GPB - viem Quan Y.pdf

Chia sẻ kiến thức về giải phẫu benẹh viêm Qy.

VI£M (INFLAMMATION)

1 Định nghĩa viêm.

1-1 Qúa trình nghiên cứu viêm

- Trước CN: Celsius (sưng ,nóng ,đỏ ,đau)

- Thế kỷ II : Galien ( rối loạn chức năng )

- 1858: Thuyết tế bào của Virchow

- 1885: Thuyết mạch máu của Cohnheim

- 1892: Thuyết thực bào của Metchnikoff

2- Nguyên nhân gây viêm

2-1 Tác nhân sống: VK, VR, KST, nấm…

2-2 Tác nhân không sống:

+Tác nhân vật lí ( nóng ,lạnh, điện, tia phóngxạ )

+Tác nhân hoá học ( acide,base, chấtđộc )

3- Các phản ứng viêm

3-1 Phản ứng hư biến : Tổ chức bị biến đổi

* Thoái hóa tế bào (hạt, rỗ , mỡ)

* Tan rã tổ chức

* Hoại tử tổ chức

+ Mủ: Tổ chức họai tử + Bạch cầu đa nhân +Men phân hủy protein ( t/b;v/k;bcđn)

Các chất trung gian họat mạch

k/t hiện tượng thực bào nt

C3a; C5a; C9

Huyết khối m/m nhỏ nt

Necrosin

nt LPF

Tăng di chuyển b/c nt

Kallikrein

Vách tụ ,xuyên mạch b/c H/tương

Bradykinin

Co thắt tiểu tĩnh mạch Mastocyt

Serotonin

Xung huyết,tăng t/thấm

Tế bào t/h, mastocyt Histamin

3-2 Phản ứng rỉ ( xuất tiết, p/ư mm).

3-2-1 Hiện tượng thấm mạch: Phù

+ Tổn thương : m/m dãn, TCLK chứa dịch phùviêm

RØ m¹ch

H×nh thµnh dÞch rØ viªm

3-2-2 Hiện tượng xuyên mạch:là hình ảnhBCĐN xuyên mach vào ổ viêm Gồm 3 bước :

* Tạo vách tụ bạch cầu

+ Bề mặt nội mạc nhiều nhú

+ Tăng tính dính nội mạc

+ Protein của bạch cầu sản sinh ra có tác

dụng gọi bạch cầu

+ Các phân tử dính của bạch cầu : MO1,

P150 ,P95, LFA 9 ( Leukocyte factor for

adhesion)

+ Phân tử dính nội mô : ELAM-1, ICAM-1

- Các phân tử dính được họat hóa bởi các bổthể; C5a, leukotriene B4, interleukin-1

V¸ch tô b¹ch cÇu

* Xuyên mạch:

+ Qua khe hở tế bào nội mô bằng giả túc

+ Tiết men phân hủy Protein

Chú ý: nếu tiết men quá nhiều sẽ gây nên phảnứng Arthus (tổn thương huyết quản , chảy máuphủ tạng

* Hóa ứng động

+ Đ/n : phản ứng hướng sự chuyển động của t/btới ổ viêm

+ Các tác nhân gây hóa ứng động:

- Sản phẩm của vi khuẩn

- Bổ thể : C5A

- Sản phẩm chuyển hóa acide arachidonic

+ Hoá ứng động (+) Lôi kéo bạch cầu đến

+ Hóa ứng động (-) không thu hút bạch cầu

Xuyªn m¹ch

* Hiện tượng thực bào.

+ Nhận dạng và gắn: Hiện tượng OPSONIN hóa

do IgG và C3b (để b/cđ/n biết được vi khuẩn)

+ Thu hút và nuốt : tạo ra hốc thực bào

+ Tiêu hủy các chất thực bào : Men phân hủy

của lysosom

Hiện tượng thực bào

3-3 Phản ứng tăng sinh: tăng số lượng tế bào tại ổviêm, giữ vai trò quan trọng trong sửa chữa.

* Tăng sinh : tăng sinh sản tế bào hệ liên kết (nguyên bào sợi, tế bào sợi, t/b nội môô……)

* Biến dạng tế bào: tế bào sợi> limpho ; nguyênbào sợi, mô bào > đại thực bào, tế bào dạng biểumô, tế bào khổng lồ Langhans, dị vật ; limpho >tưong bào…

* Huy động tế bào : Huy động từ nơi khác đến ổviêm

- Các tế bào trong phản ứng tăng sinh :L,TB,ĐTB

4-Ph©n lo¹i viªm4-1 Ph©n lo¹i theo tiÕn triÓn: CÊp, m·n, b¸n cÊp.4-2 Theo h×nh ¶nh GPB : Viªm thanh dÞch( viªmlong), viªm huyÕt qu¶n rØ ­ít, viªm t¬ huyÕt,viªm sinh huyÕt khèi, viªm mñ , viªm ho¹i th­,

viªm tÕ bµo ( viªm h¹t)

4-1-1 Viêm cấp

 Viêm xảy ra khi tác nhân viêm tác động thờigian ngắn, p/ư hình thành nhanh, không kéodài- Phản ứng chủ yếu là phản ứng rỉ

 Hình ảnh mô bệnh học :

* Đại thể: Sưng ,nóng, đỏ, đau,rối loạn c/n

* Vi thể: m/m xung huyết, tế bào nội mô

chương to, tổ chức l/k phù nề, xâm nhiễm b/c

đa nhân, đại thực bào

§¹i thÓ viªm cÊp

Viªm ruét thõa cÊp

Vi thÓ viªm cÊp

4-1-2 Viªm m·n tÝmh

 Viªm kÐo dµi nhiÒu th¸ng, nhiÒu n¨m T¸c

nh©n viªm tån t¹i l©u trong tæ chøc, hoÆc lËp ®ilËp l¹i nhiÒu lÇn – Ph¶n øng t¨ng sinh lµ chñyÕu

 H×nh ¶nh m« bÖnh häc:

* §¹i thÓ : t¹ng teo nhá, vá t¹ng khã bãc t¸ch,mÆt c¾t ch¾c, nhît mÇu, tr¾ng x¸m cã x¬

* Vi thÓ : X¬ hãa, x©m nhiÔm L, TB, §TB

X¬ gan

MÆt c¾t gan

Vi thÓ viªm gan m·n

4-1-3 Viªm h¹t

Hoại tử gôm

Có ít

Có ítTương bào,L

(+)

Hoại tử (-)

(+)(+)(+)(+)

Nang Lao

Viªm lao

Lao phæi

Hñi cñ

Hñi cñ

Häai tö g«m

Nang giang mai

5- Sửa chữa và tái tạo.

Tổ chức khi bị tổn thương ( ổ viêm, vết thương)

sẽ được hồi phục bằng hai cách:

-Sửa chữa bằng tổ chức liên kết làm cho nơi đó

ít nhiều trở lại cấu trúc ban đầu

-Tái tạo là sinh sản một tổ chức hoàn toàn mớithừong là biểu mô để bù đắp phần đã bị hủy họai.-Sửa chữa tái tạo thừơng đi sau viêm nhưng rất

khó phân biệt ranh giới

5-1 Các yếu tố ảnh hưởng đến sửa chữa tái tạo

* Yếu tố kích thích: yếu tố hóa học ?

5-2 Sửa chữa

+ Hồi phục tổ chức bằng tổ chức liên kết

non- qúa trình tổ chức hóa

+ Qúa trình lành vết thương ( Hồi phục) gồm

2 cách:

-Sự nối liền kỳ đầu

-Sự nối liền kỳ hai ( tổ chức hạt)

* Nối liền kỳ đầu

+ Thường xẩy ra ở vết mổ , vết thương nhỏ sạch

đã khâu

- Hình thành lớp huyết tương

- Tế bào liên kết phát triển thành nguyên bào sợi

- Nhú mao mạch đi theo các nguyên bào sợi

- Biểu mô hai bên phát triển vào

Sau 5-7 ngày quá trình lành kết thúc>

•Nối liền kỳ hai

+ Xảy ra khi tổn thương rộng, nhiễm khuẩn…

+ Quá trình này còn gọi : nối liền bằng tổ chức hạt

- Tế bào nội mô> mầm nội mô> m/m

- Tế bào liên kết> nguyên bào sợi> tế bào sợi

Tổ chức hạt gồm 3 lớp :

-Lớp họai tử tơ huyết : Trên cùng

-Lớp tổ chức liên kết non ( có phản ứng viêm cấp)-Lớp tổ chức liên kết già ( Có phản ứng viêm mãn)Khi tổ chức hạt đầy > Biểu mô bờ sẽ mọc vào

5-3 Tái tạo

Tái tạo là thay thế tổ chức mất bằng tổ chứcmới do các tế bào lành cùng lọai ở bên cạnhtăng sinh tạo nên Tái tạo thường ở tổ chứcbiểu mô

- Tế bào dễ rụng ( niêm mạc, t/b máu….)

- Tế bào ổn định ( tạng gan, thận…)

- Tế bào vĩnh viễn ( neu ron , t/b cơ tim