PHÁT TRIỂN dạy học TÍCH hợp TRONG môn CÔNG NGHỆ 10 ở TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG tại THÀNH PHỐ hồ CHÍ MINH

Xu tăphátăt ăyêuăc u đ iăm iăph ngăphápăd yăh c Ngh quy t H i ngh Trung ng 8 khóa XI v đ i mới căn b n, toàn di n giáo d c vƠ đƠo t o có n i dung: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp

M CăL C

LụăL CHăKHOAăH C i

L IăCAMăĐOAN ii

L IăCỄMă N iii

TịMăT TăLU NăVĔN iv

ABSTRACT v

M CăL C vi

DANHăSỄCHăCỄCăB NG ix

DANH SÁCH CÁC HÌNH x

DANH SÁCH CỄCăCH ăVI TăT T xi

M ăĐ U 1

1 Lýădoăch năđ ătƠi 1

2 M cătiêuănghiênăc u 3

3 Đ i t ngăvƠăkháchăth ănghiênăc u 3

4 Gi ăthuy tăkhoaăh c 3

5 Nhi măv ănghiênăc u 3

6 Gi iăh năđ ătƠi 4

7 C ăs ăph ngăphápălu năvƠăph ngăphápănghiênăc u 4

8 K ăho chănghiênăc u 5

N IăDUNG 6

CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăD YăH CăTệCHăH PăCHOăH CăSINHă PH ăTHỌNG 6

1.1 L chăs ăv năđ ănghiênăc u 6

1.1.1 Trênăth ăgi i 6

1.1.2 Vi t Nam 9

1.2 M tăs ăkháiăni măliênăquan 13

1.2.1 Tích h p 13

1.2.2 D y h c tích h p 14

1.2.3 Phát triển d y h c tích h p 15

1.3 Quanăđi măch ăđ oăđ iăm iăgiáoăd cătrungăh căvƠăđ nhăh ngăđ iăm iă ch ngătrìnhăgiáoăd căph ăthông 15

1.3.1 Quan điểm ch đ o đ i mới giáo d c trung h c 15

1.3.2 Đ nh h ớng đ i mới ch ng trình giáo d c ph thông 16

1.4 Líădoăph iăth căhi năd yăh cătíchăh p 17

1.5 Tíchăh pătrongăd yăh c 17

1.5.1 Nguyên t c tích h p trong gi ng d y 17

1.5.2 Các quan điểm tích h p trong giáo d c ph thông hi n nay 18

1.5.2.1 Tích h p v n i dung 18

1.5.2.2 Tích h p v ph ng pháp 21

1.5.2.3 Tích h p v kiểm tra, đánh giá 24

1.5.3 Các hình th c t ch c DHTH 28

1.5.4 Thu n l i vƠ khó khăn khi d y h c tích h p 29

1.6 Đặcăđi mătơmălíăc aăh căsinhătrungăh căph ăthông 31

K TăLU NăCH NGă1 33

CH NGă2:ăC ăS ăTH CăTI NăD YăH CăTệCHăH PăTRONGăMỌNă CỌNGăNGH ă10 34

2.1 T ngăquanăv ămônăCôngăNgh ă10 34

2.1.1 M c tiêu ch ng trình môn Công Ngh 10 34

2.1.2 N i dung ch ng trình môn Công Ngh 10 35

2.1.3 Nhi m v c a môn Công Ngh 10 35

2.2 Th cătr ngăho tăđ ngăd yăvƠăh cămônăCôngăNgh ă10ă ătr ngăTHPT 37 2.2.1 M c đích vƠ ph ng pháp kh o sát 37

2.2.2 Th c tr ng ho t đ ng gi ng d y c a giáo viên 38

2.2.3 Th c tr ng ho t đ ng h c t p c a h c sinh 43

K TăLU NăCH NGă2 47

CH NGă3:ăPHỄTăTRI NăD YăH CăTệCHăH PăMỌNăCỌNGăNGH ă10 49

3.1 Cácăđi uăki năc ăb năđ ăt ăch căd yăh cătíchăh pătrongămônăCôngăNgh ă

10ă ătr ngăTHPT 49

3.1.1 V n i dung môn h c 49

3.1.2 V ph ng pháp d y h c 51

3.1.3 C s v t ch t vƠ ph ng ti n d y h c 52

3.1.4 V kiểm tra, đánh giá trong quá trình d y h c 53

3.2 T ăch căd yăh cătíchăh pămônăCôngăNgh ă10 53

3.2.1 Xác đ nh chuyên đ d y h c tích h p vƠ m c đ c n đ t theo m c tiêu c a chuyên đ 53

3.2.2 Xơy d ng n i dung vƠ th i l ng c a chuyên đ d y tích h p 63

3.2.3 L a ch n ph ng pháp h c tích h p vƠ ph ng ti n d y h c 64

3.2.4 Thi t k ho t đ ng trong ti n trình d y h c tích h p 65

3.2.5 Kiểm tra, đánh giá trong quá trình d y h c tích h p 66

K TăLU NăCH NGă3 68

CH NGă4:ăTH CăNGHI MăS ăPH M 69

4.1 M căđíchăvƠănhi măv ăth cănghi m 69

4.2 Đ iăt ngăvƠăph ngăphápăth cănghi m 69

4.3 N iădungăth cănghi m 70

4.4 K tăqu ăth cănghi m 71

4.4.1 K t qu kh o sát Ủ ki n c a lớp th c nghi m 71

4.4.2 K t qu c a các bƠi kiểm tra 74

4.4.3 Nh n xét v k t qu th c nghi m s ph m 81

K TăLU NăCH NGă4 83

K TăLU NăVÀăKI NăNGH 84

1 K tălu n 84

2 Ki năngh 85

3 H ngăphátătri năti pătheoăc aăđ ătƠi 86

TÀIăLI UăTHAMăKH O 87

PH ăL C 90

DANHăSỄCHăCỄCăB NG

B ng 1.1: Mô t m c đ yêu c u c n đ t c a m t s lo i câu h i, bài t p 26

B ngă2.1: Danh sách các tr ng t ch c kh o sát ầầầầầầầầầ 38

B ngă2.2: Nh ng khó khăn c a GV khi gi ng d y ầầầầầầầầầ 39

B ngă2.3: M c đ tích c c vƠ h ng thú h c t p c a h c sinh ầầầầ 40

B ngă2.4: Tình hình v n d ng d y h c tích h p cho giáo viên ầầầầ 40

B ngă2.5: Ph ng pháp d y h c c a giáo viên vƠ m c đ v n d ng ki n th c c a

B ng 3.1: Các n i dung có thể tích h p trong bài gi ng môn Công Ngh 10 49

B ng 3.2: Xác đ nh chuyên đ d y h c và m c đ c n đ t theo m c tiêu chuyên

đ ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 54

B ngă4.1: Tích c c vƠ t l c h c t p c a h c sinh ầầầầầầầầ 72

B ngă4.2: M c đ v n d ng tích h p ki n th c vƠ s ti n b c a h c sinh 73

B ngă4.3: Trách nhi m c a giáo viên vƠ m c đ h ng thú c a h c sinh 74

B ngă4.4: K t qu bƠi kiểm tra l n 1 ầầầầầầầầầầầầầầ 75

B ngă4.5: Phơn ph i t n su t k t qu bƠi kiểm tra l n 1 ầầầầầầ 76

B ngă4.6: K t qu bài kiểm tra l n 2 ầầầầầầầầầầầầầầ 78

B ngă4.7: Phơn ph i t n su t k t qu bƠi kiểm tra l n 2 ầầầầầầ 79

DANHăSỄCHăCỄCăHỊNH

Hình 1.1: Thang m c đ tích h p trong d y h c ầầầầầầầầầầ 18 Hình 1.2: Tích h p n i dung theo kiểu đa môn ầầầầầầầầầầầ 19

Hình 1.3: Tích h p n i dung theo kiểu liên môn ầầầầầầầầầầ 20

Hình 1.4: Tích h p n i dung theo kiểu xuyên môn ầầầầầầầầầ 21

Bi uăđ ă4.1: Phơn b t n su t điểm kiểm tra bƠi s 1 ầầầầầầầầ 77

Bi uăđ ă4.2: Phơn b t n su t điểm kiểm tra bƠi s 2 ầầầầầầầầ 80

DANHăSỄCHăCỄCăCH ăVI TăT T

M ăĐ U

1 Lýădoăch năđ ătƠi

1.1 Xu tăphátăt ănh ngăđòiăh iăc aăth căti nă

Môn Công Ngh 10 đ c th c hi n thí điểm từ năm 2002 vƠ đ c áp d ng

đ i trƠ từ năm 2006 N i dung môn Công Ngh 10 có liên quan tới nhi u ngƠnh ngh trong lĩnh v c nông, lơm, ng nghi p vƠ c kinh doanh, d y h c ph i g n li n với các ho t đ ng th ng nh t gi a giáo d c ph thông vƠ giáo d c ngh nghi p Trong quá trình gi ng d y, các giáo viên luôn mu n h c sinh n m t t c ki n th c trong từng bƠi h c với th i l ng theo s ti t quy đ nh, mong mu n nƠy lƠ không sai, tuy nhiên đi u nƠy đư t o áp l c h c t p không nh đ i với h c sinh Các em luôn vƠo t th b đ ng trong tìm hiểu tri th c, kh năng v n d ng ki n th c vƠo

th c ti n cu c s ng h n ch

Cùng với s phát triển nhanh chóng c a khoa h c th k XX, ki n th c nhơn

lo i ngƠy cƠng nhi u, ngu n thông tin hƠng ngƠy luôn đ i mới vƠ gia tăng, m i tình

hu ng x y ra trong cu c s ng bao gi cũng là tình hu ng tích h p, không thể gi i quy t m t v n đ mà l i không sử d ng t ng h p và ph i h p kinh nghi m, ki n

th c đa ngành c a nhi u lĩnh v c khác nhau Vì v y giáo d c trong nhƠ tr ng càng

Ủ nghĩa nhi u h n khi có nh ng đi u ch nh k p th i nhằm giúp h c sinh trang b

nh ng ki n th c c b n, nh ng kĩ năng vƠ năng l c t duy c n thi t để bi t linh

ho t liên k t các tri th c, các kĩ năng y vƠo vi c gi i quy t các tình hu ng trong

hi n ho t đ ng cho ng i h c, t o ra m i liên k t gi a các môn h c và tri th c, giúp

h c sinh phát triển t duy sáng t o và tính tích c c h c t p

1.2 Xu tăphátăt ăyêuăc u đ iăm iăph ngăphápăd yăh c

Ngh quy t H i ngh Trung ng 8 khóa XI v đ i mới căn b n, toàn di n giáo

d c vƠ đƠo t o có n i dung: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học

theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến

th ức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc T ập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực”

