HÁT DÂN CA CỦA DÂN TỘC SÁN DÌU Ở THÔN VĂN BẢO

Lý do k oa ọc Nhắc đến Việt N m l nhắc đến một đất n ớc hình chữ S với những con ng ời m ng trong mình những nét văn hó ri ng biệt.. Có thể nói rằng văn hó vật chất luôn đi li n v gắn c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC KHOA VĂN – XÃ HỘI

TIỂU LUẬN GVHD T s N u n T Tr M

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do c ọn đề t i

1.1 Lý do k oa ọc

1.2 Lý do t ực ti n

2 L c sử n iên cứu át Soọn Cô ở đ a p ươn k ác

3 Mục đíc n iên cứu

4 Đối tượn v p ạm vi n iên cứu

5 Phươn p áp n iên cứu

6.Biện p áp

7 Bố cục

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 V trí đ a lý

1.2 Dân cư

1.3 Kin tế-Xã ội 1.4 Dân ca

1.4.1 K ái niệm dân ca

1.4.2 Dân ca dân tộc Sán Dìu

CHƯƠNG 2 KẾT QUẢ SƯU TẦM, THỐNG KÊ

2.1 Kết quả t ốn kê

2.2 Đán iá c un

2.3 P ân loại

CHƯƠNG 3 HÁT DÂN CA CỦA DÂN TỘC SÁN DÌU

3.1 N uồn ốc ìn t n

3.2 Nội dun

3.2.1 K úc át đám cưới

3.2.2 Bức tran sin oạt

3.2.3 K úc át ca n ợi

3.2.4 K úc át về tìn êu đôi lứa

3.3 Di n xướn

3.3.1 Tran p ục

3.3.2 Lứa tuổi

3.3.3 Đ a điểm

3.3.4 Hìn t ức di n xướn

3.3.5 N ạc cụ

3.3.6 Đặc điểm át dân ca

3.4 Giá tr của dân ca dân tộc Sán Dìu

3.4 1 Giá tr văn ọc

3 4 2 Giá tr văn óa

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do c ọn đề t i

1.1 Lý do k oa ọc

Nhắc đến Việt N m l nhắc đến một đất n ớc hình chữ S với những con ng ời m ng trong mình những nét văn hó ri ng biệt Với những nét văn hó n y chỉ Việt N m mới có, văn hó Việt N m m ng trong mình giá tr ti m ẩn v cả vật chất v tinh thần uy l một quốc gi nhỏ nằm ở ông N m Á nh ng Việt N m lại l một quốc gi đ d n tộc với 54 d n tộc

nh em cùng chung sống, mỗi d n tộc lại có những nét văn hó đặc thù góp phần tạo n n b c tr nh ho n mĩ nhi u m u sắc củ n n văn hó d n tộc Việt Nam Có thể nói rằng văn hó vật chất luôn đi li n v gắn chặt với văn hó tinh thần, chúng tác động qu lại lẫn nh u thúc đẩy nh u cùng phát triển nó đóng một v i trò rất qu n trọng trong việc hình th nh n n cá tính d n tộc Văn hó tinh thần l một h ng v không thể thiếu củ n n d n c các d n tộc Việt N m nó nuôi lớn v đi s u v o ti m th c củ con ng ời từ nhỏ cho tới khi tr ởng th nh V để rồi khi nói đến văn hó tinh thần trong những con ng ời ấy vẫn còn đọng lại đ c những d m củ các trò ch i, các c u hát, điệu hò, lời đố vui,… hi nghe những c u hát n y l ng ời t thấy đ c những khó khăn mệt nhọc đ c xó t n rong chúng t có lẽ i đã cùng nghe những khúc ru m đ m củ mẹ, củ b , cùng đã từng nghe đ c những

gi i điệu hùng tráng củ một thời chiến tr nh đầy o nh liệt v cả những c khúc nhẹ nh ng bình d củ một vùng nông thôn, rồi đến những c khúc d u ngọt củ x Huế mộng m , điệu hát đằm thắm với qu n họ Bắc Ninh, điệu hát d n c m ng trong mình những nét đẹpcủ ng ời d n n i rừng núi ng n

x củ ng ời y-Nùng Vì vậy việc giữ gìn v phát huy những giá tr văn

hó tinh thần l việc qu n trọng m mỗi d n tộc cần phải đ c bảo tồn

Hát d n c củ d n tộc Sán Dìu ở thôn Văn Bảo-xã S n N huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng chính l những giá tr không thể thiếu

m-củ mỗi ng ời d n n i đ y ời hát đó đã trở th nh một món ăn tinh thần không thể thiếu củ đồng b o Song những lời c m t m ,thắm đ m tình

ng ời ấy lại ch đ c nghi n c u một cách s u sắc v ch đ c nhi u

ng ời biết đến

Chúng tôi l những sinh vi n đại học đ ng trong quá trình học tập

v tìm hiểu v những nét văn hó củ d n tộc mình chúng tôi đã nhận r rằng trong kho t ng văn học d n gi n Việt N m có những giá tr văn hó tốt đẹp m ông ch t để lại Nó m ng nghĩ rất to lớn đối với mỗi ng ời đặc biệt l đồng b o d n tộc Sán Dìu ở uy n Qu ng nói ri ng v d n tộc Sán Dìu ở Việt N m nói chung Qu thực tế n y với việc tìm hiểu d n c củ d n tộc Sán Dìu, nhóm chúng tôi đã tích lúy đ c những kiến th c hát d n c

củ d n tộc Sán Dìu N i đ y l vùng đất m ng đậm những nét đẹp văn hó với những lời c , tiếng hát gi u truy n thống i u đó đã thúc đẩy chúng tôi

có thể tìm hiểu v ho n th nh để t i nghi n c u n y Do tác động củ xã hội hiện đại, l n điệu d n c củ d n tộc Sán Dìu đã v đ ng b m i một dần

r n thực tế “giới trẻ hiện n y không còn qu n t m đến những l n điệu d n

c củ d n tộc mình” ( rích dẫn lời nói củ Bác Vi Bá Chuy n-phó chủ nhiệm th ờng trực c u lạc bộ thôn Văn Bảo-xã S n N m-huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng)

Nhóm chúng tôi thực hiện đ t i nghi n c u n y muốn góp một phần công s c nhỏ bé củ mình v o việc giữ gìn bảo tồn những nét văn hó tốt đẹp củ d n tộc Sán Dìu song ng y c ng b m i một dần v có nguy c b mất đi theo tiến trình xã hội chính vì l do tr n m chúng tôi quyết đ nh thực hiện đ t i: “Hát d n c củ d n tộc Sán Dìu ở thôn Văn Bảo-xã S n N m-huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng”

ng ời ến với xã S n N m-huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng l một đ điểm thú v để tìm hiểu v điệu hát Soọng Cô n y N i đ y v những phong tục tập quán còn đ c l u truy n, với những b i d n c trữ tình đậm chất tình ng ời iệu hát d n c n y gắn li n với đời sống sinh hoạt củ đồng b o

n i đ y, bởi thế nó di n tả một cách ch n thực v cuộc sống, t m t tình cảm

củ họ v điệu hát Soọng cô n y

2 L c sử n iên cứu về át Soọn Cô ở đ a p ƣơn k ác:

*Côn trìn n iên cứu át Soọn Cô ở xã Nin Lai ( Tu ên Quang):

Ng ời Sán Dìu ở xã Ninh i (huyện S n D ng, tỉnh uy n Qu ng) truy n tụng một c u chuyện v nguồn gốc tục hát Soọng cô Chuyện kể lại rằng: ừ rất x có một cô gái t n l m ói thông minh, xinh đẹp, hát đối đáp rất giỏi h nh ni n trong l ng ch có một i hát đối lại đ c cô

ột ng y ki , có b ch ng tr i tr n b chiếc thuy n m ng theo các b i hát đối không rõ từ x n o muốn tìm gặp cô gái để thử t i Gần đến n i, họ nhìn thấy một cô gái đ ng gánh n ớc b n bờ sông B ch ng bèn hỏi thăm tới

nh cô m ói Cô gái li n nói với b ch ng tr i, mình chính l em gái

củ m ói, rồi r một c u hát đối, nếu b ch ng đối lại đ c thì cô sẽ chỉ đ ờng Nh ng b ch ng tr i tìm tất cả các sách tr n thuy n m không đối lại đ c, thất vọng qu y thuy n trở v ừ đó, cô gái bỗng sinh buồn rầu, luyến tiếc vì đã không mời b ch ng tr i v o thăm bản Ng y ng y, cô

r bến sông trông v n i x v nhẩm hát những b i hát m ng m điệu d diết, khắc khoải, mong chờ Những b i hát củ cô đ c d n l ng l u truy n

qu nhi u thế hệ Soọng Cô l một thể loại hát ví đối đáp gắn li n với sinh hoạt văn hó d n gi n củ ng ời Sán Dìu Nó l những t m t tình cảm củ những đôi tr i gái đ ng trong gi i đoạn tìm hiểu nh u, nhờ tiếng hát để trải tấm lòng mình, l ph ng tiện để bộc lộ những t m m không dám ngỏ lời trực tiếp một cách tinh tế hông chỉ có vậy, Sọong Cô còn l những lời hát ru đ con trẻ chìm trong giấc ngủ, l những lời hát để hỏi thăm v gi đình, bạn bè… củ những ng ời l u ng y mới có d p gặp mặt Những c u hát Soọng Cô không b giới hạn bởi không gi n, thời gi n, ho n cảnh cũng

nh môi tr ờng di n x ớng, ng ời t có thể hát một đ m, nhi u đ m, hát trong nh , b n bờ suối, khi đi l m n ng, h y trong lúc đi ch i l ng, trong khi ru con v trong các l hội củ ng ời Sán Dìu B n cạnh v i trò l một loại hình giải trí củ một d n tộc y u văn nghệ, nó th nh lọc t m hồn, giúp cho con ng ời từ bỏ cái ác, h ớng tới cái thiện, cái ho n m

ùy trong từng ho n cảnh m Soọng Cô đ c di n x ớng theo cách hát Coóng hoặc hát nh Hát Coóng l cách hát m ở đó ng ời hát không sử dụng những m phụ luyến láy m đi th ng v o lời hát, th ờng đ c hát trong l o động Còn hát nh l cách hát m trong đó sử dụng những từ luyến láy chậm chạp trong những lúc ru con, hoặc l những lời buông l i lả

l ớt củ những đôi tr i gái đ ng y u

(Côn trìn n iên cứu văn óa-số 5 của N u n T T an Vân,

Soọn Cô l n điệu dân ca của n ƣời Sán Dìu)

*Côn trìn n iên cứu át So ọn Cô ở xã Quan Sơn-Đồn

Hỷ-T ái N u ên

Xã Qu ng S n có 12 thôn với 4 d n tộc nh em cùng sinh sống l inh, Sán Dìu, C o n v ờng ồng b o Sán Dìu chiếm khoảng 10% d n số, tập trung ở 2 thôn Quảng C v i n ình o n kết, hò nhập với nh u

nh ng đồng b o các d n tộc ở đ y vẫn giữ gìn bản sắc văn hó ri ng củ d n tộc mình

Hát soọng cô l tục hát có từ l u đời đ c ng ời Sán Dìu truy n từ đời

n y s ng đời khác ó l kiểu hát đối đáp với 3 cách: Hát v o ng y ết, ng y hội để chúc tụng, hỏi thăm s c khỏe củ nh u; hát khi tổ ch c đám c ới để chúc mừng cho gi chủ, chúc phúc cho cô d u, chú rể v hát tr o duy n Cả

b cách hát tr n đ u l n m hát- nữ ng khẩu trả lời, có khi hát s y s 3

đ m li n vẫn muốn hát tiếp không ngừng Ng y n y, soọng cô đ c bổ sung

th m những lời hát c ng i cảnh đẹp qu h ng đất n ớc, c ng i tình cảm

s u đậm củ ng ời d n tộc Sán Dìu đối với Bác Hồ

ừng l n điệu soọng cô khi cất l n đ u m ng theo h i thở củ mù

xu n, củ tình y u th ng con ng ời, tình y u cuộc sống v phảng phất m

h ởng núi rừng Ai muốn hiểu v học đ c các cách hát soọng cô đ u phải học thuộc một nguy n tắc bất biến củ nó ó l khi hát đối, n m nữ phải cách x nh u 2m; không đ c ngồi, đ ng gần nh u; b n n o thu phải xin hát đối lại trong lần hát đối s u Chính nguy n tắc n y đã l m n n nét đẹp,

sự trong sáng trong văn hó hát đối củ ng ời Sán Dìu

*Côn trìn n iên cứu át Soọn Cô ở tỉn Quản Nin :

