giao an tu tron lop 10

H/s trả lời sau đó giáo viên chốt ýG/v nhắc cho h/s lu ý thêm vấn đề: Chế độ đẳng cấp cũng là một trở ngại lớn của sự phát triển chủ nghĩa t bản ở Pháp - Trớc hết, cần hiểu rõ khái niệm

Trang 1

Ngày soạn:31/3 ngày dạy:

Lớp dạy:

Bám sát 1

Các cuộc cách mạng t sản từ cuối thế kỉ XVI

đến cuối thế kỉ XIX

I-Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

Trên cơ sở kiến thức đã học, học sinh hiểu biết sâu sắc và có hệ thống hơn về:

- Nguyên nhân bùng nổ các cuộc cách mạng t sản;

- Những hình thức của các cuộc cách mạng t sản;

- Kết quả và ý nghĩa của các cuộc cách mạng t sản thời cận đại

2 Kĩ năng

- Rèn luyện khả năng nhận thức và thực hành để hiểu sâu hơn bản chất của

sự kiện lịch sử, những mặt tích cực và hạn chếcủa các cuộc cách mạng t sản

- Sử dụng khái niệm “cách mạngt sản” trong dạy học lịch sử thế giới và dân tộc

3.Thái độ

- Đánh giá đúng vai trò của các cuộc cách mạng t sản trong lịch sử phát triển của xã hội loài ngời

- Liên hệ để hiểu rõ vì sao nhân dân ta không đi thêo con đờng cách mạng

t santrong đấu tranh giải phóng dân tộcvà xây dựng đất nớc

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1.Chuẩn bị của giáo

- Nguyên nhân bùng nổ các cuộc cách mạng t sản thời cận đại;

- Động lực và giai cấp lãnh đạo cách mạng t sản;

- Kết quả và ý nghĩa;

2 học sinh ;Vở bài tập sách giáo khoa, sách bài tập

Iii tổ chức dạy học

1.Kiểm tra bài cũ và giới thiệu vào bài mới

a.Kiểm tra bài cũ;

b giới thiệu vào bài mới

2.Dạy bài mới

- Nguyên nhân bùng nổ các cuộc cách mạng t sản

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức học sinh cần nắm

Hoạt động: Cá nhân- cả lớp

Giáo viên khái quát vài nét về sự

hình thành và phát triển của CNTB

- G/v lấy dẫn chứng:

+ Nê-đéc-lan

+ Anh

+ Pháp

G/v Nêu vấn đề: Tại sao chế độ

phong kiến là trở lực chính cho sự

phát triển của chủ nghĩa t bản?

- Từ thế kỉ XI trở đi, thành thị xuất hiện ở Tây Âu ngày càng nhiều, tầng lớp thị dân lớn mạnh nhanh chóng và

đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của xã hội Sức sản xuất mới đã từng bớc phá vỡ nền kinh tế phong kiến, tạo điều kiện cho nền kinh tế hàng hoá- tiền tệ phát triển Sau các cuộc phát kiến địa lý thế kỉ XV-XVI, CNTB ngày càng phát triển mạnh mẽ

- Chế độ phong kiến là trở lực chính cho sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở nhiều nớc Cụ thể là:

+ Tình trạng lạc hậu của nền kinh tế

Trang 2

H/s trả lời sau đó giáo viên chốt ý

G/v nhắc cho h/s lu ý thêm vấn đề:

Chế độ đẳng cấp cũng là một trở ngại

lớn của sự phát triển chủ nghĩa t bản

ở Pháp

- Trớc hết, cần hiểu rõ khái niệm

“đẳng cấp” khác với “giai cấp” nh

thế nào

+ “Đẳng cấp” là tầng lớp xã hội

đ-ợc hình thành dới các chế độ chiếm

hữu nô lệ, phong kiến, do luật pháp

hoặc tục lệ quy định về vị trí xã hội,

về quyền lực và nghĩa vụ có khi

mang tính cha truyền con nối

+ “ Giai cấp” là tập đoàn ngời đông

đảo trtong xã hội có địa vị và vai trò

nhất định trong nền sản xuất xã hội,

hởng thụ của cải làm ra trong xã hội

tuỳ theo địa vị chiếm hữu hay không

chiếm hữu t liệu sản xuất

- Để cụ thể hoá cho các khái niệm

trên, chúng ta cùng tìm hiểu hình

“ Tình cảnh nông dân Pháp trớc cách

mạng”

G/v chốt ý: Mâu thuẫn này là nguyên

nhân sâu xa, chung của các cuộc

cách mạng t sản

G/v giảng về tình thế cách mạng và

kết luận

nông nghiệp và sự thống trị của chế độ phong kiến đối với nông dân (Điển hình là nớc Pháp)

+ Những trở ngại cho sự phát triển công, thơng nghiệp t bản chủ nghĩa (Nê-đéc-lan; Bắc Mĩ; Anh và rõ nhất là Pháp) Sự thống trị của chế độ phong kiếnvới những luật lệ khắt khe(hệ thống đo lờng trong nớc không thống nhất, kiểm soát hàng hoá chặt chẽ, sản xuất theo khuôn mẫu bắt buộc ) đã ngăn cản sự phát triển của công thơng nghiệp

Nh vậy:Sự xoá bỏ những ràng buộc của chế độ phong kiến là một yêu cầu khách quan đối với sự phát triển công, thơng nghiệp t bản chủ nghĩa ở các nớc

Âu-Mỹ từ đầu thế kỷ XVI đến giữa thế

kỷ XIX

- Những trở ngại cho sự phát triển chủ nghĩa t bản ở Anh, Pháp, cũng nh ở nhiều nớc khác (Hà Lan, Mĩ, Đức, I-ta-li-a, Nga, Nhật )Với những mức độ khác nhau, làm nảy sinh mâu thuẫn giữa chủ nghĩa t bản đang lên với chế

độ phong kiến (hay chế độ thuộc địa)

Đó là mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa lực lợng sản xuất mới t bản chủ nghĩa và quan hệ sản xuất phong kiến lỗi thời phản động

- Các cuộc cách mạng nói chung và cách mạng t sản nói riêng, nổ ra khi có tình thế cách mạng và tình thế cách mạng xuất hiện khi:

+ Giai cấp thống trị không thể thống trị nh cũ đợc nữa, nó đang lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện, trầm trọng

+ Giai cấp bị trị không muốn sống

Trang 3

nh cũ đợc nữa và đang nổi dạy đấu tranh mạnh mẽ

+ Quần chúng đợc tổ chức, tập hợp, lãnh đạo

- Các cuộc cách mạng diễn ra dới nhiều hình thức khác nhau nhng về bản chất đó là những cuộc cách mạng t sản, vì nó giải phóng lực lợng sản xuất mới,

đa đất nớc phát triển theo con đờng t bản chủ nghĩa

2/ Động lực và giai cấp lãnh đạo cách mạng t sản

(tiết 2)

Giáo viên phân tích về nhiệm vụ

của cuộc cách mạng t sản

Nhiệm vụ của cách mạng t sản là

lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế

hoặc hạn chế sự thống trị của phong

kiến quí tộc nên tập hợp đợc đông

đảo các tầng lớp, giai cấp trong xã

hội, tuy những giai cấp tầng lớp này

có những điểm khác nhau về quyền

lợi và mục đích đấu tranh

G/v hỏi: Động lực của cách mạng t

sản là ai?

