Các điều kiện cần thiết để áp dụng thành công khuôn khổ chi tiêu trung hạn tại Thành Phố Hồ Chí Minh - Nghiên cứu điển hình ngành giáo dục

Chính ph ph i trình bày các u tiên trong báo cáo chính sách ngân sách, các B chính sách trong t ng ngành và các chính sách hi n hành... T ng thu cho ngành sách.

-DANH M C CÁC B NG, BI U

B ng 1.1: Thâm h t ngân sách (%GDP) 1985 - 2000 40

-B ng 2.2: Tình hình ngân sách trên đ a bàn Thành ph giai đo n 2006 – 2010 49

-B ng 2.3: S l ng tr ng h c công l p tr c thu c S GD& T và ngành giáo d c tr c thu c Thành ph H Chí Minh 50

-B ng 2.6: Tình hình chi ngân sách cho ngành Giáo d c Thành ph H Chí Minh giai đo n n m 2006 - 2010 51

-B ng 2.7: T ng ngu n l c d ki n c a ngành trong trung h n 31

-B ng 2.8: Tính toán chi tiêu c s c a ngành - 32 -

Bàng 2.9: T ng chi tiêu ngành và cân đ i ngu n l c……… - 33 -

Bi u 2.1: T ng s n ph m qu c n i c a Tp.HCM giai đo n 2006 - 2010… 47 -Bi u 2.2: Dân s c a Thành ph H Chí Minh qua các n m 2006 – 2010 .- 49

-M C L C

M U 9

CH NG 1: T NG QUAN KHUÔN KH CHI TIÊU TRUNG H N 13

-1.1 Chi tiêu công và m c tiêu qu n lý chi tiêu công 13

-1.1.1 Khái ni m chi tiêu công 13

-1.1.2 M c tiêu qu n lý chi tiêu công 13

-1.2 Các ph ng th c so n l p ngân sách 14

-1.2.1 L p ngân sách theo h ng m c 14

-1.2.2 L p ngân sách theo ch ng trình 15

-1.2.3 L p ngân sách th c hi n 15

-1.2.4 L p ngân sách nhà n c theo đ u ra 16

-1.2.5 L p ngân sách theo k t qu 16

-1.3 Khái ni m và n i dung khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) 17

-1.3.1 Khái ni m khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) 17

-1.3.2 N i dung khuôn kh chi tiêu trung h n 19

-1.3.2.1 N i dung khuôn kh tài chính trung h n 19

-1.3.2.2 N i dung khuôn kh chi tiêu trung h n ngành 20

-1.3.3 M c tiêu và đi u ki n c b n đ tri n khai khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) 22

-1.3.3.1 M c tiêu c a khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) 22

-1.3.3.2 i u ki n c b n đ tri n khai khuôn kh chi tiêu trung h n

22

-1.3.4 Quy trình so n l p ngân sách theo khuôn kh chi tiêu trung h n

23

-1.4 K thu t so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n 25

-1.4.1 K thu t so n l p khuôn kh tài chính trung h n (MTFF) 25

-1.4.1.1 D báo ngu n thu ngân sách 26

-1.4.1.2 Nh ng k thu t d báo ngu n thu 26

-1.4.2 K thu t so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs)

28

-1.5 Ph ng th c so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs) ngành Giáo d c 31

-1.5.1 Nguyên t c và n i dung so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs) 31

-1.5.1.1Nguyên t c so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành 31

-1.5.1.2N i dung so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành 31

-1.5.2 Cách th c tính toán chi tiêu c s và chi tiêu sáng ki n m i ngành 33

-2.2.3 Cân đ i ngu n và t ng chi tiêu ngành 36

-1.6 Kinh nghi m áp d ng khuôn kh chi tiêu trung h n các n c 37

-1.6.1 Kinh nghi m thành công c a n c Úc 37

-1.6.2 Kinh nghi m c a Latvia 38

-1.6.3 Kinh nghi m c a m t s qu c gia Châu Phi 40

-1.6.4 Kinh nghi m Philippin 41

-CH NG 2: TH C TR NG V PH NG TH C SO N L P NGÂN SÁCH NHÀ N C THÀNH PH H CHÍ MINH – NGHIÊN C U I N HÌNH NGÀNH GIÁO D C 47

-2.1 c thù phát tri n kinh t xã h i c a Thành ph H Chí Minh 47

-2.1.1 Tình hình phát tri n kinh t , xã h i c a Thành ph H Chí Minh t n m 2006 – 2010 47

-2.1.2 S l ng và quy mô ngành Giáo d c trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh 50