Hát khấn thần linh (sọng cong h y sọng ch u) lối hát khấn n y do các

th y cúng (s y hu) di n x ớng sọng cong, sọng ch u m ng mầu sắc huy n bí

ẹo thạn l lối hát khóc trong đám m ẹo thạn l lời chi ly với

ời th n, l lời th n tiếc th ng củ ng ời sống với kẻ xấu số,

ến n y soọng cô củ ng ời Sán Dìu đã phần n o b m i một, lối hát

nh chỉ còn lại trong những c u chuyện củ ng ời gi kể lại, còn n m nữ

th nh ni n d ờng nh không còn biết hát soọng cô rong những đ m hội, đám c ới, hát soọng cô đ c th y thế dần bằng những b i hát mới Năm

2008 Sở Văn hó , hể th o v Du l ch đã triển kh i nghi n c u t i "S u tầm, nghi n c u, đ xuất giải pháp bảo tồn v phát huy giá tr văn hoá d n

gi n cổ truy n củ ng ời Sán Dìu ở tỉnh Quảng Ninh" trong đó có phục dựng lại tục hát soọng cô, tuy nhi n đ t i chỉ dừng lại ở việc nghi n c u,

s u tầm, phục dựng m ch có phần phát huy giá tr trong cuộc sống đ ng đại, thiết nghĩ để soọng cô thực sự “sống” lại đòi hỏi các cấp uỷ ảng, chính quy n các cấp cùng ng nh văn hoá, thể th o v du l ch cần có ch ng trình,

kế hoạch s u tầm, bảo tồn phát huy vốn văn hoá cổ truy n; ỗi xã, mỗi vùng cần đầu t , x y dựng nh văn hoá d n tộc, tập h p đội ngũ nghệ nh n, hạt nh n văn nghệ d n gi n, nhằm bồi d ỡng khuyến khích họ s u tầm, bảo tồn, truy n dạy cho thế hệ trẻ kế tục, phát triển vốn văn nghệ d n gi n qu giá củ từng d n tộc trong tỉnh Quảng Ninh

(Sở văn óa t ể t ao v du l c , Soọn Cô-nét đẹp văn óa của

n ƣời Sán Dìu ở Quản Nin )

N ận xét c un Việc nghi n c u v hát Soọng Cô củ các đ ph ng

khác chủ yếu dừng ở m c độ khái quát, tuy nhi n việc nghi n c u ch s u Bởi vậy chúng tôi nghi n c u v đ t i n y để góp phần v o việc bảo tồn văn hó củ d n tộc Sán Dìu ở S n N m nó ri ng v ở Việt N m nói chung

3 Mục đíc n iên cứu

ìm r những biện pháp để bảo tồn hát d n c đ ng ng y c ng b m i một n y

hu thập các b i hát d n c củ ng ời Sán Dìu ở thôn Văn Bảo-Xã S n Nam-huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng Qu đó, nhóm chúng tôi muốn hiểu đ c th m giá tr văn hó cũng nh những nét đặc sắc trong d n c củ

d n tộc Sán Dìu Dự tr n c sở đó để tìm hiểu l ch sử phát triển, nguồn gốc hình th nh l n điệu d n c trong đời sống văn hó tinh thần củ đồng b o ồng thời hiểu th m những giá tr trong lời c , tiếng hát v cách hát củ d n tộc Sán Dìu n i đ y ó l c sở để đ r ph ng h ớng bảo tồn v phát huy giá tr củ hát d n c Góp phần tạo n n trong bản sắc văn hó củ d n tộc Việt, tăng th m sự hiểu biết củ mọi ng ời v điệu hát Soọng Cô V không

l m ph i nhò những cái vốn có trong bản sắc văn hó d n tộc Việt N m

4 Đối tƣợn v p ạm vi n iên cứu:

D n tộc Sán Dìu c trú ở nhi u n i tr n lãnh thổ Việt N m, c trú chủ yếu ở uy n Qu ng, Bắc Gi ng, Vĩnh húc, Quảng Ninh,… D n tộc Sán Dìu ở mỗi một vùng mi n khác nh u thì lại có những nét ri ng biệt: lời hát thì giống nh u, còn điệu hát thì khác nh u nh ng vẫn ch đựng bản sắc

củ d n tộc Sán Dìu Nó góp phần tạo n n v ờn ho muôn sắc m u cho kho

t ng văn hó Việt N m

Qu việc đi khảo sát củ chúng tôi tại thôn Văn Bảo-xã S n N huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng d n tộc Sán Dìu n i đ y đã l u giữ những tiếng hát d n c củ d n tộc mình, họ coi tiếng hát nh một phần cuộc

m-sống củ họ Chính vì muốn tìm hiểu v nét văn hó đặc thù củ d n tộc Sán Dìu n n chúng tôi tiến h nh nghi n c u “ hát d n c củ d n tộc Sán Dìu”

t i chủ yếu m chúng tôi đ cập ở đ y l hát d n c củ d n tộc Sán Dìu ở thôn Văn Bảo-xã S n N m-huyện S n D ng-tỉnh uy n Qu ng Hát d n c l một di sản văn hó phi vật thể đã đ c Nh n ớc công nhận v

đ c nhi u chính sách u ti n đặc biệt để phát triển v bảo vệ điệu hát d n

c nói chung v d n c củ d n tộc Sán Dìu nói ri ng hát động phong tr o

“to n d n đo n kết cùng x y dựng đời sống văn hó khu d n c ”

5 P ƣơn p áp n iên cứu

- h ng pháp đi n dã (ph ng pháp phỏng vấn, qu n sát, so sánh đối chiếu)

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 V trí đ a lý

S n N m l một xã thuộc huyện S n D ng nằm ở phí N m tỉnh uy n Qu ng, to n huyện S n D ng có 32 xã v 1 th trấn, có 10 d n tộc cùng sinh sống tr n đ b n ( inh, y, Nùng, C o n, Sán Dìu, D o,

Ho , H’ ông, ờng, Ngán) hí ông tiếp giáp với tỉnh hái Nguy n, phí y giáp với tỉnh hú họ, phí N m giáp với tỉnh Vĩnh húc, phí Bắc giáp với huyện Y n S n ặc điểm đặc thù: vùng chuyển tiếp giữ trung

du v mi n núi, rừng núi chiếm ¾ diện tích đất tự nhi n i u kiện tự nhi n chi l m h i vùng: vùng phí Bắc huyện có đ hình đồi núi c o, độ dốc lớn, xen lẫn núi đá vôi; vùng phí N m có đ hình

đồi núi bát úp, có độ dốc thấp, thoải dần

nh tiếng nói thoát r từ các nhạc cụ (gọi l khí nhạc) nhờ ở miệng thổi, hay

t y nhấn củ con ng ời Nếu xét v nguồn gốc phát sinh thì d n c khác với

ca dao vì hát d n c trong những ho n cảnh nhất đ nh,ngh nghiệp nhất đ nh,

Hình th c hát d n c củ từng d n tộc, từng vùng mi n lại có những đặc điểm khác nh u Nó tùy thuộc v o ho n cảnh sống, hình th c

di n x ớng tr n hết đó chính l ngôn ngữ vì ở từng d n tộc tiếng nói khác

nh u không có tính đồng nhất

Việt N m l một quốc gi đ d n tộc v có một n n văn hó l u đời Do vậy, kho t ng d n c củ Việt N m vô cùng phong phú v đ dạng Với việc l u giữ nét văn hó tốt đẹp n y m ng ời Việt N m đã sáng tạo

đ c cho mình những nét văn hó phi vật thể, đ c ảng v nh n ớc cùng bạn bè năm ch u đón nhận

