?Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình, hành động của nhân vật dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác?. 5.Hướng dẫn tự học: -Học ghi nhớ,bài ghi trên lớp,đọc kĩ văn bản,nhớ những chi
Trang 1Baứi :21
Tiờeỏt PPCT : 85
Ngaứy daùy : 24.1.11
Tuaàn : 23
I.Muùc tieõu : Giuựp hs :
1.Kieỏn thửực: Thaỏy ủửụùc giaự trũ noọi dung vaứ ngheọ thuaọt ủoọc ủaựo trong Vửụùt thaực.Tỡnh caỷm cuỷa taực giaỷ ủoỏi vụựi caỷnh vaọt queõ hửụng, vụựi ngửụứi lao ủoọng Moọt soỏ pheựp tu tửứ ủửụùc sửỷ duùng trong vaờn baỷn nhaốm mieõu taỷ thieõn nhieõn vaứ con ngửụứi
2.Kú naờng : ẹoùc dieón caỷm :gioùng ủoùc phaỷi phuứ hụùp vụựi sửù thay ủoồi trong caỷnh saộc thieõn nhieõn Caỷm nhaọn ủửụùc veỷ ủeùp cuỷa hỡnh tửụùng con ngửụứi vaứ thieõn nhieõn trong ủoaùn trớch
3.Thaựi ủoọ: Gd tỡnh caỷm yeõu meỏn queõ hửụng kớnh troùng nhửừng ngửụứi lao ủoọng huứng duừng vaứ duừng caỷm
II.Troùng taõm:ẹoùc –keồ toựm taột-taực giaỷ,taực phaồm-noọi dung,ngheọ thuaọt vaờn baỷn
a.Quan saựt nhửừng bieồu hieọn cuỷa loứng say meõ hoọi hoùa cuỷa Kieàu Phửụng:
-Ngạc nhiên, bí mật theo dõi những việc làm của em Thái độ tò mò, xem thờng,kẻ cả của đứa anh trai hơn tuổi, coi việc làm của em là trò trẻ con => Tâm trạng vui vẻ
b.Maởc caỷm vỡ nghú raống baỷn thaõn khoõng coự naờng khieỏu gỡ:
- Cảm thấy mình bất tài.Lén xem tranh của em Thở dài Hay gắt gỏng, xa lánh em.Ngửụứi anh thấy mình kém coừi Maởc caỷm,tức tối, ghen tỵ với taứi naờng cuỷa em.->Taõm traùng khoõng vui
c.Xuực ủoọng khi caỷm nhaọn ủửụùc taõm hoàn ,loứng nhaõn haọu cuỷa Kieàu Phửụng qua bửực tranh “Anh trai toõi”:
- Giật sững - > Ngỡ ngàng - > Hãnh diện - > Xấu hổ - > Muốn khóc => Ngời anh đã kịp nhận ra
thói xấu của mình, nhận ra tình cảm trong sáng, lòng nhân hậu của em gái mình-> Qua bức tranh "Anh trai tôi" tác giả đã khẳng định sức mạnh của nghệ thuật : hửớng con ngửời tới cái thiện, cái đẹp
- Vì những tính xấu trên chắc chắn cũng chí nhất thời Sự hối hận day dứt nhận ra tài năng quan trọng hơn, nhận ra tâm hồn trong sáng của em gái chứng tỏ cậu ta cũng biết sửa mình, muốn vơn lên, cũng biết tính ghen ghét đố kị là xấu.
-Hs 2 : Haừy neõu noọi dung ,ngheọ thuaọt truyeọn Bửực tranh cuỷa em gaựi toõi? Hỡnh dung vaứ taỷ laùi thaựi ủoọ cuỷa nhửừng ngửụứi xung quanh khi coự moọt ai ủoự ủaùt thaứnh tớch xuaỏt saộc.Trỡnh baứy vaứi neựt veà taực giaỷ?
VệễẽT THAÙC
(Voừ Quaỷng)
Trang 2-Keồ chuyeọn baống ngoõi thửự nhaỏt taùo neõn sửù chaõn thaọt cho caõu chuyeọn.Mieõu taỷ chaõn thửùc dieón bieỏn taỏm lớ cuỷa nhaõn vaọt.
- Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giụứ cuừng lụựn hụn ,cao ủeùp hụn loứng ghen ghét, đố kỵ
-Hs taỷ
-Voừ Quaỷng sinh naờm 1920, queõ ụỷ tổnh Quaỷng Nam, laứ nhaứ vaờn chuyeõn vieỏt cho thieỏu nhi
3.Baứi mụựi : Nếu như trong “ Sụng nước Cà Mau”, Đoàn Giỏi cho ta thấy cảnh sắc phong phỳ, tươi đẹp cảu vựng đất cực Nam tổ quốc ta, thỡ “ vượt thỏc”, trớch truyện “Quờ nội” của Vừ Quóng lại dẫn chỳng ta ngược dũng sông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung Bộ đến thượng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nước và đụi bờ miền Trung này cũng khụng kộm phần kỳ thỳ
Hoạt đụng 1 : Hướng dẫn tỡm hiểu tỏc giả, tỏc
phẩm
? Dựa vào chỳ thớch, trỡnh bày hiểu biết của em về
taực giaỷ vaứ taực phaồm?
Giới thiệu vài nột về tỏc phẩm “Quờ nội” ? Em
hãy nêu vị trí của đoạn trích
+Taực giaỷ:Voừ Quaỷng sinh naờm 1920, queõ ụỷ tổnh
Quaỷng Nam, laứ nhaứ vaờn chuyeõn vieỏt cho thieỏu
nhi
+Taực phaồm:baứi Vửụùt thaực trớch tửứ chửụng XI cuỷa
truyeọn Queõ noọi Truyeọn vieỏt veà cuoọc soỏng ụỷ moọt
laứng queõ ven soõng Thu Boàn vaứo nhửừng ngaứy sau
Caựch maùng thaựng Taựm 1945 vaứ nhửừng naờm ủaàu
cuỷa cuoọc khaựng chieỏn choỏng thửùc daõn Phaựp,…
GV hửụựng daón hoùc sinh ủoùc vaờn baỷn:thay ủoồi
nhũp ủieọu ủoùc luực nheù nhaứng, luực soõi noồi, maùnh
meừ (vửụùt thaực ), ủoaùn cuoỏi:eõm aỷ, thoaỷi maựi
Gv ủoùc maóu – hs yeỏu ủoùc-hs khaự ủoùc(nhử
chuyeõn ủeà)
? Hs keồ toựm taột vaờn baỷn ?
Hdhs giaỷi tửứ khoự : baừi daõu,ủửựng traàm ngaõm,ủoọt
ngoọt hieọn ra,laỏy theỏ truù laùi
-Chuự yự thaứnh ngửừ: Chảy đứt đuụi rắn
Nhanh như cắt
?Dửùa vaứo trỡnh tửù, haừy tỡm boỏ cuùc cuỷa baứi vaờn?
Boỏ cuùc: chia 3 ủoaùn
+”Gioự noàm…chaõn thaực nửụực” Cảnh thuyền
chuaồn bị vượt thỏc
I.ẹoùc-tỡm hieồu chuự thớch :
1 Taực giaỷ,taực phaồm : -Taực giaỷ:Voừ Quaỷng sinh naờm (1920-2007) queõ ụỷ tổnh Quaỷng Nam, laứ nhaứ vaờn chuyeõn vieỏt cho thieỏu nhi
-Taực phaồm:baứi Vửụùt thaực trớch tửứ chửụng XI cuỷa truyeọn Queõ noọi.
2.ẹoùc , keồ toựm taột vaờn baỷn : Baứi vaờn mieõu taỷ doứng soõng Thu Boàn vaứ caỷnh quan hai beõn bụứ soõng theo haứnh trỡnh cuỷa con thuyeàn qua nhửừng vuứng ủũa hỡnh khaực nhau : ủoaùn soõng phaỳng laởng trửụực khi ủeỏn chaõn thaực, ủoaùn soõng coự nhieàu thaực dửừ vaứ ủoaùn soọng ủaừ qua thaực dửừ Baống vieọc taọp trung vaứo caỷnh vửụùt thaực,tg laứm noồi baọt veỷ huứng duừng vaứ sửực maùnh cuỷa nhaõn vaọt dửụùng Hửụng Thử treõn neàn caỷnh thieõn nhieõn roọng lụựn
3.Giaỷi tửứ khoự: SGK/39
Trang 3+”ẹeỏn Phửụứng Raùnh…Coồ Coứ” Cảnh tượng
Hương Thư chỉ huy thuyền vượt thỏc
+Phaàn coứn laùi Cảnh sắc thiờn nhiờn khi con
thuyền vượt thỏc
Coự maỏy ủoỏi tửụùng ủửụùc mieõu taỷ trong baứi vaờn?
ẹoự laứ nhửừng ủoỏi tửụùng naứo?
-Coự hai ủoỏi tửụùng
+Caỷnh thieõn nhieõn (ủ 1,3)
+Hỡnh aỷnh con ngửụứi(ủ 2)
Hủ 2 : Hdhs ủoùc –tỡm hieồu vaờn baỷn( kú thuaọt
ủoọng naừo)
?Caỷnh saộc ủoõi bụứ soõng vaứ doứng soõng coự gỡ ủaựng
chuự yự?
-Gioự noàm thoồi, thuyeàn lửụựt bon bon
Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ bằng hoạt động
của con thuyền?
Caỷnh doứng soõng vaứ hai beõn bụứ qua sửù mieõu taỷ
trong baứi ủaừ thay ủoồi nhử theỏ naứo theo tửứng
chaởng ủửụứng cuỷa con thuyeàn?
-Beõn bụứ roọng raừi, truứ phuự vụựi nhửừng baừi daõu traỷi
baùt ngaứn
-Saộp ủeỏn ủoaùn nhieàu thaực gheành:vửụứn tửụùc um
tuứm, choứm coồ thuù daựng maừnh lieọt … nuựi cao…
Theo em vũ trớ quan saựt ủeồ mieõu taỷ cuỷa ngửụứi keồ
chuyeọn trong baứi naứy laứ ụỷ choó naứo?
-Treõn con thuyeàn ủang di ủoọng vaứ vửụùt thaực
Vũ trớ quan saựt aỏy coự thớch hụùp khoõng? Vỡ sao?
-Raỏt thớch hụùp, vỡ phaùm vi caỷnh roọng thay ủoồi,
ủieồm nhỡn trửùc tieỏp
?Taùi sao taực giaỷ mieõu taỷ doứng soõng chổ baống
hoaùt ủoọng cuỷa con thuyeàn?
-Con thuyeàn laứ sửù soỏng cuỷa doứng soõng, mieõu taỷ
con thuyeàn cuừng chớnh laứ mieõu taỷ doứng soõng
Em coự nhaọn xeựt gỡ veà ngheọ thuaọt mieõu taỷ caỷnh
thieõn nhieõn ụỷ ủaõy?
-Ngheọ thuaọt nhaõn hoaự, so saựnh, duứng tửứ laựy gụùi
hỡnh ( traàm ngaõm, sửứng sửừng.)
Qua sửù mieõu taỷ ủaừ laứm hieọn ra moọt khung caỷnh
thieõn nhieõn nhử theỏ naứo?
-ẹa daùng, roọng lụựn vaứ huứng vú
-Do ủũa lớ ụỷ mieàn Trung nửụực ta coự daừi ủoàng
baống heùp tieỏp lieàn vụựi nuựi, Trung vaứ nam Trung
Boọ laứ vuứng cao nguyeõn tửụng ủoỏi baống phaỳng
Vỡ vaọy doứng soõng khoõng daứi laộm, ủoọ doỏc lụựn, coự
II.ẹoùc –tỡm hieồu vaờn baỷn:
1.Bửực tranh thieõn nhieõn treõn soõng Thu Boàn:
a.Caỷnh eõm ủeàm ụỷ nhửừng vuứng ủoàng baống:
-Thuyeàn reừ soựng lửụựt bon bon, chụỷ ủaày saỷn vaọt,thuyeàn chaàm chaọm xuoõi
⇒ Con thuyền là sự sống của sông; miêu tả con thuyền cũng là miêu tả sông.
b.Caỷnh uy nghi cuỷa vuứng nuựi rửứng :
-Nhửừng baừi daõu traỷi baùt ngaứn
-Vửụứn tửụùc um tuứm -Nhửừng choứm coồ thuù….nuựi cao nhử ủoọt ngoọt hieọn ra chaộn ngang trửụực maởt
Ngheọ thuaọt nhaõn hoaự, so saựnh, duứng tửứ laựy gụùi hỡnh
=>Caỷnh thieõn nhieõn roọng lụựn ,huứng vú,hoang sụ ủaày sửực soỏng
Trang 4nhiều thác, dòng chảy thay đổi rõ rệt qua mỗi
vùng
Hs đọc đoạn 2
-GV treo ảnh dượng Hương Thư chống con
thuyền vượt thác
-Quan sát tranh
? Nhân vật dượng Hương Thư là một con người
có tính cách ntn trong cuộc sống đời thường ?