-2.1.2.1 S l ng và quy mô ngành Giáo d c trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh - 50 - 2.1.2.2Chi ngân sách cho ngành Giáo dc c a Thành ph H Chí Minh

Minh giai đo n 2006 2010 60

d ng MTEF 63

-2.3.2.5 C ch , chính sách trong qu n lý ngân sách 64

-CH NG 3: CÁC KHUYN NGH ÁP D NG THÀNH CÔNG KHUÔN KH CHI TIÊU TRUNG H N NGÀNH T I THÀNH PH H CHÍ MINH 65

-3.1 Xu h ng c i cách ph ng th c so n l p ngân sách Vi t Nam 65

-3.1.1 B i c nh c i cách ngân sách Vi t Nam 65

-3.1.2 Xu h ng c i cách ph ng th c so n l p ngân sách Vi t Nam

67

-3.1.2.1 T ng c ng s minh b ch 67

-3.1.2.2 Vai trò giám sát c a Qu c h i 68

-3.1.2.3 L p ngân sách theo đ u ra 68

-3.1.2.4 L p ngân sách trung h n 69

-3.2 i u ki n tri n khai khuôn kh chi tiêu trung h n ngành Thành ph H Chí Minh 70

-3.2.1 Hoàn thi n Lu t ngân sách nhà n c 70

-3.2.2 Xây d ng chính sách và công c tài chính thích h p 71

-3.2.3 H th ng thông tin, d li u và c s v t ch t đ ng b 71

-3.2.4 Chuyên môn, nghi p v c a đ i ng cán b và chuyên viên 72

-3.2.5 Tính minh b ch trong qu n lý tài chính công 72

-3.3 Các khuy n ngh góp ph n t ng c ng kh n ng áp d ng khuôn kh chi tiêu trung h n ngành đ i v i Thành ph H Chí Minh 72

-3.3.1 Hoàn thi n Lu t ngân sách nhà n c 72

-3.3.2 Tuân th nguyên t c tài khóa trong chi tiêu trung h n ngành 73 -3.3.3 Thi t l p h th ng thông tin, d li u và c s v t ch t 73

-3.3.4 ào t o, t p hu n quy trình và k thu t MTF&EF 73

-3.3.5 Phát tri n h th ng ch tiêu đo l ng k t qu ch ng trình, ho t

đ ng……… 74

-3.3.6 T ng c ng tính minh b ch trong chi tiêu công 74

-3.3.7 L trình t ch c th c hi n MTEFs 74

-K T LU N - 76 -

PH L C

M U

Trong giai đo n hi n nay, đ t o đi u ki n thu n l i cho Vi t Nam phát

Cho đ n bây gi , Vi t Nam v n là qu c gia có ph ng th c so n l p ngân

h ng có hi u qu - nh t là trong qu n lý chi tiêu công Cách th c hi n này

Nam đang áp d ng, d n đ n vi c chi ngân sách cho các công trình đ u t c s h

đ các d án quan tr ng t o đi m nh n t o đ t phá t o đi u ki n phát tri n vùng –

mu n đóng góp vào công tác qu n lý trên l nh v c tài chính công ngày càng v ng

1 Tính c p thi t c a đ tài

NSNN ngày càng đ c nâng lên rõ r t Tuy nhiên, vi c qu n lý tài chính công

phân b ngu n l c g n v i k ho ch phát tri n kinh t , xã h i trong trung h n

ch a cao; Ch a xác đ nh các th t u tiên, d n đ n s phân b ngu n l c không

toán thu ch a bao quát, ch a huy đ ng đ c h t các ngu n thu trong n n kinh t ;

gi m hi u qu s d ng ngu n l c công,.v.v

s liên k t gi a chính sách, k ho ch và ngân sách; chuy n công tác l p ngân sách

áp d ng khuôn kh chi tiêu trung h n trong ti n trình so n l p ngân sách và qu n

lý chi tiêu công

2 M c tiêu nghiên c u

sau:

