CÁC TÁC DỤNG CỦA ÁNH SÁNG I.Mục tiêu 1.Kiến thức : Nêu được ví dụ thực tế về tác dụng nhiệt,sinh học, tác dụng quang điện Chỉ ra sự biến đổi năng lượng trong các tác dụng này 2.Kĩ năng
Trang 1Giáo án: Vật Lí 9 GV: Lương Văn Cẩn Tu
BÀI 56.
CÁC TÁC DỤNG CỦA ÁNH SÁNG I.Mục tiêu
1.Kiến thức : Nêu được ví dụ thực tế về tác dụng nhiệt,sinh học, tác dụng quang điện
Chỉ ra sự biến đổi năng lượng trong các tác dụng này
2.Kĩ năng : Vận dụng kiến thức về tác dụng nhiệt của ánh sáng trên vật màu trắng và trên vật màu đen để giải thích một số ứng dụng trong thực tế
3.Thái độ : Làm việc tích cực, sáng tạo, liên hệ tốt thực tế
II.Chuẩn bị
1.Giáo viên : 1 tấm kim loại một mặt sơn trắng một mặt sơn đen ( hoặc hai tấm kim loại cùng loại một tấm sơn trắng , một tấm sơn đen , hai nhiệt kế ; 1 bóng đèn 25 W ; 1 chiếc đồng hồ ; 1 dụng cụ sử dụng pin mặt trời
2.Học sinh : SGK,đồng hồ đeo tay
III.Hoạt động dạy học
1.Kiểm tra bài cũ:
Nêu kết luận về khả năng tán xạ ánh sáng màu của các vật? Lấy VD thực tế
Làm bài tập: 55.1đến 55.3 ( SBT)
2.ĐVĐ: Như SGK
Hoạt động1 Tìm hiểu các tác dụng nhiệt của ánh sáng
a)Đọc SGK và trả lời C1 , C2
Phân tích sự trao đổi năng lượng trong tác
dụng nhiệt của ánh sáng để phát biểu về
tác dụng nhiệt trong trường hợp này
C1:Ví dụ về chứng tỏ ánh sáng chiếu vào
mọi vật sẽ làm cho vật đó nóng lên : Phơi
các vật ngoài nắng thì các vật đó sẽ nóng
lên ; khi chạy điện ở bệnh viện ta chiếu ánh
sáng vào cơ thể , chỗ bị chiếu sáng sẽ nóng
lên …
C2:Một số ví dụ về ứng tác dụng nhiệt của
ánh sáng :Phơi khô các vật ngoài nắng , làm
muối , ngồi sưởûi nắng trong mùa đông
b) nêu mục đích TN và tìm hiểu dụng cụ TN
nghiên cứu tác dụng nhiệt của ánh sáng trên
các vật màu trắng và vật màu đen
- Tiến làm TN
-Ghi kết quả TN vào bảng kết quả
* yêu cầu hs đọc SGK trả lời câu C1 , C2
- Nhận xét đúng sai về ví dụ hs cho tác dụng nhiệt của ánh sáng
- Hướng dẫn hs xây dựng tác dụng nhiệt của ánh sáng
* Tổ chức cho hs làm việc theo mục đích TN Hướng dẫn hs tìm hiểu dụng cụ TN và làm TN Đặc biệt chú ý không thay đổi khoảng cách từ dây tóc bóng đèn đến tấm kim loại để TN được chính xác Nếu làm TN với một tấm kim loại thì làm nguội nhiệt độ của tấm kim loại đến nhiệt độ phòng trước khi làm tiếp theo
Nếu làm TN với hai tấm kim loại giống nhau thì phải đảm bảo hai tấm kim loại được chiếu sáng như nhau , chú ý đến cả hình dạng của dây tóc bóng đèn
* Nhận xét câu trả lời C3 cuả hs , tổ chức hợp thức hoá kết luận
Trang 2-Dựa vào kết quả TN để trả lời C3
C3:Trong cùng một thời gian , với cùng một
nhiệt độ ban đầu vào cùng một điều kiện
chiếu sáng thì nhiệt độ của ấm kim loại khi
bị chiếu sáng mặt đen tăng nhanh hơn nhiệt