-Nói năng nhỏ nhẻ.
-Tính nết nhu mì ,ai gọi cũng vâng vâng dạ
dạ
?Qua những chi tiết trên cho ta thấy nhân vật
dượng Hương Thư là một con người ntn trong
cuộc sống đời thường ?
?Cảnh con thuyền vượt thác được miêu tả như
thế nào?
-Thuyền vùng vằng cứ chực trụt xuống….thuyền
cố lấn lên
?Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình,
hành động của nhân vật dượng Hương Thư trong
cuộc vượt thác?
-Ngoại hình:đánh trần, như một pho tượng đồng
đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn
chặt… hùng vĩ
-Động tác:ghì chặt trên đầu sào, lấy thế trụ lại,
những động tác thả sào, rút sáo rập ràng nhanh
như cắt,
? Việc lao động của dượng Hương Thư diễn ra
trong hoàn cảnh nào ?
-Lái thuyền vượt thác giữa mùa nước lũ
? Em nghĩ gì về hình ảnh lao động của dượng
Hương Thư ? Em học tập được gì ở nhân vật
này?
-Đầy khó khăn , nguy hiểm cần có sự dũng cảm
của con người
?Những cách so sánh nào đã được sử dụng? Nêu
tác dụng?
-Như một pho tượng đồng đúc,…ngoại hình
gân guốc vững chắc; giống như một hiệp sĩ
? Nêu ý nghĩa hình ảnh so sánh dượng Hương
Thư giống như “một hiệp sĩ… linh”
-Hình ảnh so sánh “ giống như một hiệp sĩ… oai
linh” dũng mãnh, tư thế hào hùng của con
người người trẻ tuổi, con người cĩ ngoại hình
vững chắc trước thiên nhiên
2.Hình ảnh quả cảm của dượng Hương Thư
trong cuộc vượt thác ,qua đó làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạng của con người lao động trên nền cảng thiên nhiên rộng lớn:
a Trong đời thường : -Nói năng nhỏ nhẻ
-Tính nết nhu mì ,ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ
=> Hiền lành,chân thật
b.Trong cảnh vượt thác
-Ngoại hình:đánh trần, như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt… hùng vĩ
-Động tác: ghì chặt trên đầu sào, lấy thế trụ lại, những động tác thả sào, rút sáo rập ràng nhanh như cắt,
Tư thế hào hùng của con người trước cảnh thiên nhiên
Trang 5-Y/c HS đọc đoạn cuối của văn bản và câu hỏi
4 * Sgk/trang 40
?Ở đoạn đầu và đoạn cuối của bài có hai hình
ảnh miêu tả những cây cổ thụ trên bờ sông Em
hãy chỉ ra hai hình ảnh ấy và cho biết tác giả đã
sử dụng cách chuyển nghĩa nào ở mỗi hình ảnh
trên Nêu ý nghĩa của từng trường hợp?
-”Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt
đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước”:như báo
trước về khúc sông dữ hiểm, vừa như mách bảo
con người dồn nén sức mạnh chuẩn bị vượt thác
-”Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những
bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay
hô đám con cháu tiến về phía trước”:biểu hiện
tâm trạng hào hứng, phấn chấn và mạnh mẽ của
con người vừa vượt qua nhiều thác ghềnh nguy
hiểm tiếp tục đưa con thuyền tiến lên phía
trước
? Hình ảnh so sánh đó có ý nghĩa gì?
-Đề cao sức mạnh của người lao động Biểu
hiện tình cảm quý trọng đối với người lao động
trên quê hương
GV liên hệ giáo dục đạo đức học sinh :
Phải biết yêu mến thiên nhiên, có ý thức bảo vệ
môi trường , yêu mến người lao động
?Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật của văn
bản?
-Tả cảnh và tả người, so sánh, nhân hoá,
?Qua phân tích, em cảm nhận như thế nào về
thiên nhiên và con người lao động đã được miêu
tả trong bài văn?
-Làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của
con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên
rộng lớn, hùng vĩ
Hs đọc ghi nhớ SGK(kĩ thuật trình bày 1 phút)
*Ghi nhớ: SGK/41III.Luyện tập :
- Hai bài văn trên đều miêu tả cảnh sông nước,nhưng mỗi bài có đặc điểm riêng.( là 2
Trang 6miền đất) +Sông nước Cà Mau : thiên về miêu tả cảnh chằng chịt của sông ngòi ,vẻ đẹp phong phú của vùng SNCM và cảnh sinh hoạt đông vui nhộn nhịp của nhân dân sống ở đây
+Vượt thác:lại thiên về miêu tả cảnh tượng hùng vĩ và địa thế hiểm trở của 1 đoạn sông Thu Bồn,Để từ đó làm nổi bật lên sức mạnh lao động,khắc phục thiên nhiên của con người 4.Câu hỏi ,bài tập và củng cố :
-Câu 1 :Kể tóm tắt đoạn trích Trình bày vài nét về tác giả,tác phẩm?(Hs kể tóm tắt
-Tác giả:Võ Quảng sinh năm (1920-2007) quê ở tỉnh Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
-Tác phẩm:bài Vượt thác trích từ chương XI của truyện Quê nội.)
-Câu 2: Hãy nêu ý nghĩa bài Vượt thác? (Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên ,đất nước quê hương,về lao động:từ đó đã kín đáo nói lên tình yêu đất nước,dân tộc của nhà văn.)
5.Hướng dẫn tự học:
-Học ghi nhớ,bài ghi trên lớp,đọc kĩ văn bản,nhớ những chi tiết miêu tả tiêu biểu.hiểu ý nghĩa các phép tu từ được sử dụng trong bài khi miêu tả cảnh thiên nhiên.Chỉ ra những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả trong Sông nước Cà Mau và Vượt thác
-Chuẩn bị: Buổi học cuối cùng
-Đọc-kể tóm tắt-tìm hiểu tác giả,tác phẩm-giải từ khó
-Thầy giáo Ha-men
-Phrăng
-Nêu nội dung nghệ thuật văn bản
V.RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
Trang 7Tiết PPCT : 86
Ngày daỵ:24.1.11
I.Mục tiêu: Giúp học sinh
- Kiến thức : Biết vận dụng hiệu quả các phép tu từ so sánh khi nói và viết.Các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh trong khi nói và viết
-Kĩ năng : Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra được những so sánh đúng,so sánh hay.Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản
-Thái độ : Gd hs ý thức sử dụng phép so sánh ,tạo một phép so sánh ,góp phần làm cho TV thêm phong phú
II.Trọng tâm: Các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh trong khi nói và viết
III Chuẩn bị: Giáo viên : bp
Học sinh : bp
V Tiến trình :
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện :Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng :
-Hs 1 : So sánh là gì ? Tìm số phép so sánh trong văn bản Sông nước Cà Mau? (10 đ)
+ Là đối chiếu sự vật,sự việc,này với sự vật,sự việc,khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình ,gợi cảm cho sự diễn đạt
+Phép so sánh: Nước ầm….như thác; Cá nước….như người bơi ếch; Rừng đước….vô tận
-Hs 2 : Nêu cấu tạo của phép so sánh? Tìm một thành ngữ có phép so sánh và đặt câu ?
+Có bốn yếu tố: sự vật được so sánh,phương diện so sánh,từ so sánh,sự vật dùng để so sánh +Cao như sếu-Bạn Hân cao như sếu
3 Giảng bài mới : Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu k/n về phép so sánh và cấu tạo của phép so sánh.Hôm nay,chúng ta sẽ tìm hiểu về các kiểu so sánh và tác dụng của so sánh
Hoạt động của gv và hs Nội dung bài học
Hđ 2 : Hdhs tìm hiểu các kiểu so sánh
? Hãy nhắc lại những từ so sánh mà em
đã học? (kĩ thuật động não)
-như ,như là,bằng ,tựa ,hơn…
- GV gọi HS đọc ví dụ trên bp
?Tìm phép so sánh trong khổ thơ sau ?
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
- Những ngôi sao thức… Chẳng bằng mẹ
thức…
- Mẹ là ngọn gió …
? Tìm những từ ngữ chỉ ý so sánh trong
hai phép so sánh trên ?
I/ Các kiểu so sánh :
SO SÁNH (tt)
Trang 8? Em hãy tìm thêm những từ so sánh
ngang bằng, so sánh không ngang bằng ?
- Ngang bằng : như, như là, tựa … y
như,tựa như,giống như,hệt như ,bao
nhiêu,bấy nhiê,ngần nào,ngần ấy…
- không ngang bằng : hơn, hơn là, kém,
kém hơn, khác ,không bằng,chẳng
bằng ,chưa được,không sao sánh được…
+ Vậy qua tìm hiểu vd theo em có mấy
kiểu so sánh ?
- Hai kiểu : so sánh ngang bằng và so
sánh không ngang bằng
- GV gọi HS đọc ghi nhớ (kĩ thuật trình
bày 1 phút)
Vd: Gió thổi là chổi trời
Nước mưa là cưa trời
(Tục ngữ)
Thà rằng ăn bát cơm rau
Còn hơn thịt cá nói nhau nặng lời
( Ca dao)
Hđ 2 : Hdhs tìm hiểu tác dụng của phép
so sánh
- GV gọiHS đọc ví dụ trên bp
? GV cho HS tìm phép so sánh trong đoạn
- Có chiếc lá như con chim lảo đảo …
? Sự vật nào được đem ra so sánh ?
-Sự vật được đem so sánh là chiếc lá (vật
vô tri, vơ giác)
- So sánh trong hồn cảnh lá rụng
-Chiếc lá là 1 hoàn cảnh điển hình
? Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi đọc
- Hai kiểu : so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng
* Ghi nhớ: SGK/ 42
II.Tác dụng của phép tư từ so sánh:
Trang 9
xong đoạn văn ?
- Đoạn văn hay, giàu hình ảnh, gợi cảm,
xúc động, trân trọng ngịi bút tài hoa, tinh
tế của thời gian
?Nhờ đâu em cĩ được những cảm nghĩ ấy ?
-Cĩ được cảm xúc đĩ là nhờ tác giả đã sử
dụng thành cơng phép so sán.h Chỉ 1 chiếc
lá thôi mà đủ cung bậc vui buồn của con
người được gởi gắm trong đó: khi thì như
mũi tên ,lúc lại như con chim lảo đảo,có
khi thì thầm,lại có lúc sợ hãi…
?Tác dụng của phép so sánh : đối với việc
miêu tả sự vật, sự việc ? đối với việc thể
hiện tư tưởng, tình cảm của người viết
ntn?
- Đối với sự vật được miêu tả : tạo ra
những hình ảnh cụ thể, sinh động, giúp
người đọc hình dung về sự vật
-Đối với việc thể hiện tư tưởng , tình cảm
của người viết : tạo ra lối nói hàm súc,
gợi hình, gợi cảm
- GV gọi HS đọc ghi nhớ (kĩ thuật trình
bày 1 phút)
- Tìm một số hình ảnh so sánh miêu tả
màu trắng ? Nêu tác dụng?
-Trắng như bông ,trắng như cước,trắng
như ngà,trắng như tuyết,trắng như mậy
-Tác dụng : gợi hình,gợi cảm hơn,rõ rệt
hơn so với cách nói không dùng so sánh:
trắng,rất trắng.có rất nhiều cách so sánh
khác nhau,chúng ta phải lựa chọn cho phù
hợp để đạt được hiệu quả cao nhất
-Cho hs đặt câu : phép so sánh ngang
bằng,không ngang bằng
Hđ 3 : Hdhs luyện tập( hợp tác nhóm)
- GV cho HS làm bài tập theo nhóm :
+ Nhóm 1+2 : bài tập 1
+ Nhóm 3+4 : bài tập 2
+ Nhóm 5+6 : bài tập 3
- GV mớøi các nhóm trình bày kết quả
so sánha
b
Tâm hồn tôiCon đi
Trăm khe
là
chưa bằng
1 buồi…hèmuôn…bầm
Ngang bằng
Không ngang bằng
Trang 10Con điAnh đội viênBóng Bác
Đánh
….năm
Mơ màng
Cao lồng lộng ấm
chưa bằngnhưhơn
khó…60nằm…mộng
ngọn lửa hồng
nt
ngang bằng
không ngang bằng2
TT Câu văn có hình ảnh so sánh 1
2 3 4 5
-Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp
-Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngáng trước mặt
-Những động tác thả sào,rút sào ,rập ràng nhanh như cắt
-Dượng Hương Thư như 1 pho tượng đồng đúc….hùng vĩ
-Những cây tre… phía trước
-Em thích hình ảnh so sánh : dượng Hương Thư như 1 pho tượng đồng đúc…hùng vĩ
-Vì : trí tưởng tượng phong phú của tác giả.Hình ảnh nhân Vật hiện lên đẹp,khỏe ,hào hùng thể hiện sức mạnh và khát vọng chnh phục thiên nhiên của con người
3.Đặt câu : Bạn Lan đẹp như tiên
4 Câu hỏi,bài tập và củng cố:.
-Câu 1: Có mấy kiểu so sánh ? Nêu tác dụng của phép so sánh ?( Hai kiểu : so sánh ngang
bằng và so sánh không ngang bằng )
-Câu 2 : Đặt câu có sử dụng các kiểu so sánh đã học ( Bạn Thuy đen như than.)
5 Hướng dẫn tự học
- Học thuộc ghi nhớ ,viết một đoạn văn miêu tả có sử dụng phép so sánh
-Chuẩn bị : Chương trình địa phương phần TV
Đọc trước nội dung thảo luận về cách phát âm của các miền
V.Rút kinh nghiệm:
………
………
………
Trang 11………
.Tiết PPCT: 87
Ngày daỵ :25.1.11
I.Mục tiêu : Giúp học sinh
1.Kiến thức : Phát hiện và sửa được một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương.Một số lỗi chính tả thường thấy ở địa phương
2.Kĩ năng : Hạn chế lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương.Phát hiện và sửa một số lỗi do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương
3.Thái độ : Giáo dục ý thức khắc phục các lỗi chính tả
II.Trọng tâm: Phát hiện và sửa được một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương
III Chuẩn bị: Giáo viên : bp
Học sinh : bp
IV Tiến trình :
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện :Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng :
Hs1: Có mấy kiểu so sánh ? Tìm phép so sánh trong câu ca dao sau?
Thà rằng ăn bát cơm rau
Còn hơn thịt cá nói nhau nặng lời
-Có hai kiểu so sánh:ngang bằng,không ngang bằng
-Còn hơn thịt cá nói nhau nặng lời
Hs2: Nêu tác dụng của phép so sánh? Đặt một câu với kiểu so sánh không ngang bằng?
-Vừa có tác dụng gợi hình giúp cho việc miêu tả sự vật,sự việc được cụ thể, sinh động.Vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng , tình cảm
-Hs tự đặt câu
3.Bài mới: Hôm nay,chúng ta sẽ học bài Chương trình địa phương phần Tiếng Việt
Hoạt động của gv và hs Nội dung bài học
Hđ 1 : GV chia nhóm thảo luận( hợp tác nhóm)
Gv cho hs đọc bt trên bp
Hdhs y/c bt ,cho hs trao đổi thảo luận ->
gọi hs trình bày
H đ 2: Gv cho hs chép chính tả nghe viết
Gv sửa chính tả trong đoạn văn có chứa các chữ
dễ mắc lỗi
I.Nội dung luyện tập :
BT 1:N ghe viết các tiếng có phụ âm đầu :tr/ch
- Trị chơi là của trời choChớ nên chơi trị chỉ thích chê bai
- Chịng chành trên chiếc thuyền trơiChung chiêng mới biết ơng trời trớ trêu
- Trăng chê trời thấp, trăng treo Trời chê trăng thấp, trời trèo lên trên
b, Phân biệt phụ âm đầu s/x
- Sầm sập sãng dữ xơ bờ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG ( PHẦN TIẾNG VIỆT ) - RÈN LUYỆN CHÍNH TẢ -
Trang 12Hđ 4 : Tổng kết giờ dạy:
Thuyền xoay sở mãi lị dị bơi sang
- Vườn cây san sát, xum xuêKhi sương sà xuống lối về tối om
- Xa xơi sơng, sãng sững sờ Xin sang suơn sẽ, chuyến đị say sưa
BT 2 :Nghe viết các tiếng có chức các cặp phụ âm cuối c/t;n/ng
Những động tác thả sào ,rút sào rập ràng nhanh như cắt.Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc,các bắp thịt cuồn cuộn,hai hàm răng cắn chặt,quai hàm bạnh
ra ,cặp mặt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ
BT 3:Nghe viết nhữûng đoạn bài có chứa các thanh dễ mắc lỗi: ?/~
Lũy làng là một vành đai phòng thủ kiên cố! Lũy làng có ba vòng bao quang làng.Màu xanh là màu của lũy:
Lũy ngoài cùng,trồng tre gai,thứ tre gốc to,thân to nhưng ngoằn ngoèo không thẳng,cành rậm,đan chéo nhau.Mỗi nhánh tre lại có những gai tre nhọn hoắt,rất cứng,mà những ai bén mảng vào ven lũy,vô ý giẫm phải,khêu nhổ cũng khá phiền
BT 4 : Nghe viết những đoạn có chức các nguyên âm dể mắc lỗi:i/iê;o/ô
Dưới gốc tre tua những mầm măng.Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy,bẹ măng mọc kín thân cây non,ủ kĩ như áo mẹ trùm lần trong lần ngoài cho đứa con non nớt.Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có tình mẫu tử
Bt 5:Điền vào chỗ trống a.Bên tai….thổi…
b.Nhân…đã…chống lại sự áp bức của thực dân phong kiến
c.Thầy…vẫn tiếp tục…bài,giọng dịu…vui…
d.Những cách …quyết như…chỉ làm…lòng mấy ông chồng…phu
đ.Cô…khoác tấm áo …trông lộng lẫy hẳn lên e.Tiếng sáo…lên ,từ xa…lại như chia sẽ niềm …mọi người
Trang 13Gvnx tinh thần học tập,biểu dương cho cho
điểm các nhóm và cá nhân tích cực.Sau đó chốt
lại : d/v là 2 phụ âm khác nhau
-V là phụ âm với phương thức phát âm xát ,kêu
nhưng vị trí là môi
-D là phụ âm với phương thức phát âm
xát,nhưng vị trí là đầu lưỡi răng
-Cái để phân biệt phụ âm này là môi-môi,khác
với môi-răng.Chính vì thế đây là 2 phụ âm khác
nhau.Nếu các em viết sai thì ảnh hưởng đến
nghĩa của từ
4.Câu hỏi ,bài tập và củng cố :
Gv cho các tổ thi đua tìm viết đúng một số từ đã luyện
5.Hướng dẫn tự học:
-Xem lại các bt 1,2,3,4đãï học.Lập sổ tay chính tả phân biệt các từ dễ viết sai
-Chuẩn bị: Nhân hóa
+Nhân hóa là gì?
+Các kiểu nhân hóa thường gặp?
V.Rút kinh nghiệm :
Trang 14
Tiết PPCT: 88
Ngày daỵ : 12.2.11
I.Mục tiêu: Giúp học sinh
1.Kiến thức : Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh.Yêu cầu của bài văn tả cảnh.Bố cục,thự tự miêu tả,cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh Biết viết đoạn văn ,bài văn tả cảnh
2.Kĩ năng :Rèn kĩ năng tìm ý,lập dàn ý cho bài văn tả cảnh Quan sát cảnh vật.Trình bày những điều quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lí
3.Thái độ : Giáo dục hs ý thức trong việc viết một bài văn tả cảnh
II.Trọng tâm: Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh
III Chuẩn bị: Giáo viên : bp
Học sinh :bp
IV Tiến trình :
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng: (không)
3 Bài mới:Chúng ta sống cùng thiên nhiên ,sống giữa thiên nhiên nhưng làm thế nào để ngững cây sống giữa thiên nhiên ấy hiện hình sống động.Bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu rõ điều đó
Hđ 1: Hdhs tìm hiểu về phương pháp viết văn tả
cảnh(kĩ thuật động não)
Gọi 3 HS đọc đoạn văn a,b,c trên bp
- GV tổ chức cho HS thảo luận (10 phút ) , trả
lời các câu hỏi a,b,c ở sgk trang 46
Nhóm 1: câ a
Nhóm 2 : câu b
Nhóm 3+4 : câu c
- GV mời các nhóm trình bày kết quả thảo luận
1, Đoạn văn a : Tả người chống thuyền vượt thác
? Tại sao có thể nói qua hình ảnh nhân vật,ta có
thể hình dung được những nét tiêu biểu của
cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ ?
-Qua hình ảnh dượng Hương Thư ,người đọc có
thể hình dung được phần nào cảnh sắc ở khúc
sông có nhiều thác dữ.Đó là bở vì người vượt
thác đem hết sức lực, tinh thần để chiến đấu cùng
thác dữ (nhờ tả ngoại hình, các động tác)
? Văn bản thứ hai tả quang cảnh gì ?
2, Đoạn văn b : Tả cảnh sắc vùng sơng nước Cà
Mau – Năm Căn
I.Phương pháp viết văn tả cảnh:
PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
Trang 15? Ngửụứi vieỏt ủaừ taỷ quang aỏy theo 1 thửự tửù naứo ?
Trỡnh tự : Từ gần => xa => hợp lý bởi người tả
đang ngồi trờn thuyền xuụi từ kờnh ra sụng.Taỏt
nhieõn ,caựi ủaọp vaứo maột ngửụứi ngoài trửụực heỏt
phaỷi laứ caỷnh doứng soõng,nửụực chaỷy,roài mụựi tụựi
caỷnh vaọt 2 beõn bụứ soõng.Neỏu taỷ khaực ủi,ngửụùc laùi
chaỳng haùn thỡ ngửụứi taỷ cuừng phaỷi ngoài choó khaực
? ẹeồ baứi vaờn taỷ caỷnh theõm hay,sinh ủoọng caàn coự
nhửừng bửụực cụ baỷn naứo ?
?Vaờn baỷn thửự 3 laứ moọt baứi vaờn mieõu taỷ coự ba
phaàn tửụng ủoỏi troùn veùn Em haừy chổ ra vaứ toựm
taột caực yự chớnh cuỷa moói phaàn ?
3, Đoạn văn c :
- Mở đoạn :(Tửứ ủaàu maứu xanh cuỷa luyừ) Tả
khỏi niệm về tỏc dụng, cấu tạo, sắc màu của luỹ
tre làng
- Thõn đoạn :(Tieỏp theo khoõng roừ) Tả kĩ 3
vũng của luỹ tre
- Kết đoạn :(ủoaùn cuoỏi ) Phaựt bieồu caỷm nghú vaứ
nhaọn xeựt veà loaứi tre
?Tửứ daứn yự ủoự haừy nhaọn xeựt veà thửự tửù mieõu taỷ
cuỷa tg trong ủoaùn vaờn ?
* Trỡnh tự miờu tả :
Từ khỏi quỏt => cụ thể ; Từ ngoài vào trong
(khụng gian) => hợp lớ.Neỏu taỷ theo traọt tửù thụứi
gian thỡ chaộc chaộn phaỷi taỷ khaực
?Muoỏn hoaứn thaứnh baứi vaờn mieõu taỷ hoaứn chổnh
bố cục ntn?
-Phaỷi ủuỷ 3 phaàn
a.Mở bài: Giới thiệu cảnh đợc tả
b.Thân bài: Tập tả cảnh vật chi tiết theo một thứ
- Quan sát lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu
- Trình bày những điều quan sát ủửụùc theo một trỡnh tự
- Bố cục bài văn tả cảnh:
a.Mở bài: Giới thiệu cảnh đợc tả
b.Thân bài: Tập tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
c.Kết bài: Phát biểu các hình tợng về cảnh vật đó
* Ghi nhụự : SGK/47II.Luyeọn taọp:
Bài tập 1 : a.- Cú thể tả ngoài vào trong (trỡnh tự khụng gian)
- Cú thể tả từ lỳc trống vào => hết giờ (… thời gian)
b Những hỡnh ảnh cụ thể tiờu biểu cú thể chọn
- Cảnh h/s nhận đề Một vài gương mặt tiờu biểu
- Cảnh h/s chăm chỳ làm bài
- Cảnh thu bài
- Cảnh bờn ngoài lớp học : sõn trường, giú, cõy…
* H/s viết văn mở và kết bài
Trang 16Goùi hs ủoùc y/c bt2
Goùi hs ủoùc y/c bt3
* G/v đọc một vài đoạn đó hoàn thành, nhận xộtBài 2 :
a Tả cảnh theo trỡnh tự thời gian
- Trống hết tiết 2, bỏo hiệu giừo ra chơi đó tới
- H/s cỏc lớp ra sõn
- Cảnh h/s chơi đựa
- Cỏc trũ chơi quen thuộc
- Gúc phớa đụng, giữa sõn
- Trống vào lớp H/s về lớp
- Cảm xỳc của người viết
b Theo trỡnh tự khụng gian
- Cỏc trũ chơi giữa sõn, cỏc gúc sõn
- Một trũ chơi đặc sắc, mới lạ, sụi độngBài 3 :
4 Caõu hoỷi ,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ :
Caõu 1: Muoỏn taỷ caỷnh trửụực heỏt phaỷi laứm gỡ ?
