Bạo lực gia đình đối với trẻ em

Cùng với sự phát triển kinh tế thị trường, đời sống của người dân không ngừng được nâng cao là sự gia tăng cua ly hôn và bạo lực gia đình mà nguyên nhân sâu xa của nó là do xung đột vợ chồng.Bạo lực gia đình không những chỉ nhằm vào phụ nữ mà nó còn nhằm cả vào trẻ em thế hội tương lai của đất nước.Trẻ em mà sống trong cảnh bạo lực gia đình và chịu ảnh hưởng của bạo lực gia đình sẽ không thể phát triển hài hoà về thể chất và nhân cách.Lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Bạo lực gia đình đối vói trẻ em” cũng nhằm góp phần nhỏ bé về mặt lý luận cũng như vào việc nâng cao vị trí, vai trò của gia đình trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giá dục trẻ em nước ta.

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

PHÀN MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 4

3 Mục tiêu nghiên cứu 4

4 Khách thế nghiên cứu 5

5 Đối tuợng khảo sát 5

6 Phạm vi nghiên cứu 5

7 Vấn đề nghiên cứu 5

8 Giả thuyết nghiên cứu 5

9 Phuơng pháp nghiên cứu 5

10 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 6

10.1 Cơ sở lý luận 6

10.2 Cơ sở thực tiễn 6

PHÀN NỘI DUNG CHÍNH 7

CHƯƠNG I: Cơ SỞ LÝ THUYẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN cứu 7

1 Lý thuyết áp dụng 7

2 Các khái niệm công cụ 7

2.1 Trẻ em và trẻ vị thành niên 7

2.1.1 Trẻ em 7 2.1.2 Trẻ vị thành niên

2.2 Gia đình 8

2.3 Khái niệm chuân mực xã hội và hành vi lệch chuân 8

2.4 Bạo lực gia đình 8

CHƯƠNG ĨT: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu 10

1 Tình trạnh bạo lực đối với trẻ em 10

1.1 Bạo lực thể xác 10

1.2 Bạo lực tinh thần 10

1.3 Bạo lực tình dục 10

1.4 Lao động trẻ em 10

2 Nguyên nhân của bạo lực gia đình đối với trẻ em 11

2.1 Nhận thức của các bậc cha mẹ và cách dạy con chưa đúng 11

2.2 Sự thiếu hiểu biết của các bậc cha mẹ về quyền trẻ em 11

2.3 Do những xung đột bế tắc trong cuộc sống 11

2.3.1 về mặt tình cảm 11

2.3.2 về mặt kinh tế 11

2.4 Do cha mẹ xa vào tệ nạn xã hội 11

3 Hậu quả của bạo lực gia đình đối với trẻ em 11

3.1 Một số đặc điểm sinh lý cơ bản của lứa tuổi vị thành niên 11

3.1.1 Sự phát triển về mặt sinh lý 11

3.1.2 Sự phát triển tâm lý xã hội 11 3.2 Ảnh hưởng của cha mẹ đến những hành vi có vấn đề của trẻ vị

thành niên 12

3.3 Hậu quả của bạo lục gia đình đối với trẻ em 12

3.3.1 Anh hưởng đên thê chât của trẻ 12

3.3.2 Ánh hưởng đến việc hình thành nhân cách của trẻ 12

3.3.3 Những đứa trẻ có xu hướng rời xa giađình và do vậy dễ dàng tiếp thu những ảnh hưởng tiêu cực của xã hội hoặc trở thành nạn nhân của các tệ nạn xã hội 12

3.3.4 Tạo nên những hành vi lệch lạc ở trẻ em 12

CHƯƠNG III: CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN BẠO Lực GTA ĐỈNH ĐỐT VỚT TRẺ EM 14

1 Đối với nhà nước 14

2 Đối với các tổ chức đoàn thể 14

3 Đối với gia đình 14

4 Đối với trẻ em 14

PHẦN KẾT LUẬN 16

PHÀN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cùng với sự phát triển kinh tế thị trường, đời sống của người dân không ngừng được nâng cao là sự gia tăng cua ly hôn và bạo lực gia đình mà nguyên nhân sâu xa của nó là do xung đột vợ chồng.Bạo lực gia đình không những chỉ nhằm vào phụ nữ mà nó còn nhằm cả vào trẻ em - thế hội tương lai của đất nước.Trẻ em mà sống trong cảnh bạo lực gia đình và chịu ảnh hưởng của bạo lực gia đình sẽ không thể phát triển hài hoà về thể chất và nhân cách

Lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Bạo lực gia đình đối vói trẻ em” cũng nhằm

góp phần nhỏ bé về mặt lý luận cũng như vào việc nâng cao vị trí, vai trò của gia đình trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giá dục trẻ em nước ta

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Gia đình là đề tài vừa đa dạng, phong phú vừa gần gũi nhưng cũng chứa đựng những điều mới lạ.Do vậy, đề tài này đã thu hút niều công trình nghiên cứu khoa học nhằm tìm tòi, phát hiện các khía cạnh của gia đình

Ở Việt Nam cũng có khá nhiều cuộc khảo sát hiện trạng ly hôn và bạo lực gia đình.Các báo cáo nghiên cứu về vấn đề này đã phản ánh tương đối đầy đủ thực trạng bạo lực gia đình.Chẳng hạn như: “Gia đình học” (Đặng Cảnh Khanh - Lê Thị Quý, Nhà xuất bản lý luận chính trị, 2007), “Xã hội học về giới và phát triển” (Hoàng Bá Thịnh, 2005) Ngoài ra còn rất nhều mhững nghhiên cứu về trẻ em lang thang, trẻ em phạm tội mà nguyên nhân dẫn đến là từ phía gia đình như xung đột gia đình, bạo lực gia đình

3 Mục tiêu nghiên cứu

+ Tìm hiểu nguyên nhân và thực trạng bạo lực bạo lực gia đình đối với trẻ em + Dự đoán những hậu quả xã hội sẽ xảy ra nếu không khắc phục đuợc tình trạng trên

+ Đưa ra những giải pháp khắc phục

4 Khách thể nghiên cứu

Nghiên cứu những trẻ em đang bị bạo lực gia đình

5 Đối tượng khảo sát

Đối tượng khảo sát là bạo lực gia đình đối với trẻ em

6 Phạm vi nghiên cứu

Đe tài này tập trung nghiên cứu đối tượng trẻ em vị thành niên ở một số thành phố như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Thái Bình trong thòi gian từ năm 1999 đến năm 2009

7 Vấn đề nghiên cứu

+ Vì sao bạo lực gia đình đối với trẻ em gia tăng ?

+ Ảnh hưởng của bạo lực gia đình đối với trẻ em như t hế nào ?

8 Gỉả thuyết nghiên cứu

+ Bạo lực gia đình ở Việt Nam đang có xu hướng gia tăng

+ Nguyên nhân chủ yếu của bạo lực gia đình đối với trẻ em là do xung đột vợ chồng

9 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích tài liêu

Vì thời gian ngắn và điều kiện có hạn nên chủ yếu báo cáo sử dụng phương pháp phân tích tài liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu

10 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

10.1 Cơ sở lý luân:

Nghiên cứu này được thực hiện dựa trên cơ sở các nguyên tắc của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, luôn xem xét sự vật hiện tượng trong một quá trình phát triển và những mối liên hệ phổ biến.Áp dụng quan điểm này, nghiên cứu bạo lực gia đình đói với trẻ em trong mối liên hệ với các yếu tố tâm lý, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến trẻ em

10.2 Cư sở thưc tiên:

Các nhà xã hội học cho rằng nhận thức về trẻ em không thế tách rời khỏi vai trò của xã hội hoá cá nhân, vai trò tích cực của hoạt động lao động, vai trò của gia đình, của các tổ chức đoàn thể, chính quyền đối với quá trình xã hội hoá trẻ em.Trên thực tế, trẻ em bị ảnh hưởng của bạo lực gia đình thương chịu ảnh hưởng nặng nề về thể chất tinh thần.Chúng có thể học tập những khuân mẫu của bố mẹ và trở thành có những hành vi lệch lạc khi trưởng thành Điều này không chỉ ảnh hưởng tới sự phát triên của tâm lý, xã hội mà còn phương hại tới sự phát triển lâu bền của quốc gia, dân tộc