độ của tấm kim loại đó , khi bị chiếu sáng
vào mặt trắng
Điều đó có nghĩa là , trong cùng một điều
kiện thì vật màu đen hấp thụ năng lượng ánh
sáng nhiều hơn vật màu trắng
- Phát biểu kết luận chung về tác dụng này
(SGK )
Hoạt động 2 Tìm hiểu về tác dụng sinhh học của ánh sáng
a) Đọc tài liệu
b) Cá nhân phát biểu tacù dụng sinh học của
ánh sáng và ghi vào vở
c) Trả lời C4, C5 và trình bày trước lớp trước
yêu cầu của GV
C4:Ví dụ: Các cây cối thường ngã hoặc vươn
ra chỗ có ánh sáng mặt trời
C5:Ví dụ : Nên cho trẻ nhỏ tắm nắng buổi
sáng sớm để thân thể được cứng cáp
* yêu cầu hs đọc mục II SGK và phát biểu tác dụng sinh học của ánh sáng
* Nhận xét đánh giá câu trả lời của hs vể C4 , C5
Hoạt động 3 Tìm hiểu về tác dụng quang điện của ánh sáng
a) Đọc mục III SGK và trả lời câu hỏi thế
nào là pin quang điện
b)Trả lời C6 , C7
C6:Ví dụ một vài dụng cụ chạy bằng pin
mặt trời : máy tính bỏ túi , đồ chơi trẻ em ……
C7:+Muốn cho pin phát điện , phải chiếu ánh
sáng vào pin
+Khi pin hoạt động thì nó không nóng lên
hoặc chỉ nóng lên không đáng kể Do đó ,
pin hoạt động được không phải là do tác
dụng nhiệt của ánh sáng Muốn khẳng định
kết luận này thì ta đem pin vào chổ tối lờ mờ
rồi áp tay vào pin cho nó nóng hơn cả lúc
chiếu sáng vào nó Ta sẽ thấy pin không
hoạt động
* yêu cầu hs đọc mục III SGK
*Nêu câu hỏi về khái niệm pin quang điện và tác dụng quang điện
* Nhận xét đánh giá các câu trả lời C6 , C7
* Tổ chức hợp thức hoá kết luận về tác dụng điện và pin quang điện
Hoạt động 4 Vận dụng-Củng cố- Dặn dị
Đọc SGK và phát biểu theo yêu cầu của GV
C8: Aùc-simét đã sử dụng tác dụng nhiệt của
Yêu cầu hs đọc phần ghi nhớ trong SGK và chỉ định
hs phát biểu
Trang 3ánh sáng mặt trời
C9:Bố mẹ muốn nói tác dụng sinh học của
ánh sáng mặt trời
C10: Về mùa đông nên mặc quan áo màu tối
vì quần aó màu tối hấp thụ nhiều năng
lượng ánh sáng mặt trời và sưởi ấm cho cơ
thể Về mùa hè , trái lại , nên mặc quần áo
màu sáng để nó hấp thụ ít năng lượng ánh
sáng của ánh sáng mặt trời , được giảm sự
nóng bức khi ta ra ngoài nắng
HS: Học bài và làm bài tập
HS: Thu thập thơng tin mà giáo viên đã giao
-Yêu cầu hs làm việc cá nhân trả lời C8,C9,C10
Về nhà: học phần ghi nhớ ( SGK) Làm bài tập trong SBT
Kẻ bảng và ghi trước nội dung mẫu báo cáo bài 57(SGK)
Để tiết sau thực hành
N
ỘI DUNG GHI BẢNG I.Tác dụng nhiệt của ánh sáng
1.Tác dụng nhiệt của ánh sáng là gì?
C1,C2
Kết luận: ( SGK)
2.Nghiên cứu tác dụng nhiệt của ánh sáng trên vật màu trắng và vật màu đen
Bảng 1( SGK)/147
Kết luận
C3
II.Tác dụng sinh học của ánh sáng
C4,C5
III.Tác dụng quang điện của ánh sáng
1.Pin mặt trời
C6,C7
2.Tác dụng quang điện của ánh sáng
IV.Vận dụng
C8,C9,C10
V.Ghi nhớ: ( SGK)
VI.Rút kinh nghiệm: