cho c n n kinh t TFP ph n nh s ti n b c a khoa h c, k thu t và công
Trang 25-16-
ngh , qua đó s gia t ng đ u ra không ch ph thu c vào t ng thêm v s l ng
c a đ u vào mà còn tùy thu c vào ch t l ng c a các y u t đ u vào là lao đ ng
và v n
- S doanh nghi p th c hi n đ u t đ i m i công ngh đ t 60% v i m c
đ u t chi m 5% l i nhu n tr c thu vào n m 2015 đ t 70% v i m c đ u t
chi m 8% l i nhu n tr c thu vào n m 2020
Th ba, đ m b o ngu n tài chính Khoa h c và Công ngh TP.HCM s giúp cho TP.HCM nâng cao đ c trình đ cho đ i ng cán b Khoa h c và Công
ngh đóng trên đ a bàn TP.HCM T ng b c ti p c n v i th c ti n, c ng nh h
tr gián ti p cho các tr ng đ i h c đóng trên đ a bàn TP.HCM đào t o ngu n
nhân l c thông qua các đ tài và d án M t s nh ng đ c đi m có th mô t nh
sau:
- Nh có ngu n tài chính, các cán b Khoa h c và Công ngh t i các đ n v đào t o các tr ng đ i h c có c h i v a ti p c n gi a lý thuy t và th c hành
ng th i, có đi u ki n theo sát s n ph m nghiên c u c a mình v i doanh
nghi p đ t đó có th đi u ch nh theo nhu c u th c t c a th tr ng T đó t o
đ ng l c cho các nhà nghiên c u t i các tr ng đ i h c không ng ng nghiên
c u, phát tri n nh ng Ủ t ng m i thông qua ho t đ ng nghiên c u và nâng cao
ch t l ng đào t o t i đ n v
- Bên c nh đó, vi c h tr tài chính KH&CN s giúp c i thi n ch t l ng đào t o sinh viên đ i h c c ng nh sau đ i h c Giúp các sinh viên có c h i ti p
c n v i th c t , t ng b c áp d ng nh ng ki n th c h c đ c đi vào đ i s ng, t
đó ch t l ng đào t o c a nhà tr ng ngày m t đ c nâng lên
Th t , c ch tài chính Khoa h c và Công ngh t i TP.HCM góp ph n
xây d ng m i quan h h u c gi a nhà khoa h c v i toàn xã h i, v i các đ n v
s n xu t kinh doanh v i các đ n v đào t o đ i h c và sau đ i h c đóng trên đ a
bàn TP.HCM Chính vì v y, ho t đ ng KH&CN TP.HCM s là th c đo đánh
Trang 26Trong nh ng n m g n đây, cùng v i s phát tri n m nh m các ngành
công nghi p v i hàm l ng ch t xám cao, ho t đ ng nghiên c u KH&CN t i
m t s n c trên th gi i c ng có nhi u thay đ i c bi t trong m t xu th
chung phát tri n KH&CN theo h ng công ngh cao, các n c trên th gi i có
xu h ng phát huy các u th c a t ng đ n v nghiên c u khoa h c và đ a ra
các mô hình tích h p g n gi a các đ n v nghiên c u v i ho t đ ng s n xu t
kinh doanh và công tác đào t o ngu n nhân l c nh m đ t đ c nhi u m c đích
khác nhau d a vào đ u t cho nghiên c u KH&CN Tuy nhiên, v n đ v c ch
tài chính cho mô hình này hi n nay ch a đ c tìm hi u nhi u v quy trình và c
ch v n hành c a nó Trong ph n này, tôi t p trung tìm hi u các c ch tài chính
c a m t s n c phát tri n trong ho t đ ng đ u t cho nghiên c u KH&CN, đ
có th rút ra m t vài các đ c đi m nh sau:
2.1.2.1 Ngu n tài chính đ u t cho ho t đ ng KH&CN bao g m c ngu n kinh phí t nhà n c cùng v i t các doanh nghi p Trong đó, t l gi a hai ngu n này r t khác nhau gi a các n c
Tùy theo m i Qu c gia khác nhau, t l đ u t gi a Nhà n c và Doanh
nghi p s có s khác nhau Tuy nhiên, t l đ u t Nhà n c v n đóng vai trò
ch đ o và ph i đ m b o m t t l đ u t nh t đ nh cho ho t đ ng KH&CN t i
Qu c gia c a mình
S li u (B ng 2.6) d i đây th hi n đ u t cho ho t đ ng KH&CN t i
m t s n c phát tri n có th th y nhìn chung t i các n c đang phát tri n t l
