dạy học tích hợp trong môn lịch sử

Tên hồ sơ dạy học: Dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn Lịch Sử- Địa lý- Văn học Chủ đề: QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC 3 tiết - Hiểu được những chuyển biến lớn có ý nghĩa hết s

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT CỬA LÒ

BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN

Chủ đề : QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC

Giáo viên thực hiện : Trần Thị Mai Hoa

Tổ : Lịch Sử- Địa lý- Giáo dục công dân

Trường : THPT Cửa Lò- Nghệ An

Điện thoại: 0983007883; Email: hoattm.c3cualo@nghean.edu.vn

Năm học 2014 - 2015

Trang 2

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Sở Giáo dục và Đào tạo đã tạo điều kiện cho chúng tôi được khám phá và dạy học trên một sân chơi kiến thức mới, đó là dạy học theo chủ đề Tích hợp kiến thức liên môn Từ đó giúp giáo viên chúng tôi biết cách kết hợp linh hoạt khi vận dụng hiểu biết của mình vào việc dạy học liên môn Đồng thời có mong muốn tự học nhiều hơn để tự nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu biết của mình trong mọi lĩnh vực Giúp học sinh hiểu được mối quan hệ chặt chẽ giữa các môn học, để xác định cần phải phân bố thời gian hợp lý cho việc tìm hiểu và học đều tất cả các môn một cách đồng bộ, cũng như hiểu biết thêm mối quan hệ chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực xã hội

Trang 3

MỤC LỤC

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI 5

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN 6

1 Tên hồ sơ dạy học: 6

2 Mục tiêu dạy học: 6

3 Đối tượng dạy học của bài học 8

4 Ý nghĩa, vai trò của bài học 8

5 Thiết bị dạy học, học liệu 9

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học 12

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập 13

8 Các sản phẩm của học sinh 13

9 Đánh giá, nhận xét ưu điểm và hạn chế của việc dạy học tích hợp kiến thức liên môn phần này với cách dạy truyền thống 14

PHỤ LỤC 1 : GIÁO ÁN ĐẦY ĐỦ 16

I MỤC TIÊU DẠY HỌC 16

1 Kiến thức 16

2 Kỹ năng……… 17

3 Thái độ 17

II CHUẨN BỊ KHI DẠY VÀ HỌC 18

1 Giáo viên 18

2 Học sinh 18

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 20

Hoạt động 1 (5 phút): Ổn định lớp 20

Hoạt động 2 (5 phút): Kiểm tra bài cũ 20

Hoạt động 3 (20 phút): về cơ sở hình thành của Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc 20

Hoạt động 4 (20 phút) - Âu Lạc 22

Hoạt động 5 (30 phút) người Việt cổ 24

Hoạt động 6 (30 phút): - Âu Lạc 25

Hoạt động 7 (20 phút): Vận dụng, củng cố, làm bài kiểm tra 26

Hoạt động 8 (5 phút): Tổng kết, giao nhiệm vụ về nhà 26

PHỤ LỤC 2: NỘI DUNG GHI VỞ CỦA HỌC SINH 28

PHỤ LỤC 3: HOẠT ĐỘNG NHÓM 29

Danh sách học sinh phân theo nhóm 29

Biên bản làm việc nhóm 32

Nội dung và phần trình bày của một số nhóm 33

PHỤ LỤC 4: PHIẾU GHI NHẬN THÔNG TIN 36

PHỤ LỤC 5: ĐỀ, ĐÁP ÁN, MỘT SỐ BÀI KIỂM TRA VÀ KẾT QUẢ HỌC CỦA HỌC SINH HAI LỚP (Đối chứng và thực nghiệm) 38

1 Đề kiểm tra kết quả học 38

2 Đáp án đề kiểm tra kết quả học của học sinh (lớp thực nghiệm và đối chứng) 39

Trang 4

3 Một số bài làm của học sinh: 40

4 Thống kê kết quả bài kiểm tra của lớp đối chứng và lớp thực nghiệm: 41

PHỤ LỤC 6: GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ 42

PHỤ LỤC 7: PHIẾU TÌM HIỂU Ý KIẾN VÀ MỘT SỐ Ý KIẾN CỦA HỌC SINH 45

1 Nội dung phiếu tìm hiểu ý kiến: 45

2 Một số ý kiến của học sinh: 46

3 Một số phiếu đóng góp ý kiến của học sinh 47

PHỤ LỤC 8: MỘT SỐ Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA ĐỒNG NGHIỆP DỰ GIỜ 48

1 Một số ý kiến nhận xét của đồng nghiệp: 48

2 Nội dung một số phiếu dự giờ 49

PHỤ LỤC 9: -“QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC” 50

“QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC” 50

i “QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC” 52

PHỤ LỤC 10: - ÂU LẠC 55

PHỤ LỤC 11: CÁC PHIẾU ĐÁNH GIÁ 57

Trang 5

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh: Nghệ An

- Địa chỉ: Phường Nghi Hương- Thị xã Cửa Lò- Tỉnh Nghệ An

Email: C3cualo@nghean.edu.vn

- Thông tin về giáo viên:

Họ và tên: Trần Thị Mai Hoa

Ngày sinh: 26-06-1983 Môn: Lịch sử

Điện thoại: 0983007883; Email: hoattm.c3cualo@nghean.edu.vn

Trang 6

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Tên hồ sơ dạy học:

Dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn Lịch Sử- Địa lý- Văn học

Chủ đề: QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC (3 tiết)

- Hiểu được những chuyển biến lớn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời

sống kinh tế xã hội thời kì văn hoá Đông Sơn đã đưa đến sự ra đời của nhà nước

Văn Lang

- Nắm được những nét đại cương về cơ cấu tổ chức Nhà nước Văn Lang

Âu Lạc

- Thấy được nhân dân ta thời Văn Lang - Âu Lạc đã xây dựng được một xã hội

mới, có cuộc sống vật chất tinh thần phong phú, mang đậm bản sắc riêng của

người Việt cổ

2.1.2 Địa lý:

- Xác định được vị trí địa lý và hiểu được tính toàn vẹn của phạm vi lãnh thổ

nước ta

- Đánh giá được ý nghĩa của vị trí địa lý đối với đặc điểm tự nhiên, sự phát triển

kinh tế - xã hội và vị thế của nước ta trên thế giới

- Biết được các đặc điểm tự nhiên cơ bản nhất của Biển Đông

- Hiểu và trình bày được các đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

2.1.3 Văn học

- Nắm được các đăc trưng cơ bản, giá trị, ý nghĩa, môi trường sinh thành, biến

đổi và diễn xướng của truyền thuyết

- Những chiến công của An Dương Vương

- Nắm được những sai lầm và thất bại của An Dương Vương Sai lầm, tội lỗi và

sự đáng thương, đáng cảm thông của Mị Châu Tính chất mâu thuẫn của nhân vật

Trọng Thủy

- Nắm được bài học về tinh thần cảnh giác với kẻ thù, cách xử lí đúng đắn mối

quan hệ giữa riêng- chung, giữa gia đình- đất nước, giữa cá nhân- cộng đồng

*Kiến thức liên môn đạt đƣợc thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp

Hiểu được kiến thức liên môn Lịch sử- Địa lí – Ngữ văn Giải thích được một cách

chặt chẽ, khoa học cơ sở hình thành, đặc điểm đời sống vật chất, đời sống tinh thần

Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc (Lịch sử) trên cơ sở nắm được những điều kiện tự

nhiên, khí hậu của từng vùng miền trên đất nước Việt Nam (Địa lý) Hiểu được

nguyên nhân sụp đổ của nhà nước cổ đại đầu tiên trên đất nước Việt Nam(Lịch sử)

để từ đó rút ra những bài học cho bản thân trong hiện tại, đặc biệt trong công cuộc

xây dựng đất nước hiện nay (Ngữ văn)

Trang 7

- Biết phân tích mối liên hệ giữa các nhân tố hình thành và phân hóa khí hậu

- Có kĩ năng liên hệ thực tế để thấy các mặt thuận lợi và trở ngại của khí hậu đối

với sản xuất ở nước ta

2.2.3 Môn Ngữ Văn:

- Phân tích nhân vật

- Viết bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

* Kĩ năng liên môn đạt đƣợc thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp

Học sinh có cái nhìn tổng thể, logic và biện chứng để giải thích được hiện tượng

tự nhiên gắn liền với các sự kiện lịch sử, có thể vận dụng sự hiểu biết giữa liên môn Lịch sử- Địa lý- Văn học để làm những việc có ý nghĩa cho bản thân, gia đình

và xã hội, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng

+ Nghiêm túc, hứng thú, hiểu được sự liên quan giữa môn Lịch sử với môn Địa

lí qua đặc điểm đời sống thường diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, giúp cho chúng ta có thể tạo 1 cuộc sống thoải mái, phù hợp nhất

+ Có ý thức tuyên truyền và có những kế hoạch chủ động, ứng phó với với các thông tin nhiều chiều hiện nay sao cho an toàn, hợp lí

2.3.3 Môn Ngữ Văn

Nghiêm túc, hứng thú, hiểu được sự gắn kết giữa môn Văn học với môn Địa lí và môn Lịch sử, từ đó có thể vận dụng và mang lại những kết quả đánh giá về các nhân vật một cách chính xác nhất

*Thái độ giáo dục thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử- Địa lý- Ngữ văn:

- Bước đầu hình thành ý thức say mê nghiên cứu khoa học

Trang 8

- Tích cực tham gia các hoạt động xã hội

- Bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu quê hương

- Có ý thức xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

* Những bài học đạt đƣợc trong bài học này:

- Môn Lịch sử: Toàn bộ bài 23 - trang 136 trong SGK Nâng cao 10 của: Phan

Ngọc Liên (Tổng Chủ biên) – Lương Ninh – Trương Hữu Quýnh (Chủ biên) – Đinh Ngọc Bảo - Nguyễn Hồng Liên - Nguyễn Cảnh Minh – Nghiêm Đình Vỳ

- Môn Địa lý: Bài 2-: Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ (tr 12 ); Bài 8: Thiên nhiên

chịu nhiều ảnh hưởng sâu sắc của biển (tr 36); Bài 9-10: Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa (tr40, 47) trong SGK cơ bản 12 của: Lê Thông (Tổng chủ biên), Nguyễn

Viết Thịnh (Chủ biên), Nguyễn Kim Chương- Phạm Xuân Hậu- Đặng Duy Lợi- Phạm Thị Sen – Phí Công Việt

- Môn Văn học: Bài: Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy (tr39)

trong sgk 10 cơ bản của : Phan Trọng Luận (CB)- Lã Nhâm Thìn (CB phần văn), Bùi Minh Toán (CB phần Tiếng Việt), Lê A

- Những đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học:

+ Chưa bao giờ được tham gia học tiết học tích hợp kiến thức liên môn môn học nào

+ Chưa có kỹ năng thuyết trình phần kiến thức được giáo viên giao về nhà + Chưa thật có kỹ năng, thao tác tốt trong việc tham gia hoạt động, học tập theo nhóm

+ Nhiệt tình, tích cực khi được phân công, giao nhiệm vụ

+ Có hứng thú khi được tham gia học tập

4 Ý nghĩa, vai trò của bài học

a Đối với thực tiễn dạy học

- Giúp giáo viên biết cách kết hợp linh hoạt khi vận dụng hiểu biết của mình vào việc dạy kiến thức liên môn nói chung cho học sinh