“Các đi u ki n c n thi t đ áp d ng thành công khuôn kh chi tiêu trung

đ t đ c m c tiêu trên, tác gi trình bày ph n c s lý lu n v chi tiêu

l ng và quy mô c a các ngành gi a các đ a ph ng

5 Ý ngh a th c ti n c a đ tài nghiên c u

đ tài mu n xem xét kh n ng áp d ng khuôn kh chi tiêu trung h n Vi t Nam

mang ý ngha th c ti n đ i v i công tác c i cách tài chính công nói chung, đ i

6 H n ch c a đ tài

ch ng trình, nhi m v ngành; ch t p trung vào ngành Giáo d c, trong khi còn

ngành có đ c thù riêng và nh h ng đ n vi c tính toán chi tiêu c s và sáng

quý đ c gi quan tâm đ n đ tài trong th i gian t i đ c hoàn thi n h n

7 K t c u lu n v n

Ch ng 1: T ng quan khuôn kh chi tiêu trung h n

Ch ng 2: Th c tr ng v ph ng th c so n l p ngân sách nhà n c

Ch ng 3: Các khuy n ngh đ áp d ng thành công khuôn kh chi tiêu

CH NG 1: T NG QUAN KHUÔN KH CHI TIÊU TRUNG H N

1.1 Chi tiêu công và m c tiêu qu n lý chi tiêu công

1.1.1 Khái ni m chi tiêu công

ki m soát và tài tr c a Chính ph Ngoài các kho n chi c a các qu ngoài ngân

đ c Qu c h i thông qua”.[4,144]

và tài tr b i chính ph ”.[8,9]

Chính ph và chính quy n các c p th c hi n nhi m v mua hàng hóa, d ch v

đ ng th i, quá trình ho t đ ng này đ c th c hi n theo quy đ nh c th

1.1.2 M c tiêu qu n lý chi tiêu công

Theo quan đi m c a Ngân Hàng Th gi i, m c tiêu trong chi n l c qu n

 M t là, tuân th k lu t tài khóa t ng th : bao g m các gi i h n tr n v

khóa; đ c thi t l p d a trên c s các d báo v phát tri n kinh t v mô, d báo tài khóa và tr n chi ngân sách

 Hai là, hi u qu phân b ngu n l c: phân b ngu n l c cho các u tiên

 Ba là, hi u qu ho t đ ng: đ t hi u qu trong quá trình s d ng ngu n

đã và đang áp d ng các ph ng th c so n l p ngân sách trong qu n lý chi tiêu công nh sau:

1.2.1 L p ngân sách theo h ng m c

đ nh ngu n l c s d ng bao nhiêu, nhân l c, ho t đ ng, … cho m t ch ng trình hay toàn b , ”.[5,3]

Ph ng th c so n l p ngân sách theo h ng m c, có nh ng thu n l i nh

đi m ch a h p lý và d ki m tra Bên c nh đó, ph ng th c này t n t i nh ng

th c hi n và ch p hành ngân sách m t cách c ng nh c – thi u tính linh ho t, không đáp ng đ c th c t c a đ n v th h ng ngân sách

Quy trình so n l p ngân sách theo h ng m c là cách th c hi n truy n th ng

nhi m gi i trình h ng lên trên – cá nhân hay t ch c c a đ n v th h ng chú

đ a vào áp d ng t nh ng n m đ u c a nh ng n m 60

Ph ng th c l p d toán theo ch ng trình mang tính hi u qu , t p trung

h n trong các ch ng trình m c tiêu c n th c hi n, trong đó g n k t chi phí v i

1.2.3 L p ngân sách th c hi n

hi n Liên Hi p Qu c cho r ng, ngân sách th c hi n là hi n thân c a ngân sách theo ch ng trình và nh n m nh đ n vi c đo l ng k t qu th c hi n đ i v i

Trong ph ng th c này, các ngu n l c tài chính đ c s d ng linh ho t và

đ t trách nhi m gi i trình cao g n v i k t qu ho t đ ng; kh i l ng công vi c

ch a đ t đ c tính hi u qu cao do nhu c u th c hi n công vi c nhi u, trong khi ngân sách thì có gi i h n

đ c nhi u n c phát tri n tri n khai vào nh ng n m 80 và áp d ng đ i trà vào

đ u ra t ng ng v i ngu n l c cho tr c, đ m b o tính hi u su t và hi u qu

Ph ng th c l p ngân sách theo đ u ra đòi h i chính ph ph i xác đ nh

đ i v i xã h i iii) Trách nhi m gi i trình không phù h p vì c chính ph và công chúng đ u quan tâm đ n k t qu ch không ph i đ u ra c a chính sách, d án iv)

ph ng v) Do không đánh giá đ c k t qu , nên khó xác đ nh đ c ch ng

1.2.5 L p ngân sách theo k t qu

T nh ng h n ch c a các ph ng th c so n l p truy n th ng, gi a nh ng

n m 90, ph ng th c l p ngân sách theo k t qu đ c áp d ng nhi u n c trên

L p ngân sách theo k t qu , theo Kristensen, ông cho r ng “Trong qu n lý

đ ng ho c s an ninh”.[5,6]

