Cần kế thừa những giá trị đạo đức cũtích cực phù hợp với yêu cầu của sự phát triển, kết hợp với phát huy những giá trị đạo đức mới, tiến bộ xã hội, dân tộc và nhân loại ghi nhận, có nh t
Trang 1trờng chính trị nguyễn văn cừ
Tiểu luận tốt nghiệp
Đề tài: Tìm hiểu giá trị đạo đức Cách mạng
trong t tởng Hồ Chí Minh.
Học viên: Hà Đức Tâm
Lớp: Trung cấp lý luận chính trị C122
Giảng viên hớng dẫn :Thạc sĩ Đỗ Thị Thanh Thuỷ
Cẩm Phả, tháng 12 năm 2010
Mục lục
A Đặt vấn đề
I Một số vấn đề chung về đạo đức.
2
Trang 2Tỉnh Quảng Ninh
II Sự cần thiết nghiên cứu t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức
1 Đạo đức là nội dung cơ bản trong t tởng Hồ Chí Minh, là một trong
những điều kiện quyết định cách mạng thắng lợi
2 T tởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng tiếp tục định hớng cho
dân tộc Việt Nam trong thời đại ngày nay
33
4
B Nội dung
I Cơ sở hình thành t tởng đạo đức Hồ Chí Minh.
1 Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam
2 Những giá trị đạo đức nhân loại
3 Xuất phát từ yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng Việt Nam
6678
II Những quan điểm cơ bản của t tởng đạo đức Hồ Chí Minh.
1 Những chuẩn mực đạo đức cơ bản trong t tởng Hồ Chí Minh
2 Chi bộ Trờng PTCS Cộng Hoà thực hành tấm gơng đạo đức Hồ Chí
Minh
914
A Đặt vấn đề
I Một số vấn đề chung về đạo đức.
1 Khái niệm về đạo đức.
Theo quan niệm phơng Đông, đạo đức là cơ sở trong đối nhân xử thế và rènluyện mình làm điều thiện, tránh điều ác Các học thuyết của Phật giáo, Nho giáo,
Đạo giáo đề ra các quy tắc chuẩn mực, những ràng buộc trong quan hệ con ngời vớicon ngời Tóm lại, đạo đức ở phơng Đông là đạo làm ngời, trong các mối quan hệcơ bản nh: Vua - tôi, cha - con, chồng - vợ, anh em, làng xóm, bạn bè
ở phơng Tây, khái niệm đạo đức bắt nguồn từ tiếng Latinh, có nghĩa là lềthói, tiếng Hylạp là tập tục gắn với thói quen
Hêghen đa ra khái niệm đạo đức nh sau: Luân lý là đạo đức chủ quan, còn
đạo đức là luân lý khách quan
Nhà đạo đức học ngời Nga G Banđzelaze viết: "Đạo đức của con ngời lànăng lực phục vụ một cách tự giác và tự do những ngời khác và xã hội Nơi nàokhông có những hành động tự nguyện, tự giác của con ngời thì nơi ấy không cónhân phẩm, không thể thực sự có đời sống xã hội Đặc trng của đời sống con ngời
và của bản thân tính ngời (hoặc nhân phẩm) là ở đạo đức và nội dung của đạo đứcchính là năng lực phục vụ tự nguyện, tự giác lợi ích của ngời khác và của toàn xãhội" Tóm lại đạo đức là một quan hệ xã hội có quy tắc, có chuẩn mực, có giá trị đ -
Trang 3Tỉnh Quảng Ninh
ợc xã hội đánh giá nhng không ghi lại thành văn bản mà thờng là nếp sống, lốisống, phong tục tập quán của một cộng đồng nhất định tạo thành khi chung sốngvới nhau
2 Vị trí của đạo đức đối với sự phát triển của lịch sử.
đạo đức là một ý thức xã hội, phản ánh các quan hệ ứng xử giữa con ngờivới con ngời, giữa con ngời với tự nhiên, do vậy đạo đức gắn với mỗi con ngời cụthể, thể hiện trong hành vi, ứng xử gắn với nghề nghiệp, tập đoàn ngời, giai cấp,dân tộc và xã hội Trong tiến trình phát triển, đạo đức luôn hình thành trong xã hội
cụ thể, do vậy có sự kế thừa giữa đạo đức cũ và đạo đức mới đang phát triển, tạothành đạo đức xã hội
Trong xã hội thờng tồn tại lợi ích cá nhân với lợi ích tập thể, lợi ích dân tộcvới lợi ích quốc tế, những lợi ích đó gắn liền với mỗi con ngời, tồn tại trong một xãhội cụ thể, những lợi ích này kết hợp đợc với nhau sẽ tạo nên quan niệm chung về
đạo đức xã hội, trở thành nền tảng đạo đức xã hội Nhờ nền tảng đạo đức xã hội, sẽtạo ra sự ổn định và bề vững của sự phát triển lịch sử Nếu các loại lợi ích ấy khôngphù hợp với nhau, mâu thuẫn với t tởng chính thống của một chế độ xã hội thì sẽkhông tạo ra cái nền chung về đạo đức xã hội, xã hội sẽ không ổn định và pháttriển Vì thế đạo đức có vị trí vai trò rất quan trọng đối với sự tồn tại và phát triểncủa lịch sử Tuy nhiên phải thấy cả hai mặt tích cực và tiêu cực của đạo đức cũ đang
kế thừa, cũng nh đạo đức mới đang phát triển Cần kế thừa những giá trị đạo đức cũtích cực phù hợp với yêu cầu của sự phát triển, kết hợp với phát huy những giá trị
đạo đức mới, tiến bộ xã hội, dân tộc và nhân loại ghi nhận, có nh thế đạo đức mớitrở thành động lực của sự phát triển
II Sự cần thiết nghiên cứu t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức.
1 Đạo đức là nội dung cơ bản trong t tởng Hồ Chí Minh, là một trong những
điều kiện quyết định cách mạng thắng lợi.
Xây dựng đạo đức cách mạng trở thành vấn đề cơ bản, là một trong những
điều kiện quyết định cách mạng thắng lợi, đặc biệt là một tiêu chí đạo đức khôngthể thiếu đối với mỗi cán bộ đảng viên trong công cuộc xây dựng đất nớc ở thời đạimới Theo t tởng Hồ Chí Minh, đạo đức là gốc của cán bộ mà cán bộ là gốc củacách mạng vì sự nghiệp cách mạng tuy rất vẻ vang nhng là một sự nghiệp khó khăn,phức tạp đòi hỏi ngời làm cách mạng phải biết chịu đựng hi sinh gian khổ "nh ngờigánh nặng đi đờng xa" nên ngời làm cách mạng trớc hết phải có đạo đức cách mạng
để lãnh đạo quần chúng nhân dân Đạo đức là giá trị nhân cách của con ngời là sứcmạnh để ngời làm cách mạng thực hiện lí tởng mục tiêu của mình Vì lẽ đó trongthời kỳ đấu tranh giành độc lập tự do, chống hai đế quốc Pháp và Mỹ, trớc đòi hỏicủa sự nghiệp cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta hết sức chăm lo xây
Trang 4Tỉnh Quảng Ninh
dựng đạo đức cách mạng cho toàn Đảng và toàn thể nhân dân Nhờ đó nhiều thế hệngời Việt Nam đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, hi sinh lợi ích cá nhân vàtính mạng mình, dấn thân vào công cuộc giải phóng dân tộc, giành thắng lợi cuốicùng
Hồ Chí Minh là ngời luôn coi trọng con ngời và cuộc sống con ngời, coi
đó là giá trị cao quý nên theo t tởng Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng đồng nghĩavới lòng yêu thơng con ngời, quý trọng những giá trị của con ngời, là sự chăm locho cuộc sống con ngời từ cơm ăn, áo mặc, học hành, đến sự phát triển toàn diệncủa con ngời Tóm lại chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh chính là cống hiến, là hysinh, là phấn đấu hết mình cho công cuộc giải phóng dân tộc, giai cấp và giải phóngcon ngời
Thực tiễn cách mạng 78 năm qua dới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và
Đảng Cộng sản Việt Nam đa nớc ta từ một nớc nghèo nàn, lạc hậu bị lệ thuộc vàothực dân Pháp và đế quốc Mỹ, trở thành một nớc độc lập và tự do, đời sống củanhân dân không ngừng đợc nâng cao cả về vật chất và tinh thần, là minh chứng sinh
động khẳng định t tởng đạo đức Hồ Chí Minh trở thành nội dung cơ bản, xuyênsuốt mọi t tởng chính trị khác của cách mạng Việt Nam, là một trong những nhân tốquan trọng quyết định cách mạng thắng lợi mới
2 Đạo đức trong t tởng Hồ Chí Minh tiếp tục định hớng cho cuộc đấu tranh vì con ngời của dân tộc Việt Nam và thế giới.
Trớc yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới đất nớc, trong bối cảnhthế giới có những thay đổi lớn lao, nh hệ thống xã hội chủ nghĩa thoái trào, toàn cầuhoá do đế quốc chi phối, cách mạng khoa học kĩ thuật và công nghệ diễn ra với tốc
độ mạnh mẽ, đã tác động trực tiếp tới con đờng độc lập dân tộc đi lên chủ nghĩa xãhội do Hồ Chí Minh và Đ
ảng ta sáng lập đầu thế kỉ XX, con đờng duy nhất đem lại độc lập dân tộc và tự do,hạnh phúc cho nhân dân
Vì thế những nội dung về đạo đức mà Hồ Chí Minh nêu ra cách nay gầnnửa thế kỷ cần đợc xem xét toàn diện, cụ thể và sâu sắc trong điều kiện kinh tế xãhội ngày nay của đất nớc và trong xu thế vận động của thế giới, để tiếp tục bổ sung
và làm phong phú t tởng đạo đức Hồ Chí Minh trong thời đại mới Trong bối cảnh
từ một xã hội thuộc địa nửa phong kiến với những tàn tích lạc hậu, hủ bại, chúng ta
đi lên xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, đó chính là cuộc đấu tranh giữa cái mới vàcái cũ, giữa tiến bộ và lạc hậu nên cần thờng xuyên bồi đắp nhận thức về đạo đức
Hồ Chí Minh cho mọi tầng lớp nhân dân, nhằm có sự cải biến quan trọng về t tởng
đạo đức toàn xã hội để xây dựng nền tảng đạo đức mới, con ngời mới Việt Namtrong thế kỉ XXI
Trang 5Tỉnh Quảng Ninh
T tởng đạo đức Hồ Chí Minh có sức lôi cuốn đối với nhân loại tiến bộ vìmục tiêu cao cả đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng con ngờinên Hồ Chí Minh là hiện thân của một nhân cách lớn, của văn hoá đạo đức Trong
điều kiện thế giới vẫn tồn tại bất công, bất bình đẳng dân tộc, vẫn còn áp bức bóclột, thì giá trị t tởng đạo đức Hồ Chí Minh với nội dung giải phóng triệt để con ngờikhỏi mọi áp bức bất công nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện của conngời vẫn giữ nguyên giá trị
Đạo đức là giá trị t tởng cao đẹp của nhân loại, cũng chính là mục tiêu màcon ngời hớng tới trong quá trình phát triển, là sự toả sáng của đạo đức làm ngời, là
đỉnh cao văn hoá đạo đức của con ngời, vì lẽ đó tôi mong muốn tìm hiểu và nghiêncứu vấn đề đạo đức trong t tởng Hồ Chí Minh Để hiểu sâu sắc và đầy đủ hơn chiềusâu trong t duy và hành động của một vĩ nhân cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giảiphóng con ngời
B Nội dung
I Cơ sở hình thành t tởng đạo đức Hồ Chí Minh.
1 Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam.
Trong t tởng Hồ Chí Minh, nguyên tắc kế thừa các giá trị đạo đức truyềnthống, có chọn lọc để xây dựng đạo đức mới, phù hợp với yêu cầu của sự nghiệpcách mạng có ý nghĩa sâu sắc đối với sự hình thành giá trị đạo đức và nhân văn HồChí Minh Ngời cho rằng “gốc của văn hoá là dân tộc” nên trong t duy Hồ Chí Minh,xây dựng xã hội mới, đời sống mới, đạo đức mới, nhất là nền văn hoá mới, tất yếuphải kế thừa những giá trị truyền thống tốt đẹp mà cha ông để lại, phát triển nó trêncơ sở lập trờng của chủ nghĩa Mác - Lênin để phục vụ tổ quốc và nhân dân Đồngthời, Hồ Chí Minh cũng nhận thức đầy đủ về những tập tục, thói quen truyền thống
Trang 6Tỉnh Quảng Ninh
lạc hậu trong đời sống gây những tác động không nhỏ, cản trở đến quá trình cải tạo
và xây dựng đạo đức mới, nên Ngời kế thừa có phê phán, chọn lọc những giá trị tíchcực trong truyền thống đạo đức dân tộc Việt Nam Dân tộc Việt Nam trải qua mấynghìn năm lịch sử dựng nớc và giữ nớc đã bồi đắp lên nhiều giá trị đạo đức truyềnthống tốt đẹp Trớc hết là tình thơng yêu con ngời, thơng yêu đồng loại, nhất lànhững ngời cùng cảnh ngộ
Thứ hai, bản chất nhân văn trong quan hệ ứng xử giữa ngời với ngời Nhânvăn là giá trị đạo đức cao cả của dân tộc Việt Nam, thể hiện ngay từ cách ứng xửvới mọi ngời trong sinh hoạt hàng ngày tới việc xử lý các việc trọng đại của đất n-
ớc Nhân văn không phải là sự ban phát tình thơng, càng không phải là sự hành hạmình trớc kẻ mạnh, nhất là kẻ thù của dân tộc Nhân văn hàm chứa những giá trị
đạo đức cao quý, đó là sự khoan dung, độ lợng, khoan thứ, vị tha trong quan hệ giữangời với ngời, ở cách ứng xử biết tha thứ lỗi lầm của ngời khác, luôn tôn trọng giátrị của con ngời dù khác biệt về màu da, ngôn ngữ, cao hơn là sự khoan dung vớichính kẻ thù
Thứ ba, phê phán các thói quen và truyền thống lạc hậu trong đạo đức dântộc Trong tác phẩm Đời sống mới (1947), Hồ Chí Minh nêu rõ: Đời sống mớikhông phải cái gì cũng bỏ hết, không phải cái gì cũng làm mới Cái gì cũ mà xấuthì phải bỏ Cái gì cũ mà không xấu, nhng phiền phức thì phải sửa đổi cho hợplí cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm cái gì mới mà hay thì ta phải làm
2 Những giá trị đạo đức nhân loại
Sự tiếp biến những tinh hoa văn hoá đạo đức nhân loại phơng Đông và
ph-ơng Tây là một trong những cội nguồn làm cho t tởng đạo đức Hồ Chí Minh phongphú và có sức lôi cuốn mãnh liệt Trong quá trình nghiên cứu văn hoá nhân loại, HồChí Minh sớm nhận thấy giá trị tinh hoa trong t tởng, tinh thần các nền văn hoákhác nhau, Ngời nêu rõ: Học thuyết của Khổng Tử có u điểm của nó là sự tu dỡng
đạo đức cá nhân, Tôn giáo Giêsu có u điểm của nó là lòng nhân ái cao cả Chủnghĩa Mác - Lênin có u điểm là phơng pháp làm việc biện chứng Chủ nghĩa TônDật Tiên có u điểm là chính sách của nó thích hợp với điều kiện nớc ta Khổng T,Giêsu, Mác, Tôn Dật Tiên chẳng đã có những u điểm chung đó sao? Họ đều muốn
mu cầu hạnh phúc cho loài ngời, mu hạnh phúc cho xã hội, nếu hôm nay họ cònsống trên đời này, nếu họ hợp lại một chỗ, tôi tin rằng nhất định chung sống vớinhau rất hoàn mỹ nh những ngời bạn thân thiết Tôi cố gắng làm ngời học trò nhỏcủa các vị ấy” Rõ ràng ngay trong quan điểm kế thừa của Hồ Chí Minh đã thể hiệntính nhân văn rộng lớn và phong phú, xuất phát từ chỗ trân trọng những giá trị tốt
đẹp của ngời khác, tôn trọng sự khác biệt về văn hoá, không có bất cứ sự kỳ thị gì,
đó chính là đặc trăng bản chất đạo đức Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng chân
Trang 7Tỉnh Quảng Ninh
chính Hồ Chí Minh là ngời có ảnh hởng Nho giáo sâu sắc, cũng giống nh rất nhiềuvăn thân, sĩ phu có học lúc bầy giờ Hồ Chí Minh đã kế thừa những giá trị triết línhân sinh nh coi trọng đạo đức và tu dỡng đạo đức, tinh thần hiếu học, coi trọng trithức Phật giáo cũng du nhập vào nớc ta từ rất sớm, những t tởng nhân sinh từ bi,bác ái, cứu giúp ngời nghèo khổ dễ dàng nảy nở trên quốc gia giàu truyền thốngnhân nghĩa Mặt tích cực của phật giáo, nh hớng con ngời vào cuộc sống chân,thiện, mĩ, bình đẳng, yên vui, no ấm đã góp phần xây dựng nền tảng đạo đức xã hộilành mạnh, phát triển đất nớc trong nhiều thế kỉ Nh vậy, sự toả sáng của t tởng HồChí Minh trong giá trị đạo đức chính là ở chỗ, Ngời là chiến sĩ cộng sản đấu tranhkhông khoan nhợng với cái ác, cái bất công, cơng quyết chống sự bóc lột, xoá bỏcái xấu, cái lạc hậu triệt để nhng không phủ nhận mặt tốt đẹp, luôn trân trọng giá trịtích cực của ngời khác và cái chủ yếu trong t duy của Ngời là luôn khơi dậy cái tốt
đẹp trong con ngời để cảm hoá, thậm chí để hoá giải mâu thuẫn, bất đồng
3 Xuất phát từ yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng đầu thế kỉ XX.
Những năm hai mơi của thế kỉ XX, từ khi tiếp cận với chủ nghĩa nin, tiếp thu đợc những giá trị cao đẹp đạo đức, nằm trong nội dung giải phóng giaicấp, dân tộc và con ngời Hồ Chí Minh đã nhận thức đợc đầy đủ vị trí, vai trò và tầmquan trọng của đạo đức đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc ở một nớc thuộc địanửa phong kiến Kể từ năm 1858, thực dân Pháp xâm lợc nớc ta, áp đặt chính sáchnô dịch thuộc địa đối với nhân dân ta, để dễ bề cai trị chúng dùng chính sách ngudân, đầu độc nhân dân ta bằng đủ mọi tệ nạn xã hội nh nghiện hút, cờ bạc, mạidâm đè nén nhân dân ta bằng mọi chính sách, kể cả thuế thân, nh vậy đất nớc mất
Mác-Lê-độc lập, nhân dân bị áp bức bóc lột thậm tệ, kẻ thù xâm lợc đã làm mất đi cơ hộiphát triển đất nớc Đầu thế kỉ XX, khi Châu Âu đã làm cuộc cách mạng khoa học kĩthuật rầm rộ, chủ nghĩa t bản đã phát triển tới đỉnh cao bớc sang giai đoạn đế quốcchủ nghĩa, thì Việt Nam vẫn chìm trong đêm đen của chế độ thực dân phong kiến,lạc hậu và tàn bạo, trà đạp lên mọi quyền của con ngời, dẫn tới 95% dân số khôngbiết chữ, đói nghèo hoành hành khắp nơi
Đứng trớc những thất bại liên tiếp của phong trào đấu tranh yêu nớc củanhân dân ta suốt từ thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX, trớc nhu cầu bức thiết giành độclập và tự do của dân tộc để tìm con đờng phát triển, Hồ Chí Minh đã lựa chọn con
đờng ra nớc ngoài tìm đờng cứu nớc giải phóng dân tộc Sau một thập niên bôn bathế giới khảo nghiệm cách mạng thế giới, tinh thần yêu nớc cháy bỏng của Hồ ChíMinh đã gặp chủ nghĩa Mác-Lênin, t tởng cách mạng và tiên tiến của thời đại, xáclập con đờng độc lập dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội
Đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh chính là phấn đấu hết mình cho cuộc đấutranh giải phóng dân tộc, là thơng yêu con ngời và sẵn sàng đấu tranh cho hạnh
Trang 8II Những quan điểm cơ bản của t tởng đạo đức Hồ Chí Minh.
1 Những chuẩn mực đạo đức cơ bản của T tởng Hồ Chí Minh.
a Trung với nước hiếu với dõn
Đõy là phẩm chất quan trọng nhất, bao trựm nhất và chi phối cỏc phẩmchất khỏc Từ khỏi niệm cũ "trung với vua, hiếu với cha mẹ" trong đạo đức truyềnthống của xó hội phong kiến phương Đụng, Hồ Chớ Minh đưa vào đú một nội dungmới, phản ỏnh đạo đức ngày nay cao rộng hơn là “Trung với nước hiếu với dõn”
Đú là một cuộc cỏch mạng trong quan niệm đạo đức “Trung với nước hiếu vớidõn, suốt đời phấn đấu hy sinh vỡ độc lập tự do của Tổ quốc vỡ chủ nghĩa xó hội,nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khú khăn nào cũng vượt qua, kẻ thự nào cũng đỏnhthắng” Cõu núi đú của Người vừa là lời kờu gọi hành động, vừa là định hướngchớnh trị-đạo đức cho mỗi người Việt Nam khụng phải chỉ trong cuộc đấu tranhcỏch mạng trước mắt, mà cũn lõu dài về sau
b Yờu thương và giỳp đỡ con người, sống cú nghĩa, cú tỡnh.
