NHỮNG THÚ VỊ TỪ 1 BÀI TOÁN LỚP 6 MỚI
Chúng ta bắt đầu từ bài toán:
Chứng tỏ rằng: 3012 12
n
n
là ps tối giản nN*
(Bài 40 SBT Toán 6 Tập 2 NXB GD 2002)
Với lời giải là: Gọi d là ƯCLL của 12n+1 và 30n+2
12n+1d và 30n+2d
Do đó 5(12n+1) – 2(30n+2) = 1d
Vì thế 12n+1 và 30n+2 nguyên tố cùng nhau
Vậy
2
30
1
12
n
n
là ps tối giản
Song cũng từ lời giải này ta còn rút ra được một tổng quát về hướng dẫn chung cho các loại bài tập :
- Tìn ƯCLL (an+c ; bn+e)
- Chứng minh bn an e c
là ps tối giản
- Tìm số tự nhiên n để bn an e c
có thể rút gọn được (*) + Tìm BCNN (a; b)
+ Tìm b’ = BCNN a(a;b) và a’ = BCNN b(a;b)
Từ đó có lời giải là:
+ Gọi d là ƯCLN (an+c; bn+e) hoặc d là ước nguyên tố của an+c và bn+e đối với dạng bài tập (*)
an+cd và bn+ed
b' (anc) a' (bne)d
Do đó (b'c a'e) d
* Nếu d=1 thì ƯCLN (an+c; bn+e) =1
an+c và bn+e nguyên tố cùng nhau
e bn
c an
là ps tối giản
* Nếu d 1 thì kết quả sẽ ngược lại Và từ đó ta sẽ tìm được n để bn an e c
rút gọn được Chẳng hạn như ở bài toán sau:
Tìm số tự nhiên n để 216 43
n
n
rút gọn được thì d=2 hoặc d=11 Trường hợp ps rút gọn cho 2: Ta có 6n+4 luôn chia hết cho 2 còn 21n+3 chia hết cho 2 với n là số lẻ
Trường hợp ps rút gọn cho 11:
Ta có 21n+311 21n-n+311 n=11k+3 (kN)
Vậy với n lẻ hoặc n chẵn mà n=11k+3 (kN) thì ps rút gọn được
Và lại còn nhiều thú vị hơn nữa :
Với xuất phát từ bài toán sau :
Chứng tỏ rằng : 3a+4b23 8a+3b23
Giải: Ta có 5(3a+4b) + 1(8a+3b) = 23a+23b23
Trang 2Do vậy : Nếu 3a+4b23 5(3a+4b)23 8a+3b23
Ngược lại nếu 8a+3b23 5(3a+4b)23 mà (5; 23)=1 3a+4b23
Tương tự ta cũng giải được các bài toán sau:
Bài 1: Chứng tỏ 2a+3b17 9a+5b17
Bài 2: Chứng tỏ11a 192blà một số nguyên tố
19
5
18a b
là một số nguyên tố
Thực chất ra để có x1a+y1bm x2 a+y2 bm ta chỉ cần tìm 2 số nguyên
x, y t/m các đk :
xx1+yx2 m và xy1+yy2 m Trong đó (x ; m)=1 ; (y ; m)=1
và khi đó ta có : x(x1a+y1b)+y(x2a+y2b)m