Ph ng th c l p ngân sách này đáp ng đ c yêu c u v hi u su t và hi u

Nó đ m b o đ c các tiêu chu n v ch t l ng, m c đ hài lòng c a công chúng

và có c s đ đánh giá k t qu đ t đ c v i m c tiêu c a chính sách

1.3 Khái ni m và n i dung khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF)

1.3.1 Khái ni m khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF)

Ngân hàng Th gi i khái ni m v khuôn kh chi tiêu trung h n (Medium

Term Expenditure Framework - MTEF): “MTEF bao g m v t ng ngu n l c

đ c gi i h n theo con đ ng t trên xu ng; và vi c c tính chi phí d toán

n m hi n hành và giai đo n trung h n cho chính sách đang t n t i và sau cùng,

m t s đ i chi u gi a d toán chi tiêu v i ngu n l c s n có trong n i dung ti n trình ngân sách hàng n m” “T ng ngu n l c đ c gi i h n theo con đ ng t trên xu ng” v c b n d a trên mô hình kinh t v mô đ đ a ra m c tiêu tài khoá

và c tính ngu n thu và t ng chi tiêu, bao g m ngh a v tài chính c a chính ph

Th c hi n chính sách kinh t v mô, các ngành cam k t trong “ti n trình t d i lên” b t đ u xem xét l i nh ng chính sách và ho t đ ng c a ngành v i quan đi m

t i u hóa trong phân b ngu n l c”.[16,5]

Expenditure Framework - MTEF): “là m t quy trình so n l p ngân sách và xây

tiêu theo các u tiên chi n l c”.[4,48]

Theo sách chuyên kh o “V n d ng ph ng th c l p ngân sách theo k t qu

đ nh trong m t giai đo n dài h n m t n m, trong đó nó gi i h n ngu n l c t ng

sách chi tiêu đ c phân b phù h p v i các u tiên chi n l c đã đ c Chính ph

theo con đ ng t trên xu ng (chính là khuôn kh tài chính trung h n c a qu c gia hay đ a ph ng); vi c tính toán chi phí d toán cho vi c th c hi n các ho t

đ ng c th đ c tính toán và đ trình t d i lên (trong khuôn kh gi i h n tr n chi tiêu đã đ c thông báo, đây là khuôn kh chi tiêu trung h n c p ngành, đ n

v ) Chúng h p thành d toán chi tiêu trung h n phù h p ch t ch v i chính sách,

đã đ c các c quan nhà n c có th m quy n ch p nh n

Nh v y, khi đ c p đ n khuôn kh chi tiêu trung h n – có hai ph n sau:

 Khuôn kh tài chính trung h n (Medium Term Financial Framework –

khóa nh m xây d ng d toán chi tiêu trung h n

 Khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (Medium Term Expenditure

ngân sách theo khuôn kh trung h n MTEFs là k ho ch chi tiêu c a các b , các ngành, các đ a ph ng trong đó xây d ng các đ xu t chi tiêu cho ba n m t i, bao

ho ch tài chính trung h n và k ho ch chi tiêu trung h n K ho ch tài chính

mô, xác đ nh ngu n l c và u tiên phân b ngu n l c (theo quy trình t trên

K ho ch chi tiêu trung h n là k ho ch chi ngân sách c a t ng ngành, t ng

đ n v trong th i gian trung h n (t 3-5 n m), k t n m d toán ngân sách ti p theo, đ c l p hàng n m theo ph ng th c “cu n chi u” Trong đó k ho ch chi

1.3.2 N i dung khuôn kh chi tiêu trung h n

1.3.2.1 N i dung khuôn kh tài chính trung h n

Khuôn kh tài chính trung h n (MTFF- Medium Term Financial Framework)

(m c thâm h t tài khóa, n công, các m c chi tiêu c a chính ph ) d a trên nh ng

khóa nh m xây d ng d toán chi tiêu trung h n

thu ngân sách trên t ng s n ph m qu c n i; t l chi ngân sách trên t ng s n

ph m qu c n i; t l thâm h t ngân sách trên t ng s n ph m qu c n i; t l n

xây d ng các gi i h n tài chính trung h n là nh ng phân tích và d báo có ch t

l ng v các ch s kinh t v mô; con s th ng kê đáng tin c y và th ng nh t, c

 Qu c gia (hay đ a ph ng) c n th c hi n nhi m v đánh giá s phát

 D báo xu h ng, tri n v ng v t ng tr ng và phát tri n kinh t xã

t ng tr ng kinh t (GDP), ch s giá tiêu dùng (CPI), t giá, t c đ t ng tr ng kim ng ch xu t nh p kh u,

 D báo khuôn kh tài khóa t ng th , khung cân đ i thu – chi ngân sách nhà n c c a giai đo n trung h n nh s chuy n bi n trong thu – chi ngân sách,

 Xác đ nh các y u t nh h ng đ n quá trình d báo và phân tích chu n

ph ng án huy đ ng bù đ p thâm h t, m c d n Chính ph , d n qu c gia

 D báo t ng ngu n l c c n thi t đ chi trong giai đo n trung h n g m: xác đ nh các m c tiêu u tiên; đ a ra các nguyên t c phân b chi ngân sách nhà

n c cho t ng ngành, l nh v c trên c s các đ nh h ng s p x p th t u tiên

th dành cho t ng ngành, l nh v c trong giai đo n trung h n (tr n chi ngân sách)

 D báo nh ng nguy c và r i ro v các ch tiêu kinh t v mô, r i ro do

ng và đ a ph ng trong giai đo n trung h n có nh h ng quá trình th c hi n quy trình ngân sách

1.3.2.2 N i dung khuôn kh chi tiêu trung h n ngành

Khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (Medium Term Expenditure

 Xác đ nh ph m vi c a các d toán ngành, nguyên t c phân b kinh phí

chi, chi tiêu c s và chi tiêu cho sáng ki n m i

 m b o phân b ngân sách g n v i các m c tiêu, chi n l c và k ho ch

 S chênh l ch (n u có) gi a tr n ngân sách đã đ c thông báo v i nhu

n ng th c thi nhi m v c a k k ho ch D báo các r i ro phát sinh công n d phòng trong trung h n

Chi tiêu c s : Th hi n các kho n chi tiêu đ th c hi n các nhi m v , ho t

đ ng, ch đ , chính sách hi n hành do ngân sách nhà n c đ m b o, đã đ c cam

k t v tài chính đang tri n khai th c hi n s ph i ti p t c th c hi n trong trung h n;

đ c l p trên c s m c tr n do c quan K ho ch và u t , Tài chính thông báo

Chi tiêu cho sáng ki n m i: Th hi n các kho n chi tiêu đ th c hi n các

đ ng, ch đ , chính sách ch a đ c cam k t v tài chính ho c b đình hoãn do

1.3.3 M c tiêu và đi u ki n c b n đ tri n khai khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF)

1.3.3.1 M c tiêu c a khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF)

M c tiêu c a khuôn kh chi tiêu trung h n g n v i m c tiêu c i cách chi tiêu công đó là:

ngân sách, t ng c ng qu n lý chi tiêu công và trách nhi m gi i trình

 MTEF cho phép t ng c ng hi u qu phân b ngu n l c thông qua vi c

 S d ng ngu n l c hi u su t và hi u qu nh t: đ m b o r ng chính ph

nh ng m c tiêu c a chính ph

1.3.3.2 i u ki n c b n đ tri n khai khuôn kh chi tiêu trung h n

 Có chính sách kinh t v mô t t, k n ng và ph ng pháp phân tích và

 Có chính sách và công c tài chính thích ng MTEF d a trên m i

 Xác l p rõ ràng trong t duy u tiên ngu n l c MTEF t o ra m t c

đ u t và th ng xuyên, liên k t gi a các ngành) và g n k t t t v i m c tiêu

 Ch p hành k lu t ngân sách Các kho n phân b ngân sách c n ph i

v i nh ng kho n ngân sách đ c thông báo và ti n hành phân b trong gi i h n đó

 Th ch t t, phù h p và không thiên l ch MTEF đòi h i ph i có m t

c s th ch có kh n ng làm ch d a cho các đ i t ng khác nhau s d ng

b ngu n l c

 Có các thông s thích h p MTEF đòi h i ph i xác đ nh đ c các

 B o đ m tính minh b ch Minh b ch v tài chính và chính sách s

đ nh chính sách tài chính, các tài kho n thu, chi c a khu v c công và nh ng d

chi phí đ đ t đ c các k t qu đó Minh b ch g n li n v i trách nhi m gi i trình,

nh ng con s c th v s l ng và ch t l ng c a các đ u ra và k t qu đ t đ c

1.3.4 Quy trình so n l p ngân sách theo khuôn kh chi tiêu trung h n

Quy trình khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) có hai ph n chính g m:

Xác đ nh các ch tiêu tài chính: Các c quan Trung ng chu n b báo cáo

Phân b cho các u tiên chi n l c d a trên các m c tiêu chính sách:

Chính ph ph i trình bày các u tiên trong báo cáo chính sách ngân sách, các B

chính sách trong t ng ngành và các chính sách hi n hành Quy trình s k t h p t

Hình 1.1: Quy trình so n l p ngân sách theo khuôn kh chi tiêu trung h n

Khuôn kh kinh t

v mô 3 n m Các m c tr n s b 3 n m

Xây d ng các d toán th ng nh t 3

Rà soát và phê duy t các d toán

Th o lu n chính sách và các m c

thu trong n c và ngu n v n tài tr nh : GDP/ng i, t c đ t ng tr ng GDP, d

tr ngo i t , kim ng ch xu t – nh p kh u, kh n ng thu hút v n đ u t n c ngoài…

v , m c tiêu chính l c và các đ u ra c a nh ng l nh v c u tiên Vi c xác đ nh các u tiên ngành đòi h i ph i ti n hành rà soát các ho t đ ng, ch ng trình chi tiêu; các tác đ ng nh h ng đ n m c tiêu, nh ng thông tin này đ c s d ng đ

hành phân b l i cho các ngành

đ a ph ng xây d ng d toán d a vào các m c tr n ngân sách chính th c và các

u tiên chi n l c đã đ c xác đ nh

phê chu n

xác l p khuôn kh tài chính trung h n và các S qu n lý ngành s xây d ng d toán chi tiêu trung h n ngành

1.4 K thu t so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n

1.4.1 K thu t so n l p khuôn kh tài chính trung h n (MTFF)

Khuôn kh tài chính trung h n là k ho ch ngân sách c p qu c gia, mô t

trung h n; cung c p cho Chính ph và chính quy n đ a ph ng khuôn kh tài

M t trong nh ng k t qu c a MTFF là gi i h n tr n ngu n l c ngân sách

toán chi tiêu trung h n c a mình

1.4.1.1 D báo ngu n thu ngân sách

D báo ngu n thu ngân sách là công vi c r t quan tr ng trong vi c xác

đ nh ngu n l c tài chính, t đó Trung ng/đ a ph ng m i phân b ngu n l c

khác nhau, đ c chia thành 2 h ng l n nh : i v i các n c phát tri n (M , Canada, New Zealand, Úc,v.v.) đ u s d ng c hai mô hình mô ph ng vi mô và

1.4.1.2 Nh ng k thu t d báo ngu n thu

i) K thu t theo chu i th i gian:

B ng kinh nghi m t quá kh , chuyên viên th c hi n d báo s g n k t

ii) K thu t t t đ nh:

Không nh các k thu t trên, chuyên viên th c hi n d báo c n tìm các

thu/chi ngân sách trong t ng lai, đó g i là k thu t t t đ nh Các n c đang phát

đ c s d ng trong nhi u n m trong t ng lai Ph ng pháp th c hi n k thu t

t t đ nh đ d báo ngu n thu/chi ngân sách c ng t ng đ i đ n gi n, mà không

chúng đã có trong th i gian g n k

đ nh co giãn c a thu là t l gi a ph n tr m thay đ i c a s thu thu so v i

hành nh sau:

 D a vào đ co giãn thu ( ) trong nh ng n m tr c, d báo t c đ t ng

tr ng GDP (%∆Y) cho các n m c a k trung h n T đó, chúng ta xác đ nh

đ c ngu n thu thu cho n m s p t i

 D ki n các chính sách có thay đ i ho c nh h ng nh th nào đ n ngu n thu

theo trong giai đo n trung h n

iii) K thu t d báo th ng kê:

thu t này ph i c g ng tìm ki m các nh h ng c a m t hay nhi u bi n có nh h ng đ n ngu n thu Mô hình d a trên lý thuy t v quan h gi a doanh thu thu và c s thu

c a doanh thu thu Trong quá trình áp d ng mô hình d báo, c n th c hi n các

Tóm l i, MTFF đ c g n v i trách nhi m gi i trình t trên xu ng, trong

đó, B t ng h p (B Tài chính và B KH& T) hay S t ng h p (S Tài chính và

trung h n c a mình

1.4.2 K thu t so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs)

B c 1: Xác đ nh các chi n l c tài tr ngu n và các gi i h n tr n chi tiêu

B c 2: Xây d ng các k ho ch v i các u tiên chi n l c c n th c hi n

l c c n đ t đ c trong m t th i gian nh t đ nh, bao g m m c tiêu t ng quát –

th ng mang tính ch t đ nh tính và ch tiêu c th – là s chi ti t hóa các m c tiêu trong t ng th i k c th

B c 3: Xác đ nh các ho t đ ng và k t qu đ u ra cho giai đo n Tr c

các đ u ra đ t hi u qu , hi u su t nh t So sánh chi phí cho các ho t đ ng v i các

đ xây d ng ngân sách th ng nh t trong giai đo n trung h n và s th ng nh t

B c 4: Các B , ngành, đ a ph ng tính toán chi phí cho các ho t đ ng và

đ u ra T vi c c tính các chi phí cho các ho t đ ng hi n t i v i các m c tiêu

ngành, đ a ph ng c n xác đ nh, đánh giá các kho n chi tiêu m i và m i quan h

phí cho ngành, đ a ph ng

B c 5: Các ngành, đ a ph ng phân tích chi phí và d ki n chi tiêu cho

h ng b i thay đ i chính sách m i; Ngu n ti t ki m t ng lên do s thay đ i c a các d ch v

Các chi phí đ c th hi n d ng con s (theo giá hi n hành), nên ph i tính

tr t giá, t ng l ng theo niên h n, d ki n nhu c u v d ch v trong t ng lai…

B c 6: Các ngành, đ a ph ng l a ch n và quy t đ nh các u tiên Do

ngành đ a ph ng c n th c hi n:

- S p x p danh m c, l a ch n và quy t đ nh u tiên: Ho t đ ng nào đáp

đ ng nào có th đ c th c hi n s m nh t, đáp ng đ c yêu c u lâu dài nh t và

đ t hi u su t nh t; N ng l c c a B , ngành, đ a ph ng và nhu c u v n th p h n

l ng các ho t đ ng s đ c th c thi, gi m s l ng đ u vào cho các ho t đ ng,

nhân đ u t hay áp d ng thu phí đ i v i các d ch v này

B c 7: Chính ph , các ngành và đ a ph ng ph i xác đ nh trách nhi m và

và đ a ph ng

B c 8: Các B , ngành, đ a ph ng t p trung đánh giá tính kh thi c a các

đ xu t đ t các m c tiêu u tiên chi n l c, vi c đánh giá các ho t đ ng đ t

này do đ n v công l p hay t nhân cung c p ng th i, c n t ch c đánh giá

tính đ n các chi phí th ng xuyên c a ho t đ ng đ u t m i hoàn thành

1.5 Ph ng th c so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs) ngành Giáo d c

1.5.1 Nguyên t c và n i dung so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành (MTEFs)

1.5.1.1 Nguyên t c so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành

Các chuyên viên th c hi n l p d toán ngân sách theo khuôn kh chi tiêu

công và tính toán chi phí

v t quá gi i h n tr n ngân sách ngành

- Quá trình l p ngân sách trung h n ngành b chi ph i b i đ c đi m ngành

1.5.1.2 N i dung so n l p khuôn kh chi tiêu trung h n ngành

B ng 2.7: T ng ngu n l c d ki n c a ngành trong trung h n

T ng thu cho ngành

1 T ng ngu n ngân sách cho ngành

2 T ng thu ngoài ngân sách

3 Ngu n t x s ki n thi t

4 Ngu n tài tr

Thông qua các m c tr n s b do B Tài chính, B K ho ch và đ u t xác

đ nh, Chính ph s th o lu n và th ng nh t v i các đ a ph ng trên c s u tiên

chi n l c (c a Chính ph và t nh/thành) Sau đó, các S Tài chính, S K ho ch và

đ u t s thông báo m c tr n ngân sách cho các s chuyên ngành c p đ a ph ng

 Tính toán chi tiêu c s :

Chi tiêu c s là các kho n chi NSNN đ m b o duy trì các ch đ , chính

đ xác đ nh c s ban đ u c a chi th ng xuyên và chi đ u t ; tính đ n nh ng thay đ i trong chi th ng xuyên và chi đ u t trong k trung h n

h ng đ n thay đ i chi tiêu c s , t ng l ng c b n, s l ng h c sinh,v.v c a các n m ti p theo (N+1, N+2…) so v i n m hi n hành

2 Thay đ i đ a vào c s ban đ u

2.1 Thay đ i trong chi th ng xuyên

 Tính toán chi tiêu cho sáng ki n m i:

 Cân đ i ngu n l c và t ng chi tiêu:

C n c vào tính toán chi tiêu c s và chi tiêu cho sáng ki n m i, chúng ta

1 T ng thu cho ngành

sách Do đó, ngành s d ng ngân sách ph i s p x p danh m c, l a ch n u tiên

1.5.2 Cách th c tính toán chi tiêu c s và chi tiêu sáng ki n m i ngành

t ; chi tiêu c s c a ngành bao g m chi th ng xuyên và chi đ u t

Tính toán chi tiêu đ n v c a chi th ng xuyên, đ c tính theo l ng và ngoài l ng cho t ng b c h c c a n m N; đ c tính toán nh sau:

qua các n m N+1, N+2, N+3

B c 3: Tính toán t ng thay đ i c a chi l ng và ngoài l ng c a các y u

Tr c tiên, tính t ng chi l ng và ngoài l ng c a t ng y u t , b ng cách

ta có tông thay thay đ i c a các y u t nh h ng

B c 4: Tính toán t ng thay đ i chi th ng xuyên, đ c tính b ng t ng

thay đ i c a chi l ng và ngoài l ng

 Xác đ nh t ng chi th ng xuyên: l y chi th ng xuyên n m c s

(n m N) c ng v i thay đ i chi th ng xuyên t ng n m

 Chi đ u t :

B c 1: Xác đ nh các d án đã đ c kh i công xây d ng và ti p t c đ c

B c 2: Tính toán thay đ i chi đ u t c a t ng d án so v i n m g c N,

B c 3: Tính toán thay đ i chi đ u t c a t t c các d án so v i n m g c

B c 4: Tính t ng chi tiêu c s c a chi đ u t qua t ng n m (chi đ u t

n m N c ng thay đ i chi đ u t t ng n m)

i m n i b t c a khuôn kh chi tiêu trung h n (MTEF) là xác đ nh rõ thêm

i v i c p Qu n/Huy n/Th xã: T ch c th c hi n các d án theo ngu n

2.2.3 Cân đ i ngu n và t ng chi tiêu ngành

Chi tiêu c s (S1)

Chi tiêu sáng ki n m i (S2)

Tr ng h p 1: B = S1: Ngu n l c đáp ng nhu c u chi tiêu c s

Tr ng h p 2: B<S1: Ngu n l c không đáp ng nhu c u chi tiêu c s

Tr ng h p 3: B>S1: Ngu n l c đáp ng nhu c u chi tiêu c s và chi

Trong tr ng h p 3, có th x y ra 3 d ng sau:

D ng 1: B = S: Ngu n l c đáp ng nhu c u t ng chi tiêu

D ng 2: B<S: Ngu n l c đáp ng nhu c u chi tiêu c s và m t ph n chi

D ng 3: B>S: d toán chi tiêu th p h n ngu n l c d ki n

phát huy đ c vai trò c a MTF&EF, các ngành/đ a ph ng c n xây

N c Úc b t đ u ch ng trình c i cách toàn di n đ u th p niên 80, có tình

các chính sách hi n hành c a Chính ph

i) c tính chi phí c a chính sách hi n hành

N m 1983, Chính ph công b h th ng tiên l ng (forward estimates) H

thay đ i nào v m t chính sách B Tài chính th o lu n v i các b chuyên ngành chi phí c tính cho các ch ng trình hi n hành r i đ m nhi m c p nh t đ nh k

đ nh chính sách c a Chính ph ; đ ng th i đ a ra nh ng khuy n ngh v ch ng

đ c th c hi n v i nh n th c ngày càng l n v nh ng cam k t trong t ng lai,

chi đ c công b n m tr c

ii) C ch th ch

khuôn kh tài chính t ng th ; ii) qu n tr vi c hình thành các chính sách mang

ch ng trình c a ngành mình phù h p chính sách chung c a Chính ph và trong

m t gi i h n ngân sách nghiêm ng t

 K t qu

u n m 1985, Chính ph thông qua m t chi n l c trung h n nh m đ t ba

1.6.2 Kinh nghi m c a Latvia

qu tài chính công – nh t là chi tiêu công Qua quá trình xây d ng và áp d ng

i) Quy trình ngân sách t ng th : Công vi c chu n b ngân sách ph i g n

ii) Xây d ng k ho ch ngân sách trung h n: C ng nh các qu c gia

Qu c h i; B tài chính ph i có trách nhi m ch y u cùng các b khác ph n ánh

đ y đ vào các báo báo tr c khi trình đ t v n cho Chính ph ; Báo cáo tri n

thay đ i (trong đó nêu rõ lý do thay đ i này) đang th c hi n trong ngân sách và

nhân t r i ro

này th ng không đ th i gian đ th c hi n Sau khi l p xong các th t u tiên

m i – dù không c n bi t ngu n tài tr ra sao Vai trò c a B tài chính r t nhi u trong tác đ ng nh h ng nh : Phân b ngu n l c cho các b , th c hi n báo cáo

v các bi n pháp chính sách m i trong ngân sách, xem xét các chính sách m i c a

tr ng v ti t ki m (n u s ti t ki m này th p thì đ ngh b liên quan đ a ra bi n

tác đ ng nh h ng nhi u, nh ng đây là đi u thi t y u n u các b nh n đ c toàn

tài chính

Tóm l i, các b có vai trò quan tr ng (nh t là B Tài chính), trong vi c xây

đ nh h ng tài khóa và kinh t v mô phù h p; ph i h p cùng nhau đ xác đ nh

chi tiêu cho sáng ki n m i, các b – B Tài chính ch u trách nhi m chính trong