Quan niệm của Hồ Chớ Minh về con người rất toàn diện và độc đỏo HồChớ Minh đó xỏc định tỡnh yờu thương con người là một trong những phẩm chấtđạo đức cao đẹp nhất Người dành tỡnh yờu thương rộng lớn cho những người cựngkhổ Những người lao động bị ỏp bức búc lột, Người viết: "Tụi chỉ cú một sự hammuốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dõn tađược hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng cú cơm ăn ỏo mặc, ai cũng được họchành" Hồ Chớ Minh yờu thương đồng bào, đồng chớ của Người, khụng phõn biệt
họ ở miền xuụi hay miền ngược, là trẻ hay già, trai hay gỏi khụng phõn biệt một
ai, khụng trừ một ai, hễ là người Việt Nam yờu nước thỡ đều cú chỗ trong tấm lũngnhõn ỏi của Người Sống cú nghĩa, cú tỡnh, giỳp người, cứu người, hướng tới giảiphúng triệt để con người là hành động mạnh mẽ, là mục tiờu lớ tưởng cao cả của HồChớ Minh Người núi rừ: "Chỳng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dõn cứ chết
Trang 9TØnh Qu¶ng Ninh
đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì: Do đó, để giải phóng triệt đểcon người thì không chỉ đánh đổ bọn thực dân xâm lược, giải phóng dân tộc màcòn xoá bỏ tình trạng người bóc lột người Theo Hồ Chí Minh, để thực hiện đượcmục tiêu đó thì "Không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản"
c Cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư
Theo Hồ Chí Minh thì: Cần tức là thường xuyên cố gắng, luôn chăm chỉ,trong suốt cả cuộc đời Cần còn là biết chủ động và sắp xếp công việc có kế hoạch,
có sáng tạo, biết nuôi dưỡng tinh thần và lực lượng để có thể làm việc lâu dài, đạtkết quả cao Cần còn được hiểu là tăng năng suất trong công tác Cần là phảichống bệnh chây lười, biếng nhác, ỷ lại, thụ động, vô kỉ luật Kiệm tức là tiết kiệmsức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của dân, của nước, của bản thânmình; phải tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ, nhiều cái nhỏ cộng lại thành cái to;
"không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi", không phô trương hình thức,không liên hoan, chè chén lu bù Liêm tức là "luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công
và của dân"; "không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của Nhà nước, của nhândân" Phải "trong sạch, không tham lam" "Không tham địa vị Không tham tiền tài.Không tham sung sướng Không ham người tâng bốc mình Vì vậy mà quang minhchính đại, không bao giờ hủ hoá" Chính, "nghĩa là không tà, thẳng thắn, đứngđắn" Đối với mình: không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn tựkiểm điểm để phát triển điều hay, sửa đổi điều dở của bản thân mình Đối vớingười: không nịnh hót người trên, không xem khinh người dưới, luôn giữ thái độchân thành, khiêm tốn, đoàn kết thật thà, không dối trá, lừa lọc Đối với việc: đểviệc công lên trên, lên trước việc tư, việc nhà Chí công vô tư, Người nói: "Đemlòng chí công vô tư mà đối với người, với việc" “Khi làm bất cứ việc gì cũng đừngnghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”; phải "lo trước thiên hạ,vui sau thiên hạ "
d Tinh thần quốc tế trong sáng, thuỷ chung.
Đó là tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản, mà Hồ Chí Minh đã nêu lên bằngmệnh đề "Bốn phương vô sản đều là anh em" ; là tinh thần đoàn kết với các dân tộc
Trang 10Tỉnh Quảng Ninh
bị ỏp bức, với nhõn dõn lao động cỏc nước mà Hồ Chớ Minh đó dày cụng vun đắpbằng hoạt động cỏch mạng thực tiễn của bản thõn mỡnh và bằng sự nghiệp cỏchmạng của cả dõn tộc T tởng đạo đức Hồ Chí Minh trở thành t tởng thời đại, là hiệnthân cho khát vọng cao cả mà nhân loại hớng tới nh cố thủ tớng Phạm Văn Đồng đãkhẳng định: “Trong thế giới ngày nay đang sôi sục cách mạng chống cái cũ, đổi cáimới Hồ Chí Minh là ngời tiêu biểu cho thời đại, tiêu biểu cho xu thế thời đại và sứcmạnh đa thời đại tiến lên Những ngời trên thế giới này miễn là không phải bọn bóclột áp bức, bọn xâm lợc và tay sai của chúng thì mỗi ngời có thể thấy ở cuộc chiến
đấu và cuộc sống của Hồ Chí Minh điều mà mình hằng mong muốn, những giá trịtinh thần mà mình thiết tha, những mục tiêu mà mình khao khát hằng vơn tới”
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng vì nớc, vì dân, Hồ Chí Minhluôn chăm lo bồi dỡng giáo dục đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ đảng viên,bởi theo Ngời, đạo đức là cái gốc, là nền tảng của ngời cách mạng "Cũng nh sôngthì có nguồn mới có nớc, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không cógốc thì cây héo Ngời cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏimấy cũng không lãnh đạo đợc nhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giảiphóng cho loài ngời là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không
có căn bản, tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?" "Làm cách mạngcải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhng nó cũng làmột nhiệm vụ rất phức tạp, lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh đợc xa Ngờicách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành đợc nhiệm vụcách mạng vẻ vang" Mọi việc thành hay bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần
đạo đức cách mạng hay không Trong những phẩm chất đạo đức cần thiết với mọingời, nhất là với cán bộ, đảng viên, Hồ Chí Minh thờng xuyên nhấn mạnh đến cácphẩm chất: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô t
Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô t vốn là những khái niệm nho giáophong kiến khi nói đến đạo đức, t cách của ngời quân tử Tuy nhiên khi du nhập vàonớc ta, những khái niệm đó đã đợc ông cha tiếp thu, Việt hoá trở thành một bộ phậncủa đạo đức truyền thống dân tộc Dới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, xuấtphát từ nhu cầu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ mới, HồChí Minh đã cải biên, làm phong phú và sâu sắc thêm những khái niệm trên bằngcách tiếp cận mới, đem lại cho chúng những nội dung mới và ý nghĩa mới, tiến bộ
và cách mạng Ngời nói "Bọn phong kiến ngày xa nêu ra Cần, Kiệm, Liêm Chính,nhng không bao giờ làm mà lại bắt nhân dân phải tuân theo để phụng sự quyền lợicho chúng Ngày nay ta đề ra Cần, Kiệm, Liêm Chính cho cán bộ thực hiện làm g-
ơng cho nhân dân để lợi cho nớc, cho dân" Với mục đích trên, mặc dù bận trăm
Trang 11Tỉnh Quảng Ninh
công nghìn việc song Hồ Chí Minh vẫn giành nhiều thời gian để viết sách báo giảithích, tuyên truyền, giáo dục và kêu gọi mọi ngời thực hiện Cần, Kiệm, LiêmChính, Chí công vô t Ngay từ những năm 20 của thế kỉ trớc, trong tác phẩm "Đờngcách mệnh" (1927) dùng để đào tạo, huấn luyện cán bộ, Hồ Chí Minh đẫ đề ranhững yêu cầu về t cách của ngời cách mạng, trong đó có yêu cầu tự mình phải
"cần, kiệm, vị công, vong t"
"Cần kiệm liờm chớnh, chớ cụng vụ tư" là một phẩm chất đạo đức gắn liềnvới cỏc hoạt động hàng ngày của mọi người Nhưng đối với những người cỏchmạng, thỡ đõy là một phẩm chất quan trọng nhất Vỡ vậy, trong cỏc tỏc phẩm củaChủ tịch Hồ Chớ Minh về đạo đức cỏch mạng phẩm chất này được đề cập đếnnhiều nhất, thường xuyờn nhất Theo Chủ tịch Hồ Chớ Minh thỡ Cần, Kiệm, Liờmchớnh, Chớ cụng vụ tư cú quan hệ mật thiết với nhau Người coi Cần, Kiệm, Liờm,Chớnh là bốn đức tớnh quan trọng của mỗi con người, mà thiếu một đức tớnh thỡkhụng thành người Đức tớnh cần kiệm được thể hiện ngay trong cỏc việc làm nhỏnhất và thường nhật của Người Trong hơn 300 bài bỏo, bài viết của Chủ tịch HồChớ Minh, mà Bảo tàng Cỏch mạng Việt Nam đang lưu giữ bản gốc, thỡ cú tới 90%bài viết Người sử dụng cỏc mảnh giấy loại đó viết một mặt: như bản tin, giấy tiờu
đề của Chủ tịch chính phủ in bằng tiếng Trung Quốc, thậm chớ cú những bản thảobài bỏo ngắn khoảng gần 200 chữ, nhưng Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó dựng hai mảnhgiấy nhỏ chắp lại Trong một tài liệu dài 5 trang đỏnh mỏy do Chủ tịch Hồ ChớMinh viết vào năm 1949 dưới tiờu đề "Kiểm điểm cụng việc của Đảng", Người đóchỉ ra một số khuyết điểm của cỏc đảng viờn, như: Trong cuộc đấu tranh to lớn, lõudài, gay go, ớt nhiều đảng viờn, ớt nhiều nơi khụng trỏnh khỏi những khuyết điểm:chủ quan, hẹp hũi, mạo hiểm, hủ húa, xa quần chỳng, chủ nghĩa địa phương, khụnggiữ kỷ luật, làm việc luộm thuộm, tự kiờu, tự món v.v
Khi vừa giành đợc chính quyền, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồngChính phủ ngày 3/9/1945, Hồ Chí Minh đã “đề nghị mở một chiến dịch giáo dục lạitinh thần nhân dân bằng cách thực hiện Cần, Kiệm, Liêm, Chính” Cho đến trớc lúc
đi xa, trong Di chúc Ngời vẫn còn căn dặn: “Đảng ta là một đảng cầm quyền Mỗi
đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự Cần,Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô t Phải giữ gìn đảng ta thật trong sạch, phải xứng
đáng là ngời lãnh đạo, là ngời đầy tớ thật trung thành của nhân dân”
Trang 12Tỉnh Quảng Ninh
Cú thể núi, Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó dành nhiều bài viết, bài bỏo để phõntớch, giải thớch sinh động, cụ thể và sõu sắc về cỏc phẩm chất Cần, Kiệm, Liờm,Chớnh, Chớ cụng vụ tư, đồng thời chỉ ra quan hệ giữa chỳng với nhau Cần, Kiệm,Liờm, Chớnh sẽ dẫn đến Chớ cụng vụ tư; ngược lại, đó Chớ cụng vụ tư, một lũng vỡnước, vỡ dõn, vỡ Đảng thỡ nhất định sẽ thực hiện được Cần, Kiệm, Liờm, Chớnh và
cú được nhiều tớnh tốt khỏc Tư tưởng của Người về Cần, Kiệm, Liờm, Chớnh, Chớcụng vụ tư là sự kế thừa những giỏ trị đạo đức truyền thống của dõn tộc, là sự vậndụng sỏng tạo tư tưởng đạo đức của Chủ nghĩa Mỏc - Lờ nin vào thực tiễn của cụngcuộc đấu tranh giải phúng dõn tộc, thống nhất đất nước và xõy dựng chủ nghĩa xóhội ở nước ta Bỏc coi đú khụng phải chỉ là phẩm chất của cỏ nhõn mà cũn của cảtập thể, của cả dõn tộc Do vậy, Người yờu cầu mỗi người dõn Việt Nam đều phảirốn luyện, tu dưỡng theo cỏc phẩm chất trờn, đặc biệt là cỏn bộ, đảng viờn cú chức,
cú quyền Thắng lợi của cỏch mạng Việt Nam trong tỏm thập kỷ qua cú vai trũ tolớn của tư tưởng Hồ Chớ Minh Ngày nay nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh
sự nghiệp cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ đất nước thỡ sự vận dụng đỳng đắn vàsỏng tạo tư tưởng Hồ Chớ Minh, việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức củaNgười lại càng trở nờn quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết
II Đảng bộ công ty cổ phần than Vàng Danh quán triệt và học tập đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh
1 Một số đặc điểm về Đảng bộ Công ty cổ phần than Vàng Danh – TKV.
Đảng bộ Công ty cổ phần than Vàng Danh là Đảng bộ cơ sở trực thuộc Đảng bộThan Quảng Ninh, có 52 chi bộ trực thuộc, với tổng số 1114 đảng viên, chiếm tỷ lệ18,5% trong tổng số CBCNVC 45 năm qua, kể từ khi thành lập đến nay Đảng bộ công
ty đã qua 20 kỳ đại hội
Nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XX ( 2005 – 2010) đã bầu 15 đồng chí vào BCH
Đảng bộ; Ban Thường vụ gồm 5 đồng chí; Bí thư và 02 Phó Bí thư ( trong đó:1 phó bíthư thường trực và 1 phó bí thư , giám đốc Công ty )
Đại hội lần thứ XX đề ra mục tiêu chung của Đảng bộ đến năm 2010 là: '' Tiếp
tục tăng cường phát huy nội lực, đoàn kết vượt khó; đẩy mạnh phát triển sản xuất, phấn đấu đến năm 2010 đạt sản lượng từ 3,2 đến 3,3 triệu tấn than nguyên khai Đảm bảo an toàn lao động, SXKD có lãi, ổn định việc làm, từng bớc cải thiện điều kiện làm
Trang 13Tỉnh Quảng Ninh
việc và đời sống CNVC, chăm lo bồi dưỡng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ công nhân đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ và chiến lược phát triển theo hướng CNH- HĐH; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thích ứng và nâng cao hiệu quả SXKD trong cơ chế hoạt động của công ty cổ phần Đồng thời chuẩn bị tốt các
điều kiện để đáp ứng yêu cầu phát triển cao hơn trong những năm tiếp theo''.
2 Đảng bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị
Về nhiệm vụ sản xuất- kinh doanh
Là đơn vị sản xuất kinh doanh, nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ trong thời kỳ
đẩy mạnh CNH, HĐH đất nớc là hết sức nặng nề, đặc biệt từ khi nớc ta bớc vào hộinhập kinh tế thế giới Đảng bộ công ty luôn chủ động đề ra những chủ trơng, đề xuấtgiải pháp tích cực, phù hợp với từng thời điểm, điều hành sản xuất một cách linh hoạt.Tăng cờng kỷ cơng, kỷ luật; xiết chặt các mặt quản lý; tích cực đổi mới công nghệtrong khai thác than, đào lò, dây chuyền Tập trung chỉ đạo thực hiện các công trình
đầu t xây dựng cơ bản trọng điểm đáp ứng cho mở rộng, phát triển SXKD và phục vụ
đời sống cả cho trớc mắt cũng nh lâu dài Chính vì vậy, mục tiêu sản lợng hàng nămCông ty đều phấn đấu hoàn thành vợt mức kế hoạch đợc Tập đoàn TKV giao cho
Lãnh đạo các tổ chức đoàn thể quần chúng
Dới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ, các tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh đã chú trọng đổi mới nội dung, hình thức hoạt động Phối hợp tích cực với cơ quan Quản lý trong việc tổ chức các phong trào thi đua, giải quyết khó khăn trong sản xuất, đời sống, đảm bảo việc làm, thu nhập của ngời lao
động Tuyên truyền giáo dục, vận động đoàn viên, hội viên phát huy trí tuệ, tinh thần làm chủ, ý thức tự giác trong việc thực hiện đờng lối, chính sách, pháp luật của
Đảng và Nhà nớc, các quy định, quy chế của Ngành và của Công ty, xây dựng nếp sống văn hoá mới, xây dựng đơn vị văn hóa, phòng chống các TNXH và tham gia
có kết quả các hoạt động xã hội, ủng hộ, nhân đạo, từ thiện
Trong những năm qua, các tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiếnbinh Công ty đều phấn đấu đạt danh hiệu cơ sở vững mạnh
Lãnh đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng
Mục tiêu xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện công tácXây dựng Đảng của Đảng bộ Công ty là: Tập trung củng cố và xây dựng các chi bộ
vững mạnh; nâng cao nhận thức về chính trị - t tởng, đạo đức, lối sống, chấp hành nguyên tắc của Đảng và phát huy vai trò tiên phong gơng mẫu của đảng viên; nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng và xây dựng Đảng bộ vững mạnh Phấn
đấu hàng năm có từ 85% trở lên, số chi bộ đạt vững mạnh; từ 90% trở lên đảng viên
Trang 14Tỉnh Quảng Ninh
đủ t cách; phát triển đảng viên mới hàng năm từ 6% trở lên so với tổng số đảng viên của Đảng bộ.
Từ mục tiêu trên, Đảng bộ Công ty luôn coi trọng đổi mới công tác xây dựng Đảng
đồng bộ trên các lĩnh vực chính trị, tư tưởng; tổ chức và kiểm tra, giám sát
Kết quả việc quán triệt và học tập t tởng đạo đức Hồ Chí Minh
Về công tác giáo dục chính trị t tởng: Tập trung tuyên truyền những chủ trơng,
đờng lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nớc; nội quy, quy chếcủa Ngành, của Công ty
Tăng cờng giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lê nin và t tởng Hồ Chí Minh thông quaviệc thờng xuyên đa cán bộ đảng viên đợc học tập, bồi dỡng các lớp lý luận chính trị,
từ trình độ trung cấp, cao cấp đến cử nhân chính trị
Đảng bộ phát động phong trào hoc tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ ChíMinh sôi nổi và nghiêm túc tới mỗi cán bộ, đảng viên, coi đây là nội dung cơ bản củaviệc rèn luyện đạo đức cách mạng, trở thành tiêu chuẩn đánh giá cán bộ đảng viênhàng năm Tổ chức triển khai thực hiện có kết quả các bớc của Cuộc vận động: Học“
huy sáng kiến trong sản xuất, tăng năng xuất lao động những nhân tố đó ngày càngnảy nở trong Đảng bộ, trở thành tấm gơng sáng cho toàn Công ty Đảng bộ kịp thờitổng kết rút kinh nghiệm quá trình thực hiện cuộc vận động trong từng giai đoạn, đốivới nhiệm vụ chính trị cụ thể, từ đó khắc phục hạn chế, nhân rộng tấm gơng điển hìnhngời tốt việc tốt trong Công ty
Qua bốn năm thực hiện cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức
Hồ Chí Minh” nhận thức của CBĐV, CNVC đã nâng lên, t tởng ổn định, luôn vững tinvào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của công cuộc đổi mới Cuộc vận động họctập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh đã có ảnh hởng tích cực to lớn đếnviệc giáo dục t tởng, chính trị và đạo đức của cán bộ, đảng viên, là nhân tố tích cực gópphần thúc đẩy nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần than Vàng Danhngày càng giành nhiều thành tích
Song song với công tác chính trị, t tởng thì tổ chức của Đảng bộ cũng thờng xuyên đổi mới, củng cố nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị đặt ta Các chi bộ đ-
ợc kiện toàn, ổn định kịp thời, hoạt động đúng với quy chế quy định; trong sinh hoạtcoi trọng và đổi mới nội dung, duy trì tốt nền nếp, đảm bảo đúng nguyên tắc; chất lợng
và hiệu lực của Nghị quyết đợc nâng lên.Công tác quản lý và phân công nhiệm vụ cho
đảng viên làm thờng xuyên hơn và tốt hơn Thực hiện nghiêm túc công tác bảo vệchính trị nội bộ Công tác phát triển đảng đ ợc quan tâm, chú trọng cả về chất l ợng,ư ư
số l ợng; từ năm 2005 đến hết tháng 6/2009 đã kết nạp đư ược 320 đảng viên mới Côngtác cán bộ đảm bảo thực hiện đúng quy trình, quy định, đảm bảo sự ổn định cho công
Trang 15Tỉnh Quảng Ninh
tác quản lý, điều hành từ các đơn vị đến Công ty (cả cán bộ Đảng, đoàn thể, chuyênmôn ) Từ năm 2005 đến hết tháng 6/2009 đã bổ nhiệm: 01 Giám đốc; 05 phó giám
đốc; 02 trợ lý; 56 Trưởng, phó phòng; 140 Quản đốc, phó quản đốc
năm, 100% các chi bộ đợc kiểm tra những nội dung về: chấp hành Nghị quyết, Chỉ thịcủa Đảng; nền nếp sinh hoạt Đảng và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ; công tácphân công nhiệm vụ và quản lý đảng viên, công tác kiểm tra, giám sát của chi bộ vàthực hiện kỷ luật của Đảng; kết quả thực hiện cuộc vận động“ Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh” Công tác kỷ luật đợc thực hiện đảm bảo nghiêm
minh, chính xác, kịp thời và đúng nguyên tắc của Đảng, nên đã có tác dụng giáo dụctốt
Nhờ làm tốt công tác xây dựng Đảng, Đảng bộ và tập thể CNVC đã có nhiều
cố gắng đoàn kết vượt khó vơn lên Nội lực được phát huy, sản xuất được duy trì
ổn định và có bước phát triển với mức tăng trưởng khá SXKD có lãi; thực hiện đầy
đủ nghĩa vụ với Nhà nước Cơ sở vật chất - kỹ thuật được bổ sung, đầu tư để nâng cao công suất mỏ theo chiến lược phát triển cho những năm tiếp theo Điều kiệnlàm việc và đời sống CNVC được cải thiện, văn hóa - xã hội có bước tiến bộ Trật
tự an ninh được giữ vững; phong trào CNVC được phát huy Hệ thống chính trị
đư-ợc củng cố và xây dựng vững mạnh Năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ đđư-ợcnâng lên Đảng bộ liên tục được công nhận là Đảng bộ cơ sở vững mạnh Những kết quả mà tập thể CBĐV, CNVC trong toàn Đảng bộ đạt được đã tạo ra bước chuyển mới có ý nghĩa quan trọng, thế và lực được nâng lên
Những kết quả Đảng bộ đạt đợc trong lãnh đạo nhiệm vụ chính trị đạt đợc là rất tích cực, góp phần khẳng định sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở một đơn vị sản xuất kinh doanh trong thời kỳ mở cửa và hội nhập kinh tế thế giới, tuy nhiên
Đảng bộ cũng nhận thấy còn một số hạn chế cần khắc phục kịp thời để Đảng bộ Công ty than Vàng Danh thực sự xứng đáng là tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ đảng viên đều giữ vững đạo đức cách mang
* M t s t n t i h n ch ộ ố ồ ạ ạ ế