Phương pháp dạy học Kĩ năng sống

Phương pháp dạy học nhómtên khác nhau như: Dạy học hợp tác, Dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó HS của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự

Một số phương pháp

dạy học tích cực

1 Phương pháp dạy học nhóm

tên khác nhau như: Dạy học hợp tác, Dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó HS của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ,

trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm

tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập

trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp

QUY TRÌNH DẠY HỌC NHÓM

NHẬP ĐỀ VÀ GIAO NHIỆM VỤ

•Giới thiệu chủ đề

•Xác định nhiệm vụ các nhóm

•Thành lập các nhóm

LÀM VIỆC NHÓM

•Chuẩn bị chỗ làm việc

•Lập kế hoạch làm việc

•Thoả thuận quy tắc làm việc

•Tiến hành giải quyết nhiệm vụ

•Chuẩn bị báo cáo kết quả

TRÌNH BÀY KẾT QUẢ / ĐÁNH GIÁ

•Các nhóm trình bày kết quả

•Đánh giá kết quả

Làm việc toàn lớp

Làm việc toàn lớp Làm việc nhóm

Phương pháp nghiên cứu

trường hợp điển hình

Nghiên cứu trường hợp điển hình là

phương pháp sử dụng một câu chuyện có thật hoặc chuyện được viết dựa trên

những trường hợp thường xảy ra trong

cuộc sống thực tiễn để minh chứng cho

một vấn đề hay một số vấn đề Đôi khi

nghiên cứu trường hợp điển hình có thể được thực hiện trên video hay một băng catset mà không phải trên văn bản viết

Quy trình thực hiện

Các bước nghiên cứu trường hợp điển

hình có thể là:

• HS đọc (hoặc xem, hoặc nghe) về trường hợp điển hình

• Suy nghĩ về nó (có thể viết một vài suy

nghĩ trước khi thảo luận điều đó với người khác)

• Thảo luận về trường hợp điển hình theo các câu hỏi hướng dẫn của GV

Phương phỏp giải quyết vấn đề

đề (GQVĐ) là PPDH đặt ra tr ớc HS các vấn đề nhận thức có chứa đựng mâu thuẫn giữa cái đã biết và cái ch a biết, chuyển

HS vào tình huống có vấn đề , kích thích

họ tự lực, chủ động và có nhu cầu mong muốn giải quyết vấn đề

KHÁI NIỆM VẤN ĐỀ

Trạng thái

đích

Vật cản

 Vấn đề là những câu hỏi hay nhiệm vụ đặt ra

mà việc giải quyết chúng chưa có quy luật sẵn cũng như những tri thức, kỹ năng sẵn có chưa

đủ giải quyết mà còn khó khăn, cản trở cần vượt qua

 Một vấn đề được đặc trưng bởi ba thành phần

• Trạng thái xuất phát: không mong muốn

• Trạng thái đích: Trạng thái mong muốn

• Sự cản trở

Trạng thái xuất phát

TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ

Trạng thái

đích

Vật cản

 Tình huống có vấn đề xuất hiện khi một cá

nhân đứng trước một mục đích muốn đạt tới, nhận biết một nhiệm vụ cần giải quyết nhưng chưa biết bằng cách nào, chưa đủ phương tiện (tri thức, kỹ năng…) để giải quyết.

Trạng thái xuất phát

Vấn đề

I) Nhận biết vấn đề

• Phân tích tỡnh huống

• Nhận biết, trình bày vấn

đề cần giải quyết

II) Tìm cỏc phương ỏn giải quyết

• Tìm các cách giải quyết mới

• Hệ thống hoá, sắp xếp các ph ơng án giải quyết

III) Quyết định phương ỏn (giải quyết VĐ)

• Phân tích cỏc phương ỏn

• Đánh giá cỏc phương ỏn

• Quyết định

Giai quyết

CẤU TRÚC CỦA QUÁ TRèNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Ví dụ: Lớp 8: Bài 16 ” đặc điểm kinh tế các

nước Đông Nam Á”

GV: Em sẽ nói gì khi có một khách nước ngoài muốn tìm hiểu về đặc điểm phát triển kinh tế của các nước trong khu vực Đông Nam Á nói chung và của Việt Nam nói riêng”

Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành, “ làm thử” một số cách

ứng xử nào đó trong một tình huống giả

định Đây là phương pháp nhằm giúp HS suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các

em vừa thực hiện hoặc quan sát được

Việc “diễn” không phải là phần chính của phương pháp này mà điều quan trọng là

sự thảo luận sau phần diễn ấy

Quy trình thực hiện

• Giáo viên nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóng vai cho từng

nhóm Trong đó có quy định rõ thời gian

chuẩn bị, thời gian đóng vai của mỗi nhóm

• Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai

• Các nhóm lên đóng vai

• Lớp thảo luận, nhận xét về cách ứng xử và cảm xúc của các vai diễn; về ý nghĩa của các cách ứng xử

• GV kết luận, định hướng cho HS về cách ứng xử tích cực trong tình huống đã cho

Ví dụ: Bài 31: Đặc điểm khí hậu Việt Nam

Bước 1: Gv mời 3 học sinh lên bảng, mỗi học sinh đóng vai

người dân ở một thành phố ( Hà Nội, Huế, TP Hồ Chí Minh) đại diện cho 3 miền khí hậu khác nhau.

Bước 2: Mỗi học sinh sẽ trình bày một vài đặc điểm nổi bật về khí hậu của thành phố mình:

+ Hà Nội: Một năm có 2 mùa, mùa Đông lạnh và ít mưa, mùa

Hạ nóng và mưa nhiều.

+ Huế: Mưa nhiều vào mùa Thu – Đông, đặc biệt là các tháng 9,10 và 11; mùa hè thường có gió Tây khô nóng.

+ TP Hồ Chí Minh: nóng quanh năm, có một mùa mưa và

một mùa khố

Bước 3: Giáo viên nhận xét và chuẩn xác kiến thức

* Lưu ý: Thường dùng ở phần củng cố bài học.

Phương pháp trò chơi

Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho học sinh tìm

hiểu một vấn đề hay thể nghiệm những hành động, những thái độ, những việc làm thông qua một trò chơi nào đó

Quy trình thực hiện

• GV phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi cho HS

• Chơi thử ( nếu cần thiết)

• HS tiến hành chơi

• Đánh giá sau trò chơi

• Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò

chơi

* Ví dụ: Lớp 8: Bài 2 “Khí hậu Châu Á”

Trò chơi lắp ghép nội dung:

Chọn các mảnh giấy hoặc bìa có các cụm từ cho trước dưới đây và sắp xếp vào các cột cho đúng với các khu vực thuộc các kiểu khí hậu và

đặc điểm chung của các kiểu khí hậu: Đông Á, vùng nội địa, Đông

Nam Á, Tây Nam Á, Nam Á Một năm có hai mùa rỏ rệt: Mùa đông thời tiết lạnh ít mưa; mùa hạ khô và nóng; mùa hạ thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, mùa đông khô và lạnh; lượng mưa trung bình năm thấp

Cách tiến hành: Thi giữa các đội, đội nào lắp ghép đúng nội dung và

Cột A Kiều khí hậu gió

mùa

Cột B Khí hậu lục địa

Các khu vực Đặc điểm chung

Dạy học theo dự án ( Phương pháp dự án)

• Dạy học theo dự án còn gọi là phương pháp dự

án, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết

với thực hành.

• Nhiệm vụ này được người học thực hiện với

tính tự lực cao, từ việc lập kế hoạch đến việc

thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện dự án Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm Kết

quả dự án là những sản phẩm hành động có thể giới thiệu được.

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

QUYẾT ĐỊNH CHỦ ĐỀ

GV /HS đề xuất sáng kiến chủ đề, xđ mục đích dự án

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

- Học sinh lập kế hạch làm việc, phân công lao động

THỰC HIỆN

Học sinh làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch Kết hợp lý thuyết và thực hành, tạo sản phẩm

GIỚI THIỆU SẢN PHẨM

Học sinh thu thập sản phẩm, giới thiệu,

công bố sản phẩm dự án

Đánh giá

GV và HS đánh giá kết quả và quá trình