CHẨN ĐOÁN SIÊU ÂM GAN

Mặt phẳng đứng dọc qua tĩnh mạch trên gan giữa và TM chủ dưới: chia gan thành gan phải và gan trái.. Mặt phẳng đứng dọc qua trục của dây chằng liềm chia gan thành thuỳ phải và thuỳ trái.

CHẨN ĐOÁN SIÊU ÂM GAN

Người thực hiện: Thạc sĩ Nguyễn Đình Hướng, Khoa

CĐHA - Bệnh viện Thanh Nhàn Hà nội.

PHÂN CHIA GAN

Mục đích phân chia gan: phục vụ phẫu thuật.

Mặt phẳng đứng dọc qua tĩnh mạch trên gan giữa và TM chủ dưới: chia gan thành gan phải và gan trái.

Mặt phẳng đứng dọc qua trục của dây chằng liềm chia gan thành thuỳ phải và thuỳ trái.

Gan phải gồm 2 phân thuỳ: phân thuỳ trước, phân thuỳ sau.

Gan trái gồm phân thuỳ cạnh giữa, phân thuỳ cạnh bên, phân thuỳ đuôi.

Các phân thuỳ gan được chia nhỏ thành các hạ phân

thuỳ (HPT)

Ái

PHÂN CHIA GAN

Gan Phân thuỳ Hạ phân

thuỳ Thuỳ gan Phải

Phải

ơ

PHÂN CHIA GAN

CÁC MẠCH MÁU

Hệ tĩnh mạch cửa: chiếm ¾ lượng máu cho gan

Tạo thành bởi hợp lưu của TM lách (bt <10mm) và TMMTTT ở ngang mức đầu tuỵ

Đường kính bình thường: < 14mm

Nằm phía sau so với OMC và ĐM gan

Vào gan chia thành nhánh P và T và tiếp tục chia cho các phân thuỳ và HPT

Tốc độ dòng chảy bình thường 10 -20cm/s, dòng chảy vào gan

Hệ tĩnh mạch trên gan:

3 tĩnh mạch trên gan: phải, trái, giữa: dẫn lưu máu về TM chủ dưới

Dẫn lưu máu của hạ phân thuỳ I về trực tiếp TM chủ dưới

Động mạch gan:

Xuất phát thường từ ĐM thân tạng, đi phía trước TM cửa trong cuống gan, phân bố theo hệ cửa vào gan

CÁC THAY ĐỔI GIẢI PHẪU

Gan nhiều thuỳ.

Thiểu sản 1 thuỳ gan.

Thuỳ gan phụ.

Đảo ngược phủ tạng.

GIẢI PHẪU ĐƯỜNG MẬT

Đường mật trong gan đi tuỳ

hành với ĐM gan, TMC trong

khoảng cửa Bình thường

không giãn, thành mỏng ,

không nhìn thấy với các máy

siêu âm có độ phân giải thấp.

Đường mật ngoài gan gồm

OGP, OGT, OGC, OMC, Túi

mật.

OMC đổ chung với ống tuỵ

chính vào bóng Vanter, đổ vào

tá tràng ở D2 Đi phía trước

TMC.

Túi mật ĐK<4cm, thành dầy

<3mm.

Thay đổi giải phẫu chỗ đổ của

OMC, ống tuỵ chính.

GIẢI PHẪU ĐƯỜNG MẬT

a: ống gan P

b: ống gan T

c: ống gan chung

d: động mạch gan

e: động mạch vị tá tràng

f: ống cổ túi mật

h: OMC

k: đáy túi mật

i: phễu túi mật

j: thân túi mật

l: động mạch túi mật

KĨ THUẬT SIÊU ÂM

Bệnh nhân nhịn đói ít nhất 6h trước khi SA (trừ cấp cứu).

Đường thăm khám qua liên sườn, dưới sườn Bệnh nhân nằm ngửa, nghiêng trái.

Phối hợp hít sâu.

Quan sát tất cả các hạ phân thuỳ.

Đầu dò 3,5 – 5MHz, dẻ quạt Đầu dò tần số cao

sử dụng khảo sát mặt gan tốt hơn.

Doppler.

CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

Dọc gan phải: bình thường: 10 - 14cm.

Dọc gan trái: bình thường 5 – 8cm.

Dọc qua TM chủ dưới

Cắt qua các khoang liên sườn.

Theo trục của TM cửa.

Cắt qua gan và thận.

Các mặt cắt ngang dưới mũi ức, dưới bờ sườn Các lớp cắt quặt ngược.

Các lớp cắt dọc và ngang theo trục của túi mật.

TM chủ

TMC IV

I

III

II

HÌNH SA CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

ĐMC

HÌNH SA CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

VI

VII

Cơ hoành phải

TP Gan

HÌNH SA CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

.TMC TM chủ dưới

.ĐMC

.TMChủ Túi mật

HÌNH SA CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

TMTG P

TM chủ dưới

HÌNH SA CÁC MẶT PHẲNG CẮT CHÍNH

DT tròn