H/s trả lời sau đó g/v chốt ý

G/v lấy dẫn chứng cách mạng Pháp

1789 về giai cấp lãnh đạo cách

mạng và vai trò của quần chúng

nhân dân

- Động lực chủ yếu của cách mạng t

sản là đông đảo quần chúng nhân dân

mà trớc hết là nông dân, thợ thủ công, dân nghèo thành thị và một bộ phận công nhân, ngời In-đi-an, ngời da đen

- Lãnh đạo cách mạng là giai cấp t sản, quý tộc t sản hoá

+ Sau thắng lợi, do cách mạng phát triển trong hàng ngũ giai cấp cầm quyền có sự phân hoá, một bộ phận thoả hiệp với giai cấp cầm quyền cũ để ngừng cách mạng.Biểu hiện rõ nét qua cuộc cách mạng t sản Pháp

Sau cách mạng 14/7/1789, phái Lập hiến lên cầm quyền chỉ hạn chế quyền của vua và xoá bỏ chế độ đẳng cấp, thiết lập nền quân chủ lập hiến Quần chúng nhân dân lại nổi dậy lật đổ chính quyền của phái Lập hiến ngày 10/8/1792, đa cách mạng phát triển thêm một bớc ttrong việc xoá bỏ chế độ quân chủ, thành lập nền cộng hoà Tầng lớp t sản công thơng (Phái Gi-rông -đanh) sau khi lên cầm quyền đã

đi ngợc quyền lợi của nhân dân; và quần chúng lại nổi dậy ngày 2/6/1793,

Trang 4

Qua các cuộc cách mạng t sản,

Chúng ta thấy rằng: Khi quần chúng

hoạt động tích cực, tự giác sẽ đa

cách mạng đạt đến đỉnh cao

G/v nêu câu hỏi; Em có nhận xét gì

về vai trò của quần chúng trong

cách mạng t sản?

H/s trả lời sau đó g/v chốt ý, kết

luận

đa những ngời t sản tiến bộ có tinh thần cách mạng triệt để hơn- phái Gia-cô-banh lên nắm chính quyền Những ngời Gia-cô-banh xây dựng nền chuyên chính dân chủ cách mạng, thủ tiêu mọi nghĩa vụ phong kiến đối với nông dân,

đa cách mạng t sản Pháp đến đỉnh cao

điều này lại đe doạ đến quyền lợi của giai cấp t sả, nên t sản phản cách mạng tiến hành cuộc chính biến ngày

27/7/1794, lật đổ Rô-be-spi-e và các bạn chiến đấu của ông Cách mạng t sản Pháp kết thúc với cuộc đảo chính của Na-pô-lê-ông Bô-na-pác vào tháng 11/1799

+ Trong bất cứ cuộc cách mạng t sản

ở nớc nào, ở bất cứ giai đoạn nào, quần chúng nhân dân bao giờ cũng giữ vai trò chủ yếu và có tác động thúc đẩy cách mạng đi đến thắng lợi Qua các cuộc cách mạng t sản, Chúng ta thấy rằng: Khi quần chúng hoạt động tích cực, tự giác sẽ đa cách mạng đạt đến

đỉnh cao

Tóm lại: Trong các cuộc cách mạng t

sản, quần chúng nhân dân đều giữ vai trò quan trọng, quyết định thắng lợi của cách mạng Khi quần chúng tham gia càng đông đảo thì sức mạng càng đợc nâng lên, thắng lợi cách mạng càng to lớnvà triệt để Giai cấp t sản lợi dụng sức mạnh của quần chúngđể nắm quyền thống trị, sau khi đạt đợc mục

đích thì quay lại chống quần chúng

3.củng cố và luyện tập

4.Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà

Lớp dạy:

Bám sát: 2

(Tiếp theo)

I-Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

Trên cơ sở kiến thức đã học, học sinh hiểu biết sâu sắc và có

hệ thống hơn về:

Trang 5

2 Kĩ năng

3.Thái độ

Nhiệm vụ của cách mạng t sản

G/v giảng: Về cơ bản, các cuộc

cách mạng t sản đều nhằm vào

mục tiêu hạn chế hay đánh đổ

chế độ phong kiến, xác lập quan

hệ sản xuất t bản chủ nghĩa,

thông qua việc thực hiện các

nhiệm vụ dân tộc và dân chủ

G/v hỏi: Em hiểu nh thế nào

về nhiệm vụ dân tộc và nhiệm

vụ dân chủ?

