bài giảng chương 3 thuế CIT

* Thuế TNDN là loại thuế trực thu đánh vào các khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và các khoản thu nhập khác có liên quan của doanh nghiệp... NGƯỜI NỘP THUẾLà tổ

CHƯƠNG 5 – THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

CORPORATION INCOME TAX

GV NGUYỄN ĐOÀN CHÂU TRINH

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÀI LIỆU THAM KHẢO

4.Thông tư số 18/2011/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 130/2008/TT-BTC

5.Thông tư số 154/2011/TT-BTC Hướng dẫn Nghị định số 101/2011/NĐ-CP ngày 4/11/2011 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Nghị quyết số 08/2011/QH13 của Quốc hội về ban hành bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân

THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

TOP 10 DN NỘP THUẾ NHIỀU NHẤT 2011

STT Tên doanh nghiệp

1 Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT)

2 Cty TNHH 1 TV - Tổng cty Thăm dò khai thác Dầu khí

3 Xí nghiệp Liên doanh Dầu khí Việt - Xô (Vietsopetro)

4 Tập đoàn Dầu khí Việt Nam

5 Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel

6 Công ty Thông tin di động MobiFone

7 Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam

8 Tổng công ty Khí Việt Nam

9 Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

10 Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam

1 KHÁI NIỆM

* Thuế thu nhập là một loại thuế trực thu đánh trực tiếp vào thu nhập thực tế của các tổ chức và cá nhân Thuế thu nhập gồm có thuế TNDN và thuế TNCN

* Thuế TNDN là loại thuế trực thu đánh vào các khoản

thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và các khoản thu nhập khác có liên quan của doanh nghiệp

2 NGƯỜI NỘP THUẾ

Là tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh HHDV có

thu nhập chịu thuế theo quy định, bao gồm:

•DN được thành lập theo quy định của luật Việt Nam;

•DN được thành lập theo quy định của luật nước

ngoài có cơ sở thường trú/ không có cơ sở thường trú tại VN;

•Tổ chức được thành lập theo Luật Hợp tác xã;

•Ðơn vị sự nghiệp công lập, ngoài công lập;

•Tổ chức khác.

CƠ SỞ THƯỜNG TRÚ

Là cơ sở SXKD mà thông qua đó DNNN tiến hành 1 phần hoặc toàn bộ hoạt động SXKD tại VN mang lại thu nhập:

•Chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, công xưởng,

phương tiện vận tải, hầm mỏ, mỏ dầu, khí hoặc địa điểm khai thác tài nguyên thiên nhiên khác tại VN;

•Ðịa điểm xây dựng, công trình xây dựng, lắp đặt, lắp ráp;

•Cơ sở cung cấp dịch vụ; đại lý cho DN nước ngoài;

•Ðại diện tại VN: có thẩm quyền ký kết hợp đồng hoặc

không có thẩm quyền ký kết hợp đồng nhưng thường xuyên thực hiện việc giao hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ tại VN.

Thu nhập tính thuế x Thuế suất

* TH DN có trích quỹ phát triển khoa học & công nghệ:

Quỹ phát triển KHCN x Thuế suất

Thuế suất

QUỸ PHÁT TRIỂN KH&CN

* Hàng năm doanh nghiệp được trích tối đa 10% thu nhập tính thuế để lập Quỹ phát triển KHCN

* Trong thời hạn 5 năm, kể từ khi trích lập, nếu:

• Quỹ phát triển KHCN không được sử dụng hoặc sử dụng không hết 70%

•Hoặc sử dụng không đúng mục đích

 Thì doanh nghiệp phải nộp NSNN phần thuế TNDN tính trên khoản thu nhập đã trích lập quỹ và phần lãi phát sinh từ số thuế TNDN đó

LÃI PHÁT SINH

•Phần quỹ không sử dụng hết: tính theo lãi suất trái phiếu kho bạc loại kỳ hạn 01 năm áp dụng tại thời điểm thu hồi Thời gian tính lãi là 02 năm

•Phần quỹ sử dụng sai mục đích: mức lãi tính theo tỷ lệ phạt chậm nộp (0.05%/ngày) Thời gian tính lãi là khoảng thời gian kể từ khi trích lập quỹ đến khi thu hồi

•Thời điểm xác định trích quỹ theo nguyên tắc: số tiền trích quỹ trước thì sử dụng trước

VÍ DỤ KHÔNG SỬ DỤNG HẾT 70%

Công ty A năm 2009 trích lập quỹ KHCN là 2 tỷ đồng Đến hết năm 2013 Công ty mới sử dụng cho nghiên cứu khoa học là 1,2 tỷ đồng Trường hợp này Công ty chỉ

sử dụng 60% quỹ đã trích (1,2/2 x 100)

G/s lãi trái phiếu kho bạc kỳ hạn 01 năm là 12%

Yêu cầu: Tính số thuế công ty bị truy thu và lãi phạt trong trường hợp này

VÍ DỤ VỀ SỬ DỤNG SAI MỤC ĐÍCH

Công ty B trích lập Quỹ phát triển KHCN như sau:

Năm 2010, Công ty đã sử dụng 200 trđ từ Quỹ KHCN, trong

Đến ngày 05/5/2011, qua kiểm tra, cơ quan thuế phát hiện năm 2010 công ty sử dụng 40 trđ từ Quỹ KHCN sai mục đích và lập biên bản xử phạt Cty trích quỹ vào 31/03/X.

Yêu cầu: Tính số thuế TNDN bị truy thu và lãi phạt nộp chậm do sử dụng sai mục đích trong các trường hợp sau:

- Trường hợp 1: Năm 2009, Công ty sử dụng 150 triệu cho đề án KHCN

- Trường hợp 2: Năm 2009, Công ty sử dụng 200 triệu cho đề án KHCN

VÍ DỤ VỀ SỬ DỤNG SAI MỤC ĐÍCH

3 PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ

* Trường hợp doanh nghiệp đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc loại thuế tương tự thuế thu nhập doanh nghiệp ở ngoài VN thì doanh nghiệp được trừ số thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp nhưng tối đa không quá số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp ở VN

* Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bất động sản phải được tính riêng để kê khai, nộp thuế

Thuế suất thuế TNDN tại Mỹ: 40%

Thuế suất thuế TNDN tại Việt Nam: 25%

Yêu cầu: xác định thuế TNDN phải nộp ở Việt Nam đối với thu nhập có được từ kinh doanh ở Mỹ.

3 PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ

Đơn vị sự nghiệp có phát sinh hoạt động kinh doanh HHDV thuộc đối tượng chịu thuế TNDN mà các đơn vị này hạch toán được doanh thu nhưng không hạch toán và xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động kinh doanh thì kê khai nộp thuế TNDN tính theo tỷ lệ % trên doanh thu bán HHDV, như sau:

•Đối với dịch vụ: 5%;

•Đối với kinh doanh hàng hoá: 1%;

•Đối với hoạt động khác : 2%;

4 CĂN CỨ TÍNH THUẾ

4.1 Thu nhập tính thuế

4.2 Thuế suất

Doanh thu - Chi phí

được trừ

Chi phí được trừ + Thu nhập khác

Thu nhập khác

miễn thuế

Thu nhập được miễn thuế

+

Các khoản

lỗ được kết chuyển

Các khoản

lỗ được kết chuyển

DOANH THU

Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng hoá, tiền gia công, tiền cung cấp dịch vụ bao gồm cả khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền

•Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo PPKT là

doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT

•Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo PPTT là

doanh thu bao gồm cả thuế GTGT

THỜI ĐIỂM GHI NHẬN DOANH THU

* Đối với hàng hóa: là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua

* Đối với dịch vụ: là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ cho người mua hoặc thời điểm lập hóa đơn

Trường hợp thời điểm lập hóa đơn xảy ra trước thời điểm dịch vụ hoàn thành thì thời điểm xác định doanh thu được tính theo thời điểm lập hóa đơn

DOANH THU TRONG 01 SỐ TRƯỜNG HỢP

1 HHDV bán theo phương thức trả góp, trả chậm: tiền bán HHDV trả tiền một lần, không bao gồm tiền lãi trả góp, tiền lãi trả chậm

2 HHDV dùng để trao đổi; biếu, tặng, cho; tiêu dùng nội bộ: giá bán của sản phẩm, HHDV cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm trao đổi; biếu, tặng, cho; tiêu dùng nội bộ

3 Hoạt động gia công HH: tiền thu về hoạt động gia công bao gồm cả tiền công, chi phí về nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ cho việc gia công HH

DOANH THU TRONG 01 SỐ TRƯỜNG HỢP

4 Hàng hoá của các đơn vị giao đại lý, ký gửi và nhận đại

lý, ký gửi theo hợp đồng đại lý, ký gửi bán đúng giá hưởng hoa hồng được xác định như sau:

• DN giao hàng hoá cho các đại lý, ký gửi (kể cả bán hàng đa cấp) là tổng số tiền bán hàng hóa

• DN nhận làm đại lý, ký gửi bán hàng đúng giá quy định của doanh nghiệp giao đại lý, ký gửi là tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý, ký gửi hàng hoá