PHÀN NỘI DUNG CHÍNH

CHƯƠNG I: Cơ SỎ LÝ THUYẾT CỦA VẤN ĐÈ NGHIÊN cứu

1 Lý thuyết áp dụng:

Theo quan điểm của Marx: Mọi quan hệ xã hội suy đến cùng đều bắt nguồn từ yếu tố kinh tế.Sự khác nhau về quyền lợi kinh tế đều dẫn đến sự khác nhau về địa

vị, vị thế xã hội.Từ mâu thuẫn kinh tế chuyển sang vấn đề chính trị.Mâu thuẫn và xung đột xuất hiện do cự bất bình đắng về quyền lợi và nghĩa vụ giữa mối quan hệ thống trị và bị trị

Vận dụng lý thuyết này vào phân tích xung đột giữa các thế hệ, đặc biệt là xung đột giữa cha mẹ và con cái trong các gia đình hiện nay, bao gồm các yếu tố kinh tế, vật chất, tài sản, các địa vị vai trò

2 Các khái niệm công cụ:

2

L Trẻ em và trẻ vi thành niên

2.1.

L Trẻ em

Trẻ em là người chưa trưởng thành, còn yếu ớt về thể chất và non nớt về tinh thần.Trong khoa học, trẻ em được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau tuỳ theo tiếp cận của tùng khoa học cụ thể.Song tất cả các định nghĩa đều thừa nhận rằng, trẻ em không phải là ngườ lớn thu nhỏ lại.Trẻ em vận động và phát triên thao quy luật riêng của trẻ em

tuổi.Sự phân loại độ tuổi vị thành niên có tính tương đối tuỳ theo điều kiện, tập quán, truyền thống mỗi nước có cách phân loại khác nhau

Lứa tuôi vị thành niên là thời kỳ phức tạp trong topàn bộ quá trình phát triển

và trương thành của một con người.Thời kỳ này, con ngượ đi tù' sự hình thành, phát triển đén sự hoàn thiện về giớ tính và xã hội

2.2.

Gia đình.

“ Gia đình là một nhóm xã hội hình thành trên cơ sơ các quan hệ hôn nhân Quan hệ huyết thống hoặc được nuôi dưỡng tuy không có quan hệ máu mủ.Các quan hệ trong gia đình gắn bó với nhau về trách nhiệm và quyền lợi (kinh tế, văn hoá, tình cảm )

2.3.

Khải niêm chuân mưc xã hôi và hãnh vi ỉêch chu ân.

Khái niệm “hành vi lệch chuẩn” được các nhà xã hội học giải thích: “Lệch” là phản ánh bất kỳ một hành vi nào không phù hợp với sự mong đợi của xã hội hoặc của một nhóm xã hội.Lệch là hành vi đi chệch khỏi các quy tắc, chuẩn mực xã hội

2.4.

Bao ỉưc gia đình

Bạo lực gia đình là ngược đãi bằng tình cảm, thế xác hay tình dục một thành viên trong gia đình bằng một thành viên khác (Xã hội học, John Macionis, Nxb Thống kê, tr 474)

Có thế phân chia bạo lực gia đình thành bốn loại sau:

Bạo lực thể xác

Bao lưc tinh thần

Bạo lực kinh tế hay lao động

Bạo lực tình dục

CHƯƠNG II: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu

1 Thực trạng bạo lực đối với trẻ em

1.1.

Bao ỉưc thê xác

Bạo lực gia đình đang ngày càng gia tăng trong những năm gần đây, tiêu biếu

là bạo lực của chồng đói với vợ.Nhưng một con số đáng báo động là ngày càng có nhiều ông bố bà mẹ sử dụng bạo lực với con cái

1.2.

Bao lưc tinh thần

Cùng với bạo lực thể xác thì ngày càng có nhiều bậc cha mẹ sử dụng hình thức mắng chửi, sỉ nhục con cái mình.Trong bạo lực của cha mẹ đối với trẻ em thì những bậc cha mẹ là cán bộ hay sỉ nhục con cái, còn cha mẹ nông dân, công nhân thường hành hạ thê xác của các em

1.3 Bao ỉưc tình diỉc

Bạo lực tình dục đối với trẻ em thường là cường ép quan hệ tình dục với trẻ

em, ép buộc các em không được tiết lộ cho ai biết thậm chí cả đánh đập

1.4 Lao đông trẻ em

Lao động trẻ em đang ngày một gia tăng.Nước ta còn nghèo nên tỉ lệ các gia đình nghèo còn nhiều.Trong những gia đình nghèo, trẻ em phải lao động sớm để phụ giúp gia đình.Rất nhiều những công việc mà các em làm là quá với sức với lứa tuổi của mình

2 Nguyên nhân của bạo lực gia đình đối với trẻ em

2.1.