- Xác định đối tợng miêu tả
- Quan sát lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu
- Trình bày những điều quan sát ủửụùc theo một trỡnh tự
Caõu 2 :Boỏ cuùc baứi vaờn taỷ caỷnh thửụứng goàm coự maỏy phaàn ?
-Coự ba phaàn : - Bố cục bài văn tả cảnh:
a.Mở bài: Giới thiệu cảnh đợc tả
b.Thân bài: Tập tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
c.Kết bài: Phát biểu các hình tợng về cảnh vật đó
5 Hửụựng daón tửù hoùc :
-Hoùc ghi nhụự-nhụự nhửừng bửụực cụ baỷn khi laứm moọt baứi vaờn taỷ caỷnh-nhụự daứn yự khaựi quaựt cuỷa baứi vaờn taỷ caỷnh-tỡm moọt soỏ baứi vaờn taỷ caỷnh vaứ xaực ủũnh ủửụùc daứn yự cuỷa nhửừng baứi vaờn ủoự
- Vieỏt baứi vaờn taỷ caỷnh ( laứm ụỷ nhaứ )
* ẹeà baứi : Em haừy taỷ laùi hỡnh aỷnh caõy mai vaứng vaứo dũp teỏt ủeỏn, xuaõn veà
( Noọp baứi vaứo ngaứy : thửự 2 – tuaàn 24 )
- Chuaồn bũ : Phửụng phaựp taỷ ngửụứi
ẹoùc kyừ vaờn baỷn, traỷ lụứi caõu hoỷi ụỷ sgk vaứo lụựp thaỷo luaọn
Trang 17* Rút kinh nghiệm :
Kiểm tra tuần 23,Ngày 10.2.11
TTCM
Trần Thị Ngọc Hải
Trang 18Bài :22
Tiết PPCT: 89
Ngày dạy:14.2.11
Tuần:24
I.Mục tiêu: Giúp hs
1.Kiến thức:Hiểu được nội dung,ý nghĩa của truyện:phải biết giữ gìn và yêu quý tiếng mẹ đẻ,đó là một phương diện quan trọng của lòng yêu nước.Hiểu được cách thể hiện tư tưởng ,tình cảm của tác giả trong tác phẩm
-Cốt truyện,tình huống truyện,nhân vật,người kể chuyện,lời độc thoại trong tác phẩm.Ý
nghĩa,giá trị của tiếng nói dân tộc.Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện
2 Kĩ năng:Kể tóm tắt truyện.Tìm hiểu ,phân tích nhân vật cậu bé Phrăng và thầy giáo Ha-men qua ngoại hình ,ngôn ngữ ,cử chỉ,hành động Trình bày được suy nghĩ của bản thân về ngôn ngữ dân tộc nói chung và ngôn ngữ dân tộc mình nói riêng
3.Thái độ :Gd tinh thần dý thức hăng học hỏi yêu quí tiếng nói dân tộc mà bao thế hệ cha ông đã giữ gìn và phát triển
II.Trọng tâm:Đọc,tác giả,tác phẩm,tóm tắt tác phẩm
-Thuyền rẽ sóng lướt bon bon, chở đầy sản vật,thuyền chầm chậm xuôi
⇒ Con thuyỊn lµ sù sèng cđa s«ng; miªu t¶ con thuyỊn cịng lµ miªu t¶ s«ng.
-Những bãi dâu trải bạt ngàn
-Vườn tược um tùm
-Những chòm cổ thụ….núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt
Nghệ thuật nhân hoá, so sánh, dùng từ láy gợi hình
=>Cảnh thiên nhiên rộng lớn ,hùng vĩ,hoang sơ đầy sức sống
Hs2: Nêu nội dung nghệ thuật truyện Vượt thác?Chỉ ra những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả trong Sông nước Cà Mau và Vượt thác.Hãy trình bày vài nét về tác giả An-phông –xơ –Đô-đê.(10 đ)
-Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu tả ngoại hình ,hành động của con người
-Sử dụng phép nhân hóa,so sánh phong phú và có hiệu quả
-Lựa chọn các chi tiết miêu tả đặc sắc,chọn lọc
-Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng
-Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên ,đất nước quê hương,về lao động:từ đó đã kín đáo nói lên tình yêu đất nước,dân tộc của nhà văn
+Sông nước Cà Mau : thiên về miêu tả cảnh chằng chịt của sông ngòi ,vẻ đẹp phong phú của vùng SNCM và cảnh sinh hoạt đông vui nhộn nhịp của nhân dân sống ở đây
BUỔI HỌC CUỐI CÙNG(An_phông_xơĐô_đê)
Trang 19+Vửụùt thaực:laùi thieõn veà mieõu taỷ caỷnh tửụùng huứng vú vaứ ủũa theỏ hieồm trụỷ cuỷa 1 ủoaùn soõng Thu Boàn,ẹeồ tửứ ủoự laứm noồi baọt leõn sửực maùnh lao ủoọng,khaộc phuùc thieõn nhieõn cuỷa con ngửụứi.
3.Baứi mụựi :Loứng yeõu nửụực laứ moọt caỷnh thieõng lieõng nhaỏt cuỷa con ngửụứi Tỡnh yeõu nửụực taùo neõn sửực maùnh cuỷa daõn toọc Moói ngửụứi bieồu hieọn nửụực khaực nhau Hoõm nay chuựng ta cuứng tỡm hieồu caõu chuyeọn “BHCC” qua lụứi keồ cuỷa beự ngửụứi An-daựt ->loứng yeõu nửụực cuỷa daõn toọc theồ hieọn ụỷ tieỏng meù ủeỷ
Hủ 1 : Hdhs tỡm hieồu taực giaỷ taực phaồm?
- Nêu hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm?
- GV hớng dẫn cách đọc: - Giọng đọc chậm, xót
xa và cảm động day dứt Lời nói của thầy
Ha men cần đọc thật dịu dàng và buồn
- GV đọc mẫu 1 đoạn-hs yeỏu ủoùc(nhử chuyeõn
ủeà)
- Gọi HS tóm tắt và yêu cầu tóm tắt phải theo bố
cục
- GV cho HS giải nghĩa chú thích 2.4,6,8
- HS dựa vào sách giải nghĩa từ khó
- Trong truyện có những nhân vật nào? Ai gây cho
em ấn tợng nhất?
- Truyện có nhiều nhân vật chính và phụ nhng hai
nhân vật Phrăng và Ha-men đóng vai trò nổi trội
nhất thầy giảo già Ha-Men gây xúc động hơn cả
- Chú bé học trò Phrăng vừa đóng vai trò ngời kể
chuyện, vừa là nhân vật chính
- Truyện đợc kể theo ngôi nào? (thửự 1)
- Câu chuyện của thầy trò Phrăng diễn ra trong
- Tên truyện: là buổi học tiếng Pháp cuối cùng của
ngời pháp trên đất Pháp - Một buổi học bằng tiếng
dân tộc cuối cùng
- Thầy Ha-men đang giảng bài, các trò đang chăm
I.ẹoùc –tỡm hieồu chuự thớch :
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
- An-phông-xơ Đô-ủeõ (1840-1897)laứ nhà văn Pháp ,taực giaỷ cuỷa nhieàu taọp truyeọn ngaộn noồi tieỏng
-Buoồi hoùc cuoỏi cuứng ủửụùc vieỏt vaứo thụứi ủieồm hai vuứng An-daựt vaứ Lo-ren bũ caột cho quaõn Phoồ.2.ẹoùc,keồ toựm taột vaờn baỷn:
- Phrăng trên đờng tới trờng
- Diễn biến của buổi học cuối cùng+ Cảnh lớp học và thầy Ha-men+ Tâm trạng của Phrăng
+ Phrăng lại không thuộc bài+ Thái độ c xử của thầy Ha-men+ Thầy Ha-men tiếp tục giảng bài, hớng dẫn viết tập
- Giờ học kết thúc với hành động đột ngột của thầy Ha-men
3 Giải nghĩa từ khó: SGK/54
Trang 20chú nghe Trên bảng có dòng chữ tiếng Pháp
Ngoài cửa có tên lính Phổ đang ôm súng
- Em hiểu gì về bức tranh minh hoạ?
Bức tranh đó đã tóm tắt đợc nội dung của truyện
Hủ 2: Hdhs tỡm hieồu vaờn baỷn(kú thuaọt ủoọng naừo)
- Nhân vật thầy giao Ha-men trong buổi học cuối
cùng đã đợc miêu tả trên những phơng diện nào?
- HS: Trang phục, thái độ đối với HS, những lời
nói về việc học tiếng Pháp, Hành động, cử chỉ lúc
buổi học kết thúc
- Em hãy tìm các chi tiết miêu tả nhân vật này
theo các phơng diện trên?
- Trang phục: áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm
lá sen, mũ bằng lụa đen thêu
- Thái độ đối với HS: không giận dữ, thật dịu
dàng
- Những lời nói về việc học tiếng Pháp: Tai hoạ
lớn nhất là bao giờ cũng hoãn lại việc học đến
ngày mai ; Tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất thế
giới phải giữ lấy nó và đừng bao giờ quên lãng
nó Khi một dân tộc chốn lao tù
- Hành động, cử chỉ: thầy quay về phía bảng, cầm
một hòn phấn dằn mạnh hết sức, cố viết thật to:
"Nớc pháp muôn năm"
- Chi tiết gợi cho em nhiều cảm xúc nhất là chi
tiết nào?
- Chi tiết gợi cảm xúc: lời nói của thầy về tiếng
pháp vì truyền tới ngời nghe tình yêu tiếng mẹ đẻ,
tiếng nói DT Hay chi tiết cử chỉ và chữ viết của
thầy "Nớc Pháp muôn năm" truyền tới ngời nghe
lòng yêu nớc sau sắc
- Em hiểu gì về lời nói của thầy Ha-men trong
buổi học cuối cùng: "khi một dân tộc rơi vào vòng
nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ đợc tiếng nói của
mình thì chẳng khác gì nắm đợc chìa khoá chốn
lao tù."?
- Các chi tiết miêu tả thầy ha-men gợi cho em về
một ngời thầy nh thế nào?
- Ta có thể hình dung về thầy: yêu nghề dạy học,
tin ở tiếng nói DT Pháp, có lòng yêu nớc sâu sắc
II ẹoùc-tỡm hieồu vaờn baỷn:
1.Nhaõn vaọt thaày Ha-men :
- Nghieõm khaộc nhửng maóu mửùc
-Trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng, thaày truyeàn ủeỏn hoùc sinh tỡnh yeõu tieỏng Phaựp
-> Yeõu ngheà ,yeõu nửụực,yeõu tieỏng noựi daõn toọc->moọt bieồu hieọn tỡnh yeõu cuỷa Toồ quoỏc
4.Caõu hoỷi ,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ:
-Caõu 1 : Keồ toựm taột truyeọn (hs keồ)
-Caõu 2:Haừy phaõn tớch nhaõn vaọt thaày giaựo Ha-men trong buoồi hoùc tieỏng Phaựp cuoỏi cuứng?
- Nghieõm khaộc nhửng maóu mửùc
-Trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng, thaày truyeàn ủeỏn hoùc sinh tỡnh yeõu tieỏng Phaựp
Trang 21-> Yêu nghề ,yêu nước,yêu tiếng nói dân tộc->một biểu hiện tình yêu của Tổ quốc.
5.Hướng dẫn tự học ø :
-Học bài-Tập kể lại truyện
-Chuẩn bị :Buổi học cuối cùng (tt)
+ Nhân vật Phrăng
+Nội dung nghệ thuật truyện
V.RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
Tiết PPCT :90
( An – phông – xơ – đô – đê )
Trang 22I Muùc tieõu : Nhử tieỏt 89
II.Troùng taõm:Nhaõn vaọt Phraờng vaứ noọi dung ,ngheọ thuaọt truyeọn
III Chuaồn bũ :Gv:bp
Hs :bp
IV.Tieỏn trỡnh :
1.OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn :Lụựp trửụỷng baựo caựo
2.KTBC:Buoồi hoùc cuoỏi cuứng
-Hs1:Keồ toựm taột truyeọn ?Haừy phaõn tớch nhaõn vaọt thaày giaựo Ha-men trong Buoồi hoùc cuoỏi cuứng ?(10 ủ)
-Hs keà toựm taột
- Nghieõm khaộc nhửng maóu mửùc
-Trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng, thaày truyeàn ủeỏn hoùc sinh tỡnh yeõu tieỏng Phaựp
-> Yeõu ngheà ,yeõu nửụực,yeõu tieỏng noựi daõn toọc->moọt bieồu hieọn tỡnh yeõu cuỷa Toồ quoỏc
3.Baứi mụựi :Hoõm nay chuựng ta seừ hoùc baứi “Buoồi hoùc cuoỏi cuứng(tt)”
Hủ 1 :Hdhstỡm hieồu chuự thớch
Hủ 2 :Hdhs tỡm hieồu vaờn baỷn(kú thuaọt ủoọng naừo)
- Trớc khi diễn ra buổi học cuối cùng, cậu bé Phrăng
đã thấy những điều gì xảy ra:
- Trên đờng tới trờng?