DOANH THU TRONG 01 SỐ TRƯỜNG HỢP

5 Hoạt động cho thuê tài sản: số tiền bên thuê trả từng kỳ theo hợp đồng thuê Trường hợp bên thuê trả tiền thuê trước cho nhiều năm thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước

6 Hoạt động tín dụng, hoạt động cho thuê tài chính: là tiền lãi cho vay, doanh thu về cho thuê tài chính phải thu phát sinh trong kỳ tính thuế

7 Hoạt động vận tải: toàn bộ doanh thu vận chuyển hành khách, hàng hoá, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế

DOANH THU TRONG 01 SỐ TRƯỜNG HỢP

8 Dịch vụ tài chính phái sinh: số tiền thu từ việc cung ứng các dịch vụ TCPS thực hiện trong kỳ tính thuế

9 Hoạt động kinh doanh sân gôn: tiền bán thẻ hội viên, bán vé chơi gôn và các khoản thu khác trong kỳ tính thuế

10 Hoạt động kinh doanh bảo hiểm và tái bảo hiểm: số tiền phải thu về thu phí BH gốc, thu phí về dịch vụ đại lý; thu phí nhận tái BH; thu hoa hồng nhượng tái BH và các khoản thu khác về kinh doanh BH sau khi đã trừ các khoản hoàn hoặc giảm phí BH, phí nhận tái BH; các khoản hoàn hoặc giảm hoa hồng nhượng tái BH

DOANH THU TRONG 01 SỐ TRƯỜNG HỢP

11 Hoạt động kinh doanh đặt cược, trò chơi có thưởng: là

số tiền thu từ hoạt động này bao gồm cả thuế TTĐB trừ số tiền đã trả thưởng cho khách

12 Hoạt động kinh doanh chứng khoán: là các khoản thu

từ dịch vụ môi giới, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư, tư vấn tài chính và đầu tư chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư, phát hành chứng chỉ quỹ, dịch vụ tổ chức thị trường và các dịch vụ chứng khoán khác

CÁC KHOẢN CHI PHÍ ĐƯỢC TRỪ

* Phải đáp ứng đủ các điều kiện sau:

•Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động

sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;

• Khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo

quy định của pháp luật

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

1 Các khoản chi không đáp ứng đủ ít nhất 1 trong 2 điều kiện:

•Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động

sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;

•Khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo

quy định của pháp luật

Trừ phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh và trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường được xác định bằng tổng giá trị tổn thất trừ phần bồi thường do tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm thanh toán theo quy định

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

2 Những khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp nhưng:

-Chi vượt mức

-Chi không đúng đối tượng

-Chi không đúng quy định

-Một số trường hợp khác

3 Không được tính vào chi phí:

-Những khoản chi đã trích lập quỹ

-Những khoản thuế đã được khấu trừ hoặc hoàn lại

KHẤU HAO TSCĐ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

4 Chi phí khấu hao TSCĐ thuộc 1 trong các trường hợp:4.1 Không sử dụng cho hoạt động SXKD HHDV trừ TSCĐ phục vụ cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp (nằm trong quy định được khấu trừ VAT đầu vào)

4.2 Không có giấy tờ chứng minh được thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp (trừ TSCĐ thuê mua tài chính)

4.3 Không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp

TSCĐ PHỤC VỤ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

•Nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca,

•Nhà thay quần áo, nhà vệ sinh,

•Bể chứa nước sạch, nhà để xe,

•Phòng hoặc trạm y tế để khám chữa bệnh,

•Xe đưa đón người lao động,

•Cơ sở đào tạo, dạy nghề,

•Nhà ở cho người lao động

Do doanh nghiệp đầu tư xây dựng được trích khấu hao

tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

4.4 Phần trích khấu hao vượt mức quy định (xem thông

tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009)

4.5 Phần trích khấu hao tương ứng với phần nguyên giá

vượt trên 1,6 tỷ đồng/xe đối với ô tô chở người ≤ 9 chỗ ngồi mới đăng ký sử dụng và hạch toán trích khấu hao TSCĐ

(trừ ô tô chuyên kinh doanh vận tải hành khách, du lịch và khách sạn)

KHẤU HAO TSCĐ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

4.6 Phần trích khấu hao đối với TSCĐ là tàu bay và du thuyền sử dụng cho mục đích dân dụng.

4.7 Khấu hao đối với TSCĐ đã khấu hao hết giá trị

4.8 Khấu hao đối với công trình trên đất vừa sử dụng cho sản xuất kinh doanh vừa sử dụng cho mục đích khác thì không được tính khấu hao vào chi phí hợp lý đối với giá trị công trình trên đất tương ứng phần diện tích không sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh

KHẤU HAO TSCĐ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

5 Chi nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hoá phần vượt mức tiêu hao hợp lý do DN tự xây dựng

6 Chi phí của doanh nghiệp mua HHDV không có hoá đơn, được phép lập Bảng kê thu mua HHDV mua vào nhưng không lập Bảng kê kèm theo chứng từ thanh toán cho cơ sở, người bán hàng, cung cấp dịch vụ

7 Chi trang phục bằng hiện vật cho người lao động không

có hoá đơn, chứng từ; phần chi trang phục bằng tiền, bằng hiện vật, hoặc bằng cả hai cho người lao động >5 trđ/người/năm

8.CHI TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

8.1 Chi tiền lương, tiền công, các khoản hạch toán khác

để trả cho người lao động nhưng thực tế không chi trả hoặc không có hóa đơn, chứng từ theo quy định

8.2 Các khoản tiền thưởng cho người lao động không được ghi cụ thể điều kiện và mức được hưởng trong hợp đồng lao đồng hoặc thỏa ước lao động tập thể

8.3 Nếu doanh nghiệp có trích lập quỹ dự phòng để bổ sung vào quỹ tiền lương của năm sau liền kề nhằm bảo đảm việc trả lương không bị gián đoạn và không sử dụng vào mục đích khác thì quỹ dự phòng được trích lập không quá 17% quỹ tiền lương thực hiện (đảm bảo không bị lỗ)

8.4 Tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên (do 1 cá nhân làm chủ); thù lao trả cho các sáng lập viên, thành viên của hội đồng thành viên, hội đồng quản trị không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh HHDV.

* Lưu ý: Chi tiền học cho con người nước ngoài tại VN, tiền nhà cho người lao động được doanh nghiệp chi trả và được quy định trong hợp đồng lao động (không trái với các quy định của pháp luật về tiền lương, tiền công và có đầy đủ chứng từ theo quy định) được tính vào chi phí được trừ

8 CHI TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

9 Chi phụ cấp tàu xe đi nghỉ phép không đúng theo quy định của Bộ Luật Lao động; Phần chi phụ cấp cho người lao động đi công tác trong nước và nước ngoài vượt quá 2 lần mức quy định theo hướng dẫn của Bộ Tài chính đối với cán bộ công chức, viên chức Nhà nước

(Xem TT số 23/2007/TT-BTC ngày 21/3/2007; TT số 97/2010/TT-BTC ngày 06/07/2010; TT số 91/2005/TT-BTC ngày 18/10/2005)

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

10 Các khoản chi thêm cho lao động nữ, chi thêm cho người dân tộc thiểu số không đúng đối tượng, không đúng mục đích hoặc mức chi vượt quá quy định thì không được trừ

* Các khoản chi thêm cho người dân tộc thiểu số được tính vào chi phí được trừ: học phí đi học (nếu có) cộng chênh lệch tiền lương ngạch bậc (đảm bảo 100% lương cho người đi học); tiền hỗ trợ về nhà ở, BHXH, BHYT cho người dân tộc thiểu số trong trường hợp chưa được

NN hỗ trợ theo chế độ quy định

KHOẢN CHI THÊM CHO LAO ĐỘNG NỮ

•Chi cho công tác đào tạo lại nghề cho lao động nữ

trong trường hợp nghề cũ không còn phù hợp

•Chi phí tiền lương và phụ cấp (nếu có) cho giáo viên

dạy ở nhà trẻ, mẫu giáo do doanh nghiệp tổ chức và quản

lý

•Chi phí tổ chức khám sức khoẻ thêm trong năm như

khám bệnh nghề nghiệp, mãn tính hoặc phụ khoa

•Chi bồi dưỡng sau khi sinh con lần 1 hoặc lần 2

•Phụ cấp làm thêm giờ vì lý do khách quan không nghỉ

sau khi sinh con, nghỉ cho con bú (kể cả trả lương bằng sản phẩm)

CHI PHÍ KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

11 Chi thưởng sáng kiến, cải tiến mà doanh nghiệp không có quy chế quy định cụ thể về việc chi thưởng sáng kiến, cải tiến, không có hội đồng nghiệm thu sáng kiến, cải tiến

12 Phần chi phí thuê TSCĐ vượt quá mức phân bổ theo

số năm mà bên đi thuê trả tiền trước

13 Chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động

14 Các khoản tiền phạt về vi phạm hành chính