H/s trả lời và sau đó Gv phân

tích

Nhiệm vụ dân tộc Nhằm xoá

bỏ tình trạng cát cứ phong kiến,

thống nhất thị trờng, bảo vệ Tổ

quốc khi có sự xâm lợc của các

thế lực phong kiếnnớc ngoài(có

khi cả giai cấp t sản, nh trờng

hợp nớc Anh tham gia lên minh

các nớc phong kiến chống cách

Về cơ bản, các cuộc cách mạng t sản

đều nhằm vào mục tiêu hạn chế hay

đánh đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa, thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ dân tộc và dân chủ

* Nhiệm vụ dân tộc:

-Nhằm xoá bỏ tình trạng cát cứ phong kiến, thống nhất thị trờng, bảo vệ Tổ quốc khi có sự xâm lợc của các thế lực phong kiếnnớc ngoài(có khi cả giai cấp t sản, nh trờng hợp nớc Anh tham gia lên minh các nớc phong kiến chống cách mạng Pháp) liên kết với bọn phong kiến trong nớc đã bị lật đổ

- Nhiệm vụ dân tộc đợc biểu hiện khác nhau trong mỗi cuộc cách mạng t sản, tuỳ theo hoàn cảnh lịch sử của mỗi n-ớc.Ví dụ:

+ở cuộc cách mạng t sản Hà Lan thế

kỷ XVI , nhân dân tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộcđể thoát khỏi ách thống trị của Vơng quốc Tây Ban Nha + ở Pháp, nhiệm vụ dân tộc trong Cách mạng t sản 1789 là sau khi xoá bỏ đặc quyền của quí tộc, xoá bỏ sự phân cách giữa các địa phơng với những hệ thống

Trang 6

mạng Pháp) liên kết với bọn

phong kiến trong nớc đã bị lật

đổ

Nhiệm vụ dân chủ Nhiệm vụ

dân chủ của cách mạnh t sản

thể hiện ở việc xoá bỏ chế độ

phong kiến chuyên chế, xác lập

nền dân chủ t sản với việc thành

lập nhà nớc cộng hoà t sản(hay

quân chủ lập hiến) và ban bố

các quyền tự do dân chủ t sản,

trong đó quyền t hữu , đợc xem

là thiêng liêng, bất khả xâm

phạm Vấn đề ruộng đất là một

vấn đề cơ bản của cách mạng t

sản và tuỳ theo mức độ, kết quả

của việc giải quyết yêu cầu này

mà thể hiện tính triệt để và

không triệt để của cách mạng t

sản

đo lờng , hàng rào thuế quan riêng thì tiến hành cuộc chiến tranh cách mạng bảo vệ Tổ quốc và thành quả cách mạng + Trong cuộc đấu tranh thống nhất Đức

và I-ta-li-a, bên cạnh việc xoá bỏ tình trạng cát cứ phong kiến lại có nhiệm vụ giải phóng các bộ phận lãnh thổ bị nớc ngoài chiến đóng

+ ở Nhật Bản, cuộc đáu tranh đánh đổ chế độ Mạc phủ, khôi phục lại địa vị của Thiên hoàng đã xoá bỏ các phiên quốc cát cứ, cùng những đặc quyền của

đaimyô nhằm thống nhất quốc gia, đề cao quyền lực tuyệt đối của Chính phủ trung ơng và Thiên hoàng

+ Cuộc đấu tranh của 13 thuộc địa Anh

ở Bắc Mĩ là cuộc chiến tranh giành độc lập để thành lập một nớc cộng hoà

+ Cuộc cách mạng t sản ở một số nớc phơng Đông (châu á, châu Âu, khu vực

Mỹ la tinh) đều kết hợp chặt chẽ nhiệm

vụ chống phong kiến và chống các nớc

đế quốc đã hoặc đang âm mữuâm chiếm

đất nớc họ

* Nhiệm vụ dân chủ:

- Nhiệm vụ dân chủ của cách mạnh t sản thể hiện ở việc xoá bỏ chế độ phong kiến chuyên chế, xác lập nền dân chủ t sản với việc thành lập nhà nớc cộng hoà t

sản(hay quân chủ lập hiến) và ban bố các quyền tự do dân chủ t sản, trong đó quyền t hữu , đợc xem là thiêng liêng, bất khả xâm phạm Vấn đề ruộng đất là một vấn đề cơ bản của cách mạng t sản và tuỳ theo mức độ, kết quả của việc giải quyết yêu cầu này mà thể hiện tính triệt để và không triệt để của cách mạng t sản Ví dụ:

+ Trong cuộc cách mạng t sản Anh giữa thế kỷ XVII , do quý tộc mới và t sản tiến hành nên đã thừa nhận hiện trạng rào đất, cớp ruộng của nông dân làm đồng cỏ; nông dân mất ruộng hoặc không có ruộng phải rời quê hơng trở thành những ngừi vô sản lang thang ra thành thị kiếm việc làm, hay khai khẩn các mảnh đất hoang hoá

+ Cuộc cách mạng t sản Pháp 1789 đã thực hiện việc chia nhỏ từng lô đất , bán cho nông dân trong vòng 10 năm; do đó, nông dân đợc sở hữu ruộng đất, trở thành tiểu nông và gắn bó với t sản Vì vậy, Cách mạng t sản Pháp thế kỷ XVIII triệt

để hơn cách mạng t sản Anh thế kỷ XVII

+ ở Nhật Bản, Sắc luật cải cách ruộng

Trang 7

đất của Chính phủ 1872, chỉ thừa nhận quyền sở hữu cho những ngời đang sử dụng ruộng đất Vì vậy, đã tớc bỏ quyền

sở hữu của nhiều nông dân không có ruộng đất, hoặc đã đem cầm cố.Năm

1913, trong số 5,5 triệu hộ nông dân Nhật Bản thì có tới 1,5 triệu hộ là tá điền Nhìn chung ,ở những cuộc cách mạng t sản, với nhiều hình thức khác nhau, quyền t hữu ruộng đất đợc chú ý, song cách giải quyết không giống nhau, do những điều kiện cụ thể của mỗi nớc, quan điểm, thái độ của giai cấp lãnh đạo

Dù kết quả khác nhau, song việc xác lập quyền t hữu ruộng đất là để xác lập quan

hệ sản xuất t bản chủ nghĩa ở nông thôn nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển mạnh, tạo thị trờng(cung cấp nguyên liệu, tiêu thụ hàng hoá cho công nghiệp

-Hãy trình bày nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ dân chủ của các cuộc cách

mạng t sản ở Anh, Pháp, Mĩ, Nhật Bản

Lớp dạy:

Bám sát: 3

(Tiếp theo) I-Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

Trên cơ sở kiến thức đã học, học sinh hiểu biết sâu sắc và có

hệ thống hơn về:

2 Kĩ năng

3.Thái độ

Trang 8

ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng t sản

( tiết 4 )

G/v nêu câu hỏi: Hãy nêu ý

nghĩa lịch sử của các cuộc cách

mạng t sản?

G/v nêu câu hỏi: Cuộc cách

mạng công nghiệp đã dẫn tới sự

thay đổi quan trọng về các mặt

kĩ thuật và xã hội?