đ u t t doanh nghi p có ph n cao h n so v i nhà n c Trong 36 n c kh o sát thì có 20 n c có s đ u t t kh i doanh nghi p cao h n và chi m t 51,6-
91% so v i t ng ngu n xã h i đ u t cho ho t đ ng KH&CN i u này đã
Trang 27-18-
ch ng minh m t đi u các n c phát tri n này đã xây d ng và phát tri n c ch
thu hút, khuy n khích đ u t vào ho t đ ng KH&CN đ i v i các doanh nghi p
ng th i, đi u quan tr ng là ho t đ ng nghiên c u KH&CN đã mang l i hi u
qu cho các doanh nghi p khi tham gia đ u t Bên c nh đó, nhà n c đã hình thành đ c c ch giám sát và làm tr ng tài cho v n đ đ u t này
B ng 2.6 - u t cho ho t đ ng KH&CN t i m t s n c phát tri n[13,2]
Trang 28-19-
2.1.2.2 Nhi u n c phát tri n đã dành ngu n tài chính th a đáng cho
ho t đ ng nghiên c u KH&CN
Nh n th c t m quan tr ng c a ho t đ ng R&D cho s phát tri n c a đ t
n c, nhi u qu c gia trên th gi i đã có nh ng u tiên trong chính sách đ u t
cho ho t đ ng này M t s đi n hình đ c trình bày nh sau:
Hình 2.5- Trình bày kinh phí đ u t vào ho t đ ng R&D c a Singapore so v i
m t s n c trên th gi i n m 2004 [15]
Trong khu v c ông Nam Á, Singapore đã dành 3% GDP cho nghiên
c u phát tri n công ngh cao, v i 8 h ng nghiên c u chính đ c u tiên nh :
công ngh l u tr d li u th h m i, spintronics, công ngh y sinh, công ngh
v t li u, công ngh x lỦ mô tr ng, công ngh đi n t , công ngh l c hóa d u
Trang 29-20-
trong c ch ho t đ ng tài chính KH&CN, Singapore đã v n lên trên b n đ
kinh t tri th c th gi i, x p h ng 19 trên t ng s 145 n c, vùng lãnh th kh o sát và đ ng đ u ông Nam Á Mô hình qu n lý tài chính cho ho t đ ng đ u t
vào KH&CN c a Singapore là hình thành c quan tham v n và qu n lý các v n
đ KH&CN chính c a Singapore đó là Agency for Science and Technology and Research (A*STAR) đ c thành l p t n m 1991 đã qu n lý r t hi u qu ngu n
v n đ u t t chính ph và kh i t nhân M t quan tr ng trong mô hình qu n lý
tài chính c a Singapore là trong h i đ ng lãnh đ o c a A*STAR, bên c nh các chuyên gia ng i Singapore, chính ph Singapore đã m i đ c nh ng chuyên
gia l n trên th gi i t các n c Anh, M , Châu Âu ng th i, c quan này r t
minh b ch trong qu n lỦ tài chính, đ u t , ch t ch trong qu n lỦ và đ u ra cho
các s n ph m khoa h c c ng v i đ u t t p trung có tr ng đi m bao g m: có th tìm đ c con s tài chính đ u t chính th c t các báo cáo chi ti t đ c đ ng t i
trên website c a B Công th ng Singapore, t con s chính xác ti n đ u t t
chính ph cho nghiên c u, cho công tác R&D, đ n các con s đ u ra c a khoa
h c bao g m s l ng các công trình nghiên c u, s b ng phát minh sáng
ch …[3]
i v i khu v c Châu Á, m t trong nh ng đi n hình trong ho t đ ng thay
đ i c ch qu n lý tài chính là Hàn Qu c, qu c gia có s phát tri n m nh m các
ngành công ngh đ c bi ngành công nghi p vi m ch bán d n Hàn Qu c là n c
th 4 trong vi c s d ng ngân sách dành cho ho t đ ng nghiên c u trên th gi i
sau M , Nh t B n, c Hàn Qu c đã chi 379,3 tr m tri u USD, b ng 10% c a
M nh ng t l đ u t cho R&D l i chi m t i 3,74% GDP c a c n c c
bi t, n m 2014 m c chi này s lên đ n 4,5% GDP và chi cho các d án c a qu c gia n m 2014 lên đ n 18 t USD so v i 14 t n m 2012 Chi n l c phát tri n
KH&CN c a Hàn Qu c là chuy n h ng m c tiêu nghiên c u t khoa h c c
b n nh ng n m tr c đây sang nghiên c u ng d ng trong nh ng n m g n đây