- Không khí lớp học?
- Hãy tìm những chi tiết trong văn bản miêu tả điều
đó?
- Những điều đó báo hiệu sự việc gì xảy ra?
- Vùng An-dát của Pháp đã rơi vào tay nớc Đức.
- Việc học tập không còn đợc nh trớc nữa.
- Tiếng Pháp sẽ không còn đợc dạy.
Nhân vật trò Phrăng đợc miêu tả chủ yếu qua thái
độ đối với việc học tiếng Pháp và với thầy ha-men
thái độ đó diền ra theo hai quả trình: Từ lơ là đến
thiết tha lo lắng việc học; Từ sợ hãi đến thân thiết,
quí trọng thầy Ha-men
- Hãy tìm các chi tiết trong văn bản miêu tả hai
quá trình này?
- Các chi tiết miêu tả quá trình diễn biến thái độ
của Phrăng của Phrăng đối với việc học tiếng
Pháp:
+ Định trốn học đi chơi, giận mình vì bỏ phí thời
gian học tập Từ "chán sách" đến thấy sách là bạn
"cố tri" Thấy xấu hổ khi không thuộc bài"lòng
rầu rĩ" không dảm ngẩng đầu lên Trong buổi học
cuối cùng kinh ngạc khi thấy mình "hiểu đến
thế cha bao giờ thấy mình chăm chú nghe đến
thế."
+ Các chi tiết miêu tả thái độ đối với thầy
Ha-men:
Từ sợ hãi: lẻn vào chỗ ngồi, đỏ mặt tía tai khi nhìn
I.ẹoùc-tỡm hieồu chuự thớch:
II.ẹoùc-tỡm hieồu vaờn baỷn:
1.Nhaõn vaọt Phraờng:
-Thấy xấu hổ khi không thuộc bài"lòng rầu rĩ"
-Từ sợ hãi: lẻn vào chỗ ngồi, đỏ mặt tía tai khi nhìn cây
Trang 23cây thớc sắt khủng khiếp của thầy Ha-men, đến
thân thiện: quí trọng thầy, thấy thầy mặc đẹp, qua
lời thầy nhận thấy quân Phổ là "Quân khốn nạn",
nghĩ đến việc thầy sắp ra đi, thấy tội nghệp cho
thầy, cha bao giò thấy thầy lớn lao đến thế
- Trong các chi tiết miêu tả Phrăng, chi tiết nào
gợi cho em nhiều cảm nghĩ nhất?
- Trong số các chi tiết miêu tả Phrăng, chi tiết
"Lòng rầu rĩ, không dám ngẩng đầu lên" khi
không đọc đợc bài trong buổi học cuối cùng(miêu
tả sự hói hận, xóy xa của Phrăng)
Hoặc chi tiết: khi thầy Ha-men thông báo lệnh
quân Đức buộc ngời Pháp phải học tiếng Đức,
Phrăng choáng váng nghĩ: "A, quân khốn nạn"
(Biểu hiện niềm căm giận kẻ thù, lòng yêu nớc
của Phrăng)
- Các chi tiết miêu tả nhân vật Phrăng đã làm hiện
lên hình ảnh một cậu bé nh thế nào trong tởng
t-ợng của em?
⇒ Hồn nhiên, chân thật, biết lẽ phải
- Thái độ đối với tiếng pháp và với thầy ha-men
trong buổi học cuối cùngđã bộc lộ phẩm chất nào
trong tâm hồn trò Phrăng?
* GV: đó là tình yêu tiếng nói dân tộc, một biểu
hiện cụ thể của lòng yêu nớc
=> Qua nhân vật Phrăng vừa là nhân vật chính,
vừa đóng vai ngời kể chuyện, qua sự biến đổi tâm
trạng, tình cảm, thái độ Tác giả thể hiện rất thành
công lòng yêu nớc thiết tha của Nd Pháp, từ trẻ
đến già qua tình yêu tiếng Pháp - tiếng mẹ đẻ sắp
bị quân thù cấm ngặt
- Trong những lời thầy truyền lại trong buổi học
cuối cùng, điều quí báu nhất đối với em là gì?
- Điều quí báu nhất đối với ta là thầy đã truyền
dạy cho em ý nghĩa sức mạnh của tiếng nói DT
Cho ta hiểu thêm sự cần thiết phải học tập và giữ
gìn tiếng nói DT mình
-Haừy neõu ngheọ thuaọt ủửụùc sửỷ duùng trong baứi?
- Em cảm nhận đợc gì từ truyện BHCC?
-Tiếng nói là một giá trị văn hoá daõn toọc, yêu
tiếng nói là yêu văn hoá dân tộc, là biểu hiện sâu
sắc của lòng yêu nớc
Sức mạnh của tiếng nói DT là sức mạnh của văn
hoá, không một thế lực nào có thể thủ tiêu Tự do
của một DT gắn liền với việc giữ gìn và phát triển
thớc sắt khủng khiếp ,ủến quí trọng thầy.
⇒ Laứ moọt caọu hoùc sinh ham chụi nhửng trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng ủaừ hieồu ủửụùc giaự trũ ,yự nghúa cuỷa tieỏng noựi daõn toọc,bieỏt ủửụùc yeõu tieỏng noựi daõn toọc laứ moọt bieồu hieọn cuỷa loứng yeõu nửụực
3.Ngheọ thuaọt:
-Keồ chuyeọn baống ngoõi thửự nhaỏt
-Xaõy dửùng tỡnh huoỏng truyeọn ủoọc ủaựo
-Mieõu taỷ taõm lớ nhaõn vaọt qua taõm traùng ,suy nghú,ngoaùi hỡnh
-Ngoõn ngửừ tửù nhieõn,sửỷ duùng caõu vaờn bieồu caỷm,tửứ caỷm thaựn vaứ caực hỡnh aỷnh so saựnh
4.YÙ nghúa truyeọn:
-Tieỏng noựi laứ moọt giaự trũ cao quyự cuỷa daõn toọc,yeõu tieỏng noựi laứ yeõu vaờn hoựa daõn toọc.Tỡnh yeõu tieỏng noựi daõn toọc laứ moọt bieồu hieọn cuù theồ
Trang 24tiếng nói của DT mình Đó là các ý nghĩa gợi lên
từ truyện BHCC Tự do của một DT gắn liền với
việc giữ gìn và phát triển tiếng nói của DT mình
Đó là các ý nghĩa gợi lên từ truyện BHCC
Goùi hs ủoùc ghi nhụự(kú thuaọt trỡnh baứy 1 phuựt)
Hủ 3 :Hdhs luyeọn taọp
Gv chia nhoựm thaỷo luaọn
cuỷa loứng yeõu nửụực.Sửực maùnh cuỷa tieỏng noựi daõn toọc laứ sửực maùnh cuỷa vaờn hoựa,khoõng moọt theỏ lửùc naứo coự theồ thuỷ tieõu.Tửù do cuỷa moọt daõn toọc gaộn lieàn vụựi vieọc giửừ gỡn vaứ phaựt trieồn tieỏng noựi daõn toọc mỡnh
-Vaờn baỷn cho thaỏy taực giaỷ laứ moọt ngửụứi yeõu nửụực,yeõu ủoọc laọp tửù do,am hieồu saõu saộc veà tieỏng meù ủeỷ
*Ghi nhụự:SGK/55III.Luyeọn taọp:
1 Hãy đọc những đoạn thơ, văn viết về sức sống
và sự giàu đẹp của tiếng Việt
2 Viết đoạn nêu cảm nhận của em về nhân vật thầy ha-men?
4.Caõu hoỷi,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ :
-Caõu 1:Haừy neõu ngheọ thuaọt truyeọn? (Keồ chuyeọn baống ngoõi thửự nhaỏt.Xaõy dửùng tỡnh huoỏng truyeọn ủoọc ủaựo.Mieõu taỷ taõm lớ nhaõn vaọt qua taõm traùng ,suy nghú,ngoaùi hỡnh.Ngoõn ngửừ tửù nhieõn,sửỷ duùng caõu vaờn bieồu caỷm,tửứ caỷm thaựn vaứ caực hỡnh aỷnh so saựnh.)
5.Hửụựng daón tửù hoùc:
-Hoùc ghi nhụự –baứi ghi treõn lụựp – ủoùc kú truyeọn –nhụự nhửừng sửù vieọc chớnh ,keồ toựm taột ủửụùc
truyeọn-sửu taàm nhửừng baứi vaờn ,baứi thụ baứn veà vai troứ cuỷa tieỏng noựi daõn toọc
-Chuaồn bũ:ẹeõm nay Baực khoõng nguỷ
+ẹoùc ,keồ, toựm taột, xem chuự thớch,tỡm hieồu tg, tp, giaỷi tửứ khoự
+Taõm traùng cuỷa anh ủoọi vieõn
+Hỡnh tửụùng Baực Hoà
+Noọi dung,ngheọ thuaọt truyeọn
V RUÙT KINH NGHIEÄM
I.Muùc tieõu : Giuựp hs
1.Kieỏn thửực:Naộm ủửụùc khaựi nieọm nhaõn hoựa caực kieồu nhaõn hoựa, hieồu ủửụùc taực duùng cuỷa nhaõn hoựa.Bieỏt vaọn duùng kieỏn thửực veà nhaõn hoựa vaứo vieọc ủoùc-hieồu vaờn baỷn veà baứi vieỏt vaờn mieõu taỷ
NHAÂN HOÙA
Trang 25-Khaựi nieọm nhaõn hoựa ,caực kieồu nhaõn hoựa.Taực duùng cuỷa pheựp nhaõn hoựa.
2.Kú naờng:Nhaọn bieỏt vaứ bửụực ủaàu phaõn tớch ủửụùc giaự trũ cuỷa pheựp tu tửứ nhaõn hoựa.Sửỷ duùng ủửụùc pheựp nhaõn hoựa trong noựi vaứ vieỏt
3.Thaựi ủoọ:Gd yự thửực sửỷ duùng nhaõn hoựa trong baứi vieỏt cuỷa mỡnh.Giaựo duùc kú naờng soỏng cho hs
II Chuaồn bũ:Gv: baỷng phuù
Hs2:Neõu taực duùng cuỷa so saựnh ẹaởt caõu vaờn mieõu taỷ coự sửỷ duùng caực kieồu so saựnh ủaừ
hoùc.Caựch goùi teõn oõng trụứi,caõy mớa,kieỏn coự gỡ khaực nhau? (10 ủ)
-Vửứa coự taực duùng gụùi hỡnh giuựp cho vieọc mieõu taỷ sửù vaọt,sửù vieọc ủửụùc cuù theồ, sinh ủoọng -Vửứa coự taực duùng bieồu hieọn tử tửụỷng , tỡnh caỷm
-Hs tửù ủaởt caõu
3 Baứi mụựi:Trong moọt baứi vaờn mieõu taỷ ủeồ cho hay chuựng ta khoõng chổ duứng tửứ ngửừ gụùi hỡnh, gụùi caỷm vaứ sửỷ duùng pheựp so saựnh maứ caàn keỏt hụùp theõm pheựp tu tửứ nhaõn hoựa aồn duù, hoaựn duù baứi laứm seừ ủaởc saộc hụn.Baứi hoùc hoõm nay, chuựng ta seừ tỡm hieồu veà pheựp tu tửứ nhaõn hoựa ẹaõy laứ pheựp tu tửứ thửụứng ủửụùc vaọn duùng vaứo vaờn taỷ caỷnh raỏt thớch hụùp
Hủ 1: Gvhdhs tỡm hieồu nhaõn hoựa (kú thuaọt ủoọng
Các sự vật ấy đợc gán cho hành động của con
ng-ời: chuẩn bị chiến đấu: Mặc áo giáp, ra trận, múa
+ Cây mía, kiến: Gọi tên bình thờng
* GV treo bảng phụ, gọi HS đọc
- Em hãy so sánh hai cách diễn đạt
- So sánh hai cách diễn đạt:
+ Cách diễn đạt ở mục I.2 chỉ có tính chất miêu tả,
tờng thuật
+ Cách diễn đạt ở mục I.1 bày tỏ thái độ tình cảm
của con ngời - ngời viết
* GV: Những sự vật, con vật đợc gán cho những
I Nhaõn hoựa laứ gỡ?
Trang 26thuộc tính,hành động, cảm nghĩ của con ngời để
biểu thị những suy nghĩ, tình cảm, tâm rrạng của
con ngời gọi là phép nhân hoá
- Thế nào là nhân hoá? Tác dụng của nhân hoá?
Thửỷ giaỷi thớch tửứ Haựn –Vieọt “nhaõn hoựa” ra tửứ
thuaàn Vieọt theo caựch hieồu cuỷa em?
- Laứ goùi hoaởc taỷ con vaọt caõy coỏi ,ủoà vaọt baống
nhửừng tửứ ngửừ voỏn ủửụùc duứng ủeồ goùi hoaởc taỷ con
ngửụứi
-Nhaõn :ngửụứi
-Hoựa:bieỏn thaứnh
-Nhaõn hoựa :bieỏn thaứnh ngửụứi
Hs ủoùc ghi nhụự SGK(kú thuaọt trỡnh baứy 1 phuựt)
GV treo bảng phụ đã viết VD
* Bài tập nhanh: xác định những sự vật nào đợc
nhân hoá?
- Núi cao bởi có đất bồi
Núi chê đất thấp, núi ngồi ở đâu
(Ca dao)
- Đờng nở ngực những hàng dơng liễu nhỏ
Đã lên xanh nh tóc tuổi mời lăm
-Các sự vật đã đợc gán cho hành động của con
ng-ời: núi chê, núi ngồi, đờng nở ngực
Hủ 2 :Hdhs tỡm hieồu caực kieồu nhaõn hoựa(kú thuaọt
trỡnh baứy 1 phuựt)
- Tìm các sự vật dã đợc nhân hoá trong các câu
thơ, câu văn đã cho?Taực duùng cuỷa nhaõn hoựa?
- Các sự vật đợc nhân hoá:
a Miệng, tai, mắt ,chân, tay->taùo sửù gaàn guừi vụựi
con ngửụứi->BPCT ngửụứi ủk -> con ngửụứi cuừng
phaỷi ủoaứn keỏt
b Tre->vai tre cuỷa tre giuựp con ngửụứi trong
lủ,chieỏn ủaỏu,sx->con ngửụứi yeõu quớ tre ,xem tre
nhử con ngửụứi
c Trâu->gaàn guừi vụựi con ngửụứi ,traõu laứ baùn,con
ngửụứi yeõu quớ traõu ,noựi gỡ traõu cuừng hieồu
-Caực tửứ :laừo,baực,coõ,caọu thửụứng duứng ủeồ goùi
ngửụứi,ụỷ ủaõy duứng ủeồ goùi caựi gỡ?
-Duứng ủeồ goùi ngửụứi ,ụỷ ủaõy duứng ủeồ goùi caực sửù
vaọt (goùi chuựng nhử goùi nhửừng con ngửụứi theo
tuoồi taực,vai veỏ,giụựi tớnh)
Vd:Baứi hoùc ủửụứng ủụứi ủaàu tieõn : chũ Caứo
Caứo,anh Goùng Voự -> ủaõy laứ kieồu duứng nhửừng
voỏn tửứ goùi ngửụứi ủeồ goùi vaọt (1)
-Caực ủtửứ choỏng ,xung phong,giửừ thửụứng ủeồ chổ
haứnh ủoọng cuỷa ai?ụỷ ủaõy duứng ủeồ chổ haứnh ủoọng
gỡ?
-Laứ goùi hoaởc taỷ con vaọt,caõy coỏi,,ủoà vaọt ,…baống nhửừng tửứ ngửừ voỏn duứng ủeồ goùi hoaởc taỷ con ngửụứi;laứm cho theỏ giụựi loaứi vaọt ,caõy coỏi,ủoà vaọt,…trụỷ neõn gaàn guừi vụựi con ngửụứi,bieồu thũ ủửụùc nhửừng suy nghú ,tỡnh caỷm cuỷa con ngửụứi
* Ghi nhớ: (SGK /57)
II.Caực kieồu nhaõn hoựa:
Trang 27-Duứng ủeồ chổ haứnh ủoọng cuỷa ngửụứi,ụỷ ủaõy duứng
ủeồ chổ haứnh ủoọng cuỷa sửù vaọt ( coi chuựng nhử
nhửừng chieỏn sú bieỏt duừng caỷm chieỏn ủaỏu vụựi
quaõn thuứ :gaọy tre,choõng tre,tre)-> ủaõy laứ kieồu
duứng nhửừng voỏn tửứ ủeồ chổ haứnh ủoọng cuỷa ngửụứi
ủeồ chổ haứnh ủoọng t/chaỏt cuỷa sửù vaọt (2)
-Caực tửứ ụi,hụỷi,nhổ,nheự thửụứng duứng ủeồ troứ
chuyeọn xửng hoõ vụựi ai ? Coứn ụỷ ủaõy duứng ủeồ
xửng hoõ vụựi con gỡ?
-Caực tửứ aỏy duứng ủeồ xửng hoõ vụựi con ngửụứi,ụỷ ủaõy
duứng ủeồ xửng hoõ vụựi traõu -> ủaõy laứ kieồu troứ
chuyeọn xửng hoõ vụựi vaọt nhử ủoỏi vụựi ngửụứi.(3)
- Mỗi sự vật trên đợc nhân hoá bằng cách nào?
a Dùng từ ngữ vốn gọi ngời để gọi một số vật
b Dùng từ ngữ vốn chỉ hành động, tính chất của
ngời để chỉ hành động, tính chất của vật
c Trò chuyện, xng hô với vật nh với ngời
=>Vaọy toựm laùi coự theồ thửùc hieọn nhaõn hoựa baống
nhieàu caựch,moói caựch ủửụùc goùi laứ 1 kieồu nhaõn
hoựa.Coự 3 kieồu nhaõn hoựa cụ baỷn
- Có mấy kiểu nhân hoá?Taực duùng cuỷa nhaõn hoựa?
*Gd kú naờng soỏng cho hs :sửỷ duùng thaứnh thaùo
pheựp nhaõn hoựa trong noựi vaứ vieỏt
- HS đọc ghi nhớ (Kú thuaọt trỡnh baứy 1 phuựt)
Hủ 3 :Hdhs luyeọn taọp-(hụùp taực nhoựm)
-Gv chia nhoựm thaỷo luaọn-ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh
baứy
Hs ủoùc y/c baứi taọp 1,2,3,4
a Dùng nhửừng tửứ voỏn goùi ngửụứi ủeồ goùi vaọt
b Dùng nhửừng từ vốn chỉ hoaùt động, tính chất của ngời để chỉ hoaùt động, tính chất của vật
c Trò chuyện xng hô với vật nh ủoỏi với ngời.-Laứm cho lụứi thụ,lụứi vaờn coự tớnh bieồu caỷm cao
* Ghi nhớ: SGK/58III.Luyeọn taọp:
Bài 1: xác định và nêu tác dụng của phép nhân hoá trong đoạn văn gồm 4 câu của Phong Thu:
+ Bến cảng đông vui+ Tàu mẹ, tàu con+ Xe anh, xe em+ Tất cả đều bận rộn
⇒ Gợi không khí LĐ khẩn chơng phấn khởi của con ngời nơi bến cảng
Bài 2: so sánh hai cách diễn đạt:
- Có dùng nhân hoá ở bài 1: cảm nghĩ tự hào, sung sớng của ngời trong cuộc
- Không dùng nhân hoá ở bài 2: Quan sát, ghi chép, tờng thuật khách quan của ngời ngoài cuộc.Bài 3: So sánh hai cách viết
* Giống nhau: đều tả cái chổi rơm
* khác nhau:
- Cách 1: Có dùng nhân hoá bằng cách gọi chổi rơm là cô bé, cô đây là văn bản biểu cảm
- Cách 2: không dùng phép nhân hoá đây là văn bản thuyết minh
Bài 4: Chỉ rõ cách nhân hoá và nêu tác dụng của
Trang 28a Trò chuyện, xng hô với núi nh với ngòitác dụng: giãi bày tâm trạng mong thấy ngời thơng của ngời nói
b Dùng những từ ngữchỉ tính chất, hoạt động của ngời để chỉ tính chất, hoạt động của những con vật
Tác dụng: Làm cho đoạn văn trở nên sinh động, hóm hỉnh
c Dùng những từ chỉ hoạt động, tính chất của con ngời để chỉ hoạt động, tớnh chất của cây cối và sự vật
- Tác dụng: Hình ảnh mới lạ, gợi suy nghĩ cho con ngời
Xác định và phân tích tác dụng của phép nhân hoá
a Yêu biết mấy những con đờng ca hátGiữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non,
b xuân ơi xuân, vui tới mông mênh,Biển vui dâng sóng trắng đầu ghềnh (a,b Tố Hữu)5.ẹaởt caõu vaờn mieõu taỷ coự sửỷ duùng pheựp nhaõn hoựa
-Chuự choự coự boọ loõng boựng mửụùt vaứng oựng
4 Caõu hoỷi,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ :
-Caõu 1: Nhaõn hoựa laứ gỡ?( Laứ goùi hoaởc taỷ con vaọt,caõy coỏi,,ủoà vaọt ,…baống nhửừng tửứ ngửừ voỏn duứng ủeồ goùi hoaởc taỷ con ngửụứi;laứm cho theỏ giụựi loaứi vaọt ,caõy coỏi,ủoà vaọt,…trụỷ neõn gaàn guừi vụựi con ngửụứi,bieồu thũ ủửụùc nhửừng suy nghú ,tỡnh caỷm cuỷa con ngửụứi.)
-Caõu 2 :Haừy cho bieỏt coự maỏy kieồu nhaõn hoựa? (Dùng nhửừng tửứ voỏn goùi ngửụứi ủeồ goùi vaọt Dùng nhửừng từ vốn chỉ hoaùt động, tính chất của ngời để chỉ hoaùt động, tính chất của vật.Trò chuyện xng hô với vật nh ủoỏi với ngời.)
5.Hửụựng daón tửù hoùc ứ:
-Hoùc thuoọc ghi nhụự-Nhụự khaựi nieọm nhaõn hoựa.Vieỏt ủoaùn vaờn mieõu taỷ coự sửỷ duùng pheựp nhaõn hoựa -Chuaồn bũ: Aồn duù
+Khaựi nieọm aồn duù
+Caực kieồu aồn duù
+Xem trửụực noọi dung baứi taọp
V.RUÙT KINH NGHIEÄM
………
………
………
………
Trang 29Tiết PPCT: 92
Ngày dạy :19.2.11
I.Mục tiêu : Giúp hs
1.Kiến thức :Hiểu được phương pháp làm bài văn tả người.Cách làm bài văn tả cảnh, bố cục,thứ tự miêu tả; cách xây dựng đoạn văn ,lời văn trong bài văn tả người
2.Kĩ năng :Rèn kĩ năng làm bài văn tả người theo thứ tự Quan sát và lựa chọn các chi tiết cần thiết cho bài văn miêu tả.Trình bày những điều quan sát ,lựa chọn theo một trình tự hợp lí.Viết một đoạn văn ,bài văn tả người.Bước đầu có thể trình bày miệng một đoạn văn hoặc một bài văn tả người trước tập thể lớp
3.Thái độ :Hdhs ý thức trong việc viết bài văn tả người
II.Trọng tâm : Nắm được phương pháp viết văn tả người
III.Chuẩn bị : Gv:bp
PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI
Trang 30Hs:bp
IV.Tieỏn trỡnh :
1.OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn :Lụựp trửụỷng baựo caựo
2.KT mieọng : Phửụng phaựp taỷ caỷnh
-Hs1:Haừứy neõu nhửừng bửụực cụ baỷn cuỷa baứi vaờn taỷ caỷnh?Haừy cho bieỏt khi taỷ caỷnh saõn trửụứng em taỷ theo trỡnh tửù naứo ?(10 ủ)
- Xác định đối tợng miêu tả.Quan sát lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu.Trình bày những điều quan sát ủửụùc theo một trỡnh tự
-Hs2 :Neõu boỏ cuùc cuỷa moọt baứi vaờn taỷ caỷnh ?Tỡm moọt soỏ baứi vaờn taỷ caỷnh vaứ xaực ủũnh ủửụùc daứn yự cuỷa nhửừng baứi vaờn ủoự (10 ủ)
a.Mở bài: Giới thiệu cảnh đợc tả
b.Thân bài: Tập tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
c.Kết bài: Phát biểu các hình tợng về cảnh vật đó
3 Baứi mụựi :Beõn caùnh caực baứi vaờn taỷ caỷnh thieõn nhieõn , loaứi vaọt ,chuựng ta coứn gaởp trong saựnh baựo ,trong thửùc teỏ khoõng ớt ủoaùn baứi vaờn taỷ ngửụứi cho ủuựng ,cho hay ?Caàn luyeọn taọp kú naờng gỡ ? Baứi hoùc veàứ phửụng phaựp taỷ ngửụứi seừ giuựp ta naộm ủửụùc
Hoạt động 1: Hdhs tỡm hieồu phửụng phaựp taỷ
ngửụứi ( kú thuaọt ủoọng naừo)
- GVgọi HS đọc VD
- GV chia 3 nhóm trình bày sự chuẩn bị của các
nhóm theo câu hỏi
- Mỗi đoạn văn tả ai?
a Tả Dợng Hơng Th - Ngời chèo thuyền, vợt
thác
b Tả Cai Tứ - Ngời đàn ông gian hùng
c Tả hai đô vật tài, mạnh: Quắm đen và Ông Cản
- Đoạn 2: Mặt vuông, má hóp, lông mày lổm
nhổm, đôi mắt gian hùng, mồm toe toét, tối om,
răng vàng hợm
- Đoạn 3: Lăn xả, đánh ráo riết, thế đánh lắt léo,
hóc hiểm, thoắt biến hoá khôn lờng dứng nh cây
trồng giữa xới, thò tay nhấc bổng nh giơ con ếch
có buộc sợi dây ngang bụng, thần lực ghê gớm
-Trong các đoạn văn trên, đoạn nào tập trung khắc
hoạ chân dung nhân vật, đoạn nào tả ngời gắn với
công việc? - Cách dùng từ ở mồi đoạn nh thế nào?
Trang 31- Em có nhận xét gì về bố cục của mỗi đoạn văn?
Caực ủoaùn taỷ theo thửự tửù naứo?
- ẹ 1:Taỷ theo trỡnh tửù tửứ caực hoaùt ủoọng vửụùt
thaựch cuỷ dửụùng Hửụng Thử
- ẹ 2: Taỷ hỡnh daựng tuoồi taực-> taỷ khuoõn
maởt,loõng maứy,maột,muừi,raõu,mieọng,raờng cuỷa Cai
Tửự
- ẹ 3: Taỷ theo trỡnh tửù hoaùt ủoọng cuỷa 2 ủaỏu sú
- Đoạn thứ ba gần nh một bài văn miêu tả hoàn
chỉnh có 3 phần Em hãy chỉ ra và nêu nội dung
chính của mỗi phần?
- Mở đoạn: Cảnh keo vật chuẩn bị bắt đầu
- Thân đoạn: Diễn biến của keo vật Đoạn này có
thể chia làm 3 đoạn nhỏ:
+ Những nhịp trống đầu tiên Quắm Đen ráo riết
tấn công Ông Cản Ngũ lúng túng đón đỡ, bỗng bị
mất đà do bớc hụt
+ Tiếng trống dồn lên, gấp rút giục giã Quắm
Đen cố mãi cũng không bê nỗi cái chân của ông
Cãn Ngũ
+ Quắm Đen thất bại nhục nhã
- Kết doạn: Mọi ngời kinh sợ trớc thần lực ghê
gớm của ông Cãn Ngũ
- Nếu phải đặt tên cho bài văn thì em đặt tên gì?
Đặt nhan đề cho bài văn:
-Quan saựt lửùa choùn hỡnh aỷnh tieõu bieồu phuứ hụùp
-Lửùa choùn caựch thửực trỡnh baứy theo 1 thửự tửù
-Boỏ cuùc :coự 3 phaàn
1.MB: Giụựi thieọu ngửụứi ủửụùc taỷ
2.TB:Taỷ chi tieỏt cuù theồ ( ngoaùi hỡnh,haứnh
ủoọng,cửỷ chổ ,lụứi noựi)
3.KB:Nhaọn xeựt,neõu caỷm nghú cuỷa em veà ngửụứi
ủửụùc taỷ
- HS đọc ghi nhớ ( kú thuaọt trỡnh baứy 1 phuựt)
Hủ 3: Hdhs luyeọn taọp( hụùp taực nhoựm)
- GV hớng dẫn HS làm bài tập
- Gv chia 6 nhóm-ủaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy
- Goùi hs ủoùc y/c bt 1,2,3
-Xaực ủũnh ủoỏi tửụùng mieõu taỷ,quan saựt
-Lửùa choùn nhửừng hỡnh aỷnh tieõu bieồu
-Trỡnh baứy nhửừng ủieàu quan saựt ủửụùc theo moọt trỡnh tửù
-Boỏ cuùc :coự 3 phaàn 1.MB: Giụựi thieọu ngửụứi ủửụùc taỷ 2.TB:Taỷ chi tieỏt theo moọt thửự tửù ( ngoaùi hỡnh,cửỷ chổ ,lụứi noựi)
3.KB:Phaựt bieồu caỷm tửụỷng veà ngửụứi ủửụùc taỷ
* Ghi nhớ SGK/ 61III.Luyeọn taọp : Bài 1: Tìm các chi tiết tiêu biểu mà em sẽ lựa chon khi miêu tả cá đối tợng:
a/ Một cụ già cao tuổi:
Da nhăn nheo nhng đỏ hồng hào hoặc đồi mồi,
Trang 32vàng vàng, mắt vẫn tinh tờng ủen láy hoặc châm chạp, tóc bạc nh mây trắng hay rụng lơ thơ Tiếng nói trần vang hay thều thào yếu ớt.
b Em bé: Mắt đen lóng lánh, môi đỏ chon chót, hay cời toe toét, mũi tẹt, thỉnh thoảng thò lò, sịt sịt, nói ngọng
c Cô giáo say mê giảng bài trên lớp: Tiếng nói trong trẻo, dịu dàng, say sa nh sống với nhân vật,
đôi mắt lóng lánh niềm vui, bàn tay nhịp nhịp viên phấn, chân bớc chậm rãi từ trên bậc xuống lối đi giữa lớp cô nh đang trò truỵen với nhà văn, với chúng em, với cả những ngời trong sách
Bài 2: Lập dàn ý cho bài văn miêu tả 1 trong ba
đối tợng trênBài 3: Những từ có thể thêm vào chỗ chấm
- Đỏ nh: Tôm luộc, mặt trời, ngời say rợu
- Trong không khac gì: thiên tớng, võ tòng, con gấu lớn, hộ pháp trong chùa
-Đó là hình ảnh Ông cản Ngũ vào xới vật
4 Caõu hoỷi,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ :
-Caõu 1 :Haừy neõu caực bửụực laứm baứi vaờn taỷ ngửụứi ? (Xaực ủũnh ủoỏi tửụùng mieõu taỷ,quan saựt.Lửùa choùn nhửừng hỡnh aỷnh tieõu bieồu.Trỡnh baứy nhửừng ủieàu quan saựt ủửụùc theo moọt trỡnh tửù )
-Caõu 2 :Haừy neõu boỏ cuùc cuỷa baứi vaờn taỷ ngửụứi? (1.MB: Giụựi thieọu ngửụứi ủửụùc taỷ 2.TB:Taỷ chi tieỏt theo moọt thửự tửù ( ngoaùi hỡnh,cửỷ chổ ,lụứi noựi) 3.KB:Phaựt bieồu caỷm tửụỷng veà ngửụứi ủửụùc taỷ.)
5.Hửụựng daón tửù hoùc:
-Hoùc ghi nhụự- nhụự caực bửụực cụ baỷn khi laứm vaờn taỷ ngửụứi-nhụự daứn yự ủaùi cửụng cuỷa baứi vaờn taỷ ngửụứi.-vieỏt moọt ủoaùn vaờn hoaởc moọt baứi vaờn taỷ ngửụứi coự sửỷ duùng pheựp so saựnh
-Chuaồn bũ: Luyeọn noựi vaờn mieõu taỷ?Xem laùi caực ủeà:
1.Haừy mieõu taỷ baống mieọng quang caỷnh lụựp hoùc trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng
2.Taỷ laùi hỡnh aỷnh thaỏy Ha_men
3.Haừy taỷ laùi thaày coõ giaựo cuừ cuỷa meù( T 71 Sgk)
V.RUÙT KINH NGHIEÄM
Trang 33Bài : 23
Tiết PPCT: 93
Ngày dạy:21.2.11
Tuần : 25
I.Mục tiêu : Giúp hs
1.Kiến thức :Cảm nhận được tình yêu thương lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội ,dân công và tình cảm của người chiến sĩ đối với Người trong bài thơ.Hiểu được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ.Kính yêu Bác Hồ ,biết ơn thế hệ cha anh
-Hình ảnh Bác Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ Sự kết hợp giữa yếu tố tự
sự,miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật khác được sử dụng trong bài thơ
2.Kĩ năng:Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn.Bước đầu biết
cách đọc thơ tự sự được viết theo thể thơ năm chữ có kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lắng không yên của Bác Hồ; tâm trạng ngạc nhiên ,xúc động, lo lắng và niền sung sướng, hạnh phúc của người chiến sĩ
-Tìm hiểu sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả , biểu cảm trong bài thơ.Trình bày được những suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ
3.Thái độ :Gd lòng yêu mến ,tôn kính BH,lãnh tụ của dân tộc người cống hiến cả đời mình cho hạnh phúc của nhân dân Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho hs
II.Trọng tâm:Đọc ,kể tóm tắt,tác giả,tác phẩm, tâm trạng của người chiến sĩ về Bác Hồ.III.Chuẩn bị :Gv:bp
ĐÊM NAY BÁC KHÔNGNGỦ
(Minh Huệ)
Trang 34Hs:bp
IV.Tieỏn trỡnh:
1 OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồọm dieọn : Lụựp trửụỷng baựo caựo
2.KT mieọng:Buoồi hoùc cuoỏi cuứng
Hs1:Toựm taột truyeọn ?Phaõn tớch nv Phraờng trong buoồi hoùc cuoỏi cuứng?( 10 ủ)
Hs2:Neõu yự nghúa truyeọn ? Sửu taàm nhửừng baứi vaờn,baứi thụ baứn veà vai troứ cuỷa tieỏng
noựi daõn toọc.Trỡnh baứy vaứi neựt veà taực giaỷ Minh Hueọ.( 10 ủ)
3.Baứi mụựi :Baứi thụ ẹeõm nay Baực khoõng nguỷ cuỷa Minh Hueọ ủửụùc vieỏt trong thụứi kỡ
khaựng chieỏn choỏng Phaựp Vaứo muứa ủoõng ,tỡnh cụứ taực giaỷ nghe keồ chuyeọn veà Baực treõn
ủửụứng ủi chieỏn ủũnh Bieõn Giụựi Thu ẹoõng 1950 qua moọt ủeõm khoõng nguỷ
+ Giọng kể chuyện, miêu tả của tác giả
+ Lời nói của anh đội viên: Giọng lo lắng, nũng
nịu
+ Lời Bác Hồ: giọng trầm ấm, chậm rãi
- GV đọc mẫu 1 đoạn-hs yeỏu ủoùc-hs khaự ủoùc(nhử
chuyeõn ủeà)
- Em hãy cho biết thể thơ và phơng thức biểu đạt?
- Thể thơ ngụ ngôn - thể tự sự, kết hợp kể chuyện
miêu tảvà biểu cảm
- Bài thơ kết hợp kể chuyện với miêu tả, biểu cảm
Em hãy cho biết bài thơ kể chuyện gì? Trong
truyện ấy xuất hiện những nhân vật nào?
- Bài thơ kể chuyện một đêm không ngủ trên đờng
đi chiến dịch của Bác
- Hai nhân vật: Bác Hồ, anh đội viên chiến sĩ
- Trong hai nhân vật trên,theo em nhân vật nào
hiện ra qua sự miêu tả của ngời kể chuyện? Nhân
vật nào trực tiếp bộc lộ suy nghĩ của mình?
- Nhân vật BH hiện ra qua sự miêu tả của ngời kể
- ẹeõm nay Baực khoõng nguỷ ủửụùc vieỏt vaứo 1951 dửùa treõn sửù kieọn coự thaọt trong chieỏn dũch bieõn giụựi cuoỏi naờm 1950 ,Baực hoà ủaừ trửùc tieỏp ra maởt traọn theo doừi vaứ chổ huy cuoọc chieỏn ủaỏu cuỷa boọ ủoọi vaứ nhaõn daõn ta
2 ẹọc, keồ toựm taột baứi thụ :
- Bài thơ kể chuyện một đêm không ngủ trên đờng
đi chiến dịch của Bác trong thụứi kỡ khaựng chieỏn choỏng thửùc daõn Phaựp vaứ caỷm nghú cuỷa ngửụứi chieỏn sú veà Baực
Trang 35Nhân vật anh đội viên chiến sĩ trực tiếp bộc lộ suy
nghĩ cảm xúc của mình
=>ễÛ đây có hai phơng thức: dùng miêu tả để khắc
hoạ hình tợng Bác Hồ và dùng biểu cảm để biểu
hiện cảm nghĩ của anh đội viên về Bác Văn biểu
+ Khổ 2 - 15 (Thân truyện): Câu chuyện giữa anh
đội viên với Bác Hồ trong đêm rừng Việt Bắc
+ Khổ 16 (Kết luận): Lí do không ngủ
của Bác Hồ
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung văn baỷn ( kú
thuaọt ủoọgn naừo)
- Trong bài thơ, hình ảnh BH hiện lên qua các chi
Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầm ngâm, đinh
ninh, phăng phắc) làm cho hình ảnh bác hiện lên
- Thời gian, không gian:
Trời khuya, bên bếp lửa, ma lâm thâm, mái lều xơ xác
- Hình dáng: Vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc, ngồi đinh ninh, chòm râu im phăng phắc
- Cử chỉ: đốt lửa, đi dém chăn cho từng ngời, nhón chân nhẹ nhàng
- Lời nói:
Cháu cứ việc ngủ ngon Ngày mai đi đánh giặc Bác thức thì mặc bác Bác ngủ không an lòng
- Tâm t : bác thơng đoàn dân quân đêm nay ngủ ngoài rừng
Rải lá cây làm chiếu Manh áo mỏng làm chăn Càng thơng càng nóng ruột Mong trời sáng mau mau
- Chi tiết: Ngời cha mái tóc bạc: Gợi cảm xúc
th-ơng cảm, biết ơn Bác
Chi tiết: Bác đi nhón chân để dém chăn cho từng ngời gợi cảm xúc thân thơng, cảm phục đối với Bác
⇒ Miêu tả Bác theo trình tự: Không gian, thời gian, cử chỉ, lời nói, tâm trạng
Trang 36+ Tác dụng của cách miêu tả này?
+ Cách miêu tả dễ đọc, dễ nhớ, nhớ lâu
- Tởng tợng của em về BH qua các chi tiết miêu tả
của tác giả?
- Em cảm nhận đức tính cao đẹp nào của BH đợc
thể hiện trong bài thơ?
=>Đó là một tình thơng yêu giản dị, sâu
sắc, đến độ quên mình, một phẩm chất
tinh thần cao quí để chúng ta gọi Bác là
lắng, ân cần chăm sóc dàn con cháu
- Tình thơng bao la của Bác dành cho quân và dân
4.Caõu hoỷi ,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ :
-Caõu 1 :Goùi hs toựm taột laùi baứi thụ Baứi thụ duứng phửụng thửực bieồu ủaùt naứo ?( tửù sửù keỏt
hụùp mieõu taỷ)
5.Hửụựng daón tửù hoc:
-Taọp keồ laùi baứi thụ baống lụứi vaờn cuỷa em –hoùc baứi ghi treõn lụựp –Tỡm hieồu kú hoaứn
caỷnh saựng taực cuỷa baứi thụ
-Chuaồn bũ :ẹeõm nay Baực khoõng nguỷ (tt)
+Tỡnh caỷm meỏn yeõu cuỷa ,kớnh phuùc cuỷa ngửụứi chieỏn sú ủoỏi vụựi Baực Hoà + Noọi dung,ngheọ thuaọt truyeọn
V.RUÙT KINH NGHIEÄM
Trang 37Tieỏt PPCT: 94
Ngaứy daùy :21.2.11
I.Muùc tieõu : Nhử tieỏt 95
II.Troùng taõm :Tỡnh caỷm meỏn yeõu cuỷa ,kớnh phuùc cuỷa ngửụứi chieỏn sú ủoỏi vụựi Baực Hoà.Noọi
dung,ngheọ thuaọt truyeọn
III.Chuaồn bũ :Gv:bp
Hs:bp
IV.Tieỏn trỡnh:
1 OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn: Lụựp trửụỷng baựo caựo
4.2.KT mieọng :ẹeõm nay Baực khoõng nguỷ
Hs1:Keồ laùi baứi thụ baống lụứi vaờn cuỷa em ?Haừy phaõn tớch caõu chuyeọn caỷm ủoọng veà taỏm
loứng yeõu thửụùng saõu saộc cuỷa Baực Hoà ủoỏi vụựi anh boọ ủoọi vaứ nhaõn daõn qua caỷm nhaọn cuỷa
ngửụứi chieỏn sú? (10 ủ)
-Hs keồ
- Thời gian, không gian: Trời khuya, bên bếp lửa, ma lâm thâm, mái lều xơ xác
- Hình dáng: Vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc, ngồi đinh ninh, chòm râu im phăng phắc
- Cử chỉ: đốt lửa, đi dém chăn cho từng ngời, nhón chân nhẹ nhàng
- Lời nói: Cháu cứ việc ngủ ngon
Ngày mai đi đánh giặc
Bác thức thì mặc bác
Bác ngủ không an lòng
- Tâm t : bác thơng đoàn dân quân đêm nay ngủ ngoài rừng
Rải lá cây làm chiếu
Manh áo mỏng làm chăn
Càng thơng càng nóng ruột
Mong trời sáng mau mau
- Chi tiết: Ngời cha mái tóc bạc: Gợi cảm xúc thơng cảm, biết ơn Bác
Chi tiết: Bác đi nhón chân để dém chăn cho từng ngời gợi cảm xúc thân thơng, cảm phục đối với
ẹEÂM NAY BAÙC KHOÂNG NGUÛ (tt)
(Minh Hueọ)
Trang 38Bác ⇒ Miêu tả Bác theo trình tự: Không gian, thời gian, cử chỉ, lời nói, tâm trạng.
⇒ Bác nh là ngời cha, ngời ông thân thiết đang lo lắng, ân cần chăm sóc dàn con cháu.Tình thơng bao
la của Bác dành cho quân và dân
3.Baứi mụựi :Traựi tim BH traựi tim khoõng nguỷ yeõn ,bụỷi vỡ ủoự laứ traựi tim meõnh moõng ,oõm caỷ
non soõng ,moùi kieỏp ngửụứi (Toỏ Hửừu) Caựch ủaõy hụn nửỷa theỏ kổ ,ủaừ coự moọt ủeõm mửa rửứng
khieỏn BH khoõng sao nguỷ ủửụùc ẹoự chớnh laứ noọi dung baứi hoùc hoõm nay
Hủ 2 : Hdhs tỡm hieồu vaờn baỷn (kú thuaọt ủoọng naừo)
- Tâm t của ngời chiến sĩ đợc thể hiện trong hai
lần anh thức dậy
- Trong lần thức dậy lần thứ nhất, tâm t của anh
đ-ợc thể hiện qua những câu thơ nào?
- Biện pháp NT nào đã đợc sử dụng trong câu thơ:
+ Thể hiện tình cảm thân thiết, ngỡng mộ của
anh đội viên đối với Bác
- Các chi tiết miêu tả tâm t của anh đội viên khi
thức dậy lần đầuđã toát lên tình cảm nào của ngời
chiến sĩ đối với Bác?
- Tâm t của anh đội viên trong lần thức dậy thứ ba
đợc diễn tả bằng các chi tiết thơ nào?
- Nhận xét của em về cách cấu tạo lời thơ sau:
Mời Bác ngủ Bác ơi!
Bác ơi! Mời Bác ngủ!
điều đó có tác dụng gì trong việc thể hiện tâm
II.ẹoùc –tỡm hieồu vaờn baỷn:
2 Tỡnh caỷm meỏn yeõu cuỷa ,kớnh phuùc cuỷa ngửụứi chieỏn sú ủoỏi vụựi Baực Hoà
Nh nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng AÁm hơn ngọn lửa hồng + Anh nằm lo Bác ốm Lòng anh cứ bề bộn Vì Bác vẫn thức hoài
⇒ Th ơng yêu, cảm phục trớc tấm lòng yêu thơng
Trời sắp sáng mất rồi Bác ơi! Mời Bác ngủ!
+ Anh đội viên nhìn Bác Bác nhìn ngọn lửa hồng Lòng vui sớng mênh mông Anh thức luôn cùng Bác
Trang 39trạng của ngời chiến sĩ?
- Đảo trật tự ngôn từ, lặp lại các cụm từ (Mời Bác
ngủ Bác ơi!)
- Em cảm nhận đợc gì từ lời thơ:
Lòng vui sớng mênh mông
Anh thức luôn cùng Bác?
* => Đó là sức mạnh cảm hoá của tấm lòng HCM
Sự cao cả của ngời đã nâng ngời khác thành cao
cả
- Trong những câu thơ miêu tả tâm t của anh đội
viên trong lần thức dậy thứ ba, có nhiều từ láy đợc
sử dụng Từ láy nào em cho là đặc sắc hơn cả? Vì
sao?
- Từ "nằng nặc" có nghĩa là một mực xin cho kì
đ-ợc, vì diễn tả đúng tình cảm mộc mạc, chân thành
của ngời chiến sĩ đối với Bác; Là từ thờng dùng
trong đời sống, rất ít gặp trong thơ, nhng đã đợc
tác giả sử dụng đúng lúc, đúng chỗ nên có sức gợi
cảm
- Các chi tiết thơ trên đều tập trung thể
hiện tình cảm của anh đội viên đối với
Bác Hồ đó là tình cảm nào?
- Haừy neõu ngheọ thuaọt ủửụùc sửỷ duùng
trong baứi thụ?
- Em cảm nhận nội dung ý nghĩa nào từ văn bản
Đêm nay Baực khoõng nguỷ ?
*Gvgd tử tửụỷng Hoà Chớ Minh cho hs : Ngụùi ca
veỷ ủeùp laừnh tửù Hoà Chớ Minh : hi sinh queõn
mỡnh vỡ haùnh phuực daõn toọc,tỡnh yeõu thửụng
cuỷa Baực ủoỏi vụựi nhaõn daõn ( ủoaứn daõn coõng
,anh boọ ủoọi) ,tinh thaàn ủoàng cam coọng khoồ
cuỷa Baực vụựi nhaõn daõn.
Goùi hs ủoùc ghi nhụự SGK/ 67
Hủ 3 :Hdhs luyeọn taọp-Gv chia nhoựm thaỷo luaọn
1.Tại sao nhà thơ không tả, kể về lần thức giấc thứ
hai của anh đội viên?
⇒ Diễn tả tăng dần mức độ bồn chồn, lo cho sức khoẻ của Bác, diễn tả tình cảm lo lắng chân thành của ng ời đội viên đối với Bác
- Diễn tả niềm vui của anh bộ đội đ ợc thức cùng bác trong đêm Bác không ngủ ở bên Bác, ngời chiến sĩ nh đợc tiếp thêm niềm vui, sức sống
⇒ Thơng yêu, cảm phục, ngỡng vọng
3.Ngheọ thuaọt truyeọn :
- Lửùa choùn sửỷ duùng theồ thụ naờm chửừ ,keỏt hụùp tửù sửù , mieõu taỷ vaứ bieồu caỷm
- Lửùa choùn , sửỷ duùng lụứi thụ giaỷn dũ , coự nhieàu hỡnh aỷnh theồ hieọn tỡnh caỷm tửù nhieõn , chaõn thaứnh
-Sửỷ duùng tửứ laựy taùo giaự trũ gụùi hỡnh vaứ bieồu caỷm , khaộực hoùa hỡnh aỷnh cao ủeùp veà Baực Hoà kớnh yeõu
4 YÙ nghúa baứi thụ:
-Theồ hieọn taỏm loứng yeõu thửụng bao la cuỷa Baực Hoà ủoỏi vụựi boọ ủoọi vaứ nhaõn daõn , tỡnh caỷm
kớnh yeõu,caỷm phuùc cuỷa boọ ủoọi , cuỷa nhaõn daõn ta ủoỏi vụựi Baực
* Ghi nhụự : SGK/ 67III.Luyeọn taọp:
1.Có thể câu chuyện bị trùng lặp nhng cũng có thể lần thứ hai thức dậy anh không nói gì nghĩa là chẳng có gì đáng kể, tả
2 Câu 2 - Phần luyện tập SGK4.Caõu hoỷi,baứi taọp vaứ cuỷng coỏ:
- Caõu 1 : Keồ toựm taột baứi thụ baống lụứi vaờn cuỷa em (hs keồ )
Trang 40-Câu 2 : Nêu ý nghĩa bài thơ (Thể hiện tấm lòng yêu thương bao la của Bác Hồ đối với bộ đội và nhân dân , tình cảm kính yêu,cảm phục của bộ đội , của nhân dân ta đối với Bác.)
5.Hướng dẫn tự học :
-Học thuộc bài ghi trên lớp – học thuộc lòng bài thơ –thấy được sự kết hợp độc đáo ,
phù hợp giữa thể thơ năm chữ và lới kể chuyện kết hợp miêu tả, biểu cảm – Sưu tầm
một số bài thơ nói lên tình cảm của nhân dân đối với Bác hồ kính yêu
-Chuẩn bị :Kiểm tra 1 tiết
+Học tất cảø nội dung BH ,đọc lại văn bản ,tóm tắt ,tìm chi tiết nổi bật trên trong
các phép tu từ học thuộc ghi nhớ
V.RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………