Nguyên nhân nhân thức của các bâc cha me và cách day con chưa đủng

Các bậc cha mẹ Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng Nho giáo

và cách dạy con theo kiêu “yêu cho roi, cho vọt”.Một bà mẹ nông dân huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương thường dạy con: “Tôi thì vớ được cái gì dậy cái đó” (4, tr51)

2.2.

Sư thiếu hiên biêt của các bâc cha me về quyền trẻ em

Vì nhiều lý do khác nhau, không ít các bậc cha mẹ hiện nay chưa quan tâm đúng mức đến việc tìm hiểu và thực hiện quyền và nghTa vụ của trẻ em được quy định trong Công ước quốc tế về quyền trẻ em, Luật Bảo vệ chăm sóc và Giáo dục trẻ em, Bộ luật hình sự của nước ta

2.3.

Do những xung dôt , bế tắc trong cuôc sống của các bâc cha me

2.3.1 về tình cảm

2.3.2 về măt kỉnh tế

2.4.

Do cha me sa vào tê nan xã hôi

Chồng/vợ sa vào các tệ nạn xã hội nói trên không chỉ gây ra sự bạo hành đối với nhau mà con cái họ cũng phải chịu chung sự bạo hành đó từ cha mẹ của chúng.Trẻ em bị bạo hành gia đình từ nguyên nhân này thường bị hành hạ về thể xác rất lớn, thậm chí có em phải mang tật suốt đời

3 Hậu quả của bạo lực gia đình đối với trẻ em

3.1.

Môt sô đăc đỉêm tâm sinh ỉý cơ bản của lứa tuôi vi thành niên

3.1.1 Sư phát triên vê mãt sinh lý

Ớ giai đoạn này trẻ có một sự nay đổi quan trọng về mặt cơ thế Đó là hiện tượng dậy thì

3.1.2 Sư phát triên tâm lý xã - hôi

So với sự phát triển về mặt sinh học thì sự phát trien về tâm lý - xã hội chậm

hơn một bước Đặc biệt là trong điều kiện kinh tế xã hội phát trien như hiện nay:

số con trung bình trong mỗi gia đình ít, đời sống kinh tế khá giả hơn, các em được

bố mẹ và người thân lo cho đầy đủ, thời gian học tập nhiều hơn, tuôi lao đọng chậm lại, nên sự phát triên tâm lý xã hội của các em càng chậm

3.2.

Anh hưởng của cha me đến những hành vi có vấn đề của trẻ vi thành niên

Các công trình nghiên cứu cho thấy: nhân cách của bố mẹ và mối quan hệ của họ

có ảnh hưởng quan trọng đến đời sống tâm lý con cái.Những người có nhân cách đạo đức không tốt rất khó dạy con cái họ trở thành người tốt 3.3 Hâu quả của bao ỉưc gia đình đoi với trẻ em

Hậu quả của bạo lực gia đình đối với trẻ em là vô cùng nghiêm trọng.Những hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con cái đã khiến cho những đứa trẻ này bị tổn thương về mặt tâm lý cũng như thế xác

3.3.1 Anh hưởng đên thê chât trẻ em

Bạo hành trước hết ảnh hưởng trục tiếp đến sức khoẻ thể chất của trẻ hoặc nguy hại hơn, khiến trẻ có thể bị nguy hiếm đến tính mạng, trẻ không thế phát triển

về thế chất một cách bình thường

3.3.2 Anh hưởng tới viêc hình thành nhân cách trẻ em

Bạo lực gia đình đối với trẻ em không chỉ là việc gây đau đớn thế xác mà còn

để lại di chứng khá nặnh nề và lâu dài về mặt tinh thần, hành vi ứng xử của trẻ em

nư thiếu tự tin, rụt rè, lo sợ, hoặc trở lên hung dữ, thường sử dụng bạo lực trong việc xử lý các mối quan hệ trong gia đình và ngoài xã hội, cả hiện tại và trong tương lai