Ông Tr n Văn N ch, Phó V tr ng V giáo viên đư phát biểu: “Đổi mới

phương pháp dạy học là tạo ra một quá trình học tập mới cho học sinh nhằm tạo ra cho h ọ thói quen trí tuệ, kỹ năng phân tích vấn đề, khả năng tiếp thu, diễn đạt, tổ

ch ức, xử lí thông tin Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn phương pháp giảng dạy cũ (phương pháp giảng dạy truyền thống) bởi vì phương pháp cũ có ưu điểm rất lớn mà không ai có thể phủ nhận được đó là phát huy r ất tốt trí nhớ của người học Đổi mới phương pháp giảng dạy không phải là

t ạo ra một phương pháp giảng dạy hoàn toàn mới khác biệt với cái cũ, để loại trừ cái cũ Nói như vậy, phát triển phương pháp giảng dạy mới không có nghĩa là dung hòa các phương pháp dạy học đã có để làm khác hay tương tự các phương pháp đã

có mà ph ải có một phương pháp thực sự làm thay đổi được căn bản thói quen dạy

và h ọc đang sử dụng hiện nay”

Với m c tiêu phát triển năng l c ng i h c, rèn luy n cho h c sinh bi t cách

v n d ng ki n th c nhằm gi i quy t các v n đ trong h c t p và th c ti n, nhi u

bi n pháp đư đ c nghiên c u, th c hi n nh : c i cách SGK, c i ti n trang thi t b ,

đ dùng d y h c, đ i mới ph ng pháp d y h cầ Trong đó, DHTH là m t đ nh

h ớng quan tr ng, đ c B giáo d c và đƠo t o coi là quan điểm ch đ o th c hi n

ch ng trình giáo d c ph thông, đơy cũng là ph ng h ớng xây d ng ch ng trình, SGK giáo d c ph thông mới mà Chính ph đang triển khai

Hi n nay, mặc dù đư có nh ng đ nh h ớng c b n nh trên nh ng vi c th c

hi n DHTH c p THPH nói chung và trong gi ng d y b môn Công Ngh 10 nói riêng còn nhi u khó khăn Giáo viên v n ch y u l thu c vào ti n trình các bài h c

đ c trình bày trong SGK, ch a ch đ ng thi t k xây d ng bài gi ng áp d ng các hình th c t ch c và ph ng pháp d y h c ti n ti n, trong đó yêu c u h c sinh v n

d ng t ng h p ki n th c, kỹ năng vào gi i quy t các v n đ c a cu c s ng

Xu t phát từ các lí do trên đư thúc đẩy ng i nghiên c u ti n hƠnh th c hi n

đ tƠi: ắPhátătri năd yăh cătíchăh pătrongămônăCôngăNgh ă10ă ătr ngătrungă

h căph ăthôngăt iăThành ph H ăChí Minh”.ăNg i nghiên c u cũng hi v ng

lu n văn s lƠ tƠi li u tham kh o có ích cho giáo viên d y Công Ngh 10 vƠ nh ng

ai quan tơm đ n d y h c tích h p trong công tác giáo d c hi n nay

2 M cătiêuănghiênăc u

Phát triển d y h c tích h p trong môn Công Ngh 10 nhằm t o đ ng c , h ng thú h c t p vƠ tăng năng l c v n d ng ki n th c gi i quy t các v n đ g n với th c

ti n cu c s ng c a h c sinh

3 Đ iăt ngăvƠăkháchăth ănghiênăc u

- Đ i t ng nghiên c u: quá trình d y h c tích h p trong môn Công Ngh 10

- Khách thể nghiên c u: ho t đ ng d y vƠ h c theo h ớng tích h p c a giáo viên và h c sinh trong môn Công Ngh 10

- Th c nghi m s ph m vƠ đánh giá gi thuy t đư đ xu t

6 Gi iăh năđ ătƠi

Do th i gian có h n nên đ tƠi t p trung nghiên c u DHTH thông qua bƠi

gi ng trên lớp môn Công Ngh 10 vƠ ti n hƠnh th c nghi m s ph m trên hai bƠi

gi ng t i hai tr ng THPT trong Tp.HCM

7 C ăs ăph ngăphápălu năvƠăph ngăphápănghiênăc u

7.1 Ph ngăphápănghiênăc uălíălu n:ă

- T ng h p nghiên c u các tƠi li u trên sách, báo, t p chí giáo d c, lu n văn, internet để xơy d ng c s lí lu n c a đ tƠi

- Nghiên c u ch ng trình Công Ngh 10 để xác đ nh n i dung tích h p trong bƠi gi ng vƠ các tƠi li u có liên quan có thể dùng tích h p vƠo bƠi gi ng Công Ngh

- Kh o sát k t qu th c nghi m s ph m đ i với vi c phát triển DHTH trong

môn Công Ngh 10

7.2.2 Ph ng pháp trao đ i, quan sát

- Trao đ i với GV h ớng d n trong quá trình th c hi n đ tƠi; tham kh o Ủ

ki n đ ng nghi p khi ti n hƠnh th c nghi m s ph m

- Thông qua ho t đ ng d gi quan sát, ghi chép vƠ thu th p thông tin các ho t

đ ng, ph ng pháp gi ng d y c a giáo viên; đánh giá các ho t đ ng h c t p vƠ s

Xử lí k t qu đi u tra, kh o sát để đánh giá vƠ kiểm ch ng gi thuy t, cũng

nh đánh giá tính hi u qu vƠ khách quan c a v n đ nghiên c u

- Giai đo n 2: Vi t c s lỦ lu n vƠ th c ti n c a đ tƠi

- Giai đo n 3: Phơn tích n i dung SGK môn Công Ngh 10, xơy d ng chuyên

đ d y h c tích h p

- Giai đo n 4: Th c nghi m chuyên đ d y h c tích h p vƠ phơn tích k t qu

đi u tra, kh o sát v các ho t đ ng d y c a giáo viên vƠ ho t đ ng h c c a h c sinh

- Giai đo n 5: So sánh k t qu h c t p c a m u đ i ch ng với m u th c nghi m, rút ra k t lu n v gi thuy t nghiên c u

- Giai đo n 6: Vi t vƠ hoƠn ch nh lu n văn

N IăDUNG

CHOăH CăSINHăPH ăTHỌNG

1.1 L chăs ăv năđ ănghiênăc u

1.1.1 Trênăth ăgi i

Từ th kỷ XV đ n th kỷ XIX, các môn khoa h c nghiên c u trên m t đ i

t ng c thể, m t lĩnh v c c thể c a th giới t nhiên, xư h i vƠ t duy Sang th

kỷ XX đư xu t hi n nh ng khoa h c liên ngƠnh, hình thƠnh nên nh ng lĩnh v c mới

nh Hóa ậ Sinh, Lí ậ Sinh, Công ngh - Sinh h c Đi u nƠy phù h p với b n ch t

c a th giới v n bao g m nhi u m i quan h đan xen, tác đ ng l n nhau Trong xu

th đó, m t môn khoa h c không thể phát triển đ c l p mƠ c n ph i có s k t n i với các khoa h c khác, các khoa h c ph i ph i h p với nhau để cùng phát triển vƠ

ph c v con ng i

Cách ti p c n tích h p trong xơy d ng ch ng trình giáo d c b t đ u đ c đ cao Mỹ, Anh, Nga, Đ c, Phápầtừ nh ng năm 1960, ban đ u đ c áp d ng các

tr ng trung h c ngh , cao đẳng, đ i h c, d n d n, ch ng trình tích h p đ c chuyển xu ng các b c h c th p h n Nhi u h i ngh qu c t đư đ c t ch c để bƠn

lu n, đúc k t kinh nghi m, đ xu t ph ng h ớng mới nhằm m c đích nơng cao

ch t l ng d y h c, đƠo t o ra đ i ngũ lao đ ng đáp ng đ c các yêu c u c a xư

Quá trình d y h c tích h p bao g m nh ng ho t đ ng tích h p giúp h c sinh bi t cách ph i h p các ki n th c, kĩ năng và thao tác m t cách có h th ng

Tháng 4/1973, UNESCO t ch c H i ngh đƠo t o giáo viên để DHTH các khoa h c t i Maryland [12, tr.8], m t trong nh ng bài h c c b n c a giáo d c các khoa h c là ph i ch ra s ph thu c l n nhau gi a hiểu bi t vƠ hƠnh đ ng D y h c tích h p các khoa h c nghĩa lƠ ph i ch ra cách th c chuyển từ nghiên c u khoa h c sang triển khai ng d ng, làm cho các tri th c kĩ thu t - công ngh tr thành m t b

ph n quan tr ng trong đ i s ng xã h i hi n đ i R t ti c là hi n nay trong giáo d c

ph thông ng i ta th ng tách khoa h c và công ngh , coi tr ng khoa h c, xem nhẹ công ngh Hay nói khác đi, m t cách g n gũi h n đó là n n giáo d c c a ta

hi n nay còn coi tr ng lý thuy t, xem nhẹ th c hành

H i th o qu c t đón chƠo th kỷ XXI có tên ắK t n i h th ng tri th c trong

m t th giới h c t p” với s tham gia c a g n 400 nhà giáo d c thu c 18 qu c gia

đ c t ch c từ ngày 6 - 8/12/2000 t i Manila (Philippines) [14], m t trong nh ng

n i dung chính đ c bàn lu n sôi n i t i h i th o này là nh ng con đ ng và cách

th c k t n i h th ng tri th c h ớng vào ng i h c trong th i đ i thông tin Mu n đáp ng đ c nhu c u k t n i h th ng tri th c trong m t th giới h c t p, đòi h i t duy liên h i đ c thi t k ngay trong n i dung, ph ng ti n nghiên c u và ph ng pháp gi ng d y Nh th , khi đ ng tr ớc nhu c u gi i quy t mâu thu n ki n th c

c a tình hu ng h c t p, ng i h c không ch gi i quy t theo h ớng tr c tuy n hay

n i suy mà có thể còn gi i quy t bằng cách ng d ng m t cách linh ho t kh năng liên h i ki n th c

Trên th giới đư có nhi u nhƠ nghiên c u giáo d c nghiên c u v quan điểm tích h p, tiêu biểu lƠ Xavier Rogiers Theo ông [17, tr.73], lỦ thuy t tích h p đ c

ng d ng vƠo giáo d c vƠ tr thƠnh m t quan điểm lỦ lu n d y h c ph bi n trên

th giới hi n nay, trong đó toƠn thể các quá trình h c t p góp ph n hình thƠnh h c sinh nh ng năng l c rõ rƠng, có d tính tr ớc nh ng đi u c n thi t cho h c sinh, nhằm ph c v cho các quá trình h c t p t ng lai hoặc nhằm hoƠ nh p h c sinh vƠo

cu c s ng lao đ ng Ch ng trình giáo d c tích h p đ c xơy d ng d a trên quan

điểm nhằm phát triển năng l c ng i h c NgoƠi quá trình h c t p đ n lẻ c n thi t cho s phát triển các năng l c, HS còn h c cách sử d ng ph i h p nh ng ki n th c,

kỹ năng đư đ c lĩnh h i Nh v y, quá trình h c t p c a HS không cô l p với cu c

s ng hằng ngƠy mƠ đ c ti n hƠnh trong m i quan h với các tình hu ng c thể HS

s gặp sau nƠy, nh ng tình hu ng có Ủ nghĩa, lƠm cho th giới nhƠ tr ng hòa nh p với th giới cu c s ng

Nhi u n ớc trên th giới, đư xơy d ng ch ng trình tích h p nhi u c p h c, nhi u môn h c khác nhau Đ i di n lƠ Australia, theo đó giáo d c ph thông Australia đ c xác đ nh rõ [8, tr.11], ắCh ng trình giáo d c tích h p lƠ h , trong

h th ng đó t m quan tr ng c a vi c phát triển vƠ ng d ng kỹ thu t đ c chú

tr ng; quá trình d y h c tích h p nƠy bao g m vi c d y, h c vƠ kiểm tra ậ đánh giá năng l c ti p thu ki n th c cũng nh ng d ng c a HS ph thông” Các nhà nghiên

c u đ a ra các tiêu chí quan tr ng c a d y h c tích h p, bao g m: vi c h c và nghiên c u các môn h c khác nhau, có th i khóa biểu linh đ ng, giáo viên gi ng

d y theo nhóm, quá trình h c l y h c sinh làm trung tâm, có s t ng tác v trình

đ gi a h c sinh với h c sinh, gi a h c sinh và giáo viên, và gi a giáo viên với nhau

Trong d y h c tích h p, các nhà giáo d c h c phân chia ra tích h p d c (vertical integration) và tích h p ngang (horizontal integration):

- Tích h p d c là lo i tích h p d a trên c s liên k t hai hoặc nhi u môn h c thu c cùng m t lĩnh v c hoặc m t s lĩnh v c g n nhau

- Tích h p ngang là tích h p d a trên c s liên k t các đ i t ng h c t p, nghiên c u thu c các lĩnh v c khoa h c khác nhau xung quanh m t ch đ

Ngày nay, trên th giới, ng i ta ch p nh n quan điểm phân chia d y h c tích

h p thành tích h p d c và tích h p ngang trong giáo d c ph thông từ nhà trẻ đ n lớp 12

1.1.2 Vi t Nam

Vi t Nam, th i Pháp thu c, quan điểm tích h p đ c thể hi n trong m t s môn tr ng tiểu h c nh môn ắCách trí”, sau đ i thành môn ắKhoa h c th ng

th c” Môn h c này còn đ c d y m t s năm tr ng c p I c a mi n B c n ớc ta

Từ nh ng năm 1987, vi c nghiên c u xây d ng môn ắTìm hiểu T nhiên và

xã h i” theo quan điểm tích h p đư đ c th c hi n và môn h c này đ c thi t k để

đ a vào d y h c tr ng c p I từ lớp 1 đ n lớp 5 Ch ng trình năm 2000 đư đ c hoàn ch nh thêm m t b ớc, quan điểm tích h p đư đ c thể hi n trong ch ng trình, sách giáo khoa và các ho t đ ng d y h c tiểu h c nh ng m c đ khác nhau nh : hình thành các môn tích h p T nhiên ậ Xã h i, tích h p Mỹ thu t với

Kỹ thu t thành môn Ngh thu t; tích h p gi a phát triển năng l c sử d ng ngôn ng với phát triển nhân cách trong môn Ti ng Vi t; tích h p các n i dung giáo d c khác vào các môn h c nh giáo d c môi tr ng, giáo d c quy n trẻ em, giáo d c giới tính, giáo d c dân s ; giáo d c các giá tr s ng; phòng ch ng các b nh t t và t n n

xã h iầM c đích c a gi i pháp tích h p trong tài li u ch ng trình tiểu h c là nhằm làm gi m s nặng n , gia tăng kh năng v n d ng th c hành và tính th c ti n

c a ch ng trình, t o đi u ki n cho ng i h c phát triển năng l c

Từ th p niên 90 c a th kỷ XX, v n đ xơy d ng môn h c tích h p với nh ng

m c đ khác nhau mới th c s đ c t p trung nghiên c u, thử nghi m vƠ áp d ng vƠo tr ng h c, ch y u b c Tiểu h c, c p Trung h c c s vƠ g n đơy áp d ng vƠo trong vi c thi t k ch ng trình, l p k ho ch vƠ t ch c đƠo t o lĩnh v c chuyên nghi p trong đó có lĩnh v c đƠo t o ngh , thể hi n t i quy t đ nh s 62/2008/QĐ-BLĐTBXH ngƠy 04/11/2008 c a b tr ng - Th ng binh vƠ Xư h i Trong nh ng năm đ u c a th k XXI, quan điểm ti p c n tích h p đư nh

h ng tới giáo d c Vi t Nam và b ớc đ u thể hi n m t ph n trong ch ng trình và sách giáo khoa các môn h c, c p h c Năm h c 2013 ậ 2014 đ n nay, B giáo d c

và đƠo t o triển khai cu c thi d y h c theo các ch đ tích h p dành cho giáo viên trung h c, đư thu hút giáo viên các t nh thành trong c n ớc tham gia d thi và chia sẻ qua internet Ti p đó, H ớng d n s 791/HD-BGDĐT ngày 25/6/2013 c a

B giáo d c và đƠo t o triển khai th c hi n thí điểm phát triển ch ng trình giáo

d c nhà tr ng, theo đó, các tr ng ph thông đ c giao quy n t ch trong xây

d ng và triển khai k ho ch giáo d c d a vào m c tiêu giáo d c quy đ nh trong

ch ng trình góp ph n nâng cao ch t l ng giáo d c, phù h p với đi u ki n c thể

c a nhà tr ng

Chi n l c phát triển giáo d c 2011-2020 đư nêu rõ: ắth c hi n đ i mới

ch ng trình SGK từ sau năm 2015 theo đ nh h ớng phát triển năng l c h c sinh”

Ch ng trình h ớng tới m c tiêu phát triển năng l c không ch d a vào tính h

th ng, logic c a khoa h c t ng ng khi xác đ nh n i dung h c t p mà còn g n với các tình hu ng th c ti n, chú ý đ n kh năng h c t p và nhu c u, phong cách h c

c a m i cá nhân h c sinh Các yêu c u này đòi h i ch ng trình c n đ c phát triển theo đ nh h ớng tích h p nhằm t o đi u ki n cho ng i h c liên t c huy đ ng ki n

th c, kĩ năng thu c nhi u lĩnh v c môn h c và ho t đ ng giáo d c khác nhau để

th c hi n các nhi m v h c t p Qua đó, các năng l c chung c b n cũng nh năng

l c chuyên bi t c a ng i h c đ c phát triển

Nhi u tài li u khác nhau đư đ c B giáo d c và đƠo t o phát hành thông qua các bu i t p hu n, b i d ỡng ki n th c giáo viên Trong đó có Tài liệu tập huấn

tích hợp ứng phó biến đổi khí hậu trong môn Công nghệ cấp THPT (năm 2012),

cung c p thông tin v d y h c tích h p, đ nh h ớng và g i ý v t ch c DHTH n i dung giáo d c ng phó đ i khí h u trong ch ng trình môn Công ngh c p THPT Tuy ph ng th c tích h p ch y u là liên h và tích h p b ph n nh ng đi u này đư góp ph n hình thành GV năng l c DHTH và HS có kh năng v n d ng ki n th c Công Ngh để gi i thích c s khoa h c c a các hi n t ng khí h u, th i ti t, nguyên nhân và h u qu m i quan h gi a con ng i và thiên nhiên

Tài li u t p hu n Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định

hướng phát triển năng lực học sinh trong môn Công Nghệ cấp THPT c a B giáo

d c và đƠo t o (năm 2014) DHTH giúp phát triển các năng l c h c t p HS, theo

đó đ i mới kiểm tra, đánh giá theo đ nh h ớng phát triển năng l c để đánh giá đúng

năng l c h c t p HS nhằm nâng cao ch t l ng giáo d c trong các tr ng ph thông

Tài li u t p hu n Xây dựng các chuyên đề dạy học và kiểm tra, đánh giá kết

quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong môn Công Nghệ cấp THPT c a B giáo d c và đƠo t o (năm 2014), h ớng GV ch đ ng, linh ho t

trong vi c xây d ng k ho ch giáo d c đ nh h ớng phát triển năng l c cho HS, ng

d ng các ph ng pháp, kĩ thu t d y h c tích c c và đa d ng hình th c t ch c d y

h c nhằm giúp ng i h c ch đ ng tìm ki m tri th c, h ng thú h c t p, tăng kh năng v n d ng ki n th c đư h c gi i quy t các v n đ g n với th c ti n cu c s ng

Đi u này chính là đ nh h ớng cho vi c phát triển DHTH tr ng ph thông

Theo báo cáo k t qu c a nhóm nghiên c u thu c Vi n nghiên c u giáo d c ậ

Đ i h c s ph m Tp.HCM trong h i th o Dạy học tích hợp, dạy học phân hóa ở

trường trung học đáp ứng yêu cầu chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015 t

ch c vào tháng 12/2014, v n đ DHTH b c ph thông mà Vi t Nam mong mu n

th c hi n hi n nay ph i đ c triển khai m t cách đ ng b và có h th ng V n đ DHTH đ c coi là tr ng tâm c a xây d ng ch ng trình ph thông giai đo n sau năm 2015 không nh ng đòi h i m t s thay đ i v ch ng trình h c hay sách giáo khoa mà còn đòi h i m t s thay đ i v quan ni m và kỹ thu t d y h c

Ngoài ra, nhi u môn h c, c p h c cũng có nhi u tác gi đư quan tâm v n

d ng quan điểm tích h p vào quá trình d y h c để nâng cao ch t l ng d y h c Sau đơy là m t s công trình đư công b và lu n văn có n i dung liên quan mà

ng i nghiên c u đư tham kh o:

1. Lu n văn: Vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy học những kiến thức khó

– Sinh học 11 (2009), Ph m H ng Vơn - Đ i h c Giáo d c thu c Đ i h c qu c gia

Xu t phát từ c s lỦ lu n vƠ th c ti n, đ tƠi đư đ xu t quy trình d y h c theo quan điểm tích h p vƠ nh ng nguyên t c c b n khi d y h c tích h p, đ tƠi đư đ a

ra các ví d điển hình minh h a cho tích h p các môn khoa h c vƠo d y h c Sinh

h c (Toán h c, V t lỦ, Hóa h c)

2. Lu n văn: Tích hợp các vấn đề kinh tế, xã hội và môi trường trong dạy học

môn Hóa học lớp 12 (2009), Tr n Th Tú Anh - Đ i h c s ph m TP.HCM, đư ph i

h p các ph ng pháp, hình th c t ch c d y h c khác nhau, xây d ng h th ng bài

t p và thi t k các giáo án tích h p có n i dung v v n đ kinh t , xã h i và môi

tr ng h tr giáo viên trong vi c gi ng d y

3. Lu n văn: Vận dụng tư tưởng sư phạm tích hợp trong dạy học một số kiến

thức về “Chất khí” và “Cơ sở của nhiệt động lực học” (Vật lý 10 – Cơ bản) nhằm phát triển hứng thú và năng lực vận dụng kiến thức của học sinh (2009), Đinh Xuân

Giang - Đ i h c s ph m Thái Nguyên Từ c s lỦ lu n vƠ th c ti n, đ tƠi đư xơy

d ng các b ớc v n d ng d y h c tích h p k t h p các ph ng pháp d y h c tích

c c nhằm tăng h ng thú vƠ năng l c v n d ng ki n th c c a HS trong quá trình d y

h c môn V t lỦ

4 Lu n văn: Vận dụng quan điểm “tích hợp” và “tích cực” trong việc dạy

học ngữ pháp ở trường THPT (2010), Lê Th Ng c Chi - Đ i h c s ph m

TP.HCM, đã triển khai m t cách c thể các ph ng pháp d y h c, hình th c và

ph ng ti n d y h c ng pháp tr ng THPT Đ tài đư b sung đ c m t s v n

đ có giá tr th c ti n và tính kh thi cho lí lu n d y ti ng b c THPT phân môn

ng pháp

5. Đ tài: Nghiên cứu và thử nghiệm bước đầu một số chủ đề tích hợp liên

môn Vật lý, Hóa học, Sinh học ở trường trung học cơ sở (2010), Ti n sĩ Cao Th

Thặng vƠ nhóm nghiên c u - Vi n khoa h c giáo d c Vi t Nam, đư xơy d ng m t

s ch đ tích h p liên môn vƠ thử nghi m d y h c tr ng trung h c c s Th c nghi m theo ph ng pháp d y h c d án K t qu nghiên c u đư đ t đ n m c tiêu

đ ra, đ ng th i cũng nêu ra nh ng u điểm vƠ t n t i khi th c nghi m tr ng h c

nh :

6. Đ tƠi: Hình thành năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học phổ

thông (2011), PGS.TS Nguy n Phúc Ch nh - Đ i h c s ph m Thái Nguyên, đư nghiên c u lỦ lu n v DHTH vƠ nghiên c u vi c v n d ng DHTH trong các môn

LỦ, Hóa, Văn, Sử, Đ a Đơy lƠ tƠi li u tham kh o h u ích cho GV THPT các b môn nƠy khi th c hi n DHTH

Tóm l i, th c hi n đ i mới ph ng pháp d y h c các b môn, quan điểm tích h p cũng đư đ c nghiên c u v n d ng khá nhi u, t p trung các môn h c:

Ng văn, Sinh h c, Hóa h c, V t lý, GDCD, L ch sử, Đ a lỦầ với n i dung:

- Đi vƠo từng khía c nh c a quá trình giáo d c nh : đ i mới ph ng pháp,

ph i h p các hình th c d y h c, thi t k giáo án tích h p nhằm phát huy tính tích

c c, t l c, ch đ ng sáng t o c a h c sinh trong quá trình nh n th c

- Tích h p đ c các n i dung v kinh t , xư h i, giáo d c môi tr ng, đ nh

h ớng ngh nghi pầvƠo môn h c cho h c sinh

- Đ xu t gi i pháp nhằm giúp GV thi t k giáo án DHTH vƠ t ch c DHTH

trong môn Công Ngh 10

Vì v y, ng i nghiên c u ti p t c đi sơu tìm hiểu v n đ ắPhát tri n d y h c tích h p trong môn Công Ngh 10 tr ng trung h c ph thông t i Tp HCM”

1.2 M tăs ăkháiăni măliênăquan

1.2.1 Tíchăh p

Theo Từ điển giáo d c h c [7, tr 383], ắTích h p lƠ hƠnh đ ng liên k t các đ i

t ng nghiên c u, gi ng d y, h c t p c a cùng m t lĩnh v c hoặc vƠi lĩnh v c khác nhau trong cùng m t k ho ch gi ng d y”

Theo Nguy n Th Kim Dung [5, tr 14], khái ni m tích h p đư xu t hi n từ th

kỷ XVIII dùng để ch m t quan ni m giáo d c toƠn di n con ng i, ch ng l i hi n

t ng lƠm cho con ng i phát triển thi u hƠi hòa, cơn đ i Trong d y h c các b

môn, tích h p đ c hiểu lƠ s k t h p, t h p các n i dung từ các môn h c, lĩnh v c

h c t p khác nhau.”

Theo D ng Ti n Sỹ [11, tr.27], ắTích h p lƠ s k t h p m t cách h u c , có

h th ng các ki n th c thu c các môn h c khác nhau thƠnh m t n i dung th ng

nh t, d a trên c s các m i liên h v lỦ lu n vƠ th c ti n đ c đ c p trong các môn đó”

Theo ng i ngiên c u, tích h p không có nghĩa lƠ s c ng g p m t các thu n

nh t nh ng thu c tính c a các thƠnh ph n đ i t ng, mƠ lƠ s liên k t các đ i t ng thu c nhi u lĩnh v c khác nhau trong gi i quy t m t v n đ , tình hu ng th c ti n đặt ra

1.2.2 D yăh cătíchăh p

Theo Nguy n Văn Kh i vƠ các tác gi [9, tr.16], ắD y h c tích h p lƠ quá trình trong đó h c sinh ph i huy đ ng ki n th c, kỹ năng thu c nhi u lĩnh v c khác nhau để gi i quy t các nhi m v h c t p, thông qua đó hình thƠnh vƠ phát triển

nh ng ki n th c kỹ năng mới vƠ rèn luy n đ c nh ng năng l c c n thi t.”

Theo Nguy n Th Kim Dung [5, tr 14], d y h c tích h p lƠ m t quan ni m

d y h c nhằm hình thƠnh h c sinh nh ng năng l c gi i quy t hi u qu các tình

hu ng th c ti n d a trên s huy đ ng n i dung, ki n th c, kĩ năng thu c nhi u lĩnh

v c khác nhau Đi u đó cũng có nghĩa lƠ đ m b o để m i h c sinh bi t cách v n

d ng ki n th c h c đ c trong nhƠ tr ng vƠo các hoƠn c nh mới l , khó khăn, b t

ng , qua đó tr thƠnh m t ng i công dơn có trách nhi m, m t ng i lao đ ng có năng l c D y h c tích h p đòi h i vi c h c t p trong nhƠ tr ng ph i đ c g n với các tình hu ng c a cu c s ng mƠ sau nƠy h c sinh có thể đ i mặt vì th nó tr nên

có Ủ nghĩa đ i với h c sinh Với cách hiểu nh v y, d y h c tích h p ph i đ c thể

hi n c n i dung ch ng trình, ph ng pháp d y h c, ph ng pháp kiểm tra đánh giá, hình th c t ch c d y h c

Nh v y, có thể hiểu DHTH lƠ d y HS cách sử d ng ki n th c vƠ kỹ năng c a mình để gi i quy t các v n đ h c t p g n với th c ti n cu c s ng, t o c h i cho

HS phát triển năng l c, sáng t o vƠ t giác

1.2.3 Phátătri năd yăh cătíchăh p

Theo Nguy n Nh ụ [15, tr.1244], ắPhát triển lƠ lƠm cho s vi c v n đ ng,

ti n triển theo chi u h ớng tăng lên t t h n.”

Từ góc đ đ tƠi, ng i nghiên c u ti p c n khái ni m phát triển d y h c tích

h p theo h ớng c i thi n vi c thi t k bƠi gi ng vƠ th c hi n gi ng d y c a các giáo viên theo các khái ni m ắtích h p” vƠ ắd y h c tích h p” đư nêu trên

1.3 Quană đi mă ch ă đ oă đ iă m iă giáoă d că trungăh c và đ nh h ng đ iă m iă

ch ngătrìnhăgiáoăd căph ăthông

1.3.1 Quanăđi măch ăđ oăđ iăm iăgiáoăd cătrungăh c

Nh ng quan điểm vƠ đ ng l i ch đ o c a NhƠ n ớc v đ i mới giáo d c nói chung vƠ giáo d c trung h c nói riêng đ c thể hi n trong nhi u văn b n, đặc bi t trong các văn b n sau đơy:

Lu t Giáo d c s 38/2005/QH11, Đi u 28 quy đ nh: ”Phương pháp giáo dục

phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Ngh quy t s 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 H i ngh Trung ng 8 khóa XI v

đ i mới căn b n, toƠn di n giáo d c vƠ đƠo t o: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương

pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo

cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học” Đ nh h ớng nêu trên làm c s vƠ môi

tr ng pháp lỦ thu n l i cho vi c đ i mới trong công tác giáo d c, trong đó phát triển d y h c tích h p s giúp nơng cao hi u qu d y h c tr ng ph thông Trong th

giới bùng n thông tin hi n nay, d y h c tích h p l i cƠng có Ủ nghĩa khi th i gian h c

t p có h n mƠ kh i l ng thông tin l i quá lớn

1.3.2 Đ nhăh ngăđ iăm iăch ngătrìnhăgiáoăd căph ăthông

Ngh quy t s 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 H i ngh Trung ng 8 khóa XI đư xác

đ nh quan điểm đ nh h ớng: ”Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào

t ạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị

ki ến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý lu ận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo d ục xã hội” Đi u này lƠm c s cho giáo d c ph thông n ớc ta chuyển từ ch ng

trình giáo d c đ nh h ớng n i dung d y h c sang ch ng trình giáo d c đ nh h ớng năng l c

Trong ch ng trình giáo d c đ nh h ớng phát triển năng l c [4, tr.53], năng l c

đ c hiểu là thu c tính cá nhơn có đ c trên c s v n d ng ki n th c, kỹ năng, thái đ

để th c hi n thành công m t ho t đ ng nh t đ nh, đ t k t qu mong mu n trong nh ng

đi u ki n c thể

Giáo d c đ nh h ớng năng l c [4, tr.16] nhằm đ m b o ch t l ng đ u ra c a vi c

d y h c, th c hi n m c tiêu phát triển toàn di n các phẩm ch t nhân cách, chú tr ng năng l c v n d ng tri th c trong nh ng tình hu ng th c ti n nhằm chuẩn b cho con

ng i năng l c gi i quy t các tình hu ng c a cu c s ng và ngh nghi p Ch ng trình

nh n m nh vai trò c a ng i h c với t cách ch thể c a quá trình nh n th c

Tóm l i, đ nh h ớng trên là phù h p cho vi c phát triển d y h c tích h p trong các môn h c tr ng THPT b i vì:

- Quá trình d y h c đ nh h ớng theo nh ng lĩnh v c vƠ v n đ ph c h p, g n với

th c ti n cu c s ng t o đi u ki n để h c sinh nơng cao kh năng v n d ng ki n th c đư

1.4 Líădoăph iăth căhi năd yăh cătíchăh p

Theo tác gi Võ Văn Duyên Em [6, tr.22], DHTH ph i đ c th c hi n trong nhƠ tr ng ph thông nhằm:

 DHTH đáp ng đ c yêu c u d y h c th c ti n

Giáo d c HS d a trên s đóng góp c a nhi u môn h c bằng vi c th c hi n đ y

đ m c tiêu vƠ nhi m v c a từng môn h c Mặt khác, hi n nay các tri th c khoa

h c vƠ kinh nghi m xư h i c a loƠi ng i đư v t ra t m th giới, s phát triển c a internet đư đem đ n cho con ng i l ng ki n th c thông tin đa d ng, phong phú Chính vì v y, để đáp ng yêu c u phát triển c a xư h i, hình thƠnh HS năng l c

ph i h p các ki n th c, kỹ năng để gi i quy t các v n đ g n li n với th c ti n cu c

s ng, DHTH lƠ đ nh h ớng chính c a đ i mới giáo d c n ớc ta

 Do b n ch t c a m i liên h gi a các tri th c khoa h c

Trong th c ti n cu c s ng, khi gi i quy t m t v n đ yêu c u con ng i ph i huy đ ng ki n th c, kỹ năng c a nhi u môn h c khác nhau Đặc điểm nƠy cho th y giá tr r t lớn c a DHTH Vì có thể th y rõ rƠng h u h t các v n đ c a th giới th c

đ u mang tính liên môn vƠ h u nh không có v n đ nƠo có thể gi i quy t tr n vẹn

mƠ ch d a trên ki n th c c a m t môn

 Góp ph n gi m t i ki n th c, rút ng n th i gian h c t p cho h c sinh

B n ch t c a DHTH lƠ gi m t i đ c ki n th c vƠ rút ng n th i gian h c t p cho h c sinh mƠ v n đ t đ c m c tiêu d y h c, t c lƠ với l ng th i gian ít mƠ HS

có thể có đ c nhi u ki n th c vƠ kỹ năng c n thi t Do đó, t ch c d y h c theo

h ớng tích h p s tránh s ch ng chéo, d thừa không c n thi t n i dung gi a các môn h c

1.5 Tíchăh pătrongăd yăh c

1.5.1 Nguyênăt cătíchăh pătrongăgi ngăd yă

DHTH c n đ m b o các nguy n t c sau [1, tr.13]:

- Đ m b o tính đặc tr ng vƠ tính h th ng c a b môn, n i dung tích h p ph i

h p lỦ, t nhiên, tránh m i s g ng ép, nh h ng đ n kh năng lĩnh h i c a h c sinh v ki n th c khoa h c b môn vƠ Ủ nghĩa giáo d c Các ki n th c tích h p vƠo

bi t l u Ủ tới nh ng n i dung rèn luy n vƠ phát triển năng l c v n d ng ki n th c các môn h c để đem l i hi u qu gi ng d y cao nh t

- Ph i đ m b o tính vừa s c, c n liên h m t cách nhẹ nhƠng vƠ trình bƠy m t cách đ n gi n, phát huy cao đ ho t đ ng tích c c nh n th c c a HS vƠ kinh nghi m th c t các em đư có, t n d ng t i đa m i kh năng để HS ti p xúc tr c ti p với th c t

1.5.2 Các quanăđi mătíchăh pătrongăgiáoăd căph ăthôngăhi nănay

 K t h p/l ng ghép (fusion)

M t n i dung nƠo đó đ c k t h p vƠo ch ng trình h c đư có sẵn, nh k t

h p, l ng ghép các ch đ v dơn s , môi tr ng, an toƠn giao thông, s c kh e sinh

s n, kĩ năng s ng vƠo các lĩnh v c môn h c nh Đ a lỦ, Sinh h c, Giáo d c công dân H c sinh đ c giáo viên h ớng d n th c hi n ch đ thông qua các ho t đ ng

tr i nghi m th c t Đi u nƠy s giúp HS hiểu sơu h n các v n đ c a th giới từ nhi u góc nhìn khác nhau

 Tích h p đa môn (multidisciplinary)

Các môn h c v n có ch ng trình riêng bi t nh ng khi d y giáo viên có liên

k t n i dung gi a các môn h c vƠo trong b môn đang d y thông qua các ch đ hay v n đ h c t p Khi HS nghiên c u v m t v n đ nƠo đó các em đ ng th i

đ c ti p c n từ nhi u b môn khác nhau Các môn h c ti p t c đ c gi ng d y riêng r , ch ph i h p với nhau m t s đ tài n i dung Với cách ti p c n nƠy, GV không c n ph i thay đ i nhi u l m n i dung gi ng d y b môn c a mình HS s gi i quy t v n đ d a trên ki n th c thu đ c nhi u b môn khác nhau

Hình 1.2: Tích h p n i dung theo kiểu đa môn

CÁC CH Đ ,

V N Đ

 Liên môn (interdisciplinary)

Các môn h c đ c liên h p với nhau vƠ gi a chúng có nh ng ch đ , v n đ ,

nh ng khái ni m lớn vƠ nh ng Ủ t ng lớn chung N i dung h c t p đ c thi t k thƠnh m t chu i v n đ , tình hu ng đòi h i mu n gi i quy t ph i huy đ ng t ng h p

ki n th c, kĩ năng c a nh ng môn h c khác nhau

Ch ng trình liên môn t o ra nh ng k t n i rõ r t gi a các môn h c Ch ng trình cũng xoay quanh các ch đ , v n đ chung, nh ng các khái ni m hoặc các kĩ năng liên môn đ c nh n m nh gi a các môn ch không ph i trong từng môn riêng

bi t

Hình 1.3: Tích h p n i dung theo kiểu liên môn

 Xuyên môn (transdisciplinary)

N i dung h c t p h ớng vƠo phát triển nh ng kỹ năng, năng l c c b n mƠ

h c sinh có thể sử d ng vƠo t t c các môn h c, trong vi c gi i quy t nh ng tình

hu ng khác nhau Cách ti p c n nh ng v n đ từ cu c s ng th c vƠ có Ủ nghĩa đ i với HS mƠ không xu t phát từ các khoa h c t ng ng với môn h c, từ đó xơy d ng thƠnh các môn h c mới khác với môn h c truy n th ng Cách ti p c n nƠy b t đ u bằng ng c nh cu c s ng th c Nó không b t đ u bằng môn h c hay bằng nh ng khái ni m hoặc kỹ năng chung Điểm khác duy nh t so với tích h p liên môn lƠ

ch chúng b t đ u bằng ng c nh cu c s ng th c vƠ s thích c a HS

Các ch đ , v n đ Các chuẩn liên môn

Hình 1.4: Tích h p nôi dung theo kiểu xuyên môn Tóm l i, d y h c tích h p v n đang đ c nghiên c u vƠ c thể hóa nhi u c p

đ khác nhau trong các ch ng trình giáo d c Tùy theo v n đ , n i dung cũng nh nhu c u th c t vƠ trình đ c a GV mƠ m c đ tích h p trong gi ng d y lƠ khác nhau Có nh ng n i dung ch tích h p trong m t môn h c nh d y h c theo ch đ ;

có nh ng n i dung đ c tích h p đa môn nh d y h c theo d án VƠ trên h t trong

cu c s ng, m i v n đ x y ra có tính ph c h p, không có v n đ nƠo có thể gi i quy t tr n vẹn mƠ ch d a trên ki n th c c a m t môn h c, do đó m c đ tích h p liên môn hoặc xuyên môn là xu h ớng t t y u, góp ph n ph i h p ki n th c c a nhi u môn h c để nghiên c u vƠ gi i quy t m t v n đ , đ ng th i phát triển HS

nh ng kỹ năng có thể áp d ng vƠo th c ti n, từ đó đem l i nhi u l i ích cho ng i

h c đáp ng nhuc u phát triển c a xư h i hi n đ i

1.5.2.2 Tích hợp về phương pháp

DHTH nhằm h ớng HS vƠo vi c h c t p với ni m yêu thích, h ng thú vƠ lĩnh

h i tri th c trong các ho t đ ng h c t p tích c c, ch đ ng, t o đi u ki n để HS rèn luy n năng l c gi i quy t v n đ g n với nh ng tình hu ng c a cu c s ng th c ti n Tính tích c c vƠ tr i nghi m liên quan tr ớc h t tới đ ng c h c t p Đ ng c đúng

s t o ra h ng thú H ng thú lƠ ti n đ c a t giác vƠ ch đ ng Ph ng pháp vƠ kỹ thu t d y h c tích c c, tr i nghi m đòi h i phát huy tính tích c c c a c ng i d y

vƠ ng i h c Vì v y để đ t hi u qu cao trong d y h c tích h p, GV c n nghiên

c u v n d ng các ph ng pháp vƠ kỹ thu t d y h c tích c c, tr i nghi m Sau đơy lƠ

m t s ph ng pháp vƠ kỹ thu t d y h c mƠ ng i nghiên c u g i Ủ v n d ng [10, tr.20]:

Ng c nh cu c s ng th c

D a vào tình hu ng có v n đ

HS lƠ ng i đ a ra v n đ

Trong d y h c gi i quy t v n đ , h c sinh vừa n m đ c tri th c mới, vừa

n m đ c ph ng pháp chi m lĩnh tri th c đó, phát triển t duy tích c c sáng t o, chuẩn b năng l c thích ng với đ i s ng xã h i

V n đ c t y u c a ph ng pháp nƠy lƠ thông qua quá trình g i ý, d n d t, nêu câu h i, gi đ nh, giáo viên t o đi u ki n, khuy n khích h c sinh tranh lu n, tìm tòi, phát hi n v n đ thông qua các tình hu ng có v n đ Các tình hu ng này có thể do giáo viên ch đ ng xây d ng, cũng có thể do logic ki n th c c a bài gi ng t o nên

C n trân tr ng, khuy n khích nh ng phát hi n c a h c sinh, t o c h i, đi u ki n cho h c sinh th o lu n, tranh lu n, đ a ra Ủ ki n, nh n đ nh, đánh giá cá nhơn (có thể không đúng hoặc khác với s chuẩn b c a giáo viên), giúp h c sinh t gi i quy t v n đ để ch đ ng chi m lĩnh ki n th c

 D y h c theo nhóm

Lớp h c đ c chia thành từng nhóm nh từ 5 đ n 7 ng i Tùy m c đích, yêu

c u c a v n đ h c t p, các nhóm đ c phân chia ng u nhiên hay có ch đ nh, đ c duy trì n đ nh hay thay đ i trong từng ph n c a môn h c, đ c giao cùng m t nhi m v hay nh ng nhi m v khác nhau Khi làm vi c nhóm, các thành viên ph i làm vi c theo qui đ nh do giáo viên đặt ra hoặc do chính nhóm đặt ra Các thành viên đ u ph i làm vi c ch đ ng Khi có m t nhóm nào lên thuy t trình, các nhóm còn l i ph i đặt ra các câu h i ph n bi n hoặc câu h i đ ngh làm sáng t v n đ

Ph ng pháp nƠy có thể giúp ng i h c phát triển kĩ năng lƠm vi c theo nhóm, kỹ năng giao ti p

 D y h c theo d án

Ph ng pháp h c d a vào d án là t ch c vi c d y và h c thông qua các d

án hay công trình th c t D án đơy đ c hiểu là nh ng nhi m v ph c t p từ các

câu h i hay v n đ mang tính ch t kích thích ng i h c tìm hiểu, khám phá H c sinh s tham gia vào thi t k , đ a ra quy t đ nh hay kh o sát các ho t đ ng có liên quan đ n d án Với ph ng pháp h c này, HS s ph i làm vi c theo nhóm và khám phá nh ng v n đ g n li n với cu c s ng, sau đó s thuy t trình tr ớc lớp và chia sẻ

nh ng gì h đư lƠm đ c trong d án c a mình Trong bu i thuy t trình có thể sử

d ng các ph ng ti n nghe nhìn, m t v k ch, m t b n báo cáo vi t tay, m t trang web hoặc m t s n phẩm đ c t o ra Ph ng pháp h c d a trên d án chú tr ng tới

nh ng ho t đ ng h c có tính ch t lơu dƠi vƠ liên ngƠnh, th ng g n với nh ng v n

đ n y sinh từ đ i s ng hi n t i Bên c nh đó, ph ng pháp h c theo d án còn t o

ra nh ng c h i nhằm giúp HS theo đu i đ c nh ng s thích c a mình, và t mình

đ a ra quy t đ nh v câu tr l i hay tìm ra gi i pháp cho các v n đ trình bày trong

Các ho t đ ng h c t p c a d y h c mô ph ng s mang đ n cho ng i h c

nh ng c h i đ c tr i nghi m các nhi m v kĩ thu t trong môi tr ng an toàn g n với tình hu ng th c t

 Sử d ng các kỹ thu t d y h c phát huy tính tích c c vƠ sáng t o

Kỹ thu t d y h c tích c c [16, tr 177] có Ủ nghĩa đặc bi t trong vi c khuy n khích s tham gia c a ng i h c vào quá trình d y h c, kích thích t duy, sáng t o

và c ng tác làm vi c c a ng i h c GV có thể áp d ng thu n l i trong làm vi c nhóm và k t h p th c hi n khi d y toàn lớp Hi n nay, các GV th ng chú tr ng sử

d ng các kỹ thu t d y h c nh : đ ng não, tia chớp, bể cá, b n đ t duyầ

1.5.2.3 Tích hợp về kiểm tra, đánh giá

Kiểm tra, đánh giá là nh ng ho t đ ng quan sát, trao đ i, kiểm tra, nh n xét quá trình h c t p và rèn luy n c a HS [18, tr.17]

a) Kiểm tra, đánh giá quá trình h c t p c a h c sinh

Trong quá trình d y h c, căn c vào m c tiêu bài gi ng, giáo viên ti n hành

m t s vi c nh sau:

- Theo dõi, kiểm tra quá trình và k t qu th c hi n từng nhi m v c a HS hoặc nhóm HS theo ti n trình d y h c; quan tâm ti n đ hoàn thành từng nhi m v c a

HS để áp d ng bi n pháp c thể, k p th i giúp đỡ HS v t qua khó khăn

Ví d : GV theo dõi s t p trung HS ghi chép thông tin c n thi t và n i dung

th o lu n khi tìm câu tr l i cho phi u h c t p v đặc điểm phát triển c a sâu, b nh

h i cây tr ng

- Ghi nh n xét vào phi u, v , s n phẩm h c t pầ c a HS v nh ng k t qu đư lƠm đ c hoặc ch a lƠm đ c, m c đ hiểu bi t vƠ năng l c v n d ng ki n th c,

m c đ thành th o các thao tác, kĩ năng c n thi tầ

Ví d : ghi nh n k t qu làm vi c c a nhóm HS v kh năng gi i quy t bài t p tình hu ng trong v n đ nh n bi t đặc điểm, hình d ng nhóm sâu, b nh gây h i trên cây tr ng

- Đánh giá s hình thành và phát triển phẩm ch t, năng l c c a HS, quan sát các biểu hi n trong quá trình h c t p, sinh ho t và tham gia các ho t đ ng t p thể để

nh n xét s hình thành và phát triển m t s phẩm ch t, năng l c c a HS; từ đó đ ng viên, khích l , giúp HS kh c ph c khó khăn, phát huy u điểm và các phẩm ch t, năng l c riêng; đi u ch nh ho t đ ng, ng xử để ti n b

Ví d : nh n xét trách nhi m và vai trò truy n đ t thông tin v h n ch tác đ ng

x u c a thu c hóa h c đ n môi tr ng c a từng thành viên trong ho t đ ng nhóm

ắm nh ghép”

- Khuy n khích, h ớng d n HS t đánh giá vƠ tham gia nh n xét, góp ý b n, nhóm b n trong quá trình hoặc sau khi th c hi n từng nhi m v h c t p, ho t đ ng

giáo d c; trao đ i với GV để đ c góp ý, h ớng d n; th o lu n, h ớng, giúp đỡ b n hoàn thành nhi m v

b) Kiểm tra, đánh giá k t qu h c t p c a h c sinh

Tr ớc đơy, ta th ng sử d ng theo cách phơn chia c a Bloom, chia m c tiêu

d y h c ra 3 lo i: ki n th c, kĩ năng vƠ thái đ Trong m i lo i m c tiêu l i chia ra các m c khác nhau Cách phơn chia c a Bloom tuy khá đ y đ vƠ chi ti t nh ng

vi c th c hi n l i khó khăn Hi n nay, trong giáo d c ph thông, cách phân chia

m c tiêu theo Nikko đ c sử d ng ph bi n do tính ng d ng c a nó Đánh giá k t

qu h c t p, rèn luy n c a h c sinh trong d y h c đ c th c hi n qua các bài kiểm tra bao g m các lo i câu h i, bài t p theo 4 m c đ yêu c u:

- Nh n bi t: h c sinh nh n bi t, nh c l i hoặc mô t đúng ki n th c, kĩ năng đư

h c khi đ c yêu c u

- Thông hiểu: h c sinh di n đ t đúng ki n th c hoặc mô t đúng kĩ năng đư

h c bằng ngôn ng theo cách c a riêng mình, có thể thêm các ho t đ ng phân tích,

gi i thích, so sánh; áp d ng tr c ti p (làm theo m u) ki n th c, kĩ năng đư bi t để

gi i quy t các tình hu ng, v n đ trong h c t p

- V n d ng: h c sinh k t n i và s p x p l i các ki n th c, kĩ năng đư h c để

gi i quy t thành công tình hu ng, v n đ t ng t tình hu ng, v n đ đư h c

- V n d ng cao: h c sinh v n d ng đ c các ki n th c, kĩ năng để gi i quy t các tình hu ng, v n đ mới, không gi ng với nh ng tình hu ng, v n đ đư đ c

h ớng d n; đ a ra nh ng ph n h i h p lí tr ớc m t tình hu ng, v n đ mới trong

h c t p hoặc trong cu c s ng

Căn c vào m c đ phát triển năng l c c a h c sinh từng h c kỳ và từng

kh i lớp, giáo viên vƠ nhƠ tr ng xác đ nh tỷ l các câu h i, bài t p theo 4 m c đ yêu c u trong các bài kiểm tra trên nguyên t c đ m b o s phù h p với đ i t ng

h c sinh vƠ tăng d n tỷ l các câu h i, bài t p m c đ yêu c u v n d ng, v n d ng cao

B ng 1.1: Mô t m c đ yêu c u c n đ t c a m t s lo i câu h i, bài t p

M căđ yêu c u c năđ t

Nh năbi t Thôngăhi u V năd ng V năd ngă

ki n th c có liên quan để phát hi n, phân tích, lu n gi i

v n đ trong tình hu ng quen thu c

hi n, phân tích lu n gi i

v n đ trong tình hu ng mới

ti p gi a các

đ i l ng và tính đ c các

đ i l ng c n tìm

Xác đ nh

đ c các m i liên h liên quan đ n các

đ i l ng c n tìm và tính

đ c các đ i

l ng c n tìm thông qua

m t s b ớc suy lu n trung gian

Xác đ nh và

v n d ng đ c các m i liên h

gi a các đ i

quan để gi i quy t m t bài toán/v n đ trong tình

hu ng quen thu c

Xác đ nh và

v n d ng

đ c các m i liên h gi a các đ i l ng liên quan để

gi i quy t

toán/v n đ trong tình

hu ng mới Câu Căn c vào Căn c vào Căn c vào Căn c vào

ti n hƠnh, nêu

đích vƠ các

d ng c thí nghi m

k t qu thí nghi m đã

ti n hƠnh, trình bày

đích, d ng c , các b ớc ti n hành và phân tích k t qu rút ra k t

lu n

ph ng án thí nghi m, nêu

đ c m c đích,

l a ch n d ng

c và b trí thí nghi m; ti n

qu để rút ra

k t lu n

Tóm l i, yêu c u đánh giá ngƠy nay đư có nhi u thay đ i Kiểm tra, đánh giá trong DHTH nhằm h ớng đ n vi c k t h p đánh giá phong cách h c vƠ năng l c

v n d ng ki n th c, coi tr ng đánh giá để giúp đỡ h c sinh v ph ng pháp h c t p,

đ ng viên s c g ng, h ng thú h c t p c a HS trong quá trình d y h c Do đó, cách phơn chia m c tiêu đánh giá theo thang đo do Nikko nêu ra đ c sử d ng ph

bi n do tính ng d ng cao, thể hi n nh sau:

- Nh n bi t vƠ thông hiểu lƠ hai yêu c u c b n đ i với HS m i trình đ

- V n d ng m c đ th p cũng lƠ yêu c u ph bi n, b t bu c đ i với h u h t

HS, ch y u lƠ yêu c u v n d ng thông th ng, đ n gi n, gi i quy t các tình hu ng

t ng t hoặc g n gũi với nh ng gì đư h c

- V n d ng m c đ cao lƠ v n d ng t ng h p, sáng t o ki n th c, kỹ năng

vƠ thái đ c a môn h c vƠ các môn liên quan để gi i quy t các v n đ h c t p g n với cu c s ng th c ti n M c đ nƠy lƠ yêu c u đặt ra với HS khá, gi i lƠ ch y u

1.5.3 Cácăhìnhăth căt ăch căDHTH

- Ho t đ ng 2: Xác đ nh các n i dung c thể c n tích h p Căn c vào m i liên

h gi a ki n th c môn h c và các n i dung giáo d c, GV l a ch n t li u và

ph ng án tích h p C thể ph i tr l i các câu h i: tích h p n i dung nào là h p lí? Liên k t các ki n th c môn h c nh th nào? Th i l ng là bao nhiêu?

- Ho t đ ng 3: L a ch n các ph ng pháp d y h c vƠ ph ng ti n phù h p,

c n quan tâm sử d ng các ph ng pháp d y h c tích c c, các ph ng ti n d y h c

có hi u qu cao để tăng c ng tính tr c quan và h ng thú h c t p c a HS (nh sử

d ng các thí nghi m, mô hình, tranh nh, video clipầ)

- Ho t đ ng 4: Xây d ng ti n trình d y h c c thể, đơy GV c n nêu c thể các ho t đ ng c a HS, các ho t đ ng tr giúp c a GV

Nh v y, t ch c DHTH cũng đ c th c hi n theo quy trình các b ớc g n

gi ng nh ng ti t h c thông th ng Điểm khác nhau đơy lƠ GV c n xác đ nh rõ

m c tiêu tích h p và ki n th c hay n i dung giáo d c c n đ c tích h p vào bài

gi ng c a b môn Xác đ nh m c tiêu đúng vƠ l a ch n n i dung c n tích h p phù

h p thì vi c th c hi n DHTH mới có tính kh thi và đ t đ c m c tiêu đ ra

1.5.3.2 Thông qua các hoạt động ngoại khóa

Các ho t đ ng ngo i khóa v n g n li n với vi c v n d ng ki n th c môn h c Các ho t đ ng có thể nh : tham quan ngo i khóa, t ch c các nhóm ngo i khóa chuyên đ , t ch c th c hi n d án, nghiên c u m t đ tài phù h p với HS Với các

ho t đ ng này, m c đ tích h p ki n th c, kĩ năng các môn h c s đ t cao nh t Trong các ho t đ ng này, HS h c cách v n d ng ki n th c các môn h c trong các tình hu ng g n gũi với cu c s ng h n, huy đ ng ki n th c từ nhi u môn h c h n

Tuy nhiên, mặc dù vi c t ch c ho t đ ng ngo i khóa đư đ c t t c các

tr ng quan tơm vƠ đ a vƠo k ho ch năm, nh ng ho t đ ng ngo i khóa trong môn Công Ngh 10 th ng ghép với ho t đ ng giáo d c môn h c khác, nên c h i

th c hi n DHTH là không nhi u

1.5.4 Thu năl iăvƠăkhóăkhĕnăkhiăd yăh cătíchăh p

1.5.4.1 Những thuận lợi của DHTH

Theo tác gi Đinh Th Thanh [22], so với d y h c đ n môn hi n nay thì d y

h c tích h p liên môn có nhi u u th trong quá trình d y h c

- Tăng kh năng t duy vƠ năng l c sáng t o: DHTH h ớng h c sinh gi i quy t nh ng v n đ ph c t p mang tính hi n th c Các em tìm hiểu, đánh giá, gi i thích vƠ t ng h p thông tin m t cách ch đ ng T t c nh ng ho t đ ng nƠy đòi h i

h c sinh ph i t duy sơu s c vƠ linh ho t trong gi i quy t nhi m v h c t p

- Gơy h ng thú: DHTH có Ủ nghĩa thúc đẩy mong mu n h c t p c a h c sinh, tăng c ng năng l c hoƠn thƠnh nhi m v h c t p, từ đó giá tr c a vi c h c đ i với các em cũng tăng lên

- Phát huy tính tích c c, t l c h c t p vƠ kh năng lƠm vi c nhóm: thông qua các ho t đ ng do GV t ch c vƠ ch đ o, HS có trách nhi m tìm ph ng h ớng vƠ cách gi i quy t v n đ Đi u nƠy t o c h i cho HS t l c khám phá vƠ lĩnh h i tri

th c đ ng th i khuy n khích s c ng tác với các b n trong lớp để tìm ra các bi n pháp t i u để gi i quy t v n đ

- Tăng kh năng v n d ng ki n th c các môn h c để gi i quy t v n đ h c t p: DHTH yêu c u h c sinh ph i huy đ ng ki n th c, kỹ năng c a nhi u môn h c trong

vi c gi i quy t m t v n đ , vì có thể th y rõ rƠng h u h t các v n đ c a th giới

th c đ u mang tính liên môn vƠ h u nh không có v n đ nƠo có thể gi i quy t tr n vẹn mƠ ch d a trên ki n th c c a m t môn

- NgoƠi ra, DHTH s giúp HS phát triển kỹ năng gi i quy t v n đ , vi c h c

t p đ c m r ng, cung c p ki n th c v t kh i t m c a SGK Đ i với GV, vi c DHTH s giúp GV th c s tr thƠnh ng i nghiên c u, đi tr ớc HS để xác đ nh m i

v n đ h c t p

1.5.4.2 Những khó khăn của việc DHTH

Theo Nguy n Xuơn ThƠnh [23], khi DHTH đòi h i GV ph i có năng l c trong

t ch c ho t đ ng h c tích c c, t l c vƠ sáng t o cho HS, mƠ các ho t đ ng y ph i

đ c t ch c trong lớp, ngoƠi lớp, trong tr ng, ngoƠi tr ng, nhƠ vƠ c ng

đ ng, đặc bi t quan tơm đ n ho t đ ng th c hƠnh vƠ ng d ng ki n th c vƠo gi i quy t nh ng v n đ th c ti n

Nh v y, để l p k ho ch xơy d ng bƠi gi ng tích h p, GV c n đ u t r t nhi u th i gian, do đó GV s c m th y ph i ch u nhi u áp l c trong vi c th c hi n

ch ng trình gi ng d y Giáo viên cũng có thể c m th y lúng túng, không t tin vì không ch xơy d ng k ho ch d y h c mƠ còn ph i thi t k n i dung d y h c để

t o s liên k t các môn h c m t cách phù h p theo nhu c u c a HS Bên c nh đó,

m t thách th c khác lƠ r t nhi u h c sinh đư quen với cách h c truy n th ng th

đ ng tr ớc đơy Các em s không quen với vi c ch đ ng tìm ki m tri th c hay

v n d ng ki n th c đư h c để gi i quy t v n đ trong quá trình h c t p c a mình

vƠ các em s gặp nhi u khó khăn khi ph i lƠm nh v y T ng t , giáo viên,

nh ng ng i đư quen với cách đ c gi ng, l thu c vƠo giáo trình hoặc tƠi li u d y

h c có sẵn, có thể gặp khó khăn khi chuyển sang m t lớp h c th c hi n vi c DHTH

Tuy nhiên, đó ch lƠ th i kỳ chuyển ti p khi mới b t đ u v n d ng DHTH, vì

v y GV c n ph i đ c b i d ỡng phát triển kỹ năng DHTH Ban đ u ch a quen,

GV có thể b t đ u với nh ng bƠi gi ng ng n, liên k t các v n đ đ n gi n từ các môn h c, d n d n, GV ti p t c phát triển vƠ hoƠn thi n h n bƠi gi ng tích h p với

đ ph c t p cao h n

1.6 Đặc đi mătơmălíăc aăh căsinhătrungăh căph ăthông

L a tu i h c sinh trung h c ph thông vƠ các em lớp 10 nói riêng lƠ l a tu i nằm trong th i kì đ u c a tu i thanh niên hay còn g i lƠ thanh niên h c sinh, đơy lƠ

th i kì mƠ các em đ t tới s tr ng thƠnh v mặt thể l c cũng nh trí tu Đặc điểm quan tr ng c a tơm lí l a tu i h c sinh trung h c ph thông đó lƠ đặc điểm v h c

t p vƠ s phát triển trí tu [2, tr.17]

 Đặc điểm v h c t p

H c t p là ho t đ ng ch đ o c a h c sinh trung h c ph thông với nh ng yêu

c u cao h n v tính tích c c vƠ đ c l p trí tu Mu n lĩnh h i đ c sâu s c môn h c,

h c sinh ph i có trình đ t duy, tính năng đ ng và sáng t o l a tu i này

Thái đ với vi c h c t p cũng có s thay đ i H c sinh trung h c ph thông

b t đ u đánh giá ho t đ ng ch y u theo quan điểm c a t ng lai mình Các em có thái đ l a ch n đ i với từng môn h c vƠ đôi khi ch chăm ch h c nh ng môn đ c cho là quan tr ng và có nh h ng tr c ti p tới t ng lai

l a tu i này, các h ng thú vƠ khuynh h ớng h c t p c a h c sinh đư tr nên xác đ nh và thể hi n rõ rƠng h n, các em th ng có h ng thú n đ nh đ i với

m t môn khoa h c hay lĩnh v c nƠo đó Đi u này kích thích nguy n v ng mu n m

r ng vƠ đƠo sơu trong lĩnh v c t ng ng

 Đặc điểm phát triển trí tu

L a tu i trung h c ph thông lƠ giai đo n quan tr ng trong vi c phát triển trí

tu , do c thể hoàn thi n nên t o đi u ki n cho s phát triển trí tu C m giác và tri

th c l a tu i đư đ t m c đ c a ng i lớn Đi u nƠy lƠm cho năng l c c m th tri

th c đ c nâng cao

Ho t đ ng t duy c a h c sinh trung h c ph thông cũng phát triển m nh,

th i kì này h c sinh có kh năng t duy lí lu n trừu t ng m t cách đ c l p và sáng

t o Nh ng năng l c nh phơn tích, so sánh, t ng h p cũng phát triển

S phát triển trí tu m i cá nhơn không gi ng nhau, nh t lƠ ph thu c nhi u vƠo cách d y h c Ví d , d y theo kiểu áp đặt đ n thu n hay ch ghi nhớ m t cách máy móc (h c thu c) khó phát triển tính đ c l p vƠ sáng t o c a h c sinh, ng c

l i, d y h c bằng cách khuy n khích t duy sáng t o, v n d ng ki n th c vƠo các tình hu ng th c t trong cu c s ng s giúp h c sinh có thể phát triển nhanh vƠ hi u

qu

Nh v y, ho t đ ng nh n th c c a h c sinh trung h c ph thông đư phát triển

m c đ cao, có kh năng nh n th c v n đ m t cách đúng đ n vƠ sơu s c Kh năng t duy vƠ nh n th c cũng d n đ c hoƠn thi n trong quá trình h c t p vƠ rèn luy n cá nhơn Chính vì nh ng tơm sinh lỦ trên c a h c sinh trung h c ph thông nói chung vƠ h c sinh lớp 10 nói riêng mƠ trong quá trình gi ng d y ng i giáo viên

d y h c theo h ớng tích h p trong môn h c s có nh ng u th sau:

 Đơy lƠ l a tu i mƠ năng l c t duy vƠ kh năng v n d ng ki n th c vƠo gi i quy t các v n đ h c t p đư đ t m c cao Đi u nƠy phù h p để giáo viên có thể phát triển quan điểm d y h c tích h p vƠo b môn, không ch đ c th c hi n trên lớp mƠ các em còn ph i t l c h c t p, lƠm vi c nhóm m r ng ho t đ ng h c t p phù h p với đi u ki n th c ti n cu c s ng

Là l a tu i mƠ xu h ớng nhân cách b c l rõ rƠng, các em đư có kh năng hiểu

vƠ đ nh h ớng l a ch n ngh nghi p t ng lai nên h c sinh cũng có Ủ th c rõ h n

v đ ng c h c t p c a b n thơn Do đó, giáo viên ph i tìm hiểu và có s đi u ch nh ngay trong quá trình gi ng d y nhằm t o h ng thú vƠ đ ng l c h c t p b môn cho

h c sinh

K TăLU NăCH NGă1

DHTH đư tr thƠnh m t xu h ớng ph bi n c a n n giáo d c hi n đ i Nh ng

u điểm c a DHTH đư đ c ch ng minh bằng th c ti n nhi u n ớc trên th giới

Vi t Nam, nh ng năm g n đơy DHTH cũng đư đ c quan tơm th c hi n các

b c h c, đặc bi t lƠ c p THPT Tuy nhiên, vi c v n d ng DHTH vƠo gi ng d y

v n còn lƠ đi u khó khăn cho GV Mu n phát huy đ c hi u qu c a DHTH thì

ph i hiểu rõ v tích h p, DHTH, ch ng trình môn h c c thể s v n d ng Trên c

s đó, ng i nghiên c u đư t p trung nghiên c u các v n đ nh sau:

- T ng quan v v n đ nghiên c u c a đ tƠi;

- M t s khái ni m có liên quan;

- Quan điểm ch đ o đ i mới giáo d c trung h c vƠ đ nh h ớng đ i mới

ch ng trình giáo d c ph thông;

- Lí do ph i th c hi n DHTH;

- Tích h p trong d y h c;

- Đặc điểm tơm lí c a h c sinh THPT

Từ các v n đ trên, ng i nghiên c u nh n th y rằng DHTH là r t c n thi t trong giáo d c ph thông hi n nay, b i vì:

CH NGă2:ăC ăS ăTH CăTI NăD YăH CăTệCHăH Pă

TRONGăMỌNăCỌNGăNGH ă10

2.1 T ngăquanăv ămônăCôngăNgh ă10

2.1.1 M c tiêuăch ngătrìnhămônăCôngăNgh 10

Mục tiêu chung

Môn Công Ngh 10 có m c tiêu chung lƠ lƠm cho HS hiểu đ c m t s ki n

th c c b n, ph thông v kỹ thu t vƠ công ngh thu c m t s lĩnh v c s n xu t nh nông, lơm, ng nghi p, qu n tr kinh doanh vƠ lƠm đ c m t s công vi c trong các lĩnh v c trên Thông qua đó, rèn luy n cho HS có thói quen lƠm vi c theo k ho ch, tuơn th quy trình kỹ thu t, quy đ nh v an toƠn lao đ ng, b o v môi tr ng vƠ có thái đ quỦ tr ng lao đ ng, s n phẩm lao đ ng Để đ t đ c m c tiêu môn h c, HS

ph i tìm hiểu s đa d ng sinh h c, các quy lu t sinh tr ng, phát triển c a cơy

tr ng, v t nuôi, tác đ ng qua l i gi a các y u t khí h u với s sinh tr ng, phát triển c a chúng đ m b o s phát triển b n v ng trong các lĩnh v c s n xu t trên Môn h c nhằm giúp HS lƠm quen với th c ti n v các m i quan h gi a ng i với ng i, gi a con ng i với công c lao đ ng, với công ngh s n xu t, d ch v vƠ với môi tr ng thiên nhiên; qua đó hình thƠnh thói quen vƠ kỹ năng lao đ ng t

ph c v , ti n tới t l p nghi p khi tr ng thƠnh

Mục tiêu cụ thể

Sau khi h c xong môn Công Ngh 10, HS c n ph i đ t đ c:

- Ki n th c: Hiểu đ c m t s ki n th c c s c a s n xu t nông, lơm, ng nghi p vƠ b o qu n, ch bi n nông, lơm, th y s n; hiểu đ c m t s quy trình công ngh trong s n xu t nông, lơm, ng nghi p vƠ b o qu n, ch bi n nông, lơm, th y

s n; hiểu đ c khái ni m, c s khoa h c c a m t s ng d ng công ngh sinh h c trong s n xu t nông, lơm, ng nghi p; hiểu đ c nh ng ki n th c c b n, ph thông

v kinh doanh vƠ qu n tr các ho t đ ng kinh doanh c a h gia đình vƠ doanh nghi p nh