H/s trả lời và sau đó Gv phân

tích

Những cuộc cách mạng t sản

khác ở phơng Đông trong

những phạm vi, mức độ nhất

định đều ảnh hởng đến lịch sử

thế giới Ví dụ, cuộc Duy tân

Minh trị ở Nhật Bản (1868) và

cuộc cách mạng Tan Hợi (1911)

ở Trung Quốc đã tác động đến

các nớc châu á nói chung, Việt

nam nói riêng, trong phong trào

canh tân đất nớc, đối với cuộc

- Cách mạng t sản xác lập sự thắng lợi của chủ nghĩa t bản đối với chế độ phong kiến, mở ra một thời đại mới trong lịch

sử loài ngời- thời cận đại Mỗi cuộc cách mạng có một vị trí và ảnh hởng nhất định

đến sự phát triển của nớc đó và thế giới + Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI đánh dấu sự mở đầu thời cận đại

+ Cách mạng t sản Anh giữa thế kỷ XVII tạo điều kiện cho chủ nghĩa t bản phát triển mạnh mẽ hơn

- Cuộc cách mạng công nghiệp đã dẫn tới sự thay đổi quan trọng về các mặt kĩ thuật và xã hội

+ Về mặt kĩ thuật, đó là sự phát minh, sáng chế ra máy móc trong công nghiệp

và nhờ đó đã đa nền sản xuất bằng tay trong các công trờng thủ công chuyển sang sản xuất bằng máy móc trong các công xởng

+ Về mặt xã hội, đã hình thành hai giai cấp cơ bản của xã hội t bản chủ nghĩa, đó

là giai cấp t sản và giai cấp vô sản

- Mức độ ảnh hởng của cuộc cách mạng

t sản ở các nớc cũng không giống nhau, Cách mạng Pháp 1789 là cuộc cách mạng t sản triệt để nhất Bởi vì, Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII đợc tiến hành đớ ánh sáng của trào lu t tởng dân chủ t sản và sự tham gia tích cực của quần chúng nhân dân Sau khi Cách mạng t sản Pháp 1789 thành công, t tởng dân tộc, dân chủ đợc truyền bá rộng rãi ở chấu Âu, thúc đẩy phong trào cách mạng

ở các nớc châu Âu phát triển, nh Lê- nin

đã nhận định: “ Thế kỉ XIX là thế kỉ đem lại văn minh và văn hoá cho toàn thể nhân loại đã tiếp diễn dới dấu hiệu của cách mạng Pháp”

- Những cuộc cách mạng t sản khác ở phơng Đông trong những phạm vi, mức

độ nhất định đều ảnh hởng đến lịch sử thế giới Ví dụ, cuộc Duy tân Minh trị ở Nhật Bản (1868) và cuộc cách mạng Tan

Trang 9

đấu tranh yêu nớc chống thực

dân để giành độ lập dân tộc Hợi (1911) ở Trung Quốc đã tác động đến các nớc châu á nói chung, Việt nam

nói riêng, trong phong trào canh tân đất nớc, đối với cuộc đấu tranh yêu nớc chống thực dân để giành độ lập dân tộc

- Tuy nhiên, cách mạng t sản cũng có những hạn chế nhất định: Chỉ thay thế chế độ bóc lột này bằng một chế độ bóc lột khác; vấn đề ruộng đất của nông dân-vấn đề cơ bản của cách mạng t sản- không đợc giải quyết triệt để; những quyền tự do dân chủ của nhân dân cha

đ-ợc đảm bảo thực hiện nh quy định Do

đó, về nguyên tắc, về bản chất cách mạng t sản khác hẳn cách mạng vô sản;

sự phân biệt của hai loại cách mạng này

là “ sợi chỉ đỏ xuyên qua thời cận đại” (Xta-lin) Vào cuối thời cận đại, lịch sử chuyển dần sang thời kì mới- thời kì quá

độ từ chủ nghĩa t bản sang chủ nghĩa xã hội

- Phân tích ý nghĩa của cách mnạg t sản đối với sự phát triển xã hội.

- Lập bản so sánh về nội dung cách mạng t sản và cách mạng xã hội chủ nghĩa: động lực cách mạng, lãnh đạo, mục tiêu, kết quả, tính chất

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	80 KB