3.3.3 Những đứa trẻ có xu hưong rời xa gia đình và do vây dễ dàng

tiếp thu những ảnh hưởng tiêu cưc của củ xã hôi hoăc trở thành nan

nhân của các tê nan xã hôi

3.3.4 Tao nên những hành vỉ ỉêch ỉac ở trẻ em

Bạo lực gia đình đối với trẻ em dễ đẩy chúng rơi vào “vết trượt tuổi hoa”, tạo nên những “cú sốc” đầu đời của trẻ.Tâm lý của lứa tuổi học sinh THCS rất phức tạp.Các em đã tự nhân mình là người lớn, các em muốn đươc tôn trọng, được xem

là người có giá trị.Neu phụ huynh cư xử không khéo léo, hay la rầy, mắng chửi, các em sẽ cảm thấy rất khó chịu và bị tổn thương

CHƯƠNG III: CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN

BẠO LỤC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM

1 Đối với nhà nước

Nhà nước cần nhanh chóng đưa Luật phòng, chống bạo lực gia đình vào cuộc sống.Thường xuyên kiểm tra, giám sát và có bố sung, xử lí kịp thời trong quá trình thực hiện Luật này cũng như Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em và các văn bản pháp luật có liên quan đến bạo lực gia đình đối với trẻ em

2 Đối với các tổ chức đoàn thế xã hội

Cần nâng cao hơn nữa vai trò và trách nhiệm của úy ban dân số, gia đình và trẻ em.Hội liên hiệp phụ nữ, Đoàn thanh niên, nhà trường trong việc phát hiện, ngăn ngừa, giáo dục, xử lý các hành vi bạo lực đối với trẻ em trong gia đình.Tăng cường công tác thông tin, giáo dục, truyền thống về phòng, chống bạo lực nói chung, bạo lực gia đình đối với trẻ em nói riêng trong cộng đồng dân cư

3 Đối với gia đình

Các bậc cha mẹ phải hiểu con, chia sẻ và cùng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc sao cho phù họp với lứa tuổi, giới tính và hoàn cảnh, dành nhiều thời gian để gần gũi con cái.Cha mẹ cần phải là tấm gương cho con cái học tập, biết kiềm chế, thậm chí phải bở thói quen bạo lực kế cả hành động và lời nói trong ứng

xử giữa vợ chồng, đối với con cái và mọi thành viên khác trong gia đình

4 Đối với trẻ em

Cần được giáo dục biết, hiếu rõ và thực hiện tốt quyền của mình được luật pháp quy định, xứng đáng là con ngoan, trò giỏi, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, giúp đỡ gia đình làm những việc vừa sức mình thực sự là niềm hy vọng, tự hào

và là nguồn vui của cha mẹ và gia đình.

PHẦN KẾT LUẬN

Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đời sống con người không ngừng được tăng lên Nhưng cùng vơi sự phát triển đó là những áp lực của cuộc sống khiến gia đình không trở thành “tố ấm” nữa mà trở thành môi trường chứa bạo lực.Bạo lực trong gia đình không những tác động tới thế hệ hiện tại mà còn hệ quả đến tận thế hệ mai sau

Qua phân tích trên cho thấy sự thống nhất giữa giả thuyết nghiên cứu và kết quả nghiên cứu.Có thể rút ra từ kết quả nghiên cứu như sau:

Bạo lực gia đình đối với trẻ em đang ngày một gia tăng và đáng báo động.Trẻ em

là nạn nhân của bạo lực gia đình và chỉ xếp sau phụ nữ.Trẻ em thường chịu bạo lực thể xác như thường xuyên bị đánh đập thậm chí dẫn đến tàn tật và có thể tử vong

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Xã hội học, John Macionis, Nxb Thống Kê, 2004

2 Chống bạo lực đối với phụ nữ, Trung tâm sức khoẻ phụ nữ và gia đình, Hà Nội, Nxb Phụ nữ, 2002

3 Báo gia đình và xã hội

4 Vũ Ngọc Bích: Hỏi đáp về Công ƯỚC Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991

5 http:// ww.laodong.com.vn/Home/Bạo-hành-trẻ-em-trong-gia-đình

6 Gia đình với trẻ em, ưỷ ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em thành phố

Hà Nội, Hà Nội, 2001

7 Báo Pháp luật va Đời sống