1.4.2 K ái niệm dân ca của dân tộc Sán Dìu

hái niệm d n c (hát Sọong Cô) củ d n tộc Sán Dìu theo tiếng Sán Dìu “Soọng” có nghĩ l hát, “Cô” nghĩ l c từ đó m Soọng Cô có nghĩ l c hát ời c v gi i điệu củ Sọong Cô không h khô c ng m

m m dẻo đầy s c l n tỏ ,di n đạt t n t , tình cảm củ ng ời hát, l m m đắm lòng ng ời Soọng Cô l thể loại hát ví đối đáp gắn li n với sinh hoạt văn hó d n gi n củ ng ời Sán Dìu Nó l t m t tình cảm củ những đôi

tr i gái trong gi i đoạn tìm hiểu nh u, nhờ tiếng hát để trải tiếng lòng mình,

l ph ng tiện để b y tỏ t m , không dám b y tỏ trực tiếp hông chỉ có vậy, Soọng Cô còn l những b i hát ru con trẻ trong giấc ngủ, l những b i hát v gi đình, bạn bè v những ng ời l u ng y mới có d p gặp nh u Những khúc hát Soọng Cô không b giới hạn bởi không gi n, thời gi n, ho n cảnh cũng nh môi tr ờng di n x ớng, ng ời t có thể hát một đ m hoặc nhi u đ m, hát trong nh , b n bờ suối, khi l m n ng h y lúc đi ch i l ng, khi ru con, trong l hội v trong đám c ới củ ng ời Sán Dìu B n cạnh v i trò l một loại hình giải trí nó còn l ph ng tiện th nh lọc t m hồn giúp con

ng ời loại bỏ cái ác, h ớng tới cái thiện, cái ho n mĩ

CHƯƠNG 2 KẾT QUẢ SƯU TÂM, THỐNG KÊ

2.1 Kết quả t ốn kê

ừ quá trình chúng tôi đi khảo sát ở thôn Văn Bảo, xã S n N m,

huyện S n D ng, tỉnh uy n Qu ng chúng tôi đã thống k đ c nhi u b i

hát củ d n tộc Sán Dìu với các thể loại nh : hát đám c ới, khúc hát ng i c ,

khúc hát v tình y u đôi l , cảnh sinh hoạt củ đồng b o…Qu quá trình đi

khảo sát chúng tôi đã qu y v ghi m đ c một số b i hát d n c củ d n tộc

1 Hát

đám cưới

*Hát c uẩn b đón n trai

“Slạo seng den thói lói tánh hác,

Hác nhín lói tạo ngỏi xem thói

D u dón kỉ mạn

s nh c chíu, Chi moi sút chép tạm lóng thói”

*N ái át đối cùn quan lan :

“ t toi chốc chấy

m công công,

t t o chám thọn m lán tông

ạm lóng d u sén ben bá slạ,

ạo sén lán tạo nhét thói hống”

*Hát mừn quý

k ác :

“Nhẹt thoi nọc văn long l i tạo

ong kim loi tạo nhong thờm thờm

“Dọn dẹp nh cử

để đón khách, hách qu đến nh tại gi môn

D o sắc vung t y ngọn phải lì

Qu n l ng có vội cùng em dọn,

hông cùng nh u dọn đ i đến tr ”

“H n ho n mừng đón qu nh n

Hội xu n bỏ lỡ đến mừng hội hôn

Bác Trần h Thu (nghệ

nh n hát Soọng

Cô ở xã

S n Nam)

i tạo nhong slon nhong von hí him chống von

ní loi lèo nhằng”

*Hát c ia ta

em (T ai k ựu t òi)

“Vô hông chóc tọi sọi món m

h i cô lồng mói không b o y

Gi nạ giọng th i mói sút cạ

h i cô lồng mói sọc khun mí”

*Hát mừn ôn mối

“Sọong théo s nh

cô hô mói công

Chiếu ho chủ đã trải r

rầu ph ng r u

qu kính mời khác t n hách qu cùng hát x ớng c

Chúc cho khách

qu lẫn gi đình mình

h ng ninh t i lộc phúc b n

h ởng lộc muôn phần vinh hoa”

“Anh em cùng bọc

mẹ sinh Thủ nhỏ b n r n dìu em

Anh em chung bát

c m canh

N y em xuất giá bởi duy n bén tình”

“Duy n mối l

Dyu dón kỉ mạn

S nh c chíu Leòng thói n m nhúy két th nh slông”

“Leo keo cô thăng slon hén slon Dong dếnh h don loi ngỏi slon

Cô thăng thọng sút cô thăng

Dim lím von thóng l u cô thăng”

phận trời b n Duy n tình trắc trở mối go l li n

Bốn ph ng tụ hội tại một nh

Bảo tồn văn hó

l u bản sắc

ời c tiếng hát thật m t m ”

“Anh đến qu em hồi b n chi u

Nắng v ng soi d u

ch o v khách Anh gặp cô em tủm tỉm c ời gi o duy n

m nay giao

Bác

Ho ng

ục hái (bí th

xã S n Nam)

Bác rần

c hắng (th nh

vi n

C B hát

“ t vón thạc vạn thạc thống thông

Long slon mao slại vẹo trong tông ong kim d u sim dếch ết von

Vói cui tạo ốc tú

m nh hông”

*Hát của liền

c

“ t vón d u vạn thạc thống thông

ong slon mạo

duy n thật vui nhé

Em v xin mẹ hát

gi o duy n”

“Qu nh không củi đun c y l u

C y l u nấu c m trắng ph u ph u

Anh mời cô em x i một bát

rở v b năm vẫn nhớ nh u”

“Qu nh có củi

có c y l u

C y l u nấu c m trắng ph u ph u

Soọng

Cô ở xã

S n Nam)

Bác

Vi Bá Chuy n (phó chủ nhiệm

C B hát Soọng Cô)

slại vẹo trong tông Ngọi lông cô tzếch ết vón

ông cô tzếch leo tạo”

Hôn n y cùng nh

x i một bát Cùng nh ch i đến

tr ng y m i”

Ở đ b n thôn Văn Bảo, xã S n N m, huyện S n D ng, tỉnh

uy n Qu ng hát Soọng Cô so với các l n điệu Soọng Cô khác củ d n tộc Sán Dìu ở các đ ph ng khác nh Quảng Ninh, hái Nguy n, Vĩnh húc…thì l n điệu d n c củ d n tộc Sán Dìu ở thôn Văn Bảo, xã S n N m lại có những đặc tr ng ri ng V phần nội dung chủ yếu đ c sử dụng l những c u hát v sinh hoạt trong đời sống l o động, đám c ới, tuy nhi n b n cạnh các b i hát d ch đ c s ng tiếng kinh còn một số b i hát không thể d ch

đ c vì những khúc hát đó đ c sáng tác trong những lúc đi n ng h y tại một thời điểm đánh dấu một sự kiện qu n trọng n o đó…

Nếu chúng t m ng so sánh với các hình th c hát củ đ b n khác thì hát Soọng Cô củ d n tộc Sán Dìu ở S n N m lại có những điểm rất khác biệt Nếu nh hát Qu n Họ ở Bắc Ninh, hát hen ở C o Bằng khi hát họ

th ờng có nhi u đạo cụ đi kèm trong lúc biểu di n, trang phục đẹp v cầu kì thì hát Soọng Cô ở đ y không có đạo cụ đi kèm khi hát, tr ng phục d n giản chính vì vậy m hát Soọng Cô chỉ m ng những nét đặc tr ng văn hó củ vùng n i m họ sinh sống

2.3 P ân loại

2.3.1 K úc át đám cưới:

ám c ới l một trong những nghi l vô cùng qu n trọng trong tập tục củ ng ời Việt N m từ b o đời n y Vì thế những gi i điệu trong hát đám c ới th ờng đ c rất nhi u ng ời biết tới v qu n t m V đ y l một trong những ví dụ v những c u hát trong đám c ới củ ng ời Sán Dìu Nó

m ng nghĩ lớn l o đối với hạnh phúc củ một đời ng ời, cũng l lời chúc đặc biệt nhất để chúc đôi l trăm năm hạnh phúc:

Ch em trầu thuốc r ngh nh tiếp,

K úc át sin oạt

Tiến Sán Dìu

“ t vón thạc vạn thạc thống thông

Long slon m o slại vẹo trong tông

ong kim d u sim dếch ết von

Vói cui tạo ốc tú m nh hông”

D c n ĩa

“Qu nh không củi đun c y l u,

C y l u nấu c m trắng phau phau

Anh mời cô em x i một bát,