Trang 9

- Giúp học sinh hiểu được mối quan hệ chặt chẽ giữa các môn học, từ đó xác định cần phải phân bố thời gian hợp lí cho việc tìm hiểu, học đều tất cả các môn không phân biệt môn “chính”, môn “phụ” để có sự hiểu biết đồng bộ tất cả các môn học

- Giáo dục cho học sinh niềm tự hào truyền thống dân tộc Có kỹ năng sống, thích ứng với thiên nhiên

b Đối với thực tiễn đời sống xã hội

- Giúp giáo viên luôn có mong muốn tự học, tự nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu biết của mình trong nhiều lĩnh vực

- Giúp học sinh hiểu được mối quan hệ chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực

- Giúp bản thân và học sinh hiểu biết, từ đó có ý thức và biết tuyên truyền với mọi người xung quanh về việc bảo vệ bảo vệ đất nước, duy trì và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc

- Có ý thức đúng đắn hơn về tính thống nhất của toàn dân tộc từ đó có lập trường vững vàng hơn trong việc chống lại các luận điệu xuyên tạc về sự phát triển của đất nước trong thời đại ngày nay

5 Thiết bị dạy học, học liệu

a Mô tả các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học

Thiết bị, tƣ liệu, học liệu

Chuẩn

bị của thầy

Chuẩn bị của trò

Trang 10

Thiên nhiên chịu nhiều ảnh hưởng sâu sắc của biển ; Bài 9-10: Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

- Một số loại sách tham khảo các

môn liên quan tới kiến thức bài dạy học:

+ Lịch sử:

Giới thiệu giáo án lịch sử 10 -

Chương trình nâng cao (Nguyễn Xuân Trường - chủ biên) - NXBHN

Hỏi đáp lịch sử Việt Nam tập

(Trinh Tiến Thuận, Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Nam Phóng - Lê Hiến Chương - Phan Ngọc Huyền)

- NXBHN

Giới thiệu câu hỏi và bài tập

lịch sử 10 (Nguyễn Xuân Trường - chủ biên) - NXBHN

+ Ngữ văn:

Đổi mới phương pháp dạy học và những bài dạy minh họa Văn 10- Nguyễn An Thi, Ngô Văn Nghĩa, Trần Thị T Huyền

Trang 11

Đổi mới dạy và học Địa lí 12

(Trần Thị Kim Oanh) - NXBĐHSP

Giới thiệu giáo án Địa lí 12

(Phạm Thị Sen - chủ biên, Nguyễn Thị Kim Liên, Phạm Thị Thanh, Phạm Thị Thu Hương, Đinh Lê Thiên Nga, Nguyễn Văn Luyện, Phạm Thị Bình) - NXBHN

x

Đồ dùng

- Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu

- Các sản phẩm mẫu của học sinh

- Bài làm việc của các nhóm

- Bài kiểm tra kết quả học của học

sinh cuối giờ học

- Phiếu tham khảo ý kiến học sinh

- Phấn, bảng, bút, nháp, giáo án word, giáo án điện tử, một số hình ảnh và video clip sưu tầm, các bài tập (giao cho các nhóm học sinh làm từ cuối tiết học trước và báo cáo khi xây dựng kiến thức mới trong một số phần trong bài)

Một số hình ảnh về thành Cổ Loa, mũi tên bằng đồng

Một số hình ảnh về nhà sàn, trang phục, phong tục tập quán của cư dân Văn

Lang- Âu Lạc

Một số hình ảnh minh họa bữa ăn của người Việt cổ, về các ngôi mộ táng

của cư dân văn Lang- Âu Lạc

+ Môn Địa lí:

Hình ảnh minh họa địa lý, đặc điểm lãnh thổ Việt Nam

Trang 12

Một số hình ảnh minh chứng về khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam

+ Văn học:

∙ Hình ảnh Thành Cổ Loa

+ Liên môn Lịch sử- Địa lý- Văn học

∙ Hình ảnh minh họa về Thành Cổ Loa

- Chuẩn bị một số đoạn video:

+ Môn Lịch sử:

Cổ Loa- Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt

Đi tìm trang phục Việt- trang phục thời Hùng Vương

Trống Đồng Đông Sơn- Nét Văn hóa của người Việt Cổ

+ Môn Địa lý:

Địa lý Việt Nam, Vị trí, phạm vi, lãnh thổ

Địa lý Việt Nam- thiên nhiên phân hóa đa dạng

- Máy chiếu vật thể: Kiểm tra phần làm ra nháp (những nội dung sử dụng kĩ

thuật khăn trải bàn) và các bài làm hoạt động nhóm của học sinh

- Nội dung ghi bảng (ghi tóm tắt các đầu mục và các nội dung cần thiết) để học

sinh tự ghi chép các nội dung trên bảng và những điều cần thiết vào vở

* Học bài học:

Lớp được chia thành 5 nhóm, mỗi nhóm có từ 4 đến 6 em Nhóm trưởng phân công các bạn, trao đổi thảo luận để thực hiện nhiệm vụ của giáo viên

- Các nhóm chuẩn bị trước (tìm hiểu ở nhà) và nộp báo cáo đúng hạn về nhiệm vụ

được giáo viên giao như sau:

+ Nhóm 1: Hãy trình bày hiểu biết của em về cơ sở hình thành của quôc gia

Văn lang- Âu Lạc?

+ Nhóm 2: Hãy trình bày hiểu biết của em về tổ chức của Nhà nước Văn Lang-

Âu Lạc?

+ Nhóm 3: Hãy nêu những đặc điểm về đời sống vật chất của cư dân Văn

Lang- Âu Lạc mà em biết?

+ Nhóm 4 : Hãy trình bày những hiểu biết của em về đời sống văn hóa của cư

dân Văn Lang- Âu Lạc?

+ Nhóm 5: Em hãy cho biết nguyên nhân Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc bị rơi

vào ách đô hộ triều đình phương Bắc?

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

- Dạy học theo chủ đề, thời lượng là 3 tiết

- Ngoài thời gian cho HS ở nhà chuẩn bị, việc thực hiện trên lớp gồm các hoạt

động sau đây:

Trang 13

Hoạt động 1: Ổn định lớp

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ

Hoạt động 3: cơ sở hình thành quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

Hoạt động 4: tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang- Âu Lạc

Hoạt động 5: Tìm hiểu về đời sống vật chất- tinh thần

Hoạt động 6 sự sụp đổ của Văn Lang- Âu Lạc

Hoạt động 7: Vận dụng, củng cố, làm bài kiểm tra

Hoạt động 8: Tổng kết, giao nhiệm vụ về nhà

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

a Cách đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Qua kiểm tra bài cũ tại chỗ

- Qua việc phát biểu xây dựng bài học

- Qua việc trả lời các câu hỏi giáo viên yêu cầu trong quá trình xây dựng kiến

thức bài mới ra nháp của cá nhân học sinh

- Qua bài làm của các nhóm

- Qua phiếu đánh giá cho nhóm tự đánh giá quá trình học

- Giao phiếu đánh giá cho các học sinh đánh giá lẫn nhau

- Qua bài kiểm tra 15 phút ngay cuối bài học.(Phụ lục )

b Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Cho điểm qua việc kiểm tra bài cũ, phát biểu xây dựng bài học

- Cho điểm qua việc trả lời các câu hỏi giáo viên yêu cầu trong quá trình xây

dựng kiến thức bài mới ra vở nháp

- Cho điểm trong phiếu đánh giá học tập của các nhóm theo thang điểm giáo viên

a Mô tả các sản phẩm của học sinh

- Nội dung bài học viết trong trang vở của học sinh

- Bài làm chuẩn bị ở nhà hoạt động theo nhóm của các nhóm 1, 2, 3,4,5

- Các file trên Word và Powerpoint: Hình ảnh thành Cổ Loa, nội dung của cơ sở

hình thành, đời sống vật chất, đời sống tinh thần của các quốc gia Văn Lang- Âu Lạc, nguyên nhân Âu Lạc bị sụp đổ.Tìm hiểu vị trí, lãnh thổ, khí hậu Việt Nam

- Các video: Cổ Loa- Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt, Đi tìm trang phục Việt-

trang phục thời Hùng Vương, Trống Đồng Đông Sơn- Nét Văn hóa của người Việt

Cổ, Địa lý Việt Nam, Vị trí, phạm vi, lãnh thổ, Địa lý Việt Nam- thiên nhiên phân hóa đa dạng, Vở Kịch An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy, Huyền sử Lạc Long Quân- Âu Cơ, Thánh Gióng, Tấm Cám

Trang 14

- Nội dung ghi bảng (ghi tóm tắt các đầu mục và các nội dung cần thiết) để học

sinh tự ghi chép các nội dung trên bảng và những điều cần thiết vào vở

b Minh chứng kết quả học tập của học sinh qua bài học

- Qua điểm trả lời các câu hỏi kiểm tra bài cũ và trong quá trình phát biểu xây

- Qua điểm trong phiếu học tập của các nhóm làm - Phụ lục 3 (theo thang điểm

giáo viên xây dựng để chấm - Phụ lục 3)

- Qua kết quả điểm trong bài kiểm tra cuối giờ học - Phụ lục 5 (theo đáp án thang

điểm giáo viên xây dựng để chấm - Phụ lục 5)

9 Đánh giá, nhận xét ƣu điểm và hạn chế của việc dạy học tích hợp kiến thức liên môn phần này với cách dạy truyền thống

Sau khi dạy xong một bài học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn

Lịch sử - Địa lý- văn học “QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC” (3 tiết)

Tôi nhận thấy:

a Ƣu điểm

* Đối với bản thân (GV):

- Biết cách kết hợp linh hoạt hơn khi vận dụng hiểu biết của mình vào việc dạy

kiến thức liên môn nói chung cho học sinh

- Kích thích thêm mong muốn tự học, tự nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu

biết của mình trong nhiều lĩnh vực hơn nữa

- Giúp bản thân hiểu biết kỹ hơn, từ đó có thói quen tuyên truyền với học sinh và

mọi người xung quanh về việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

- Có ý thức về tuyên truyền tinh thần, trách nhiệm với mọi người trong cộng

đồng về tính đoàn kết, thống nhất của toàn dân tộc nhằm chống lại những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch đang thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ”

- Có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi đồng nghiệp dạy các môn học khác Tăng

thêm sự gần gũi, đoàn kết, chia sẻ và đồng cảm với đồng nghiệp

* Giúp học sinh:

- Hiểu được mối quan hệ chặt chẽ giữa các môn học, trong nhiều lĩnh vực Từ đó xác định cần phải phân bố thời thời gian hợp lí cho việc tìm hiểu, học đều tất cả các môn không phân biệt môn “chính”, môn “phụ” để có sự hiểu biết đồng bộ tất

cả các môn học

- Giáo dục học sinh tự hào truyền thống dân tộc

- Có cái nhìn tổng thể, logic và biện chứng để giải thích được hiện tượng tự nhiên

gắn liền với các sự kiện lịch sử, có thể vận dụng sự hiểu biết giữa liên môn Lịch

Trang 15

sử- Văn học- Địa lý để đánh giá các nhân vật lịch sử chính xác hơn

- Hiểu biết hơn, từ đó có ý thức và biết tuyên truyền với mọi người xung quanh về

đoàn kết, thống nhất toàn dân tộc

- Hiểu được kiến thức liên môn Lịch sử- Địa lí- Văn học, hiểu được cụ thể rõ ràng

về sự hình thành, đời sống vật chất tinh thần của các quốc gia Văn Lang- Âu Lạc (Lịch sử), trên cơ sở nắm được điều kiện tự nhiên, đặc điểm vị trí lãnh thổ của đất nước ta (Địa lý), để từ đó có cái nhìn chính xác và đánh giá khách quan, toàn diện hơn về các nhân vật (Văn học)

b Nhƣợc điểm

- Giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian, công sức để tìm hiểu liên môn kiến thức

sẽ cần dùng để dạy

- Nếu dạy vài tiết liên tục để liền mạch chủ đề cho hấp dẫn thì học sinh sẽ cảm

thấy hơi mệt mỏi vì chưa có thói quen được học tích hợp kiến thức liên môn

- Nếu học rời các tiết theo bố trí thời khóa biểu như hiện tại sẽ không thuận lợi

mỗi khi phải rời lớp sang học phòng đa năng (vì cơ sở vật chất để đầu tư tất cả các phòng học đều đầy đủ thiết bị như phòng học đa năng còn rất khó khăn với hầu hết các trường THPT), còn học tại các lớp như hiện tại thì hiệu quả khó đạt được mỹ mãn như mong muốn của người dạy

c Ý kiến đóng góp

- Muốn được các cấp cao hơn cung cấp tư liệu về những bài dạy mẫu đã đạt giải

toàn quốc để chúng tôi có thêm tư liệu, kinh nghiệm trong việc dạy học theo chủ

đề tích hợp kiến thức liên môn

- Được cung cấp cơ sở vật chất các phòng học đầy đủ thiết bị như phòng học đa

năng để thuận lợi cho giáo viên khi dạy và học sinh khi học, để trong tương lai không xa sẽ nhanh chóng áp dụng thành công việc dạy tích hợp kiến thức liên môn một cách hiệu quả nhất

Trang 16

PHỤ LỤC 1 : GIÁO ÁN ĐẦY ĐỦ

Tên chủ đề:

QUỐC GIA VĂN LANG- ÂU LẠC

(3 tiết) Dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn

- Nắm được những nét đại cương về cơ cấu tổ chức Nhà nước Văn Lang Âu Lạc

- Thấy được nhân dân ta thời Văn Lang - Âu Lạc đã xây dựng được một xã hội mới, có cuộc sống vật chất tinh thần phong phú, mang đậm bản sắc riêng của người Việt cổ

- Biết được các đặc điểm tự nhiên cơ bản nhất của Biển Đông

- Đánh giá được các ảnh hưởng của Biển Đông đối với thiên nhiên Việt Nam

- Hiểu và trình bày được các đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

c Văn học

- Nắm được các đăc trưng cơ bản, giá trị, ý nghĩa, môi trường sinh thành, biến đổi

và diễn xướng của truyền thuyết

- Những chiến công của An Dương Vương

- Nắm được những sai lầm và thất bại của An Dương Vương Sai lầm, tội lỗi và sự

đáng thương, đáng cảm thông của Mị Châu Tính chất mâu thuẫn của nhân vật Trọng Thủy

- Nắm được bài học về tinh thần cảnh giác với kẻ thù, cách xử lí đúng đắn mối

quan hệ giữa riêng- chung, giữa gia đình- đất nước, giữa cá nhân- cộng đồng

d Kiến thức liên môn đạt đƣợc thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp

*Kiến thức liên môn đạt đƣợc thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp

Hiểu được kiến thức liên môn Lịch sử- Địa lí – Ngữ văn Giải thích được một cách chặt chẽ, khoa học cơ sở hình thành, đặc điểm đời sống vật chất, đời sống tinh thần Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc (Lịch sử) trên cơ sở nắm được những điều kiện tự nhiên, khí hậu của từng vùng miền trên đất nước Việt Nam (Địa lý) Hiểu được nguyên nhân sụp đổ của nhà nước cổ đại đầu tiên trên đất nước Việt Nam(Lịch sử)

Trang 17

để từ đó rút ra những bài học cho bản thân trong hiện tại, đặc biệt trong công cuộc

xây dựng đất nước hiện nay (Ngữ văn)

- Biết phân tích mối liên hệ giữa các nhân tố hình thành và phân hóa khí hậu

- Có kĩ năng liên hệ thực tế để thấy các mặt thuận lợi và trở ngại của khí hậu đối

với sản xuất ở nước ta

c Môn Ngữ Văn:

- Phân tích về một nhân vật

- Viết bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

d Kĩ năng liên môn đạt đƣợc thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp

Học sinh có cái nhìn tổng thể, logic và biện chứng để giải thích được hiện tượng

tự nhiên gắn liền với các sự kiện lịch sử, có thể vận dụng sự hiểu biết giữa liên môn Lịch sử - Địa lý- Văn học để làm những việc có ý nghĩa cho bản thân, gia đình và xã hội

+ Nghiêm túc, hứng thú, hiểu được sự liên quan giữa môn Lịch sử với môn Địa

lí qua đặc điểm đời sống thường diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, giúp cho chúng ta có thể tạo 1 cuộc sống thoải mái, phù hợp nhất

+ Có ý thức tuyên truyền và có những kế hoạch chủ động, ứng phó với với các thông tin nhiều chiều hiện nay sao cho an toàn, hợp lí

c Môn Ngữ Văn

Nghiêm túc, hứng thú, hiểu được sự gắn kết giữa môn Văn học với môn Địa lí và môn Lịch sử, từ đó có thể vận dụng và mang lại những kết quả đánh giá về các nhân vật một cách chính xác nhất

d Thái độ giáo dục thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử- Địa lý- Ngữ văn:

Trang 18

- Bước đầu hình thành ý thức say mê nghiên cứu khoa học

- Tích cực tham gia các hoạt động xã hội

- Bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu quê hương

- Có ý thức xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

II CHUẨN BỊ KHI DẠY VÀ HỌC

1 Giáo viên

a Chuẩn bị một số hình ảnh trên Powerpoint:

+ Môn Lịch sử:

∙ Một số hình ảnh công cụ bằng đồng thời kì văn hóa Đông Sơn(cày đồng )

Hiệu ứng sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang- Âu Lạc

Một số hình ảnh về thành Cổ Loa, mũi tên bằng đồng

Một số hình ảnh về nhà sàn, trang phục, phong tục tập quán của cư dân Văn

Lang- Âu Lạc

Một số hình ảnh minh họa bữa ăn của người Việt cổ, về các ngôi mộ táng của

cư dân văn Lang- Âu Lạc

+ Môn Địa lí:

Hình ảnh minh họa địa lý, đặc điểm lãnh thổ Việt Nam

Một số hình ảnh minh chứng về khí hậu nóng âm ở Việt Nam

+ Văn học:

∙ Hình ảnh Thành Cổ Loa

+ Liên môn Lịch sử- Địa lý- Văn học

∙ Hình ảnh minh họa về Thành Cổ Loa

b Chuẩn bị một số đoạn video:

+ Môn Lịch sử:

Cổ Loa- Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đi tìm trang phục Việt- trang phục thời Hùng Vương Trống Đồng Đông Sơn- Nét Văn hóa của người Việt Cổ

+ Môn Địa lý:

Địa lý Việt Nam, Vị trí, phạm vi, lãnh thổ Địa lý Việt Nam- thiên nhiên phân hóa đa dạng + Môn Văn học:

Vở Kịch Mị Châu- Trọng Thủy

Huyền sử Lạc Long Quân- Âu Cơ

Thánh Gióng Tấm Cám + Liên môn Lịch sử- Địa lý- Ngữ văn: Tiều phẩm Mị Châu- Trọng Thủy

Trang 19

- Ôn lại kiến thức văn học dân gian Việt Nam (được học ở lớp 6)

b Nhóm

Nhóm trưởng 5 nhóm phân công các bạn thực hiện nhiệm vụ của giáo viên:

- + Nhóm 1: Hãy trình bày hiểu biết của em về cơ sở hình thành của quôc gia

Văn lang- Âu Lạc?

+ Nhóm 2: Hãy trình bày hiểu biết của em về tổ chức của Nhà nước Văn Lang-

Âu Lạc?

+ Nhóm 3: Hãy nêu những đặc điểm về đời sống vật chất của cư dân Văn

Lang- Âu Lạc mà em biết?

+ Nhóm 4 : Hãy trình bày những hiểu biết của em về đời sống tinh thần của cư

dân Văn Lang- Âu Lạc?

+ Nhóm 5: Em hãy cho biết nguyên nhân Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc bị rơi

vào ách đô hộ triều đình phương Bắc?

Trang 20

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 (5 phút): Ổn định lớp

Hoạt động 2 (5 phút): Kiểm tra bài cũ

Nội dung học tập 1 (ND1)

- Câu hỏi : Sự ra đời của thuật

luyện kim có ý nghĩa gì đối với các

bộ lạc sống trên đất nước ta cách

đây khoảng 3000-4000 năm?

- Câu 1: Cách ngày nay khoảng

3000-4000 năm, các bộ lạc sống rải rác trên đất nước ta, trên cơ sở trình

độ cao của kĩ thuật chế tác đá, làm gốm đã bắt đầu biết khai thác, sử dụng nguyên liệu đồng và thuật luyện kim để chế tạo công cụ, các vật dụng trong cuộc sống Nghề nông trồng lúa nước trở nên phổ biến Sự ra đời của thuật luyện kim

đã đưa các bộ lạc sống trên đất nước ta bước vào thời đại mới, thời đại xã hội có giai cấp đầu tiên, làm tiền đề cho sự chuyển biến của xã hội nguyên thủy sang thời đại mới

Phương pháp: Tổ chức học tập cá nhân

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

- Đứng tại chỗ trả lời miệng câu hỏi

ND1

- Nhận xét câu trả lời của các bạn

- Nêu câu hỏi ND1

- Nhận xét, bổ sung, đánh giá các câu trả lời của HS

Hoạt động 3 (20 phút): về cơ sở hình thành của Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

- Câu hỏi 1: Nguồn gốc của người

Việt cổ?

hiện công cụ bằng kim khí?

- Câu hỏi 3: Sự phát triển kinh tế-

xã hội đặt ra những yêu cầu gì?

- Câu hỏi 4: Sự hình thành Quốc

gia Văn Lang- Âu Lạc đã được

phản ánh như thế nào qua các tác

phẩm Văn học dân gian các em đã

được hoc trong chương trình

→Kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước, dùng cày với sức kéo của trâu

bò khá phát triển

Ngoài ra, có săn bắn, chăn nuôi, đánh cá và làm nghề thủ công như đúc đồng, làm đồ gốm

+ Xuất hiện sự phân công lao động

Trang 21

giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp

- Xã hội: Xã hội phân hóa giàu- nghèo

→ Công xã thị tộc tan rã, Công xã nông thôn và các gia đình nhỏ theo chế độ phụ hệ ra đời

- Sự chuyển biến Kinh tế- xã hội đặt

ra những yêu cầu mới: trị thủy, quản

lý và chống giặc ngoại xâm

→Nhà nước ra đời đáp ứng những yêu cầu đó

Phương pháp: Tổ chức học tập theo nhóm và cá nhân

- HS xem video về truyền thuyết

Lạc Long Quân- Âu Cơ; rồi trả lời

câu hỏi 1 trong ND2

- HS trình bày những suy nghĩ của

mình về ý nghĩa câu truyện Lạc

Long Quân- Âu Cơ (trả lời câu hỏi

1 ở ND2)

- Nhận xét câu trả lời của bạn

- Nhóm 1 lên thuyết trình bài tìm

hiểu về cơ sở hình thành của Quốc

gia Văn Lang- Âu Lạc (trả lời câu

hỏi 2,3)

- HS trả lời câu hỏi 4: Qua những

câu truyện truyền thuyết các em

được học trong Văn học dân gian

10

Ví dụ:

+ Sự tích Bánh Chưng- Bánh giầy:

sự phát triển của nghề nông trồng

lúa nước thời đó

+ Sơn Tinh- Thủy Tinh: Công tác

- Cho HS xem video, nêu câu hỏi 1, trong ND2

- Chọn và mời 1 học sinh lên trình bày về nguồn gốc của người Việt

- Nhắc lại câu hỏi 2,3 (Bài tập giao

về nhà từ cuối tiết trước)

- Nhận xét, đánh giá, cho điểm bài trình bày của Nhóm 1 và khẳng định các ý cơ bản như mục I

- GV tiếp tục nêu câu hỏi 4

Trang 22

trị thủy

+ Thánh Gióng: truyền thống đánh

giặc cứu nước của nhân dân ta (đứa

bé 3 tuổi- câu đầu tiên đứa bé biết

nói: xin mẹ đi đánh giặc)

Hoạt động 4 (20 phút) Sự hình thành Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

đóng đô ở đâu?

- Câu hỏi 2: Trình bày tổ chức bộ

máy nhà nước Văn Lang?

2 Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

a Quốc gia Văn Lang

- Kinh đô: Bạch Hạc (Việt Trì- Phú Thọ)

- Tổ chức Nhà nước:

+ Đứng đầu Nhà nước là Vua Hùng + Giúp việc cho vua có các Lạc Hầu, Lạc tướng Cả nước chia làm

15 Bộ, do Lạc tướng đứng đầu

+ Dưới bộ là các xóm, làng do Bồ chính cai quản

→Tổ chức Bộ máy nhà nước còn đơn giản, sơ khai

- Câu hỏi 3: Nhà nước Âu Lạc

đóng đô ở đâu?

- Câu hỏi 4: Các giai tầng chính

trong xã hội thời Văn Lang- Âu

Lạc?

sự phân hóa giai cấp thời kì này?

gì tiến bộ hơn nhà nước Văn Lang?

b Quốc gia Âu Lạc (III-II TCN)

- Đứng đầu nhà nước là vua Thục

- Kinh đô: Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)

- Mở rộng hơn về mặt lãnh thổ, hoàn chỉnh hơn về tổ chức so với nhà nước Văn Lang (có quân đội mạnh, có vũ khí tốt, đặc biệt có thành Cổ Loa kiên cố, vững chắc)

- Xã hội: Vua, quý tộc, dân tự do và

nô tì

→Nhà nước Âu Lạc có bước phát triển cao hơn nhà nước Văn Lang

- Cá nhân HS trả lời câu hỏi 1,2 ở

ND3

- Cá nhân HS trả lời câu hỏi 3,4 ở

ND4

- Cho HS đọc SGK, nêu câu hỏi 1,2 trong ND3

- Khẳng định ý cơ bản như mục 2.a

- Cho HS đọc SGK, nêu câu hỏi 3,4 trong ND4

Trang 23

- HS xem đoạn video minh họa câu

truyện Tấm Cám, chú ý quan sát

những bước thăng trầm trong

chuyển đổi cuộc đời của Tấm để trả

lời câu hỏi 5

- Nhận xét, chỉnh sửa, bổ sung câu

trả lời của bạn

- Đại diện nhóm 2 lên thuyết trình

trả lời câu hỏi 6 ở ND4 (đã được

giao về tìm hiểu từ cuối tiết trước)

- Nhận xét, chỉnh sửa, bổ sung thêm

kiến thức hoặc cách trình bày của

các bạn nhóm 2

- Khẳng định ý cơ bản như mục 2.b

- Cho HS xem đoạn video về truyện Tấm Cám

- Nêu câu hỏi 6 trong ND4

GV gợi ý cho HS trả lời câu hỏi 6 bằng các tự liệu kiến thức địa lý- văn học các em đã được học:

+ Vị trí địa lý của Cổ Loa có gì khác với Bạch Hạc?

+ Sự phát triển của Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc được thể hiện như thế nào trong tác phẩm An Dương Vươg

và Mị Châu- Trọng Thủy?

- Nhận xét, khẳng định ý cơ bản như mục 2.b

Trang 24

Hoạt động 5 (30 phút): Ngh u về đời sống vật chất, đời sống tinh thần của người Việt cổ

- Câu hỏi 1: Nêu những hiểu biết

của em về đời sống vật chất của

người Việt cổ?

định hình đời sống vật chất của

người Việt cổ?

- Câu hỏi 3: So sánh đời sống tinh

thần của cư dân Văn Lang- Âu Lạc

với cư dân những nơi khác thời cổ

- Câu hỏi 4: Nêu những nét cơ bản

trong đời sống tinh thần người Việt

cổ?

- Câu hỏi 5: Nêu một số ví dụ cụ

thể về đời sống tinh thần người Việt

- Tín ngưỡng: sùng bái tự nhiên (Thờ Thần Mặt Trời, thần Núi và Tục phồn thực), thờ cúng Tổ tiên, sùng kính các anh hùng

- Hình thành một số tục lệ: cưới xin,

ma chay, lễ hội

→phong phú, đa dạng, phù hợp với

tự nhiên Nền văn minh Văn Lang-

Âu Lạc đã định hình cho bản sắc dân tộc Việt Nam

-

câu hỏi 1,2 trong ND5

- Đại diện Nhóm lên trả lời câu hỏi

bằng bài làm trên PowerPoint (trình

bày rõ các yếu tố điều kiện tự nhiên

của Việt Nam tác động đến đời sống

vật chất của người Việt cổ)

- Nhận xét, bổ sung sau khi xem bài

thuyết trình Powerpoint của nhóm 3

- HS nghiên cứu, trả lời

- Cho HS đọc SGK, nêu câu hỏi 1,2 trong ND5 (đã giao về tìm hiểu từ cuối tiết trước)

- Nhận xét và khẳng định các ý cơ bản của mục 3.a

- GV nêu câu hỏi 3

- GV dùng kĩ thuật khăn trải bàn, để tập hợp được ý kiến HS nhanh nhất,

Trang 25

-

câu hỏi 4,5 trong ND6

- Đại diện Nhóm 4 lên trả lời câu hỏi

(trên máy chiếu lập thể)

của nhóm 4

HS nghiên cứu SGK, trả lời câu hỏi 6

Nhận xét câu trả lời của bạn

- GV nêu câu hỏi 6

GV chốt ý

Hoạt động 6 (30 phút): sự sụp đổ của Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

- Câu hỏi 1: Quốc gia Văn Lang- Âu

Lạc sụp đổ trong hoàn cảnh như thế

nào?

Dương Vương và Mị Châu- Trọng

Thủy và sự thực sụp đổ của nước Văn

Lang- Âu Lạc, chúng ta rút ra được

Quân dân ta đã chiến đấu dũng cảm

và đánh bại quân Triệu

- Năm 179 TCN,Triệu Đà dùng thủ đoạn quỷ quyệt đánh bại Âu Lạc Bài học: Đối với kẻ thù phải cảnh giác, phải tin tưởng ở trung thần, biết dựa vào dân, biết giải quyết đúng đắn mối quan hệ riêng- chung, gia đình- xã hội, cá nhân và cộng đồng

Phương pháp: Tổ chức học tập theo nhóm

Nhóm 5 đóng tiểu phẩm An Dương

Vương và Mị Châu- Trọng Thủy

tiểu phẩm của nhóm 5

Theo dõi tiểu phẩm An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy của nhóm 5

- GV nêu câu hỏi 1,2 trong ND 7

- GV nhận xét chốt ý, khẳng định lại các nội dung trong mục 4

Trang 26

Hoạt động 7 (20 phút): Vận dụng, củng cố, làm bài kiểm tra

thức cơ bản đã học trong bài?

(trong Phụ lục 5)

- Nội dung ghi như phần Phụ lục 2

- Nội dung ghi như phần Phụ lục 5

Phương pháp: Tổ chức học tập theo nhóm bằng cách lập các sơ đồ tư duy cuối giờ học và hoạt động cá nhân

- HS hệ thống hóa kiến thức, tóm tắt

kiến thức trọng tâm của các phần

trong bài đã học bằng sơ đồ tư duy

(Phụ lục 10)

- HS làm bài kiểm tra

- Ghi nhận:

+ Hiểu về sự hình thành quốc gia

Văn Lang- Âu Lạc Trình bày được

đời sống vật chất- tinh thần của cư

dân thời Việt Cổ

+ Biết giải thích được nguyên nhân

hình thành nên những đặc trưng riêng

về vật chất- tinh thần của người Việt

cổ Tìm ra được mối liên hệ giữa điều

kiện tự nhiên với kinh tế -xã hội

+ Giải thích được nguyên nhân Việt

Nam bị mất nước, hiểu rõ hơn qua

các các tác phẩm văn học Từ đó,

nâng cao tinh thần cảnh giác, bài học

trách nhiệm cho mỗi học sinh trong

hoàn cảnh hiện nay

- Hướng dẫn hệ thống hóa kiến thức nhận xét, đánh giá, nhấn mạnh kiến thức trong bài

- GV nhận xét, bổ sung cho HS và thống hóa kiến thức

- Cho học sinh làm bài kiểm tra cá nhân

- Thu bài của HS về chấm và đánh giá bài làm của HS vào tiết sau

Hoạt động 8 (5 phút): Tổng kết, giao nhiệm vụ về nhà

- Câu hỏi 1: Em hãy vẽ sơ đồ tư duy

kiến thức liên môn?

- Câu hỏi 2: Làm tất cả các bài tập

trong SGK thuộc nội dung bài 23

trong SGK Lịch sử 10

- Về nhà vẽ sơ đồ tư duy kiến thức liên môn

Trang 27

- HS về nhà suy nghĩ, vận dụng hiểu

biết của bản thân và một số kiến thức

vừa được học trong bài để trả lời câu

hỏi 1 trong ND9

- HS về làm các bài tập được giao để

trả lời câu hỏi 2 trong ND9

- Ghi bài tập về nhà

- Ghi chuẩn bị cho bài sau

- Dặn dò HS chuẩn bị cho bài sau

Trang 28

PHỤ LỤC 2: NỘI DUNG GHI VỞ CỦA HỌC SINH

Chính là nội dung trình bày bảng của giáo viên

Trang 29

PHỤ LỤC 3- HOẠT ĐỘNG NHÓM DANH SÁCH HỌC SINH PHÂN THEO NHÓM A.Nội dung 1: Tìm hiểu cơ sở hình thành Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc Nhóm 1: Nội dung 1

- Nội dung: Cơ sở hình thành Quốc gia Văn Lang- Âu Lạc

Trang 30

C Nội dung 3: Tìm hiểu về đời sống vật chất- đời sống tinh thần cƣ dân Văn Lang- Âu Lạc

II Nhóm 4: Nội dung 3.2

Nội dung: Tìm hiểu đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang- Âu Lạc

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	5,39 MB