đ ph c v cho phát tri n kinh t ng th i, Hàn Qu c có s linh ho t chuy n
h ng t t đ i t ng nghiên c u t các vi n, các tr ng đ i h c sang các doanh
Trang 30-21-
nghi p, t đ i t ng nghiên c u thành đ i t ng tr c ti p s n xu t ra các s n
ph m, d ch v c a xã h i Cho đ n hi n nay, t l các doanh nghi p tham gia
nghiên c u là 75% [1,12]
Bên c nh đó, n c Anh v i b dày l ch s là cái nôi c a cách m ng khoa
h c và k thu t th gi i, ngân sách đ u t cho KH&CN tr c ti p t chính ph
Anh thu c hàng th p so v i nhóm các n c phát tri n (1,82% GDP n m 2010),
nh ng n c Anh đã huy đ ng đ c m t l ng đ u t kh ng l t kh i ngoài
chính ph dành cho nghiên c u Theo báo cáo g n đây t y ban KH&CN c a
H vi n Anh (Science and Technology Committee, House of Commons), kinh phí dành cho nghiên c u và phát tri n Anh bao g m 29,5% t ngu n đ u t
tr c ti p c a chính ph (so v i M là 2,77% ngân sách cho khoa h c và 27% t chính ph ), và ph n còn l i (70,5%) đ n t các công ty và t p đoàn l n i u
này có th th y r ng n c Anh đã hình thành và v n hành m t cách tr n tru c
ch tài chính khuy n khích các doanh nghi p tham gia đ u t vào ho t đ ng R&D c ng nh giúp các doanh nghi p th y rõ l i ích khi đ u t vào ho t đ ng
R&D [3,5]
2.1.2.3 Xu h ng k t h p c ch tài chính cho ho t đ ng nghiên c u
KH&CN g n li n gi a nghiên c u khoa h c - đào t o và s n xu t là c ch huy
đ ng ngu n tài chính có hi u qu cho KH&CN m t s n c tiên ti n
N c Anh đánh giá r t cao đ i v i mô hình này Bà That Ch , khi còn là
Th t ng n c Anh nh n m nh: "các tr ng đ i h c bây gi c n ph i làm giáo
d c, nghiên c u khoa h c và ph c v xã h i".Nh ng n m g n đây xu th h p
tác gi a các tr ng đ i h c v i công nghi p Anh phát tri n nhanh chóng, hình
thành nh ng "công viên khoa h c";
T ng t nh Anh Qu c, n m 1986, Nh t B n thành l p U ban công
nghi p và giáo d c đ i h c cao đ ng M c đích c a nó là "khích l s h p tác gi a
công nghi p v i các tr ng đ i h c cao đ ng, và cung c p cho chính ph nh ng ý
ki n chung v h p tác" U ban này n m 1987 đã có m t t p báo cáo "H ng h p
tác: giáo d c đ i h c cao đ ng- chính ph - ngành” Nh t B n xác l p th ch "h p
Trang 31-22-
tác s n xu t v i h c t p" Nh ng n m g n đây, báo cáo t v n c a h i đ ng th m
đ nh giáo d c lâm th i Nh t B n nh n m nh m r ng thêm ch đ cùng h p tác
l i không đòi h i gi n đ n nh t lo t i u ch y u nh t là m i quan h qua l i
gi a 3 thành ph n v nhân viên, tin t c và v t t s phát tri n c a hai m t giáo
d c và nghiên c u Theo đó, đ thúc đ y giao l u nhân tài, c n ph i áp d ng
bi n pháp linh ho t trong vi c m i gi ng viên kiêm ch c và giáo s th nh gi ng;
áp d ng nh ng bi n pháp có tính m m d o, trong khoá trình th c s c a vi n nghiên c u sinh, th c hi n đào t o l i đ i v i các nhân viên k thu t nh ng doanh nghi p ngoài xã h i; Thúc đ y s trao đ i h u hi u v tình báo h c thu t,
m r ng c a s h p tác xã h i các tr ng đ i h c Trong các tr ng đ i h c thành l p thêm "Trung tâm nghiên c u chung" c n thi t gi a các tr ng đ i h c
và doanh nghi p Trong quá trình phát tri n, đã xu t hi n nh ng c c u nghiên
c u khoa h c trong n c theo h ng phát tri n cách m ng k thu t m i mang tính qu n chúng, đa s đ i bi u h p tác v i tr ng đ i h c, hình thành h th ng
k t h p qua l i gi a gi ng d y, nghiên c u khoa h c v i s n xu t.[2]
Qu c h i Liên bang c n m 1985 đ ra nh ng bi n pháp ch y u đ c i
cách giáo d c đ i h c cao đ ng Liên bang c là: G n li n v i th c t , l y nghiên c u khoa h c c s m r ng "Trung tâm giao l u h c thu t công nghi p" thúc đ y giao l u tri th c, k thu t gi a các tr ng đ i h c v i các doanh
nghi p Nh ng n m g n đây, "Trung tâm giao l u h c thu t công nghi p" phát
tri n, đã thúc đ y m nh m s h p tác r ng rãi gi a các tr ng đ i h c cao đ ng
v i các doanh nghi p trên các l nh v c nhân viên, thi t b , kinh phí, k thu t Các tr ng đ i h c cao đ ng tích c c cung c p l c l ng k thu t cho các khu
v c, phát tri n ph m vi ph c v , m nh ng chuyên ngành mà khu v c s t i đòi
h i c p thi t, đ ng th i có th l i d ng đ c ngu n tài nguyên mà khu v c s t i
có Ngoài ra h còn ra s c khuy n khích các tr ng đ i h c cao đ ng ti p nh n
nh ng nhi m v nghiên c u khoa h c mà gi i doanh nghi p u thác, n i r ng s
h n ch đ i v i các đ tài nghiên c u c a các doanh nghi p u thác cho các
tr ng đ i h c [2]
Trang 32-23-
T i m t s thành ph ch y u và khu v c m c a Trung Qu c nh ng
n m g n đây, đã ti n hành th nghi m xây d ng "v n m khoa h c", "khu khai thác ngành ngh m i v giáo d c khoa h c k thu t" "V n công nghi p khoa h c k thu t Th m Quy n" do Vi n Khoa h c Trung Qu c h p tác v i
Th m Quy n tr thành c s ngành ngh m i k t h p qua l i gi a nghiên c u khoa h c, s n xu t, giáo d c, th ng m i k thu t; Hàng Châu xây d ng m t
"Thành ph khoa h c" di n tích 22km2 b Nam sông Ti n ng; Vi n công
h c Nam Kinh và khu ph kh u thành ph Nam Kinh nhân h p tác xây d ng
"v n khoa h c- công nghi p đã chính th c kỦ k t hi p ngh , hai bên đang ti n hành nh ng thí nghi m trung gian có liên quan đ n d án h p tác và công tác chu n b s n xu t "V n khoa h c- công nghi p" mà hai bên h p tác xây d ng
là th liên h p khoa h c k thu t, s n xu t, giáo d c Nó s làm cho hai bên th c
hi n s liên h p lâu dài n đ nh r ng rãi trên c s cùng có l i, th c hi n s t
h p u hoá các y u t s n xu t, th m dò con đ ng k t h p qua l i gi a c i cách
th ch kinh t v i c i cách th ch giáo d c Th ng H i là n i s n xu t và ng
d ng t ng đ i s m c a ngành công nghi p vi đi n t , có c s khá hùng h u Khu T o Hà Kinh n m phía Tây Nam thành ph Th ng H i, chung quanh có
h n 30 nhà máy đi n t , thi t b đo l ng, nguyên ki n đi n t , ti vi, thông tin
b u đi n có h n 10 tr ng vi n đ i h c cao đ ng có liên quan đ n vi đi n t , các đ n v nghiên c u nh các chuyên ngành bán d n, máy tính, kích quang, công trình sinh v t có h n 120 đ n v , có thi t b tiên ti n và đ i ng nhân viên nghiên c u cao c p, chi m di n tích kho ng 170 hécta V n m công nghi p
k thu t Th ng H i nh ng n m g n đây đã có h n 60 nhóm th ng gia n c ngoài c a m i m y qu c gia và khu v c nh M , Pháp, Nh t, Hà Lan, Anh, Úc đ n th c đ a kh o sát và đã xây d ng m i liên h nghi p v Xây d ng
v n m công nghi p k thu t cao Th ng H i là bi n pháp có tính chi n l c
h ng t i t ng lai nhìn xa trông r ng Vi c khai thác và xây d ng v n công nghi p k thu t cao T o Hà Kinh thành ph Th ng H i đ i di n cho trình đ Trung Qu c, s nh h ng to l n đ i v i công cu c xây d ng kinh t đ t
n c.[2]
Trang 33-24-
Nh v y, k t h p gi a gi a đào t o, nghiên c u khoa h c và lao đ ng s n
xu t v a là xu h ng chung phát tri n c a các chính sách c a các n c tiên ti n
trên th gi i, v a là c ch tài chính m i nh m huy đ ng và s d ng ngu n tài
chính cho KH&CN m t cách hi u qu nh t
2.1.3 BƠi h c kinh nghi m rút ra t c ch ho t đ ng tƠi chính vƠ kinh nghi m th gi i v ho t đ ng KH&CN th gi i
T nh ng phân tích v ho t đ ng tài chính t i m t s n c trên th gi i,
có th rút ra m t s bài h c kinh nghi m nh sau:
Th nh t, ho t đ ng c ch ho t đ ng tài chính c a n c có n n KH&CN
phát tri n ho t đ ng d a trên c ch Qu i u này giúp cho các nhà khoa h c
s m nh n đ c ngu n tài chính và ch đ ng đ tri n khai nh ng n i dung nghiên c u và làm t ng tính th i s c a ho t đ ng KH&CN
Th hai, trong ho t đ ng c ch tài chính v ho t đ ng KH&CN t i m t
s n c tiên ti n luôn g n ch t 3 thành ph n bao g m: nghiên c u g n k t v i đào t o và chuy n giao công ngh i u này giúp cho vi c s d ng kinh phí cho
đ u t KH&CN r t hi u qu
Th ba, trong c ch v n hành tài chính v ho t đ ng KH&CN theo kinh
nghi m c a th gi i cho th y: các n c tiên ti n luôn khuy n khích ngoài ngu n ngân sách thì ngu n tài chính t các doanh nghi p là h ng u tiên hàng đ u thông qua vi c trích l p các qu KH&CN c a doanh nghi p d a trên các chính sách mi n gi m thu Phân tích đ th y r ng m t s n c tiên ti n ngu n v n cho ho t đ ng KH&CN t doanh nghi p cao h n so v i ngu n ngân sách Vì theo kinh nghi m c a th gi i thì chính doanh nghi p là đ n v ch đ o trong
vi c ng d ng ho t đ ng KH&CN vào trong s n xu t, nhà n c ch tài tr cho các nghiên c u có tính c b n và ph c v an ninh qu c phòng
Th t , kinh nghi m m t s n c m i phát tri n nh Hàn Qu c, ài
Loan thì c ch tài chính cho ho t đ ng khoa h c và công ngh t i Hàn Qu c,
Trang 34-25-
ài Loan luôn dành s u tiên cho các nghiên c u có tính ng d ng cao nh m
s d ng hi u qu ngu n ngân sách t chính ph trong giai đo n m i phát tri n
Th hai, c ch tài chính đóng m t vai trò r t quan trong trong ho t đ ng
nghiên c u khoa h c C ch tài chính đ m b o huy đ ng ngu n l c tài chính cho s phát tri n c a ho t đ ng KH&CN, góp ph n đ nh h ng, đi u ch nh s phát tri n c a ho t đ ng KH&CN, th c hi n ki m tra, giám sát đ n v ho t đ ng KH&CN th c hi n t t các ch c n ng nhi m v c a mình;
Th ba, c ch tài chính đ i v i ho t đ ng khoa h c và công ngh t i
thành ph H Chí Minh v a có nh ng đ c đi m chung nh c ch tài chính trong các l nh v c khác, v a có nh ng đ c thù riêng C ch tài chính cho khoa
h c và công ngh t i thành ph H Chí Minh do s đ c thù c a nghiên c u khoa
h c, v a mang tính k t h p, g n ch t v i công tác h tr đào t o và s n xu t, các
nghiên c u mang tính ch t liên nghành g m nhi u l nh v c khác nhau nh m t o
ra m t s n ph m c th nh m h tr cho doanh nghi p đ t o ra các s n ph m
m i, c ng nh vi c đ t hàng nghiên c u c a xã h i TP.HCM i u đó làm cho chính sách tài chính trong ho t đ ng khoa h c và công ngh t i thành ph H
Chí Minh ph i uy n chuy n ng th i, c ng đòi h i khi xây d ng c ch tài
chính cho khoa h c và công ngh t i thành ph H Chí Minh ph i chú Ủ nh ng
đ c đi m đó đ đ m b o s phù h p và t o đi u ki n cho ho t đ ng khoa h c và công ngh c a thành ph H Chí Minh ngày càng phát tri n và đáp ng nhu c u
c a xã h i ngày m t t t h n;
Th t , c ch tài chính đ i v i ho t đ ng khoa h c và công ngh t i
thành ph H Chí Minh có ph m vi khá r ng l n Lu n án này t p trung nghiên
